ପ୍ରଚେତସମାନେ ଅତିଶୟ ଭକ୍ତି ଓ ଶ୍ରଦ୍ଧା ଭରା ମନରେ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ଅନୁପମ ନିବାସକୁ ନମସ୍କାର କଲେ, ଯେଉଁ ନିବାସ ଶବ୍ଦ କିମ୍ବା ଦୃଷ୍ଟିରେ ଅଗୋଚର ଓ ସମସ୍ତ ଜୀବରେ ବ୍ୟାପ୍ତ ରହିଛି। ଶ୍ରୀ ପରାଶର ବର୍ଣ୍ଣନା କରିଲେ—ଏଭଳି ଧ୍ୟାନ ଓ ସ୍ତୁତିରେ ପ୍ରଚେତସମାନେ ବଡ଼ ଦାର୍ଯ୍ୟ ନେଇ ଦଶ ହଜାର ବର୍ଷ ଧରି ମହାସମୁଦ୍ର ଭିତରେ ତପସ୍ୟା କଲେ। ତାଙ୍କର ଏହି ଅନନ୍ୟ ଉପାସନା ଦେଖି ଶ୍ରୀହରି ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ହେଇ, ନୀଳ ପଦ୍ମର ତାଜା ପତ୍ର ପରି ଶ୍ରୀମୟ ରୂପ ନେଇ ସମୁଦ୍ର ଜଳରେ ପ୍ରକଟ ହେଲେ। ପ୍ରଚେତସମାନେ ତାଙ୍କୁ ଗରୁଡ଼ରେ ବସିଥିବା ଦେଖି, ଭକ୍ତିର ଭାରେ ମୁଣ୍ଡ ନମାଇ ନମସ୍କାର କଲେ। ପ୍ରଭୁ ତାଙ୍କୁ କହିଲେ, "ମୁଁ ତୁମେ ଚାହିଁଥିବା ଭଲ ଦେବାକୁ ଏଠାରେ ପ୍ରକଟ ହୋଇଛି, ଚାହିଁଥିବା ଦାୟା କୁ ଚୟନ କର।" ପ୍ରଚେତସମାନେ ବରଦାତାଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କରି କହିଲେ, "ପିତାଙ୍କ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ଅନୁଯାୟୀ, ଆମେ ଏମିତି ବର ଚାହୁଁଛୁ, ଯାହା ଜୀବଗୁଡ଼ିକର ବୃଦ୍ଧି ହେବାର କାରଣ ହେଉ।" ଦେବତା ତାଙ୍କର ଇଛାନୁସାରେ ବର ଦେଇ ଅଦୃଶ୍ୟ ହେଲେ, ଏବଂ ପ୍ରଚେତସମାନେ ଜଳରୁ ବାହାରିଲେ। ପରାଶର ମୁନି କହିଲେ—ପ୍ରଚେତସମାନେ ତପସ୍ୟା କରୁଥିବା ସମୟରେ ପୃଥିବୀରେ ଗଛଗୁଡ଼ିକ ଅନ୍ୟ କୌଣସି ରକ୍ଷା ନଥିବାରୁ ଚାରିପାଖରେ ବ୍ୟାପ୍ତ ହେଉଥିଲେ, ଏବଂ ଜୀବମାନଙ୍କର ଅବନତି ହେଉଥିଲା। ପବନ ବହିପାରୁନଥିଲା, ଆକାଶ ଗଛରେ ଆଡ଼ି ଥିଲା, ଦଶ ହଜାର ବର୍ଷ ଧରି ପ୍ରଣୀମାନେ ଚଳିପାରୁନଥିଲେ। ଏହି ଦେଖି ପ୍ରଚେତସମାନେ ଜଳରୁ ବାହାରି ଗଭୀର କ୍ରୋଧରେ ଭରିଗଲେ, ଏବଂ ତାଙ୍କର ମୁଁହରୁ ବାୟୁ ଓ ଅଗ୍ନି ପ୍ରକଟ କଲେ। ବାୟୁ ଗଛଗୁଡ଼ିକୁ ଉପଡ଼ିଦେଲା, ତିବ୍ର ଅଗ୍ନି ତାହାକୁ ଦହିଦେଲା; ଏପରି ଭାବେ ଗଛର ବିନାଶ ହେଲା। ଗଛର ବିନାଶ ଦେଖି, କିଛି ଶାଖା ଛାଡ଼ି ବାକି ରହିଥିଲା, ତେବେ ସୋମ ରାଜା, ଜୀବମାନଙ୍କ ନାୟକ, ପ୍ରଚେତସମାନଙ୍କ ପାଖକୁ ଆସି କହିଲେ—"ରାଜାମାନେ, ତୁମେ ତୁମର କ୍ରୋଧ ଦମନ କର, ମୋର କଥା ଶୁଣ; ମୁଁ ଗଛମାନେ ଓ ତୁମେ ମଧ୍ୟରେ ଶାନ୍ତି ସ୍ଥାପନ କରିବି।" "ଏହି କନ୍ୟା, ଚମତ୍କାର ଓ ଶୋଭାମୟ, ଗଛମାନଙ୍କ ଝିଅମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଏକ ରତ୍ନ; ମୁଁ ତାଙ୍କୁ ଗାଁ ଓ ଗଛମାନଙ୍କ ସହ ଉପଚାର କରିଛି, ଆଗକୁ କଣ ହେବ ଜାଣି।" "ତାଙ୍କୁ ମାରିଷା ଭାବରେ ଚିହ୍ନ୍ତି, ଗଛରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ; ଏହି ପ୍ରକାଶମୟା ନାରୀ ତୁମର ଭାର୍ୟା ହେଉ, ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ତୁମର ବଂଶ ବୃଦ୍ଧି ହେବ।" "ତୁମେ ତାଙ୍କ ସହ ଏକତ୍ର କ୍ଷମତା ଓ ମୋର ଅର୍ଦ୍ଧାଂଶରେ ଏକ ପ୍ରଜାପତି ଦକ୍ଷ ନାମକ ବୁଦ୍ଧିମାନ ପୁଅ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେବ।" "ମୋର ଅଂଶ ଓ ତୁମର ଶକ୍ତି ଦ୍ୱାରା ତାଙ୍କର ଚେତନା ଅଗ୍ନି ପରି ତେଜସ୍ବୀ ହେବ, ଓ ସମସ୍ତ ପ୍ରଜାମାନଙ୍କୁ ପୋଷଣ କରିବ।" "ଏକଥା ପୂର୍ବରୁ କଣ୍ଡୁ ନାମକ ଏକ ମୁନି, ଯେଉଁ ବେଦଜ୍ଞ ମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଗୋମତୀ ନଦୀର ଶୋଭାମୟ କୂଳରେ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ତପସ୍ୟା କରୁଥିଲେ।" "ତାଙ୍କୁ ବିଘ୍ନ କରିବାକୁ, ଇନ୍ଦ୍ର ଶୁଦ୍ଧ ହାସି ଥିବା ଦିବ୍ୟ ଅପ୍ସରା ପ୍ରମ୍ଲୋଚାକୁ ପଠାଇଲେ; ସେ ମୁନିଙ୍କୁ ଚିତ୍ତ ଶିଥିଳ କରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କଲେ।" "ପ୍ରମ୍ଲୋଚାର କ୍ଷୋଭରେ, କଣ୍ଡୁ ମୁନି ମନ୍ଦର ଉପତ୍ୟକାରେ ଶତାଧିକ ବର୍ଷ ତାଙ୍କ ସହ ବିତାଇଲେ, ମନ ରାଗ ଓ ଭୋଗରେ ଲିନ ହେଲେ।" "ଏକଦିନ ପ୍ରମ୍ଲୋଚା କହିଲେ, 'ଓ ଭାଗ୍ୟବାନ, ମୁଁ ସ୍ଵର୍ଗକୁ ଯିବାକୁ ଚାହୁଁଛି; ଓ କୃପାମୟ ମୁନି, ମୋତେ ଅନୁମତି ଦିଅ।'" "ମୁନି, ତାଙ୍କୁ ଏଭଳି କହିଲେ, 'ଓ ଶାନ୍ତ ନାରୀ, ଅଧିକ କିଛି ଦିନ ରୁହ।'" "ଏପରି କଥା ସୁନି, ପ୍ରମ୍ଲୋଚା ଆଉ ଏକ ଶତ ବର୍ଷ ମୁନିଙ୍କ ସହ ଭୋଗରେ ଲିନ ହେଲେ।" "ଏକବାର ପ୍ରମ୍ଲୋଚା ଆଉ କହିଲେ, 'ଓ ପୂଜ୍ୟ, ମୋତେ ଅନୁମତି ଦିଅ, ମୁଁ ଦେବମାନଙ୍କର ନିବାସକୁ ଯିବାକୁ ଚାହୁଁଛି।' ମୁନି କହିଲେ, 'ଯଥାସ୍ଥିତି,' ତଥାପି ଆଉ କହିଲେ, 'ଅଧିକ ଦିନ ରୁହ।'" "ଅନ୍ୟ ଏକ ଶତ ବର୍ଷ ବିତିବା ପରେ, ଶୋଭାମୟ ମୁହଁ ଥିବା ନାରୀ ହସି କହିଲେ, 'ମୁନି, ମୁଁ ସ୍ଵର୍ଗକୁ ଯିବାକୁ ଚାହୁଁଛି।'" "ମୁନି, ତାଙ୍କୁ ଏଭଳି କଥା କହିଲେ, 'ଏକ ମୁହୂର୍ତ୍ତ ରୁହ, ଓ ଶୋଭାମୟା; ତୁମେ ଦୀର୍ଘ ସମୟ ପାଇଁ ଚାଲିଯିବ।'" "ମୁନିଙ୍କ ସହ ଖେଳ କରି, ସେ ଆଉ ଦୁଇ ଶତ ବର୍ଷ ତାଙ୍କ ସହ ରହିଲେ।" "ଏକବାର ପ୍ରମ୍ଲୋଚା ଦେବରାଜଙ୍କ ନିବାସକୁ ଯିବାକୁ ଚାହିଲେ, ମୁନି, ତାଙ୍କୁ ଏଭଳି କହିଲେ, 'ଅଧିକ ଦିନ ରୁହ।'" "ତାଙ୍କର ଶାପକୁ ଭୟ କରି ଓ କୃପାବଶ, ନାରୀ ଅଲଗା ହେବାର ବେଦନା ଜାଣି, ମୁନିଙ୍କୁ ଛାଡ଼ି ଚାଲିଗଲେନି।" "ମୁନି ଦିନ ଓ ରାତି ପ୍ରମ୍ଲୋଚା ସହ ଭୋଗ କରୁଥିଲେ, ତାଙ୍କର ମନ ପ୍ରେମରେ ବ୍ୟସ୍ତ ହୋଇ, ପ୍ରତି ଦିନ ନୂତନ ଆନନ୍ଦ ଅନୁଭବ କରୁଥିଲେ।" "ଏକଦିନ ଅତି ଆବଶ୍ୟକତାରେ, ମୁନି ତାଙ୍କର ଆଶ୍ରମ ଛାଡ଼ି ଯିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କଲେ; ଏବଂ ପ୍ରମ୍ଲୋଚା ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ, 'କେଉଁଠି ଯାଉଛନ୍ତି?'" "ମୁନି କହିଲେ, 'ଦିନ ଫେରିଯାଇଛି, ଓ ଶୁଭାମୟା; ମୋତେ ସନ୍ଧ୍ୟା ପୂଜା କରିବାକୁ ହେବ, ନହେଲେ ମୋର କ୍ରିୟା ଅବହେଳିତ ହେବ।'" "ପ୍ରମ୍ଲୋଚା ହସି କହିଲେ, 'ଓ ଧର୍ମଜ୍ଞ, ଆଜି ଦିନ ଏତେ ଶୀଘ୍ର ଫେରିଗଲା କି?'" "ଅନେକ ବର୍ଷ ହେଉଛି, ଓ ବ୍ରାହ୍ମଣଶ୍ରେଷ୍ଠ, ତୁମର ଦିନ ଫେରିଗଲା; ଏହା ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ନୁହେଁ—ଏହା କିଏର ବିସ୍ମୟ ଏହି କଥା କହିଦିଅ।" "ମୁନି କହିଲେ, 'ତୁମେ ପ୍ରଭାତରେ ଏଠାରେ ଆସିଥିଲ, ଓ ଶୋଭାମୟା; ମୁଁ ତୁମକୁ ଦେଖି ଆଶ୍ରମକୁ ଆଣିଥିଲି।'" "ଏବେ ସନ୍ଧ୍ୟା ଆସିଛି, ଦିନ ଶେଷ; ଏହି ମଜା କଥା କାହିଁକି କହୁଛ, ତୁମ ଇଛା ସତ୍ୟ କି?"" "ପ୍ରମ୍ଲୋଚା କହିଲେ, 'ଓ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ମୁଁ ପ୍ରଭାତରେ ଆସିଥିଲି—ଏହା ସତ୍ୟ, ମିଥ୍ୟା ନୁହେଁ; କିନ୍ତୁ ତୁମ ପାଇଁ, ଏହି ସମୟରେ ଶତାଧିକ ବର୍ଷ ବିତିଗଲା।'" "ସୋମ କହିଲେ: ଏହି କଥା ଶୁଣି ଭୟରେ, ମୁନି ପ୍ରମ୍ଲୋଚାଙ୍କୁ ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ, ଯାହାଙ୍କ ଚକ୍ଷୁ ପଦ୍ମପତ୍ର ପରି: 'ଭୟଭୀତ, କେତେ ସମୟ ବିତିଗଲା?'" "ପ୍ରମ୍ଲୋଚା କହିଲେ: 'ସାତ ଶତ ନଉ ବର୍ଷ, ଛଅ ମାସ, ତିନି ଦିନ ତୁମେ ମୋ ସହ ବିତାଇଛ।'" "ମୁନି କହିଲେ: 'ସତ୍ୟ କହ, ଭୟଭୀତ; ଏହା କି ମଜା କିମ୍ବା ସତ୍ୟ, ଓ ଶୁଭାମୟା? ମୁଁ ଏଠାରେ ଏକ ଦିନ ମାତ୍ର ତୁମ ସହ ବିତାଇଛି।