ତେଣୁ, ଏହି ବିରୋଧ ଓ ଶତ୍ରୁପ୍ରତି ଆସକ୍ତିକୁ ଛାଡ଼ିଦିଅ; ତୁମର ପିତା ସମସ୍ତଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଗୁରୁମାନ୍ୟଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଅଟୁଟ ଶିକ୍ଷକ। ଏହି କଥାକୁ ଗ୍ରହଣ କର, ହେ ମହାଭାଗ୍ୟଶାଳୀ; ଏହି ଉତ୍ତମ କୁଳ ବଡ଼ ପ୍ରଶଂସାନୀୟ। ମରୀଚିଙ୍କ ଉତ୍ତରପୁରୁଷ କୁଳକୁ ଏହି ତିନି ଲୋକରେ କିଏ ଅନ୍ୟଥା କହିପାରିବ? ମୋର ପିତା ତାଙ୍କର ଉତ୍ତମ ଆଚରଣ ଦ୍ୱାରା ସାରା ଜଗତରେ ପ୍ରଶଂସିତ; ଏଠି କୌଣସି ମିଥ୍ୟା ନୁହେଁ, କେବଳ ସତ୍ୟ ଅଛି। ସମସ୍ତ ଶିକ୍ଷକମାନ୍ୟଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ପିତା ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଗୁରୁ; ଏହି କଥା ସତ୍ୟ—ଏଠାରେ କୌଣସି ତ୍ରୁଟି ନାହିଁ। ନିଶ୍ଚୟ ଭାବେ, ପିତା ଶିକ୍ଷକ ଓ ସମ୍ମାନ ଯୋଗ୍ୟ; ଏହା ମୋର ମନରେ ଦୃଢ଼ ଭାବେ ବସିଛି, ଯେ ଏହି ବିଷୟରେ ମୁଁ କଦାପି ଅତିକ୍ରମ କରିବି ନାହିଁ। ତୁମେ ଯାହା କହିଛ—'ଏହି ଅନନ୍ତତା କାହିଁକି?'—ଏହାଠାରେ ଏକ ଉଚିତ ଉତ୍ତର କିଏ ଦେଇପାରିବ? କିନ୍ତୁ ଏହି କଥାର କୌଣସି ତତ୍ତ୍ୱ ନାହିଁ। ଏପରି କହି ସେ ଅନ୍ୟମାନଙ୍କ କଥାରେ ଅବରୋଧିତ ହୋଇ ନିରବ ହେଲେ; ପୁଣି ହସି କହିଲେ, 'ଏହି ଅନନ୍ତତାରେ କଣ ଭଲ ଅଛି?' ‘ଏହି ଅନନ୍ତତାରେ କଣ ଭଲ ଅଛି? ମୋ ଶିକ୍ଷକମାନେ, ଯଦି ଆପଣମାନେ ଏହା କହିବାରେ ଅସୁବିଧା ଭାବିବେ ନାହିଁ, ତେବେ ମତେ କୁହନ୍ତୁ।’ ଧର୍ମ, ଅର୍ଥ, କାମ ଓ ମୋକ୍ଷ—ଏହି ଚାରିଟି ମନୁଷ୍ୟ ଜୀବନର ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ଭାବରେ ଘୋଷିତ; ଏହା ଥିଲେ, ଏହି ଅନନ୍ତତାର କଣ ଉପକାର? ମରୀଚି, ଡକ୍ଷ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଅନେକ ମହାନ ଲୋକ ଧର୍ମ ପ୍ରାପ୍ତ କରିଥିଲେ; କିଛି ଅନ୍ୟେ ଅର୍ଥ ଲାଭ କଲେ; କିଛି ଅନ୍ୟେ ସମୟ ପାଇଲେ। ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଲୋକ ଜ୍ଞାନ, ଧ୍ୟାନ ଓ ଏକାଗ୍ରତା ଦ୍ୱାରା ସତ୍ୟକୁ ଜାଣି, ବନ୍ଧନରୁ ମୁକ୍ତ ହୋଇ ମୋକ୍ଷ ପାଇଲେ। ସମ୍ପଦ, ରାଜ୍ୟ, ମହତ୍ତ୍ୱ, ଜ୍ଞାନ, କୁଳ, କର୍ମ ଓ ମୋକ୍ଷର ଏକମାତ୍ର ମୂଳ ହେଉଛନ୍ତି ହରିଙ୍କର ପୂଜା। ଏହି ଚାରିଖଣି ଫଳ—ଧର୍ମ, ଅର୍ଥ, କାମ, ମୋକ୍ଷ—ସେଉଁଠାରୁ ମିଳେ, ହେ ଦ୍ୱିଜ, ତେଣୁ ଏହି ଅନନ୍ତତାର କଣ ଉପଯୋଗ? ଏଠି ଅଧିକ କଥା କହିବାର କଣ ଆବଶ୍ୟକ? ଆପଣମାନେ ମୋର ବଡ଼ମାନେ; ଯାହା ଉଚିତ ଅଥବା ଅନୁଚିତ, ତାହା ଆପଣମାନେ କୁହନ୍ତୁ—ମୋର ବିବେକ ଅଳ୍ପ। ଆମେ ତୁମକୁ, ଏକ ଶିଶୁ, ଆମ ରୋଷର ଅଗ୍ନିରୁ ରକ୍ଷା କରିଛୁ; କିନ୍ତୁ ତୁମେ ପୁଣି କଥା କହିଲେ, ଆମ ଜ୍ଞାନ ତୁମେ ଜାଣିପାରିବେ ନାହିଁ। ଯଦି ଆମ କଥାରେ ତୁମେ ତୁମର ମୋହ ଛାଡ଼ିପାରୁନାହିଁ, ତେବେ ତୁମର ଅନୁଚିତ ମନକୁ ନଷ୍ଟ କରିବା ପାଇଁ ଆମେ ଏକ ମାୟାବୀ ପ୍ରାଣୀକୁ ବ୍ୟବହାର କରିବୁ। କିଏ କାହାକୁ ମାରେ, କିଏ କାହାକୁ ରକ୍ଷା କରେ? ପ୍ରତ୍ୟେକ ପ୍ରାଣୀ ନିଜେ ନିଜକୁ ନିଜ କର୍ମ ଦ୍ୱାରା ମାରେ କିମ୍ବା ରକ୍ଷା କରେ। ଏପରି କହିବା ପରେ, ଦୈତ୍ୟରାଜଙ୍କ ଗୁରୁମାନେ କ୍ରୋଧିତ ହୋଇ ଏକ ମାୟାବୀ ଶକ୍ତିକୁ ସୃଷ୍ଟି କଲେ, ଯେଉଁଥିରେ ଅଗ୍ନିମାଳା ଜ୍ୱଳନ୍ତ ଥିଲା। ସେ ଭୟଙ୍କର ମାୟାବୀ ପ୍ରାଣୀ ଭୟଙ୍କର ଧ୍ୱନି ସହିତ ଆସି, କ୍ରୋଧରେ ତାଙ୍କ ତ୍ରିଶୂଳ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରହ୍ଲାଦଙ୍କ ଛାତିରେ ଆଘାତ କଲେ। କିନ୍ତୁ ତ୍ରିଶୂଳ ତାଙ୍କ ହୃଦୟକୁ ସ୍ପର୍ଶ କରିବା ସହିତ ଶତ ଖଣ୍ଡରେ ଭାଙ୍ଗି ପୃଥିବୀରେ ପଡ଼ିଗଲା। ଯେଉଁଠି ଅବିନାଶୀ ପରମେଶ୍ୱର ହରି ସ୍ୱୟଂ ହୃଦୟରେ ବସିଛନ୍ତି, ସେଠି ବଜ୍ର ମଧ୍ୟ ଭାଙ୍ଗିଯାଏ; ତେବେ ତ୍ରିଶୂଳର କଣ ଅବସ୍ଥା? ସେଠି, ଯେତେବେଳେ ଦୁଷ୍ଟମାନେ ପୁରୋହିତମାନେ ଦ୍ୱାରା ଛାଡ଼ାଯାଇଥିଲେ, ସେହି ଭୟଙ୍କର ଶକ୍ତି ତୁରନ୍ତ ନଷ୍ଟ ହେଲା। ପୁରୋହିତମାନେ ବିନାଶକାରୀ ଶକ୍ତିରେ ପିଡ଼ିତ ହେଉଥିବାକୁ ଦେଖି, ସେ ପ୍ରଜ୍ଞାବାନ ପ୍ରହ୍ଲାଦ ଚିତ୍କାର କଲେ—'ମୋତେ ରକ୍ଷା କର, କୃଷ୍ଣ! ଅନନ୍ତ!'—ଏବଂ ସରଣ ନେଲେ। 'ହେ ବିଶ୍ୱବ୍ୟାପୀ, ବିଶ୍ୱର ଆକୃତି, ସମସ୍ତ ଦୁଃଖର ନାଶକ, ଏହି ଅସହ୍ୟ ମନ୍ତ୍ରାଗ୍ନିରୁ ଏହି ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେକୁ ରକ୍ଷା କର। ଯେପରି ବିଷ୍ଣୁ, ସମସ୍ତ ଜୀବର ଶିକ୍ଷକ, ସମସ୍ତ ଜନ୍ତୁରେ ବ୍ୟାପି ଅଛନ୍ତି, ସେପରି ଏହି ପୁରୋହିତମାନେ ମଧ୍ୟ ତାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ବଞ୍ଚନ୍ତି। ଯେପରି ମୁଁ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ସମସ୍ତଠାରେ ବ୍ୟାପି ଦେଖେ, ଅଗ୍ନିକୁ ନୁହେଁ, ସେପରି ଶତ୍ରୁମଧ୍ୟରେ ଏହି ପୁରୋହିତମାନେ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ବଞ୍ଚିଛନ୍ତି।' 'ମୋତେ ମାରିବାକୁ ଆସିଥିବା, ବିଷ ଦେଇଥିବା, ଅଗ୍ନି ଲଗାଇଥିବା, ହାତୀ ଦ୍ୱାରା ଚକ୍କରାଇଥିବା, ସାପ ଦ୍ୱାରା ଦଂଶାଇଥିବା ଲୋକମାନଙ୍କ ପ୍ରତି ମୁଁ ସମଭାବ ରଖେ, ସେମାନେ ମୋ ପ୍ରତି ବନ୍ଧୁ ଭାବେ ଦେଖେ। ମୁଁ ନିଜକୁ ପାପୀ ଭାବେ ମାନେ ନାହିଁ। ଏହି ସତ୍ୟ ଦ୍ୱାରା, ଏହି ଦୈତ୍ୟ ପୁରୋହିତମାନେ ଆଜି ବଞ୍ଚନ୍ତୁ।' ଏପରି କହିବା ପରେ, ପ୍ରହ୍ଲାଦଙ୍କ ସ୍ପର୍ଶରେ ସମସ୍ତେ ରୋଗମୁକ୍ତ ହେଇ ଉଠିଲେ, ଏବଂ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ନମ୍ରତା ସହିତ କହିଲେ—‘ତୁମେ ଦୀର୍ଘାୟୁ ହେଉ, ଅବିରୋଧିତ ଶକ୍ତି ଓ ପ୍ରଭାବର ସ୍ୱାମୀ ହେଉ, ପୁତ୍ର, ପୌତ୍ର, ଧନ ଓ ସମୃଦ୍ଧିରେ ସମ୍ପନ୍ନ ହେଉ।’ ଏପରି କହି ସେମାନେ ଦୈତ୍ୟରାଜଙ୍କ ପାଖକୁ ଗଲେ ଏବଂ ସମସ୍ତ ଘଟଣା ବିବରଣୀ ମହାମୁନିଙ୍କୁ ଓ ଦୈତ୍ୟରାଜଙ୍କୁ ଦେଲେ। ଶ୍ରୀ ପରାଶର କହିଲେ: ଯେତେବେଳେ ହିରଣ୍ୟକଶିପୁ ଶୁଣିଲେ ଯେ ବିନାଶକାରୀ ଶକ୍ତି ବିଫଳ ହୋଇଛି, ସେ ତାଙ୍କ ପୁଅ ପ୍ରହ୍ଲାଦକୁ ଡାକିଲେ ଏବଂ ଏହି ଶକ୍ତିର କାରଣ ପଚାରିଲେ। ହିରଣ୍ୟକଶିପୁ ପଚାରିଲେ: ‘ପ୍ରହ୍ଲାଦ, ତୁମେ ଅତିଶୟ ଶକ୍ତିଶାଳୀ—ଏହା କିପରି ହେଲା? କୌଣସି ମନ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା କି, କିମ୍ବା ଏହା ତୁମର ନିଜ ଶକ୍ତି?’ ଶ୍ରୀ ପରାଶର କହିଲେ: ପିତାଙ୍କ ପଚାରାରେ, ଦୈତ୍ୟସୁତ ପ୍ରହ୍ଲାଦ ପିତାଙ୍କ ପାଦରେ ଶିର ନମାଇ କହିଲେ— ‘ପିତା, ଏହା କୌଣସି ମନ୍ତ୍ର ଓପାୟ ନୁହେଁ, ନାହିଁ ଏହା ମୋର ନିଜ ଗୁଣ; ଯାହାଙ୍କ ହୃଦୟରେ ଅବିନାଶୀ ପରମେଶ୍ୱର ବସନ୍ତି, ସେଉଁଠି ଏହି ଶକ୍ତି ସାଧାରଣ। ଯିଏ ଅନ୍ୟଙ୍କର ପାପକୁ ନିଜର ଭାବେ ଭାବେ ନାହିଁ, ସେଠାରେ ପାପ ଆସେ ନାହିଁ, କାରଣ ତାହାର କୌଣସି କାରଣ ନାହିଁ। ଯିଏ କାର୍ଯ୍ୟ, ମନ କିମ୍ବା ବାକ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ଅନ୍ୟଙ୍କୁ କଷ୍ଟ ଦେଉଛି, ତାଙ୍କ ପାଇଁ ସେହି କର୍ମର ଫଳ ଜନ୍ମରେ ଅପରିମିତ ଦୁଃଖ ଦେଉଛି। ମୁଁ ପାପ ଚାହେଁ ନାହିଁ, କରେ ନାହିଁ, କିମ୍ବା କହେ ନାହିଁ, କାରଣ ମୁଁ ସମସ୍ତ ଜୀବରେ ଓ ନିଜରେ ବସିଥିବା କେଶବଙ୍କୁ ଧ୍ୟାନ କରେ।