ପ୍ରାଚୀନ କାଳରେ, ସୃଷ୍ଟିର ଆଦି ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ, ପ୍ରଜାପତି ସ୍ୱୟଂ ତାଙ୍କର ମୁଖରୁ ଗାୟତ୍ରୀ ଓ ଋକ୍ ମନ୍ତ୍ର, ତ୍ରିବୃତ୍ ସାମ, ରଥନ୍ତର ସାମ ଏବଂ ଅଗ୍ନିଷ୍ଟୋମ ଯଜ୍ଞ ଉତ୍ପନ୍ନ କରିଥିଲେ। ତାଙ୍କର ଡାହାଣ ପାର୍ଶ୍ୱରୁ ଯଜୁର୍ ମନ୍ତ୍ର, ତ୍ରିଷ୍ଟୁଭ୍ ଛନ୍ଦ, ପଞ୍ଚଦଶ ସ୍ତୋମ, ବୃହତ୍ ସାମ ଓ ଉକ୍ଥ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲା। ବାମ ପାର୍ଶ୍ୱରୁ ସାମ ମନ୍ତ୍ର, ଜଗତୀ ଛନ୍ଦ, ସପ୍ତଦଶ ସ୍ତୋମ, ବୈରୂପ ଓ ଅତିରାତ୍ର ଜନ୍ମ ନେଲା। ପଛଠାରୁ ଅଥର୍ବଣର ଏକବିଂଶ, ଆପ୍ତୋର୍ୟାମ, ଅନୁଷ୍ଟୁଭ୍ ଛନ୍ଦ ଓ ବୈରାଜ ତିଆରି ହେଲା। ତାଙ୍କର ଅଙ୍ଗଗୁଡ଼ିକୁ ଅନେକ ରୂପର ଜୀବ ଜନ୍ମ ନେଲେ। ଦେବତା, ଅସୁର, ପିତୃ ଓ ମନୁଷ୍ୟଙ୍କୁ ସୃଷ୍ଟି କରି ପ୍ରଜାପତି ଆଗକୁ ବଢ଼ିଲେ। ପୁଣି ଆରମ୍ଭରେ, ଅଦ୍ରୃଢ଼ ସଂକଳ୍ପର ପିତାମହ ଯକ୍ଷ, ପିଶାଚ, ଗନ୍ଧର୍ବ ଓ ଅପ୍ସରାମାନେ ଓ ତାଙ୍କର ଗଣକୁ ଉତ୍ପନ୍ନ କଲେ। ସେଉଁଠି ନାଗ, କିନ୍ନର, ରାକ୍ଷସ, ପକ୍ଷୀ, ପଶୁ, ଗୋ, ସର୍ପ, ନଶ୍ୱର ଓ ଅନଶ୍ୱର, ଚଳାଚଳ ଓ ଅଚଳ, ସମସ୍ତ ପ୍ରକାର ଜୀବ ତିଆରି ହେଲେ। ଏହି ସମୟରେ ପ୍ରାଚୀନ ପ୍ରଭୁ ବ୍ରହ୍ମା ସମସ୍ତଙ୍କୁ ସୃଷ୍ଟି କଲେ। ସୃଷ୍ଟିର ପୂର୍ବରୁ ଯେଉଁ କାର୍ଯ୍ୟ ସେମାନେ କରିଥିଲେ, ସେଉଁଠି ସୃଷ୍ଟି ପରେ ପୁଣି ସେହି କାର୍ଯ୍ୟ ସେମାନେ ନେଇଥିଲେ। ହିଂସା ଓ ଅହିଂସା, ସାଧୁ ଓ କଠୋର, ଧର୍ମ ଓ ଅଧର୍ମ, ସତ୍ୟ ଓ ଅସତ୍ୟ—ଏହି ସମସ୍ତ ଗୁଣ ଅନୁଯାୟୀ ସେମାନେ ତାଙ୍କର ଫଳ ପାଇଥିଲେ ଓ ତେଣୁ ସେମାନେ ପ୍ରସନ୍ନ ହେଲେ। ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ଭୋଗ, ପ୍ରାଣୀ ଓ ଶରୀରରେ ପ୍ରଭୁ ସ୍ୱୟଂ ବିଭିନ୍ନତା ଓ ବଣ୍ଟନ କରିଥିଲେ। ସେ ଦେବତା ଓ ଅନ୍ୟମାନେ ନିମନ୍ତେ ପ୍ରାରମ୍ଭରେ ବେଦର ଶବ୍ଦ ଆଧାରରେ ପ୍ରାଣୀମାନଙ୍କ ନାମ ଓ ରୂପ ଏବଂ କାର୍ଯ୍ୟର ଫଳ ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ କଲେ। ବେଦରେ ଯେଉଁ ଋଷିମାନଙ୍କ ନାମ ଶୁଣାଯାଏ, ସେଉଁଠି ଅନ୍ୟମାନଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ତାଙ୍କ ଯୋଗ୍ୟତା ଅନୁଯାୟୀ କାର୍ଯ୍ୟ ଦେଲେ। ଋତୁଗୁଡ଼ିକର ଚିହ୍ନ ଏବଂ ରୂପ ଯେପରି ଦେଖାଯାଏ, ସେହିପରି ପ୍ରତ୍ୟେକ ଯୁଗର ଆରମ୍ଭରେ ତାହାର ଅବସ୍ଥା ଦେଖାଯାଏ। ଏପରି ଭାବେ, ପ୍ରତ୍ୟେକ କଳ୍ପର ଆରମ୍ଭରେ ସେ ଚେତନା ଓ ସୃଷ୍ଟିଶକ୍ତିରେ ପ୍ରେରିତ ହୋଇ ପୁଣିପୁଣି ଏହି ସୃଷ୍ଟି କରିଥିଲେ। ଏଭଳି ଦିବ୍ୟ ସୃଷ୍ଟିର କଥା ପରେ, ରାଜା ସଗର ମହାର୍ଷିଙ୍କୁ ପଚାରିଲେ, “ହେ ମୁନି, ଗୃହସ୍ଥ ଜୀବନର ନିୟମ କ’ଣ? ଯାହା ଅନୁସରଣ କଲେ ଏ ଲୋକ ଓ ପରଲୋକରେ କୌଣସି କ୍ଷତି ହୁଏନା?” ତାହାପରେ ଔର୍ବ ଋଷି କହିଲେ, “ହେ ପୃଥିବୀର ରକ୍ଷକ, ଶୁଣ, ଶିଷ୍ଟାଚାରର ଲକ୍ଷଣ କ’ଣ। ଯିଏ ଏହି ଆଚରଣ ଅନୁସରଣ କରେ, ସେ ଉଭୟ ଲୋକକୁ ଜିତିପାରେ। ଯେଉଁମାନେ ଦୁର୍ବଳତା କମ୍ ଓ ସଦ୍ଗୁଣ ଧାରଣ କରନ୍ତି, ସେମାନେ ‘ସଜ୍ଜନ’ ବୋଲି ଅଭିହିତ, ତାଙ୍କର ଆଚରଣକୁ ଶିଷ୍ଟାଚାର କୁହାଯାଏ। ସପ୍ତ ଋଷି, ମନୁମାନେ ଓ ପ୍ରଜାପତିମାନେ ଏହି ଶିଷ୍ଟାଚାରର କଥା ଓ କ୍ରିୟା କରିଥିଲେ। ବ୍ରହ୍ମମୁହୂର୍ତ୍ତରେ ଉଠି, ଧର୍ମ ଓ ତାହା ସହ ବିରୋଧ ନ କରୁଥିବା ଅର୍ଥ ଉପରେ ଚିନ୍ତା କରିବା ଉଚିତ୍। କୌଣସି ଅନ୍ୟ କ୍ଷତି ନ କରି, ତିନୋଟି ପୁରୁଷାର୍ଥ—ଧର୍ମ, ଅର୍ଥ, କାମକୁ ସମଦୃଷ୍ଟିରେ ଦେଖିବା ଦ୍ୱାରା ଦୃଶ୍ୟ ଓ ଅଦୃଶ୍ୟ ଦୋଷ ନାଶ କରିବା ଉଚିତ୍। ଯଦି ଧନ ଓ କାମ ଧର୍ମକୁ କ୍ଷତି କରେ, ସେଗୁଡ଼ିକୁ ତ୍ୟାଗ କରିବା ଉଚିତ୍; ଏବଂ ଏମିତି ଧର୍ମ ଯଦି ଦୁଃଖ ଦେଉଛି କିମ୍ବା ଲୋକମାନେ ଘୃଣା କରନ୍ତି, ସେହି ଧର୍ମକୁ ମଧ୍ୟ ତ୍ୟାଗ କରିବା ଉଚିତ୍। ପ୍ରଭାତରେ ଉଠି, ସମସ୍ତଙ୍କୁ ମୌଳିକ ମୈତ୍ରୀ ଭାବରେ ବ୍ୟବହାର କରିବା ଉଚିତ୍। ଘରରୁ ଦକ୍ଷିଣପଶ୍ଚିମ ଦିଗରେ ଦୂରେ ଯାଇ, ମଳମୁତ୍ର ବିସର୍ଜନ କରିବା ଉଚିତ୍। ପାଦ ଧୋଇବା କିମ୍ବା ମୁଖ ଧୋଇବା ପାଣି ଘର ଦଲାନରେ ଫେଙ୍କିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ। ନିଜ ଛାୟା, ଗଛ, ଗାଈ, ସୂର୍ଯ୍ୟ, ଅଗ୍ନି, ବାୟୁ, ଗୁରୁ କିମ୍ବା ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କ ଉପରେ କେବେ ମୁତ୍ର କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ। ଚାଷ କ୍ଷେତ୍ର, ଫସଲ ମଧ୍ୟ, ଗୋଶାଳା, ଲୋକମାନେ ଥିବା ସ୍ଥାନ, ରାସ୍ତା କିମ୍ବା ଘାଟରେ ମଧ୍ୟ ଏହା କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ। ପାଣିରେ କିମ୍ବା ତାହାର କୂଳରେ, କିମ୍ବା ଶ୍ମଶାନରେ ମଧ୍ୟ ଏହି କାର୍ଯ୍ୟ କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ। ଦିନେ ଉତ୍ତର ମୁହଁ କରି, ରାତିରେ ଦକ୍ଷିଣ ମୁହଁ କରି ମୁତ୍ର ବିସର୍ଜନ କରିବା ଉଚିତ୍, ବିପଦ ସମୟ ବ୍ୟତୀତ। ଘାଁସ ପିଛାଇ ମାଥା ଗମ୍ଛାରେ ଢାଙ୍କି, ଅଧିକ ସମୟ ରହିବା ଓ କିଛି କହିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ। ପରିଶୁଦ୍ଧି ପାଇଁ ପୃଥିବୀ ଯଦି ପିଲାଙ୍କ ପୁଆଳ, ଉଣ୍ଡୁରା ଗଡ଼, ପାଣି ତଳ, କିମ୍ବା ଘର ଭିତରୁ ଆଣାଯାଇଛି, ସେଉଁଠି ମାଟି ବ୍ୟବହାର କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ। ଛୋଟ ପ୍ରାଣୀ ଥିବା, କିମ୍ବା ହାଳ ଦ୍ୱାରା ଉଖନ୍ତା ମାଟି ମଧ୍ୟ ପରିଶୁଦ୍ଧି ପାଇଁ ବ୍ୟବହାର କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ। ପୁରୁଷଙ୍କ ଅଙ୍ଗ ପାଇଁ ଗୋଟିଏ, ଗୁଦ ପାଇଁ ତିନି, ବାମହାତ ପାଇଁ ଦଶ, ଓ ଦୁଇ ହାତ ପାଇଁ ସାତ ମାଟି ଲମ୍ପ ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ। ପରିଶୁଦ୍ଧ ଓ ଗନ୍ଧହୀନ ମାଟି, ଫେନ ନଥିବା ପାଣି ବ୍ୟବହାର କରି ଏବଂ ମନୋଯୋଗ ଦେଇ ମାଟି ଲଗାଇ ପରିଶୁଦ୍ଧି କରିବା ଉଚିତ୍। ପାଦ ଧୋଇ ଶେଷ କରି, ପୁଣି ପାଦ ଧୋଇ, ତିନିଥର ପାଣି ଚୁଉଁ ଓ ଦୁଇଥର ମୁଁ ମୋଛିବା ଉଚିତ୍। ତାପରେ ମୁଣ୍ଡର ଗହ୍ୱର, ଶିର, ବାହୁ, ନାଭି ଓ ହୃଦୟକୁ ପାଣି ଛୁଅଇବା ଉଚିତ୍। ମୁଖ ଧୋଇ ସେଶେ, ଚୁଲି ଗଠିବା, ଆଇନା ଦେଖିବା, କାଜଳ ଲଗାଇବା, ଶୁଭ କାର୍ଯ୍ୟ କରିବା ଓ ଦର୍ଭା ଆଦି ଧାରଣ କରିବା ଉଚିତ୍। ତାପରେ ନିଜ ଜାତି ଓ ଧର୍ମ ଅନୁଯାୟୀ ଜୀବିକା ଓ ଧନ ଅର୍ଜନ ପାଇଁ ଶ୍ରଦ୍ଧାରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିବା ଓ ଯଜ୍ଞ କରିବା ଉଚିତ୍। ସୋମ ଯଜ୍ଞ, ଘୃତ ହୋମ ଓ ପାକଯଜ୍ଞ ସ୍ଥାପିତ ଅଟୁଟ ରହିଛି; ଯେହেতୁ ଧନ ଲୋକଙ୍କ ଉପାୟ, ତେଣୁ ଧନ ଅର୍ଜନ ପାଇଁ ପ୍ରୟାସ କରିବା ଉଚିତ୍। ନିତ୍ୟ କର୍ମ ପାଇଁ ନଦୀ, ଝିଲିକ, ପୋଖରୀ, ଦେବତାଙ୍କ ତଳା ଜଳକୁ କିମ୍ବା ପାହାଡ଼ ଝରଣାରେ ସ୍ନାନ କରିବା ଉଚିତ୍। ଏହା ନ ମିଳିଲେ, କୂଆଁ ତଳା ଜଳ କିମ୍ବା ଘରର ଜଳ କିମ୍ବା ଜଳ ନ ମିଳିଲେ ମାଟି ଉପରେ ମଧ୍ୟ ସ୍ନାନ କରିବା ଉଚିତ୍। ଏଭଳି ଧର୍ମ, ଶିଷ୍ଟାଚାର ଓ ସୃଷ୍ଟିର ନିୟମ ପାଳନ କରି, ମନୁଷ୍ୟ ଏ ଲୋକ ଓ ପରଲୋକରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠତା ଅର୍ଜନ କରିପାରନ୍ତି।