ଏକ ଶୁଭ ମହାସମୁଦ୍ର ଉପକୂଳରେ ପ୍ରଚେତାଗଣ ଦୀର୍ଘ ଦଶ ହଜାର ବର୍ଷ ଧରି ମହାତପ କରୁଥିଲେ। ସେମାନେ ଭଗବାନ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ଭକ୍ତିଭାବରେ ଧ୍ୟାନ କରି, ଏହିପରି ବର୍ଣ୍ନନା ଦେଇ ପ୍ରାର୍ଥନା କରୁଥିଲେ: “ଯେଉଁ ଭଗବାନ କୃଷ୍ଣ ସମସ୍ତ ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ଓ ତାଙ୍କର ସୃଷ୍ଟିର ଉତ୍ତମ ଆଶ୍ରୟ, ଶବ୍ଦ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ରୂପରେ ଅନ୍ତର୍ଗତ, ସେହି ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତାଙ୍କୁ ଆମେ ନମସ୍କାର କରୁ। ଯେଉଁ ଅବିନାଶୀ ଓ ବିନାଶୀ ଭାବରେ ସମସ୍ତ ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ଦ୍ୱାରା ବସ୍ତୁଗୁଡିକୁ ଗ୍ରହଣ କରନ୍ତି, ଜ୍ଞାନର ମୂଳ, ବିଶ୍ବର ଆଦି ହରିଙ୍କୁ ନମସ୍କାର। ଯେଉଁ ଭଗବାନ ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ଗ୍ରହିତ ବସ୍ତୁଗୁଡିକୁ ଆତ୍ମା ଦାନ କରନ୍ତି, ଅନ୍ତଃକରଣ ରୂପୀ, ବିଶ୍ବର ଆତ୍ମା, ସେହିଁ ଭଗବାନଙ୍କୁ ନମସ୍କାର। ଯେଉଁଠାରେ ସମସ୍ତ ବିଶ୍ବ ବସିଛି, ଯାଁଠାରୁ ଉଦ୍ଭବ ଓ ନାଶ ହୁଏ, ପ୍ରକୃତି ସ୍ୱରୂପୀ, ନାଶର ଆଶ୍ରୟ ଭଗବାନଙ୍କୁ ନମସ୍କାର। ଯେଉଁ ନିର୍ମଳ, ଅଗୁଣୀ ହେଲେ ମଧ୍ୟ ମାୟା ଦ୍ୱାରା ଗୁଣମୟ ଭାବରେ ଦେଖାଯାନ୍ତି, ଦିବ୍ୟ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ପୁରୁଷ ଆତ୍ମା ସ୍ୱରୂପୀ, ସେହିଁ ଭଗବାନଙ୍କୁ ନମସ୍କାର। ଅପରିବର୍ତ୍ତନଶୀଳ, ଅଜନ୍ମା, ନିର୍ମଳ, ଅଗୁଣୀ ଓ ଦୋଷହୀନ, ସେହି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବ୍ରହ୍ମା, ବିଷ୍ଣୁଙ୍କର ପରମ ଆଶ୍ରୟଙ୍କୁ ନମସ୍କାର। ସେହି ଭଗବାନ କିଛି ଦୀର୍ଘ ନୁହଁ, କିଛି ଛୋଟ ନୁହଁ, କିଛି ଷ୍ଟୂଲ ନୁହଁ, କିଛି ସୂକ୍ଷ୍ମ ନୁହଁ, କିଛି କଳା, କିଛି ଲାଲ ନୁହଁ, ଅସଙ୍ଗ, ଅଛାୟା, ଅନାକାର, ଅସ୍ପର୍ଶ, ଅସ୍ବାଦ, ଅଗନ୍ଧ, ଅନୟନ, ଅକର୍ଣ୍ଣ, ଅଚଳ, ଅବାଣୀ, ଅଅଂଗ, ଅଅଭିମାନ, ଅନାମ, ଅଅପରିମାଣ, ଅଅନନ୍ଦ, ଅଅଲୋକ, ଅନିମିତ୍ତ, ନିର୍ଭୟ, ଅମୃତ, ଅଅନିଦ୍ରା, ଅଅନିଳ, ଅମୃତ, ଅଅଚଳ, ଅଅଚ୍ଛାଦିତ, ସେହି ପରମ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କର ଆଶ୍ରୟକୁ ନମସ୍କାର। ସମସ୍ତ ଜୀବରେ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବରେ ବ୍ୟାପ୍ତ, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଆଧିପତ୍ୟ ଗୁଣ ସମ୍ପନ୍ନ, ଯାହା କି ଚକ୍ଷୁ, ଜିହ୍ବା ଦ୍ୱାରା ଅପ୍ରାପ୍ୟ, ସେହି ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ଆଶ୍ରୟକୁ ନମସ୍କାର। ଏଭଳି ଭକ୍ତିମୟ ଧ୍ୟାନ ଓ ସ୍ତୁତିରେ ପ୍ରଚେତାଗଣ ତପ କରୁଥିଲେ। ଏହି ଦୀର୍ଘ ତପସ୍ୟାରେ ଭଗବାନ ହରି ଖୁସି ହୋଇ, ନବ ନୀଳ ପଦ୍ମର ପାତ୍ର ଭଳି ଚମକୁଥିବା ଅଙ୍ଗରେ ଜଳରେ ପ୍ରକଟ ହେଲେ। ଗରୁଡ଼ରେ ବସିଥିବା ଭଗବାନଙ୍କୁ ଦେଖି, ପ୍ରଚେତାମାନେ ଭକ୍ତିର ଭାରରେ ମୁଣ୍ଡ ନମାଇ ନମସ୍କାର କଲେ। ପ୍ରଭୁ କହିଲେ, “ତମେ ଯେଉଁ ଭଲ ଦାନ ଚାହୁଁଛ, ମୁଁ ତୁମ ସାମ୍ନାରେ ଉପସ୍ଥିତ, କୃପାଶୀଳ, ଆଶୀର୍ବାଦ ଦେବାକୁ ପ୍ରସ୍ତୁତ।” ପ୍ରଚେତାମାନେ ବରଦାତାଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କରି କହିଲେ, “ପିତାଙ୍କ ଉପଦେଶ ଅନୁସାରେ, ଜୀବଗୁଡିକର ବୃଦ୍ଧି ହେବା ଉପାୟ ଦିଅ।” ଭଗବାନ ତାଙ୍କ ଇଚ୍ଛା ଅନୁଯାୟୀ ବର ଦେଇ, ତତ୍କ୍ଷଣାତ୍ ଅଦୃଶ୍ୟ ହେଲେ, ଏବଂ ପ୍ରଚେତାମାନେ ଜଳରୁ ବାହାରିଲେ। ଏହି ସମୟରେ, ପ୍ରଚେତାମାନେ ତପସ୍ୟା କରୁଥିଲାବେଳେ, ପୃଥିବୀର ଗଛଗୁଡିକ ଅନଧିକୃତ ଭାବରେ ଏକାଏକି ବିସ୍ତୃତ ହୋଇଗଲା; ଜୀବମାନେ ଲୁଚିଗଲେ, ପ୍ରାଣୀଗୁଡିକର ହ୍ରାସ ହେଲା। ପବନ ବହିପାରିଲା ନାହିଁ, ଆକାଶ ଗଛରେ ଆବୃତ, ଦଶ ହଜାର ବର୍ଷ ପ୍ରାଣୀଗୁଡିକ ଚଳାଚଳ କରିପାରିଲେ ନାହିଁ। ଏହି ଦୃଶ୍ୟ ଦେଖି, ପ୍ରଚେତାମାନେ ଜଳରୁ ବାହାରି ଦ୍ୱେଷରେ ଭରିଗଲେ; ତାଙ୍କ ମୁଁହରୁ ବାୟୁ ଓ ଅଗ୍ନି ନିସ୍ତାର କଲେ। ତେଣୁ ବାୟୁ ଗଛମାନେ ଉପଡ଼ି ଦେଲା, ଭୟଙ୍କର ଅଗ୍ନି ତାହାକୁ ଦଗ୍ଧ କଲା; ଏଭଳି ଗଛର ନାଶ ହେଲା। ଗଛ ନାଶ ହେଉଥିବା ଦେଖି, କିଛି ଶାଖା ଅବଶିଷ୍ଟ ଥିଲା, ତେବେ ସୋମ ରାଜା, ପ୍ରାଣୀର ଆଧିପତ୍ୟ, ପ୍ରଚେତାମାନଙ୍କ ନିକଟକୁ ଆସି କହିଲେ: “ରାଜାମାନେ, କ୍ରୋଧ ନିବାରଣ କର, ମୋ ଉପଦେଶ ଶୁଣ; ମୁଁ ତୁମେ ଓ ଗଛମାନେ ମଧ୍ୟରେ ସମ୍ମିଳନ କରିବି। ଏହି ଅପୂର୍ବ ଦୂତିମୟ କନ୍ୟା ଗଛମାନଙ୍କର ଝିଅ ମଧ୍ୟରୁ ରତ୍ନ; ମୁଁ ତାକୁ ଗାୟମାନଙ୍କ ସହିତ ପାଳିଛି, ଆଗକୁ ହେବା ଘଟଣା ଜାଣି। ତାହାର ନାମ ମାରିଷା, ଗଛରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ; ଏହି ଦିପ୍ତିମୟ ନାରୀ ତୁମର ପତ୍ନୀ ହେଉ, ନିଶ୍ଚିତ ଭାବରେ ବଂଶ ବୃଦ୍ଧି କରିବ। ତୁମ ଶକ୍ତି ଓ ମୋର ଅର୍ଦ୍ଧ ଶକ୍ତି ମିଶି, ତାଙ୍କୁ ଦ୍ୱାରା ଏକ ବୁଦ୍ଧିମାନ ପୁଅ ଦକ୍ଷ ଜନ୍ମିବେ, ପ୍ରାଣୀମାନଙ୍କର ସ୍ୱାମୀ। ମୋର ଅଂଶ ଓ ତୁମ ଶକ୍ତିରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ, ଅଗ୍ନି ସମାନ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ, ସେ ପ୍ରାଣୀମାନେକୁ ପୋଷଣ କରିବେ।” ପୂର୍ବରୁ ଏକ ବିଦ୍ୱାନ ଋଷି କଣ୍ଡୁ ଥିଲେ, ଯିଁ ବେଦଜ୍ଞମାନେ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ; ସେ ଗୋମତୀ ନଦୀର ମନୋହର କୂଳରେ ଉତ୍ତମ ତପ କରୁଥିଲେ। ତାଙ୍କୁ ବିଘ୍ନ କରିବାକୁ ଇନ୍ଦ୍ର ଦେବ, ଶୁଭ ହସ ଥିବା ଦିବ୍ୟ ଅପସରା ପ୍ରମ୍ଲୋଚାକୁ ପଠାଇଲେ; ସେ ଋଷିଙ୍କୁ ଆକୁଳ କରିବା ଆରମ୍ଭ କଲେ। ପ୍ରମ୍ଲୋଚା ଦ୍ୱାରା ଆକୁଳ ହୋଇ, ଋଷି କଣ୍ଡୁ ମନ୍ଦରା ମାଳା ଉପତ୍ୟକାରେ ଏକ ଶତାଧିକ ବର୍ଷ ତାଙ୍କ ସହିତ ରହିଲେ, ମନ ଭୋଗରେ ଲିନ ହେଲା। ଏକ ଦିନ ଅପସରା କହିଲେ, “ଓ ଭାଗ୍ୟବାନ, ମୁଁ ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଯିବାକୁ ଚାହେଁ; ଓ କୃପାଶୀଳ ଋଷି, ତୁମେ ମୋତେ ଅନୁମତି ଦିଅ।” ଋଷି, ମନ ତାଙ୍କୁ ଆସକ୍ତ, କହିଲେ, “ଏକ ଦିନ ଅଧିକ ରୁହ, ଓ ସମ୍ଭାବାନୀ।” ଏଭଳି ଉତ୍ତର ପାଇ, ପ୍ରମ୍ଲୋଚା ତପସ୍ୱୀ ଋଷିଙ୍କ ସହିତ ଆଉ ଏକ ଶତ ବର୍ଷ ଭୋଗ କଲେ। ପୁନି ଅପସରା କହିଲେ, “ଓ ପୂଜ୍ୟ, ମୋତେ ଅନୁମତି ଦିଅ, ମୁଁ ଦେବମାନେର ନିବାସକୁ ଯିବାକୁ ଚାହେଁ।” ଋଷି କହିଲେ, “ଠିକ ଅଛି,” ତେବେ ପୁନି କହିଲେ, “ଏକ ଦିନ ଅଧିକ ରୁହ।” ଅପସରା ଏକ ଶତ ବର୍ଷ ପରେ କହିଲେ, “ଓ ଋଷି, ମୁଁ ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଯିବାକୁ ଚାହେଁ।” ଋଷି ତାଙ୍କୁ କ୍ଷଣକ ଅଙ୍ଗଲଗାଇ କହିଲେ, “ଏକ କ୍ଷଣ ରୁହ, ଓ ସୁନ୍ଦରୀ; ତୁମେ ଦୀର୍ଘ ସମୟ ପାଇଁ ଯିବାକୁ ଯାଉଛ।” ଅପସରା ତପସ୍ୱୀ ଋଷିଙ୍କ ସହିତ ଆଉ ଦୁଇ ଶତ ବର୍ଷ ଭୋଗ କଲେ। ପୁନି ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଯିବା ପ୍ରାର୍ଥନା କଲେ, ଋଷି କହିଲେ, “ଏକ ଦିନ ଅଧିକ ରୁହ।” ତାଙ୍କ ଶାପ ଭୟରେ ଓ ଦୟାରେ, ଅପସରା ବିଦାୟ ନେଲେ ନାହିଁ। ମହାତ୍ମା ଋଷି ଦିନ ରାତି ତାଙ୍କୁ ଭୋଗ କରୁଥିଲେ; ମନ ଭଲାପାଇ ଲିନ, ସେ ନିତ୍ୟ ନୂତନ ଆନନ୍ଦ ଅନୁଭବ କରୁଥିଲେ।