ଏକ ସମୟରେ, ମହାମୁନି ପରାଶର ମୈତ୍ରେୟଙ୍କୁ ବିଶ୍ୱର ଆଦି ଦୃଶ୍ୟ ବିବର୍ଣ୍ନ କରୁଥିଲେ। ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ଚରଣ ତଳରୁ ଉଦ୍ଭୂତ ହୋଇ, ଗଙ୍ଗା ଚନ୍ଦ୍ର ମଣ୍ଡଳକୁ ଉଜାଗର କରି ଦେବଲୋକରୁ ନିମ୍ନେ ପ୍ରବାହିତ ହେଉଥିଲା, ଏବଂ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ନଗରକୁ ଚାରିପାଖରେ ଝରି ଥିଲା। ଏଠାରୁ ଗଙ୍ଗା ଚାରି ଟି ଦିଗରେ ଚାରି ଟି ଧାରାରେ ବିଭକ୍ତ ହେଉଥିଲା—ସୀତା, ଅଳକାନନ୍ଦା, ଚକ୍ଷୁର୍ଭଦା ଏବଂ ଭଦ୍ରା। ପୂର୍ବ ପାହାଡ଼ରୁ ସୀତା ଆକାଶ ମାନେ ଅନ୍ୟ ପାହାଡ଼କୁ ବହିଯାଏ, ଏବଂ ପୂର୍ବ ଦିଗରେ ଭଦ୍ରାଶ୍ୱ ମହାସାଗରକୁ ପହଞ୍ଚିଯାଏ। ଏହି ଭଳି, ଅଳକାନନ୍ଦା ଦକ୍ଷିଣ ଦିଗରେ ଭାରତ ଭୂମିକୁ ବହିଯାଇ, ସାତ ଟି ଶାଖାରେ ବିଭକ୍ତ ହୋଇ ସମୁଦ୍ରକୁ ମିଶିଯାଏ। ଚକ୍ଷୁ ପଶ୍ଚିମ ପାହାଡ଼କୁ ଅତିକ୍ରମ କରି, କେତୁମାଳା ନାମକ ପଶ୍ଚିମ ଦିଗକୁ ଯାଏ ଏବଂ ସମୁଦ୍ରକୁ ପହଞ୍ଚିଯାଏ। ଭଦ୍ରା ଉତ୍ତର ପାହାଡ଼ ଓ ଉତ୍ତର କୁରୁ ଅଞ୍ଚଳକୁ ଅତିକ୍ରମ କରି, ଉତ୍ତର ସମୁଦ୍ରକୁ ପହଞ୍ଚିଯାଏ। ଏହି ଚାରି ଦିଗରେ ଅନେକ ପାହାଡ଼ ଅଛି—ଆନୀଳ ଓ ନିଷଧ, ମାଲ୍ୟବତ ଓ ଗନ୍ଧମାଦନ; ଏହି ସବୁ ପାହାଡ଼ର ମଧ୍ୟରେ ମେରୁ ପାହାଡ଼ ଉପସ୍ଥିତ, ଯେଉଁଟି ପଦ୍ମର ଗଣ୍ଡର ନାଁରେ ଅଛି। ମେରୁ ପାହାଡ଼ର ଚାରିପାଖରେ ଭାରତ, କେତୁମାଳା, ଭଦ୍ରାଶ୍ୱ ଓ କୁରୁ—ଏହି ଚାରି ଟି ଅଞ୍ଚଳ ପଦ୍ମର ପତ୍ର ଭଳି ବିସ୍ତୃତ, ପାହାଡ଼ର ସୀମାରେ ବିଭକ୍ତ। ଜଠର ଓ ଦେବକୁଟ ପାହାଡ଼ ଦକ୍ଷିଣ ଓ ଉତ୍ତର, ଆନୀଳ ଓ ନିଷଧ ମଧ୍ୟରେ ଅଛି। ଗନ୍ଧମାଦନ ଓ କୈଳାସ ପାହାଡ଼ ପୂର୍ବ ଓ ପଶ୍ଚିମ ଦିଗରେ, ପ୍ରତ୍ୟେକ ଅଠାଠି ଯୋଜନ ବ୍ୟାପି ଅଛି। ନିଷଧ ଓ ପାରିଶାତ୍ର ପାହାଡ଼ ମେରୁ ପାହାଡ଼ର ଦୁଇପାର୍ଶ୍ୱରେ; ତ୍ରିଶୃଙ୍ଗ ଓ ଜାରୁଧି ଉତ୍ତର ସୀମା ପାହାଡ଼, ପୂର୍ବ ଓ ପଶ୍ଚିମ ଦିଗରେ ଅଛି। ଏହି ପାହାଡ଼ଗୁଡିକ ଜଠର ଆଦିରୁ ଚାରି ଦିଗରେ ମେରୁକୁ ଘେରି ରହିଛି। ମେରୁ ପାହାଡ଼ର ଚାରିପାଖରେ ଶୀତାନ୍ତ ଆଦି କେସରା ପାହାଡ଼ଗୁଡିକ ଅତି ସୁନ୍ଦର। ଏହି ପାହାଡ଼ ମଧ୍ୟରେ ଅନେକ ପୁରାତନ ଅରଣ୍ୟ ଅଛି, ଯେଉଁଠି ସିଦ୍ଧ ଓ ଚାରଣ ଘୁଞ୍ଚିଯାନ୍ତି। ଏହି ଅଞ୍ଚଳରେ ଲକ୍ଷ୍ମୀ, ବିଷ୍ଣୁ, ଅଗ୍ନି, ସୂର୍ଯ୍ୟ ଓ ଅନ୍ୟ ଦେବତାଙ୍କର ପବିତ୍ର ନିବାସ ଅଛି, ଯେଉଁଠି କିନ୍ନର ମାନ୍ୟ ଉଲ୍ଲାସ କରନ୍ତି। ଗନ୍ଧର୍ବ, ଯକ୍ଷ, ରାକ୍ଷସ, ଦୈତ୍ୟ ଓ ଦାନବ ଏହି ମାହା ପାହାଡ଼ ମଧ୍ୟରେ ଦିନ ରାତି ରମଣ କରନ୍ତି। ଏହି ସ୍ଥାନଗୁଡିକ ପୃଥିବୀର ସ୍ୱର୍ଗ ଭଳି, ଧର୍ମିକଙ୍କ ନିବାସ; ଅପକର୍ମ କରୁଥିବା ଲୋକ ଶତ ଜନ୍ମ ଭଳି ଏଠାକୁ ପହଞ୍ଚିପାରିବେ ନାହିଁ। ଭଦ୍ରାଶ୍ୱରେ ବିଷ୍ଣୁ ହୟଗ୍ରୀବ ରୂପରେ ବସିଛନ୍ତି; କେତୁମାଳାରେ ବରାହ ରୂପରେ; ଭାରତରେ କୂର୍ମ ରୂପରେ। କୁରୁ ଅଞ୍ଚଳରେ ଗୋବିନ୍ଦ ମତ୍ସ୍ୟ ରୂପରେ ବସିଛନ୍ତି; ହରି ତାଙ୍କର ବିଶ୍ୱରୂପରେ ସମସ୍ତ ଅଞ୍ଚଳକୁ ବ୍ୟାପି ରହିଛନ୍ତି। ଏହି ଅଞ୍ଚଳଗୁଡିକୁ ବ୍ୟାପି ବିଷ୍ଣୁ ସମସ୍ତ ଦିଗକୁ ଧାରଣ କରିଛନ୍ତି; ଏଠାରେ କଷ୍ଟ, ଶୋକ, ଭୟ, ଭୂଖ ଓ ଅନ୍ୟ କ୍ଷୁଦ୍ର ଅସନ୍ତୋଷ ନାହିଁ। ଏଠାର ଲୋକମାନେ ସ୍ୱସ୍ଥ, ଦୁଃଖ ନିରପେକ୍ଷ, ଦୀର୍ଘ ଜୀବନ ଉପଭୋଗ କରନ୍ତି—ଏହି ଜୀବନ ଦଶ ହଜାର କିମ୍ବା ବାରି ହଜାର ବର୍ଷ ଯାଏ। ଏଠାରେ ଦେବତାମାନେ ବର୍ଷା ଦିଅନ୍ତି ନାହିଁ, ପୃଥିବୀର ଅନ୍ୟ ଅଞ୍ଚଳରେ ଯେପରି ଜଳ ଅଛି, ଏଠାରେ ତାହା ନାହିଁ; କୃତ, ତ୍ରେତା ଆଦି ଯୁଗ ଧାରଣା ଏଠାରେ ନାହିଁ। ପ୍ରତ୍ୟେକ ଅଞ୍ଚଳରେ ସାତ ଟି ମହାପାହାଡ଼ ଅଛି ଓ ଏଠାରୁ ଅନେକ ନଦୀ ଉଦ୍ଭୂତ ହୋଇଛି। ପରାଶର ମହାମୁନି କହିଲେ, "ସମୁଦ୍ରର ଉତ୍ତର ଓ ହିମାଳୟର ଦକ୍ଷିଣରେ ଥିବା ଭୂମିକୁ 'ଭାରତ' କୁହାଯାଏ, ଯେଉଁଠି ଭରତବଂଶୀ ଲୋକ ନିବାସ କରନ୍ତି। ଏହି ଭାରତ ଭୂମିର ପୁଣ୍ୟ ଚୌଡ଼ା ନଉ ହଜାର ଯୋଜନ ଅଛି; ଏହି ଭୂମି କର୍ମ ଭୂମି—ଏଠାରେ ଲୋକମାନେ ପୁଣ୍ୟ କରି ସ୍ୱର୍ଗ କିମ୍ବା ମୋକ୍ଷ ପାଇଥାନ୍ତି।" ଏଠାରେ ସାତ ଟି ପ୍ରମୁଖ ପାହାଡ଼—ମହେନ୍ଦ୍ର, ମାଲୟ, ସାହ୍ୟ, ଶୁକ୍ତିମାନ, ଋକ୍ଷ, ବିନ୍ଧ୍ୟ, ଓ ପାରିୟାତ୍ର ଅଛି। ଏଠାରୁ ଲୋକମାନେ ପୁଣ୍ୟ କରି ସ୍ୱର୍ଗ ପାନ୍ତି; ଅଧର୍ମ କରି ପଶୁ ଜନ୍ମ କିମ୍ବା ନରକକୁ ପହଞ୍ଚନ୍ତି। ଏଠାରୁ ସ୍ୱର୍ଗ, ମୋକ୍ଷ, ମଧ୍ୟ ଅବସ୍ଥା ଓ ଶେଷ ଅବସ୍ଥା ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଏ; ମର୍ତ୍ୟ ଲୋକ ପାଇଁ କର୍ମ ଭୂମି ଅନ୍ୟ କୌଣସି ଅଞ୍ଚଳରେ ନାହିଁ। ଭାରତ ଭୂମିରେ ନଉ ଟି ଅଞ୍ଚଳ—ଇନ୍ଦ୍ରଦ୍ବୀପ, କେସେରୁ, ତାମ୍ରପର୍ଣୀ, ଗଭସ୍ତିମାନ, ନାଗଦ୍ବୀପ, ସାମ୍ୟକ, ଗନ୍ଧର୍ବ, ଚାରୁଣ, ଏବଂ ସମୁଦ୍ର ଘେରା ଏହି ନବମ ଦ୍ବୀପ। ଏହି ଦ୍ବୀପ ଦକ୍ଷିଣରୁ ଉତ୍ତର ଯାଏ ଏକ ହଜାର ଯୋଜନ ବ୍ୟାପି; ପୂର୍ବ ଦିଗରେ କିରାତ, ପଶ୍ଚିମ ଦିଗରେ ଯବନ ନିବାସ କରନ୍ତି। ମଧ୍ୟ ଭାଗରେ ବ୍ରାହ୍ମଣ, କ୍ଷତ୍ରିୟ, ବୈଶ୍ୟ, ଶୂଦ୍ର ତାଙ୍କ ଅଞ୍ଚଳରେ ନିବାସ କରି, ଉପାସନା, ଯୁଦ୍ଧ, ବ୍ୟବସାୟ ଓ ଅନ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟ କରନ୍ତି। ହିମାଳୟ ପାହାଡ଼ ତଳରୁ ଶତଦ୍ରୁ, ଚନ୍ଦ୍ରଭାଗା ଓ ଅନ୍ୟ ନଦୀ ଉଦ୍ଭୂତ ହୋଇଛି; ପାରିୟାତ୍ର ପାହାଡ଼ରୁ ବେଦସ୍ମୃତି, ମୁଖା ନଦୀ ଆଦି ଉଦ୍ଭୂତ। ବିନ୍ଧ୍ୟ ପାହାଡ଼ରୁ ନର୍ମଦା, ମୁରସା ଓ ଅନ୍ୟ ନଦୀ ଉଦ୍ଭୂତ; ଋକ୍ଷ ପାହାଡ଼ରୁ ତାପି, ପୟୋଷ୍ଣୀ, ନିର୍ବିନ୍ଧ୍ୟା, ପ୍ରସୂଖା ଉଦ୍ଭୂତ। ସାହ୍ୟ ପାହାଡ଼ରୁ ଗୋଦାବରୀ, ଭୀମରଥୀ, କୃଷ୍ଣବେଣୀ ଓ ଅନ୍ୟ ନଦୀ ଉଦ୍ଭୂତ, ଯେଉଁଠି ପାପ ଭୟ ଦୂର ହୁଏ। ମାଲୟ ପାହାଡ଼ରୁ କୃତମାଳା, ତାମ୍ରପର୍ଣୀ, ପ୍ରସୂଖା ଉଦ୍ଭୂତ; ମହେନ୍ଦ୍ରରୁ ତ୍ରିସାମା, ଚର୍ଷିକୁଳ୍ୟା ଓ ଅନ୍ୟ ନଦୀ ଉଦ୍ଭୂତ। ଶୁକ୍ତିମାନ ପାହାଡ଼ରୁ ଋଷିକୁଳ୍ୟା, କୁମାରା ଓ ଅନ୍ୟ ନଦୀ ଉଦ୍ଭୂତ; ଏହି ସବୁ ନଦୀର ଅନେକ ଉପନଦୀ ଅଛି, ଏବଂ ଅନ୍ୟ ଅନେକ ନଦୀ ମଧ୍ୟ ଅଛି। ଏଠାରେ କୁରୁ, ପଞ୍ଚାଳ, ମଧ୍ୟଦେଶ ଓ ଅନ୍ୟ ଅଞ୍ଚଳର ଲୋକମାନେ, ପୂର୍ବ ଅଞ୍ଚଳ ଓ ଅନ୍ୟ ଅଞ୍ଚଳର ଲୋକମାନେ ତାଙ୍କ ଇଚ୍ଛା ଅନୁଯାୟୀ ବିଭିନ୍ନ ରୂପରେ ନିବାସ କରନ୍ତି। ପୁଣ୍ଡ୍ର, କଳିଙ୍ଗ, ମଗଧ ଓ ଦକ୍ଷିଣ ଅଞ୍ଚଳର ଲୋକମାନେ; ଏହିପରି ଅପରାନ୍ତ, ସୌରାଷ୍ଟ୍ର, ଶୁର, ଅଭୀର, ଅର୍ବୁଦ ଆଦି ଅଞ୍ଚଳର ଲୋକମାନେ ଏଠାରେ ବସିଛନ୍ତି।