ପରାଶର ଋଷି କହିଲେ: ରାଜା ପ୍ରିୟବ୍ରତ କର୍ଦ୍ଦମ ମୁନିଙ୍କ କନ୍ୟାଙ୍କୁ ବିବାହ କରିଥିଲେ। ସେଇ ରାଜକୁମାରୀଠାରୁ ପ୍ରିୟବ୍ରତଙ୍କ ପ୍ରଦୀପ୍ତ ବଂଶରେ ଦଶ ପୁଅ ଓ ଏକ ଅନ୍ୟ ପୁଅ ଜନ୍ମ ନେଇଥିଲେ। ପ୍ରିୟବ୍ରତଙ୍କ ସେମାନଙ୍କ ପ୍ରତି ଅତ୍ୟନ୍ତ ସ୍ନେହ ଥିଲା, କାରଣ ସେମାନେ ବିଶାଳ ଜ୍ଞାନ, ପ୍ରତାପ, ଶାସନ ଓ ଶୌର୍ୟରେ ବିଶିଷ୍ଟ ଥିଲେ। ସେମାନଙ୍କ ନାମ ହେଉଛି: ଆଗ୍ନୀଧ୍ର, ଅଗ୍ନିବାହୁ, ବପୁଷ୍ମାନ, ଦ୍ୟୁତିମାନ, ମେଧ, ମେଧାତିଥି, ଭବ୍ୟ, ସବନ, ଜ୍ୟୋତିଷ୍ମାନ ଓ ସତ୍ୟନାମ। ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ମେଧ, ଅଗ୍ନିବାହୁ ଓ ପୁତ୍ର ଯୋଗସାଧନାରେ ନିଷ୍ଠାବାନ ଥିଲେ, ଶୁଭ ଭାଗ୍ୟରେ ଜନ୍ମ ନେଇଥିଲେ, ତାଙ୍କ ପୂର୍ବଜନ୍ମ ସ୍ମରଣ କରୁଥିଲେ ଓ ରାଜ୍ୟରେ ମନ ଲଗାଉନଥିଲେ। ସେମାନେ ସବୁବେଳେ ପବିତ୍ର ଓ ନିଷ୍କାମ ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଥିଲେ। ପ୍ରିୟବ୍ରତ, ମହାମୁନି ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ସେମାନଙ୍କ ସାତି ମହାନ ଆତ୍ମା ପୁଅ ମଧ୍ୟରେ ସପ୍ତଦ୍ୱୀପ ବିଭାଜନ କରିଦେଲେ। ଆଗ୍ନୀଧ୍ରଙ୍କୁ ଦେଲେ ଜମ୍ବୂଦ୍ୱୀପ, ମେଧାତିଥିଙ୍କୁ ପ୍ଲକ୍ଷଦ୍ୱୀପ, ବପୁଷ୍ମାନଙ୍କୁ ଶାଲ୍ମଳିଦ୍ୱୀପ, ଜ୍ୟୋତିଷ୍ମାନଙ୍କୁ କୁଶଦ୍ୱୀପ, ଦ୍ୟୁତିମାନଙ୍କୁ କ୍ରଉଞ୍ଚଦ୍ୱୀପ, ଭବ୍ୟଙ୍କୁ ଶାକଦ୍ୱୀପ ଓ ସବନଙ୍କୁ ପୁଷ୍କରଦ୍ୱୀପର ରାଜ୍ୟ ଦେଲେ। ଏପରି ବିଭାଜନ ପରେ, ଆଗ୍ନୀଧ୍ର ଜମ୍ବୂଦ୍ୱୀପର ଅଧିପତି ହେଲେ ଓ ପ୍ରଜାପତି ସମ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ନଉଜଣ ପୁଅର ପିତା ହେଲେ। ସେମାନଙ୍କ ନାମ: ନାଭି, କିମ୍ପୁରୁଷ, ହରିବର୍ଷ, ଇଳାବୃତ, ରମ୍ୟ, ହିରଣ୍ୟବାନ, କୁରୁ, ଭଦ୍ରାଶ୍ୱ ଓ କେତୁମାଳ। ଏହି ପୁଅମାନଙ୍କୁ ତାଙ୍କ ପିତା ଜମ୍ବୂଦ୍ୱୀପର ଏକେକ ଭାଗ ଦେଇଥିଲେ: ଦକ୍ଷିଣ ଦିଗର ହିମାହ୍ୱାନ ନାଭିଙ୍କୁ, ହେମକୂଟ କିମ୍ପୁରୁଷଙ୍କୁ, ତୃତୀୟ ନୈଷଧ ହରିବର୍ଷଙ୍କୁ, ମଧ୍ୟଭାଗ ମେରୁ ଇଳାବୃତଙ୍କୁ, ନୀଳପର୍ବତ ପାଦ ରମ୍ୟଙ୍କୁ, ଉତ୍ତର ଦିଗର ଶ୍ୱେତ ହିରଣ୍ୟବାନଙ୍କୁ, ଶ୍ୱୃଙ୍ଗବାନର ଉତ୍ତର ଦିଗ କୁରୁଙ୍କୁ, ମେରୁ ପୂର୍ବ ଭାଗ ଭଦ୍ରାଶ୍ୱଙ୍କୁ ଓ ଗନ୍ଧମାଦନ କେତୁମାଳଙ୍କୁ। ଏପରି ଭାଗ ଦେଇ, ରାଜା ପ୍ରିୟବ୍ରତ ତାଙ୍କ ପୁଅମାନଙ୍କୁ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ କରି, ଶାଲଗ୍ରାମ କ୍ଷେତ୍ରକୁ ତ୍ୟାଗୀ ଜୀବନ ପାଇଁ ଚାଲିଗଲେ। କିମ୍ପୁରୁଷ ଆଦି ଏଠି ଅଠ ଭାଗରେ ସ୍ୱାଭାବିକ ଭାବେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଶ୍ରେଷ୍ଠତା ଓ ସଉଖ୍ୟ ଥିଲା; ତାଁଠାରେ କେବେ ବିପରୀତ ଅନୁଭୂତି, ବୟସ୍କ ହେବା, ମୃତ୍ୟୁ, ଧର୍ମାଧର୍ମ ବା ଉତ୍ତମ-ଅଧମ-ମଧ୍ୟମ ଭେଦ ନଥିଲା। ସେଠାରେ ବୟସର ଭେଦ ନଥିଲା; କିନ୍ତୁ ମହାନ ନାଭିଙ୍କ ହିମାହ୍ୱୟ ଭୂମି ଥିଲା। ନାଭିଙ୍କ ପୁଅ ଥିଲେ ରିଷଭ, ଯିଏ ମେରୁଦେବୀଙ୍କୁ ଜନ୍ମ ଦେଇଥିଲେ। ରିଷଭଙ୍କ ପୁଅ ଥିଲେ ଭାରତ, ଏକଶେ ପୁଅମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବଡ଼। ରିଷଭ ଧର୍ମାନୁସାରେ ରାଜ୍ୟ କରି ଓ ବିଭିନ୍ନ ଯଜ୍ଞ କରି, ତାଙ୍କ ଜେଷ୍ଠପୁଅ ଭାରତଙ୍କୁ ପୃଥିବୀ ରାଜ୍ୟ ଦେଲେ। ଏହାପରେ ସେ ଦୃଢ଼ ସଂକଳ୍ପରେ ପୁଲସ୍ତ୍ୟ ଆଶ୍ରମକୁ ତ୍ୟାଗୀ ଜୀବନ ପାଇଁ ଗଲେ। ସେଠାରେ ନିୟମିତ ତପସ୍ୟା କରି, ଶରୀର ଶୋଷିତ ହେବା ସତ୍ତ୍ୱେ ବ୍ରତରେ ଲିନ ହେଲେ। ସେ ନଗ୍ନ ଅବସ୍ଥାରେ ମୁଁହରେ ବସ୍ତ୍ର ରଖି ତ୍ୟାଗୀ ମାର୍ଗରେ ପ୍ରସ୍ଥାନ କଲେ। ଏହି ଭୂମି ଏହିଠାରୁ 'ଭାରତ' ନାମରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ହେଲା, କାରଣ ତାଙ୍କ ପିତା ତାଙ୍କୁ ଏହା ଦେଇ ତ୍ୟାଗ କରିଥିଲେ। ଭାରତଙ୍କୁ ଏକ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଧାର୍ମିକ ପୁଅ ସୁମତି ଜନ୍ମିଲେ। ସେ ନିୟମିତ ଯଜ୍ଞ କରି, ପିତାଙ୍କ ଇଚ୍ଛାନୁସାରେ ରାଜ୍ୟ ଅଧିକାର ନେଲେ। ଭାରତ ତାଙ୍କ ମାନ୍ୟତା, ଶ୍ରୀ, ସମ୍ପଦ ସବୁ ତାଙ୍କୁ ଦେଲେ। ସେ ଯୋଗାଭ୍ୟାସରେ ନିଷ୍ଠାବାନ ହୋଇ ଶାଲଗ୍ରାମରେ ଦେହ ତ୍ୟାଗ କଲେ ଓ ପରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଯୋଗୀ ବ୍ରାହ୍ମଣ ପରିବାରରେ ଜନ୍ମ ନେଲେ। ମୈତ୍ରେୟ କହିଲେ: ଏବେ ମୁଁ ତାଙ୍କ କୃତ୍ୟ କଥା କହିବି। ସୁମତିଙ୍କୁ ଇନ୍ଦ୍ରଦ୍ୟୁମ୍ନ ଜନ୍ମିଲେ, ତାଙ୍କୁ ପରମେଷ୍ଠି, ତାଙ୍କୁ ପ୍ରତିହର, ତାଙ୍କୁ ପ୍ରତିହର୍ତା, ତାଙ୍କୁ ଭୁବାଠାରୁ ଉଦ୍ଗୀଥ, ପ୍ରସ୍ତାର, ପୃଥୁଠାରୁ ନକ୍ତ, ତାଙ୍କୁ ଗୟା। ଗୟାଙ୍କୁ ନର, ତାଙ୍କୁ ବୀରାଟ, ତାଙ୍କୁ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ପୁଅ ଜନ୍ମିଲେ। ତାଙ୍କ ପୁଅ ମହାନ୍ତ, ତାଙ୍କୁ ଉମନସ୍ୟୁ, ତାଙ୍କୁ ଟ୍ୱଷ୍ଟ୍ରି, ତାଙ୍କୁ ବିରାଜା। ଶତଜିଦ୍ ରାଜାଙ୍କୁ ଏକଶେ ପୁଅ ଜନ୍ମିଲେ, ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବିଶାଗୁ ଓ ଜ୍ୟୋତି ଶ୍ରେଷ୍ଠ। ସେମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଏହି ଭାରତଭୂମି ନଉ ଭାଗରେ ବିଭକ୍ତ ହେଲା, ଏହି ପ୍ରବଂଶର ଲୋକମାନେ ପୂର୍ବକାଳରେ ଏହି ଭୂମିର ଉପଭୋଗ କରୁଥିଲେ। ଏହିପରି, କୃତ, ତ୍ରେତା ଓ ଅନ୍ୟ ଯୁଗ ନିର୍ମିତ ହେଲା, ଏହାକୁ 'ଯୁଗ' ବୋଲି କୁହାଯାଏ। ସ୍ୱାୟମ୍ଭୁବ ମନୁଙ୍କ ଏହି ସୃଷ୍ଟି ଦ୍ୱାରା ପୃଥିବୀ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେଲା; କିନ୍ତୁ ବରାହ କଳ୍ପରେ, ସେ ପୂର୍ବ ମନ୍ବନ୍ତରର ଅଧିପତି ଥିଲେ।