ପ୍ରଥୁ, ଭୂମିର ଶାସକ ଓ ବେନର ପୁତ୍ର, ତାଙ୍କ ଅସାଧାରଣ କାର୍ଯ୍ୟ ଓ ଭବିଷ୍ୟତ କୀର୍ତିକୁ ନେଇ ସୂତ ଓ ମଗଧ, ଯେଉଁମାନେ ଗୀତ ରଚନାରେ ଦକ୍ଷ ଓ ସୁରିଳା, ଏକ ଭବ୍ୟ ସ୍ତୁତି ରଚନା କଲେ। ସେମାନେ କହିଲେ—ପ୍ରଥୁ ରାଜା ସତ୍ୟବାଦୀ, ଦାନଶୀଳ, ନିଜ ପ୍ରତିଜ୍ଞାରେ ଅଟୁଟ, ନମ୍ର, ମିତ୍ରପ୍ରେମୀ, ଧୈର୍ୟଶୀଳ, ଶୂରବୀର ଓ ଦୁଷ୍ଟମାନେଙ୍କୁ ଶାସନ କରିଥିବା ଏକ ମହାନ ଶାସକ। ସେ ଧର୍ମର ଜ୍ଞାନୀ, କୃତଜ୍ଞ, କରୁଣାମୟ, ମୃଦୁଭାଷୀ, ମହାନଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ କରନ୍ତି, ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେଙ୍କୁ ପୂଜା କରନ୍ତି, ଏବଂ ଯଜ୍ଞ କରନ୍ତି। ଏହିପରି ଗୁଣ ଦ୍ୱାରା ସେ ଧର୍ମନିଷ୍ଠ ଲୋକମାନେଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସମ୍ମାନିତ। ଚାଳକ ଓ ମଗଧ ତାଙ୍କ ଗୁଣଗାନ କଲେ, ଏବଂ ପ୍ରଥୁ ଏହି ଉପଦେଶକୁ ହୃଦୟରେ ଧାରଣ କରି, ତାହାନୁସାରେ କାର୍ଯ୍ୟ କଲେ। ପ୍ରଥୁ ଏହି ଭୂମିର ରକ୍ଷା କରି, ବିଭିନ୍ନ ମହାନ ଯଜ୍ଞ କଲେ ଓ ଅନେକ ଦାନ ଦେଲେ। ଏହି ସମୟରେ, ଉଦ୍ଭିଦ ନଷ୍ଟ ହୋଇଯିବାରୁ ଏବଂ ରାଜା ନଥିବାରୁ, ଲୋକମାନେ ଭୂକ୍ଷାରେ ପୀଡିତ ହୋଇ, ପୃଥିବୀଶ୍ୱର ପ୍ରଥୁଙ୍କ ନିକଟକୁ ଆସି, ଦଣ୍ଡବତ୍ ପୂର୍ବକ କହିଲେ—“ହେ ରାଜା, ରାଜା ନଥିଲେ ଏହି ଭୂମିର ସମସ୍ତ ଉଦ୍ଭିଦ ନଷ୍ଟ ହୋଇଯାଇଛି, ଏବଂ ଏହି ଦୁଃଖରେ ଲୋକମାନେ ନଶ୍ୱର ହେଉଛନ୍ତି। ଆପଣ ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଏହି ଜନମାନସର ରକ୍ଷକ ଓ ଜୀବିକାଦାତା ଭାବେ ନିଯୁକ୍ତ; ଆମେ ଭୂକ୍ଷାପୀଡିତ, ଆମ ପାଇଁ ଜୀବନଦାୟି ଉଦ୍ଭିଦ ଦିଅନ୍ତୁ।” ସେତେବେଳେ ପ୍ରଥୁ, ଦେବତାସମ ଧନୁଷ ଓ ବାଣ ନେଇ, କ୍ରୋଧିତ ହୋଇ, ପୃଥିବୀଙ୍କ ପଛେ ଲାଗିଲେ। ଭୟଭୀତ ଭୂମି ଗାଈର ଆକାର ଧାରଣ କରି, ବ୍ରହ୍ମା ଲୋକ ସମେତ ସମସ୍ତ ଲୋକ ମଧ୍ୟରେ ପଳାଇବାକୁ ଲାଗିଲେ। ଯେଉଁଠାରେ ଗଭୀରା ଭୂମି ଯାଉଥିଲେ, ସେଠାରେ ବାଣ ଉଠାଇଥିବା ପ୍ରଥୁଙ୍କୁ ଦେଖୁଥିଲେ। ତାପରେ, ଭୂମି କମ୍ପିତ ହୃଦୟରେ ପ୍ରଥୁଙ୍କୁ ଶରଣ ନେଇ କହିଲେ—“ମହାପାପ ହେଉଛି ଜନନୀକୁ ବଧ କରିବା; ଆପଣ ଏହି ଅପରାଧ କାହିଁକି କରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରୁଛନ୍ତି?” ପ୍ରଥୁ କହିଲେ, “ଯେତେବେଳେ ଦୁଷ୍ଟମାନେ ବଧ ହୁଅନ୍ତି, ତେବେ ବହୁମାନ୍ୟଙ୍କ କଳ୍ୟାଣ ହୁଏ; ଏହିପରି ବଧରେ ପୁଣ୍ୟ ମିଳେ।” ଭୂମି ପୁନି ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ, “ମୁଁ ଯଦି ଲୋକମାନେଙ୍କ ଉପକାର ପାଇଁ ବଧ ହୋଇଯିବି, ତେବେ ଆପଣଙ୍କ ପ୍ରଜାମାନେ ପାଇଁ ସମର୍ଥନ କିଏ ଦେବେ?” ପ୍ରଥୁ କହିଲେ, “ମୁଁ ତୁମକୁ ବାଣରେ ବଧ କରି, ନିଜ ଯୋଗଶକ୍ତିରେ ଏହି ଲୋକମାନେଙ୍କୁ ଜୀବନ ଦେବି।” ତେବେ, ଭୂମି ଭୟରେ କମ୍ପିତ ହୋଇ, ରାଜାଙ୍କ ପାଖରେ ଶିର ନମାଇ କହିଲେ—“ଯଥାଯଥ ଉପାୟ ଦ୍ୱାରା କାର୍ଯ୍ୟ କଲେ ସଫଳତା ମିଳେ; ତେଣୁ ମୁଁ ଏକ ବିଧି କହିଦେଉଛି, ଆପଣ ଚାହିଁଲେ କରନ୍ତୁ। ମୁଁ ସମସ୍ତ ମହାଉଦ୍ଭିଦ ଗଳିଗଲିଛି, ଯଦି ଆପଣ ଚାହାନ୍ତି, ମୁଁ ଏହାକୁ ଦୁଧ ଆକାରରେ ଦେଇପାରିବି। ଲୋକମାନେଙ୍କ ମଙ୍ଗଳ ପାଇଁ, ଏକ ବଛା ବନାନ୍ତୁ, ଯାହା ଦ୍ୱାରା ମୁଁ ଦୁଧ ଦେଇପାରିବି। ଏହି ଦୁଧ ସମସ୍ତଠାରେ ସମାନ ହେଉ, ଏବଂ ଉତ୍ତମ ଉଦ୍ଭିଦର ବୀଜ ସମସ୍ତଠାରେ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଉ।” ପ୍ରଥୁ ତାଙ୍କ ଧନୁଷ ଓ ପାଦ ଦ୍ୱାରା ଶତାଧିକ ପାହାଡ଼କୁ ସ୍ଥାନାନ୍ତର କଲେ, ଏବଂ ପୃଥିବୀକୁ ସମତଳ କରିଦେଲେ। ପୂର୍ବ ତିନି ଲୋକରେ କୌଣସି ଗ୍ରାମ, ଭୂମିର ବିଭାଗ, କୃଷି, ଗୋପାଳନ, ବା ବ୍ୟାପାର ପଥ ଥିଲା ନାହିଁ; ଏହି ସବୁ ପ୍ରଥୁଙ୍କୁ ଦ୍ୱାରା ଆରମ୍ଭ ହେଲା। ଯେଉଁଠି ଭୂମି ସମତଳ ହେଲା, ସେଠି ଲୋକମାନେ ବସିଲେ। ସେଇ ସମୟରେ ଲୋକମାନେ ଫଳ ଓ ମୂଳ ଖାଉଥିଲେ, ଏହା ମଧ୍ୟ ଉପଲବ୍ଧ ହେଉଥିଲା ନାହିଁ। ପ୍ରଥୁ, ସ୍ୱାୟମ୍ଭୁବ ମନୁଙ୍କୁ ବଛା ବନେଇ, ନିଜ ହାତରେ ପୃଥିବୀକୁ ଦୋହନ କରି, ସମସ୍ତ ଚାଷ ଉପଜାଇ ଲୋକମାନେଙ୍କ ମଙ୍ଗଳ କଲେ। ଏହି ଖାଦ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ଏବେ ମଧ୍ୟ ଲୋକମାନେ ଜୀବନ ଧାରଣ କରୁଛନ୍ତି। ପ୍ରଥୁ ଜୀବନଦାତା, ପୃଥିବୀଙ୍କ ପିତା ହେଲେ; ଏହି ଦୁନିଆ ତାଙ୍କ ନାମରେ ‘ପୃଥିବୀ’ ବୋଲି ପରିଚିତ ହେଲା। ତାପରେ, ଦେବତା, ଋଷି, ଦାନବ, ରାକ୍ଷସ, ପାହାଡ଼, ଗନ୍ଧର୍ବ, ସର୍ପ, ଯକ୍ଷ, ପିତୃ ଓ ବୃକ୍ଷମାନେ—ନିଜ ନିଜ ପାତ୍ର ନେଇ, ନିଜ ନିଜ ବଛା ଓ ଦୋହନକାରୀ ସହିତ ପୃଥିବୀକୁ ଦୋହନ କରି, ନିଜ ଚାହିଦାନୁସାରେ ଦୁଧ ନେଲେ। ପୃଥିବୀ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ପୋଷଣ, ଧାରଣ, ରକ୍ଷା ଓ ଜୀବନ ଦେଇଥିବା; ଶ୍ରୀବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ପାଦପଦ୍ମରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ଏହି ପୃଥିବୀ ସମସ୍ତ ସୃଷ୍ଟିର ମୂଳ। ଏହି ଭାବେ, ପ୍ରଥୁ ବେନ୍ୟପୁତ୍ରଙ୍କ ଶୂରବୀରତା ଓ ଶକ୍ତି ପ୍ରକାଶିତ ହେଲା। ସେ ପ୍ରଥମ ରାଜା, ଲୋକମାନେଙ୍କ ସୁଖ ପାଇଁ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ। ଯେଉଁମାନେ ପ୍ରଥୁଙ୍କ ଜନ୍ମ କଥା କହନ୍ତି, ସେମାନେ କେବେ ଅପକର୍ମର ଫଳ ଭୋଗ କରନ୍ତି ନାହିଁ। ପ୍ରଥୁଙ୍କ ଜନ୍ମ ଓ ମହିମା ଶୁଣିଲେ ମନ୍ଦସ୍ୱପ୍ନ ଦୂର ହୁଏ। ଏହି ଭାବେ, ଦୀର୍ଘ ଯଜ୍ଞ ଦ୍ୱାରା ସମସ୍ତ ଦେବତା ଓ ଯଜ୍ଞର ନାଥ ହରିଙ୍କୁ ପୂଜା କରାଯାଇଥିଲା, ଯେଉଁଠି ତାଙ୍କର ଅଂଶ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ମିଳିଥିଲା। ଅଜଗବ ଆକାରରେ ଅଗ୍ନିଦିପ୍ତ ପ୍ରଥୁ ଆକାଶକୁ ପ୍ରବେଶ କରି, ଏଠାରୁ ଧନୁଷ ଧାରଣ କରିଥିଲେ। ସେ ଯେଉଁ କାର୍ଯ୍ୟ ଉଚିତ, ତାହା କରି, ଏହି ଭୂମିର ରକ୍ଷା କଲେ। ପ୍ରଥୁଙ୍କୁ ଦୁଇଜଣ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ପୁତ୍ର ହେଲେ—ଶିଖଣ୍ଡିନୀ ଓ ହବିର୍ଦ୍ଧାନ; ଏମାନେ ଅନ୍ତର୍ଦ୍ଧାନଙ୍କୁ ଉତ୍ପନ୍ନ। ହବିର୍ଦ୍ଧାନଙ୍କୁ ଅଗ୍ନିପୁତ୍ରୀ ଧିଷଣାଙ୍କୁ ଛଅପୁତ୍ର ହେଲେ—ପ୍ରାଚୀନବର୍ହିସ୍, ଶୁକ୍ର, ଗୟା, କୃଷ୍ଣ, ଭ୍ରଜ ଓ ଅଜିନ। ଏହିପରି ଭାବେ, ପ୍ରଥୁଙ୍କ ଅଦ୍ଭୁତ ଜୀବନ ଓ କାର୍ଯ୍ୟ ଏହି ପୃଥିବୀରେ ଅମର ହୋଇ ରହିଛି।