ପ୍ରଚେତାମାନେ ଗଭୀର ଭକ୍ତିଭାବରେ ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କରି କହିଲେ, “ଆମେ ସେହି ପରମେଶ୍ୱରଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କରୁଛୁ, ଯିଏ ସମସ୍ତ ଶବ୍ଦର ଆଧାର, ସମସ୍ତ ଜଗତର ଆରମ୍ଭ ଓ ସେଷ, ଏବଂ ନିରନ୍ତର ଅବିନାଶୀ। ସେ ଅପୂର୍ବ, ଅନନ୍ତ, ଅପାର ଆଲୋକ, ସମସ୍ତ ଚଳାଚଳ ଓ ଅଚଳ ପ୍ରକୃତିର ମୂଳ। ସେଉଁଠି ଦିନ ଏବଂ ରାତି ନିରାକାରର ପ୍ରଥମ ଆକୃତି, ସେ ହେଉଛନ୍ତି ସମୟର ସାକ୍ଷାତ୍ ସ୍ୱରୂପ। ଯିଏ ସୋମ ରୂପେ ଦେବତା ଓ ପିତୃମାନେ ପ୍ରତିଦିନ ଉପଭୋଗ କରନ୍ତି, ସମସ୍ତଙ୍କର ମୂଳବୀଜ, ସେହି ସୋମ ତତ୍ତ୍ୱକୁ ଆମେ ନମସ୍କାର କରୁଛୁ। ସେ ଅନ୍ଧକାରକୁ ନଶ୍ୱ କରନ୍ତି, ତାଙ୍କର ତୀବ୍ର ରଶ୍ମି ଆକାଶକୁ ଆଲୋକିତ କରେ, ତାଙ୍କୁ ଆମେ ସୂର୍ଯ୍ୟ ରୂପରେ ନମସ୍କାର କରୁଛୁ। ସେ ଭୂତତ୍ତ୍ୱରେ ଏହି ସମସ୍ତ ବିଶ୍ୱକୁ ଧାରଣ କରିଛନ୍ତି, ସବୁ ଶବ୍ଦ ଓ ଇନ୍ଦ୍ରିୟର ଆଧାର ଭାବେ ବ୍ୟାପ୍ତ। ସେ ଜଳରୂପେ ବିଶ୍ୱର ମୂଳ, ସମସ୍ତ ଦେହୀ ଜୀବର ବୀଜ, ହରିଙ୍କୁ ନମସ୍କାର। ଅଗ୍ନି ସ୍ୱରୂପ ଭାବେ ବିଷ୍ଣୁ ସମସ୍ତ ଦେବତାଙ୍କର ମୁଁହ, ସେ ଦେବତା ଓ ପିତୃମାନେ ଯାହାକୁ ଉପହାର ଦିଅନ୍ତି, ତାଙ୍କୁ ଆମେ ନମସ୍କାର କରୁଛୁ। ଯିଏ ପଞ୍ଚଭୂତର ଆକାରରେ ଦେହରେ କ୍ରିୟା କରନ୍ତି, ସେ ଆକାଶ ଓ ବାୟୁ ସ୍ୱରୂପ, ତାଙ୍କୁ ନମସ୍କାର। ସେ ଅନେକ ଆକାର ଧାରଣ କରି ସମସ୍ତ ଜୀବକୁ ଅବକାଶ ଦିଅନ୍ତି, ନିର୍ମଳ ଏବଂ ଶୁଦ୍ଧ, ଆକାଶ ରୂପରେ ତାଙ୍କୁ ନମସ୍କାର। ସେ ସମସ୍ତ ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ଓ ତାହାଙ୍କର କ୍ରିୟାର ଆଧାର, ସବୁ ଶବ୍ଦ ଓ ତାହା ସହିତ ଅନ୍ୟ ଗୁଣର ଆକାର, ସେ କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ଆମେ ନମସ୍କାର କରୁଛୁ। ଅବିନାଶୀ ଓ ବିନାଶୀ ଦୁହିଁ ଭାବରେ, ସେ ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ଦ୍ୱାରା ଗ୍ରହିତ ଅର୍ଥ ଗ୍ରହଣ କରନ୍ତି, ଜ୍ଞାନର ମୂଳ, ହରିଙ୍କୁ ନମସ୍କାର। ସେ ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ଗ୍ରହଣ କ୍ଷମ ଅର୍ଥକୁ ଆତ୍ମା ଦାନ କରନ୍ତି, ଅନ୍ତଃକରଣ ଆକାର, ସେ ବିଶ୍ୱ ଆତ୍ମାକୁ ନମସ୍କାର। ଯେଉଁଠି ସମସ୍ତ ବିଶ୍ୱ ବିଶ୍ରାମ କରେ, ଯାଁଠାରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ଓ ଯେଉଁଠାରେ ଲୟ ହୁଏ, ସେ ପ୍ରକୃତି ସ୍ୱରୂପ ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ନମସ୍କାର। ସେ ନିର୍ମଳ, ମାୟା ଦ୍ୱାରା ଗୁଣମୟ ଭାବେ ଦେଖାଯାଏ କିନ୍ତୁ ନିର୍ଗୁଣ, ସେ ଦିବ୍ୟ ପରମ ପୁରୁଷ, ଆତ୍ମା ସ୍ୱରୂପ, ତାଙ୍କୁ ନମସ୍କାର। ସେ ଅପରିବର୍ତ୍ତନଶୀଳ, ଅଜନ୍ମା, ନିର୍ମଳ, ନିର୍ଗୁଣ, ନିର୍ମଳ—ସେ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ବ୍ରହ୍ମ, ବିଷ୍ଣୁଙ୍କର ପରମ ଧାମକୁ ନମସ୍କାର। ସେ ନ ଦୀଘା, ନ ହ୍ରସ୍ୱ, ନ ସ୍ଥୂଳ, ନ ସୂକ୍ଷ୍ମ, ନ କୃଷ୍ଣ, ନ ରକ୍ତ, ନ ସ୍ନେହ, ନ ଛାୟା, ନ ଆକାର, ନ ଅନ୍ତଃସ୍ଥିତ, ନ ଦେହୀ। ସେ ନ ଆକାଶ, ନ ସଂସ୍ପର୍ଶ, ନ ଗନ୍ଧ, ନ ରସ, ନ ଚକ୍ଷୁ, ନ କର୍ଣ୍ଣ, ଅଚଳ, ନ ଭାଷା, ନ ହସ୍ତ, ନ ଅଭିମାନ। ସେ ନ ନାମ, ନ ମାପ, ନ ଆନନ୍ଦ, ନ ତେଜ, ନ କାରଣ, ଭୟହୀନ, ମୋହହୀନ, ନ ନିଦ୍ରା, ନ ଛୟ, ନ ମୃତ୍ୟୁ। ସେ ରାଗ ଓ ଶବ୍ଦ ହୀନ, ଅମୃତ, ଅଚଳ, ଅଚ୍ଛାଦିତ, ସବୁ ଆଗରେ ଓ ପଛରେ ଅଛନ୍ତି, ସେ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କର ପରମ ଧାମ। ସେ ପରମ ଆଧିପତ୍ୟ ଗୁଣସମ୍ପନ୍ନ, ସମସ୍ତ ଜୀବରେ ବ୍ୟାପ୍ତ, ଏହି ବିଷ୍ଣୁଧାମ ଚକ୍ଷୁ ଓ ଜିଭା ଦ୍ୱାରା ଅଗୋଚର, ଆମେ ତାହାକୁ ନମସ୍କାର କରୁଛୁ। ଏପରି ପ୍ରଭୁ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ଧ୍ୟାନ ଓ ସ୍ତୁତି କରି, ପ୍ରଚେତାମାନେ ବଡ଼ ବ୍ରତ ଧରି ଦଶହଜାର ବର୍ଷ ଧରି ସମୁଦ୍ରରେ ତପସ୍ୟା କଲେ। ତାଙ୍କର ଏହି ତପସ୍ୟାରେ ପ୍ରସନ୍ନ ହୋଇ, ଭଗବାନ୍ ହରି ନୀଳ ପଦ୍ମ ପତ୍ର ଭଳି କୁମୁଦ ରଙ୍ଗର ଦେହ ଧାରଣ କରି ଜଳରୁ ପ୍ରକଟ ହେଲେ। ତାଙ୍କୁ ଗରୁଡ଼ାସନରେ ଦେଖି, ପ୍ରଚେତାମାନେ ଗଭୀର ଭକ୍ତି ସହିତ ମସ୍ତକ ନମାଇ ପ୍ରଣାମ କଲେ। ତେବେ ଭଗବାନ୍ କହିଲେ, “ମୁଁ ତୁମ ପାଖକୁ ଆସିଛି, ଯାହା ଚାହଁ ତାହା ବର ମାଗ।” ପ୍ରଚେତାମାନେ ବରଦାତା ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କରି କହିଲେ, “ଆମ ପିତାଙ୍କ କଥା ଅନୁଯାୟୀ, ଜୀବମାନଙ୍କ ବୃଦ୍ଧି ପାଇଁ ଯେଉଁ ଶକ୍ତି ଆବଶ୍ୟକ, ତାହା ଆମକୁ ଦିଅନ୍ତୁ।” ପ୍ରଭୁ ତାଙ୍କର ଇଚ୍ଛା ଅନୁଯାୟୀ ବର ଦେଇ ଅଦୃଶ୍ୟ ହେଲେ, ପ୍ରଚେତାମାନେ ଜଳରୁ ବାହାରିଲେ। ଏହି ସମୟରେ, ପ୍ରଚେତାମାନେ ତପସ୍ୟା କରୁଥିବାବେଳେ, ପୃଥିବୀରେ ଗଛମାନେ ଅନ୍ରକ୍ଷିତ ଅବସ୍ଥାରେ ବିକାଶ ପାଇଲେ, ଏବଂ ଜୀବମାନେ ହ୍ରାସ ପାଇଲେ। ବାୟୁ ବହିପାରୁନଥିଲା, ଆକାଶ ଗଛରେ ଆବୃତ, ଦଶହଜାର ବର୍ଷ ଧରି ପ୍ରାଣୀମାନେ ଚଳିପାରିଲେ ନାହିଁ। ଏହା ଦେଖି, ପ୍ରଚେତାମାନେ ଜଳରୁ ବାହାରି ଚଣ୍ଡ ରୁଷ୍ଟ ହେଲେ, ତାଙ୍କର ମୁଁହରୁ ବାୟୁ ଓ ଅଗ୍ନି ବିସର୍ଜନ କଲେ। ବାୟୁ ଗଛମାନେ ଉଖଡ଼ିଦେଲା, ତୀବ୍ର ଅଗ୍ନି ସେମାନେ ଦହିଦେଲେ, ଏପରି ଭୟଙ୍କର ଭାବେ ଗଛମାନେ ଧ୍ୱଂସ ହେଲେ। ଏହି ଧ୍ୱଂସ ଦେଖି, ତଳେ କେତେକ ଦାଳ ବଞ୍ଚି ରହିଲା, ସେତେବେଳେ ସମସ୍ତ ଜୀବଙ୍କ ନାୟକ ସୋମ ରାଜା ପ୍ରଚେତାମାନଙ୍କ ପାଖକୁ ଆସି କହିଲେ, “ହେ ରାଜନ୍, ତୁମେ କ୍ରୋଧ ଶାନ୍ତ କର, ମୋର କଥା ଶୁଣ। ମୁଁ ତୁମେ ଓ ଗଛମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସମ୍ମିଳନ ଘଟାଇବି। ଏହି ଯୁବତୀ ଅତି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଓ ରୂପବାନୀ, ଗଛମାନଙ୍କର ଝିଅମାନେ ମଧ୍ୟରୁ ରତ୍ନ, ମୁଁ ତାଙ୍କୁ ଗାଁ ଓ ଗାଈମାନେ ସହିତ ଲାଲନା କରିଛି, ଆଗକୁ ଘଟିବା ଘଟଣା ଜାଣି। ଏହାଙ୍କୁ ମାରିଷା କୁହାଯାଏ, ଗଛମାନଙ୍କରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ। ଏହି ପ୍ରଖ୍ୟାତା ନାରୀ ତୁମର ପତ୍ନୀ ହେଉ, ନିଶ୍ଚିତ ତାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ତୁମର ବଂଶ ବୃଦ୍ଧି ହେବ। ତୁମର ଶକ୍ତି ଓ ମୋର ଅର୍ଦ୍ଧ ଶକ୍ତି ଦ୍ୱାରା, ଏହି ମାରିଷାରୁ ଦକ୍ଷ ନାମକ ବିଦ୍ୱାନ୍ ପ୍ରଜାପତି ପୁତ୍ର ଜନ୍ମ ନେବେ। ସେ ମୋର ଅଂଶ ଓ ତୁମର ଶକ୍ତିରେ ଗଠିତ, ଅଗ୍ନି ସମାନ ତେଜସ୍ୱୀ ଏବଂ ପ୍ରଜାମାନେ ରକ୍ଷା କରିବେ। ପୂର୍ବେ କଣ୍ଡୁ ନାମକ ଏକ ମହାର୍ଷି ଥିଲେ, ଯିଏ ବେଦ ଜ୍ଞାନରେ ପ୍ରବୀଣ। ସେ ଗୋମତୀ ତଟରେ ତପସ୍ୟା କରୁଥିଲେ। ତାଙ୍କୁ ବିଭ୍ରାନ୍ତ କରିବାକୁ ଇନ୍ଦ୍ର ଦେବ ଦିବ୍ୟ ଅପ୍ସରା ପ୍ରମ୍ଲୋଚାଙ୍କୁ ପଠାଇଲେ, ତାଙ୍କର ମୁସ୍କାନ ଶୁଦ୍ଧ ଏବଂ ମନମୋହନ। ସେ ମୁନିଙ୍କୁ ଆକର୍ଷିତ କରିଲେ। ଏହି ଭାବେ, ସେ ମୁନି ପ୍ରମ୍ଲୋଚା ସହିତ ମନ୍ଦର ମାଳାରେ ଶତାଧିକ ବର୍ଷ ତାଲିନ୍ନ ହୋଇ ରହିଲେ, ତାଙ୍କର ମନ ଭୋଗବିଳାସରେ ଲୀନ ହେଲା।