ଏହି ସମସ୍ତ ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କର ବିସ୍ତାର, ସେ ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀରେ ବ୍ୟାପ୍ତ। ଏହି କାରଣରୁ, ବୁଦ୍ଧିମାନ ଲୋକେ ଏହାକୁ ନିଜ ପରି ଅଭିନ୍ନ ଭାବରେ ଦେଖିବା ଉଚିତ। ଏହି ଦୃଷ୍ଟିକୋଣ ଧାରଣ କରି, ଆମେ ଓ ତୁମେ, ଦାନବୀୟ ପ୍ରବୃତ୍ତିକୁ ଛାଡିଦେଇ, ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଆନନ୍ଦ ପାଇଁ ପ୍ରୟାସ କରିବା ଉଚିତ। ଯେଉଁ ଜିନିଷକୁ ଅଗ୍ନି, ସୂର୍ଯ୍ୟ, ଚନ୍ଦ୍ର, ପବନ, ବର୍ଷା, ବା ବରୁଣ, କିମ୍ବା ସିଦ୍ଧ, ରାକ୍ଷସ, ଯକ୍ଷ, ଦୈତ୍ୟନାୟକ, ସର୍ପ, କିନ୍ନର, ମାନବ, ପଶୁ, ଦୋଷ, କିମ୍ବା ନିଜ ପ୍ରଭାବ କିଛି ମଧ୍ୟ ନଷ୍ଟ କରିପାରେ ନାହିଁ—ସେଇ ପବିତ୍ର ଆତ୍ମାକୁ କେବଳ ମନ୍ଦ ଚିନ୍ତା, ଇର୍ଷ୍ୟା, ଅବିବେକ, ତୀବ୍ର ରୋଗ, ଅନ୍ତର୍ଗତ ଅପବିତ୍ରତା, ରୋଗ, ରାଗ, ଲୋଭ ଇତ୍ୟାଦି ଦୁଃଖ ଦେଇଥାଏ। କିନ୍ତୁ ଏହାକୁ କେବଳ ଏହି ଦୁଷ୍ଟ ପ୍ରବୃତ୍ତି ଛାଡି ଦେଇ, ହୃଦୟରେ କେଶବଙ୍କୁ ବସାଇ ରଖିଲେ, ଅପବିତ୍ରତା ଆସେ; ଅନ୍ୟ କୌଣସି ଉପାୟ ଦ୍ୱାରା ଏହା କଦାପି ନଷ୍ଟ ହୁଏ ନାହିଁ। ତେଣୁ ଅସାର କିମ୍ବା ଚଞ୍ଚଳ ଜିନିଷରେ ଆସକ୍ତି ରଖିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ। ମୁଁ ଏହାକୁ ଗଭୀର ଭାବରେ କହୁଛି—ଦୈତ୍ୟମାନେ, ସମସ୍ତଠାରେ ସମତା ଧାରଣ କର; ଏହି ସମତା ଅମର ପରମେଶ୍ୱରଙ୍କ ପୂଜା। ଯେତେବେଳେ ସେ ପ୍ରସନ୍ନ, ଧର୍ମ, ଅର୍ଥ, କାମ କିମ୍ବା ମୋକ୍ଷ—ଏଠାରେ କିଛି ଅଲଭ୍ୟ ନାହିଁ। ଯେଉଁମାନେ ପରମ ବ୍ରହ୍ମବୃକ୍ଷର ଛାୟା ନିମ୍ନେ ଆଶ୍ରୟ ନେଇଛନ୍ତି, ସେମାନେ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ଅନନ୍ତ ଫଳ ପାଇବେ। ଏପରି ଦୟାଦାନ ଦେଖି, ଦୈତ୍ୟପତିଙ୍କ ଭୟରୁ କିଛି ଲୋକ ତାଙ୍କୁ ଖବର ଦେଲେ। ସେ ତୁରନ୍ତ ରସୋଇଆମାନୋକୁ ଡାକି କହିଲେ, "ହେ ରସୋଇଆ, ମୋ ପୁଅ ଓ ଅନ୍ୟମାନେ ଦୁଷ୍ଟ ମନଃସ୍କ; ଏହି ଭ୍ରଷ୍ଟ ଓ ଦୁଷ୍ଟ ଅନୁସୂଚକକୁ ବିଳମ୍ବ ଛାଡି ହତ୍ୟା କର।" "ତାଙ୍କର ସମସ୍ତ ଖାଦ୍ୟରେ ଘାତକ ବିଷ ହଳାହଳ ମିଶାଇ ଦିଅ; ଏହା ଗୁପ୍ତ ଭାବେ କର, ଏବଂ ନିର୍ବିକାର ଭାବେ ତାଙ୍କୁ ହତ୍ୟା କର।" ପିତାଙ୍କ ଆଦେଶ ଅନୁଯାୟୀ, ରସୋଇଆମାନେ ବିଷ ମିଶାଇ ମହାତ୍ମା ପ୍ରହ୍ଲାଦଙ୍କୁ ଦେଲେ। ସେଇ ଭୟଙ୍କର ହଳାହଳ ବିଷ ତାଙ୍କର ଭୋଜନରେ ଥିଲା, ମୈତ୍ରେୟ, ପ୍ରହ୍ଲାଦ ତାହା ଖାଇଲେ। କିନ୍ତୁ ଖାଇଲା ପରେ ପ୍ରହ୍ଲାଦ ଅଚଳ ଓ ଶାନ୍ତ ରହିଲେ; ଅନନ୍ତ ପ୍ରଭୁଙ୍କ ଶକ୍ତିରେ, ସେ ବିଷକୁ ନିର୍ବଳ କରିଦେଲେ। ଏହି ଦୃଶ୍ୟ ଦେଖି, ଭୟଭୀତ ଲୋକେ ଦୈତ୍ୟପତିଙ୍କ ନିକଟକୁ ଯାଇ, ଶିର ନମାଇ କହିଲେ, "ହେ ଦୈତ୍ୟରାଜ! ଆମେ ଯେଉଁ ବିଷ ଦେଇଥିଲୁ, ତାହା ଅତ୍ୟନ୍ତ ଘାତକ ଥିଲା, କିନ୍ତୁ ତୁମର ପୁଅ ପ୍ରହ୍ଲାଦ ତାହା ଭୋଜନ ସହିତ ପଚି ଦେଇଛନ୍ତି।" "ଦୈତ୍ୟ ପୁରୋହିତମାନେ! ତୁରନ୍ତ କିଛି ଉପାୟ କର, ବିଳମ୍ବ କରନ୍ତୁ ନାହିଁ, ତାଙ୍କୁ ନଶ୍ଟ କରିବାକୁ।" ତେବେ ସେମାନେ ନମ୍ର ପ୍ରହ୍ଲାଦଙ୍କ ନିକଟକୁ ଗଲେ। "ତୁମେ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ବଂଶର ସନ୍ତାନ, ଦୀର୍ଘାୟୁ ହେଉ। ତୁମେ ଦୈତ୍ୟରାଜ ହିରଣ୍ୟକଶିପୁଙ୍କ ପୁଅ। ଦେବତା, ବା ଅନନ୍ତ, କିମ୍ବା ଅନ୍ୟ କିଛି ତୁମ ପାଇଁ ଦରକାର ନାହିଁ। ତୁମର ପିତା ସମସ୍ତ ଜଗତର ସ୍ୱାମୀ, ଏବଂ ତୁମେ ମଧ୍ୟ ଏହିପରି ହେବ। ଏହି ବିରୋଧ ଓ ଶତ୍ରୁପ୍ରତି ଭକ୍ତି ଛାଡିଦିଅ; ତୁମର ପିତା ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ, ଶିକ୍ଷକମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ। ଏହି ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ବଂଶ ଗୌରବ ଦାୟକ, ଏହାକୁ ତ୍ରିଲୋକରେ କିଏ ଅପମାନ କରିପାରିବ? ମୋର ପିତା ସମସ୍ତ ଲୋକରେ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ଆଚରଣ କରିଛନ୍ତି—ଏହା ମୁଁ ମଧ୍ୟ ମାନିଛି; ଏଠାରେ ମିଥ୍ୟା ନାହିଁ, କେବଳ ସତ୍ୟ। ସମସ୍ତ ଶିକ୍ଷକମାନେ ମଧ୍ୟରେ, ପିତା ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଗୁରୁ; ଏହା ସତ୍ୟ—ଏଠାରେ କିଛି ତ୍ରୁଟି ନାହିଁ। ଏହି କଥା ମୋ ମନରେ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବରେ ବସିଛି—ମୁଁ ଏହି ନିୟମ ଉଲ୍ଲଂଘନ କରିବି ନାହିଁ।" "ତୁମେ ଯାହା କହିଛ, 'ଏହି ଅନନ୍ତତା କାହିଁକି?'—ଏହା ଉଚିତ୍ ଭାବେ କିଏ କହିପାରିବ? ତଥାପି, ଏହି କଥାର କୌଣସି ଦ୍ରବ୍ୟ ନାହିଁ।" ଏପରି କହି, ସେ ଚୁପ ହେଇ ରହିଲେ, ତାଙ୍କର କଥାରେ ଅନୁଶାସିତ ହେଇ। ପରେ, ହସି କହିଲେ, "ଏହି ଅନନ୍ତତାରେ କଣ ଉତ୍ତମ? ଗୁରୁମାନେ, ଯଦି ଏହି ଅନନ୍ତତା ନେଇ କହିଲେ ତୁମେ ଅସୁବିଧା ଅନୁଭବ କରିବେ ନାହିଁ, ତେବେ କହ।" "ଧର୍ମ, ଅର୍ଥ, କାମ, ମୋକ୍ଷ—ଏହି ଚାରି ମନୁଷ୍ୟଜୀବନର ପ୍ରଧାନ ପୁରୁଷାର୍ଥ। ଏହି ଯଦି ଏପରି, ତେବେ ଏହି ଅନନ୍ତତା କାହିଁକି?" "ମରୀଚି, ଦକ୍ଷ ଓ ଅନ୍ୟେ ଅନେକ ଲୋକ ଧର୍ମ, ଅନ୍ୟେ ଅର୍ଥ, ଅନ୍ୟେ କାଳ ପ୍ରାପ୍ତ କରିଛନ୍ତି।" "ଅନ୍ୟେ ଯେଉଁମାନେ ତତ୍ତ୍ୱଜ୍ଞାନୀ, ଜ୍ଞାନ, ଧ୍ୟାନ, ଏକାଗ୍ରତା ଦ୍ୱାରା ବନ୍ଧନରୁ ମୁକ୍ତ ହୋଇ ମୋକ୍ଷ ପ୍ରାପ୍ତ କରିଛନ୍ତି।" "ସମସ୍ତ ଶ୍ରୀ, ସାମ୍ରାଜ୍ୟ, ବୃଦ୍ଧି, ଜ୍ଞାନ, ବଂଶ, କର୍ମ, ମୋକ୍ଷର ମୂଳ କେବଳ ହରିଙ୍କ ପୂଜା।" "ଯେଉଁଠାରେ ଧର୍ମ, ଅର୍ଥ, କାମ, ମୋକ୍ଷ ଫଳ ମଧ୍ୟ ସେଉଁଠାରୁ ମିଳେ, ତେବେ ଏହି ଅନନ୍ତତାର କଣ ଉପକାର?" "ଏଠାରେ ଅଧିକ କଥା କହିବାର ଆବଶ୍ୟକତା ନାହିଁ; ତୁମେ ମୋର ବଡ଼ମାନେ, ଉଚିତ ଅନୁଚିତ କହ, ମୋର ବିବେକ କମ।" "ଆମେ ତୁମେ ଏକ ଶିଶୁକୁ ଆମ କ୍ରୋଧର ଅଗ୍ନିରୁ ରକ୍ଷା କରିଛୁ; କିନ୍ତୁ ଯଦି ଆଉ କଥା କହିବ, ତେବେ ଆମର ବୁଦ୍ଧି ତା ଜାଣିପାରିବ ନାହିଁ। ଯଦି ଆମ କଥା ଶୁଣି ତୁମେ ତୁମର ମୋହ ଛାଡି ଦେଉନାହିଁ, ତେବେ ତୁମ ଦୁଷ୍ଟ ମନକୁ ନଶ୍ଟ କରିବା ପାଇଁ ଏକ ମାୟାବୀ ସୃଷ୍ଟି କରିବା।" "କିଏ କାହାକୁ ମାରେ, କିଏ କାହାକୁ ରକ୍ଷା କରେ? ନିଜ ଆତ୍ମା ନିଜକୁ ମାରେ କିମ୍ବା ରକ୍ଷା କରେ, ନିଜ କର୍ମଫଳ ଅନୁଯାୟୀ।" ଏପରି କହି, ଦୈତ୍ୟରାଜଙ୍କ ପ୍ରଚାରକ ଗୁରୁମାନେ କ୍ରୋଧିତ ହୋଇ ଏକ ଅଗ୍ନିମାଳାଧାରୀ ଭୟଙ୍କର ମାୟାବୀ ସୃଷ୍ଟି କଲେ। ସେ ଭୟଙ୍କର ମାୟାବୀ ଭୟାନକ ଧ୍ୱନି ସହ ପ୍ରହ୍ଲାଦଙ୍କ ଦିଗରେ ଆସି, ବଡ଼ କ୍ରୋଧରେ ତିନିମୁହିଁ ଶୂଳ ଦ୍ୱାରା ତାଙ୍କର ଛାତିକୁ ଘାତ କଲା। କିନ୍ତୁ ଏହି ଜ୍ୱଳନ୍ତି ଶୂଳ ପ୍ରହ୍ଲାଦଙ୍କ ହୃଦୟକୁ ଛୁଁଇବା ସହିତ, ଏହା ଭାଙ୍ଗି ଶତ ଖଣ୍ଡ ହୋଇ ଭୂମିରେ ପଡ଼ିଗଲା।