ते तस्य फणनिः श्वास- वह्निनापहतत्विषः । निस्तेजसोऽसुराः सर्वे बभुवुरमितद्यु ते
वासुकीच्या फण्यांमधून निघणाऱ्या श्वासाच्या ज्वाळांनी सर्व असुरांची कांत हरपली आणि त्या दिवशी ते सगळे थकले व निरुत्साही झाले.
तेनैव मुखनिःशास-वायुनास्तबलाहकैः पुच्छप्रदेशे वर्षद्भिस्तथा चाप्यायिताः सुराः
वासुकीच्या तोंडातून निघणाऱ्या वाऱ्यामुळे जाड ढग तयार झाले आणि शेपटीच्या बाजूला पाऊस पडू लागला, त्यामुळे देवांना ताजेतवाने वाटले.
क्षीरोदमध्ये भगवान् कूर्म्मरूपो स्वयं हरिः । मन्थनाद्रे रधिष्ठानं भ्रमतोऽभून्महामुने
दूधाच्या समुद्राच्या मध्यभागी, भगवंत हरि यांनी स्वतः कासवाचे रूप घेऊन मंथन पर्वताला आधार दिला, हे महर्षे.
रूपेणान्येन देवानां मध्ये चक्रगदाधरः । चकर्ष भोगिराजानं दैत्यमध्येऽपरेण च
देवतांच्या मध्ये दुसरे रूप घेऊन, चक्र व गदा धारण करून, त्यांनी सर्पराजाला ओढले; आणि दैत्यांच्या मध्येही दुसरे रूप घेतले.
उपर्य्यक्रान्तवान् शैलं बृहदूरूपेण केशवः । तथापरेण मैत्रय यन्न दृष्टं सुरासुरैः
मोठ्या आकाराने केशवाने पर्वतावरून वरून आधार दिला; आणि, हे मैत्रेय, देव व असुरांना न दिसणारे आणखी एक रूप घेतले.
तेजसा नागराजानं तथाप्यायितवान् हरिः । अन्येन तेजसा देवान् उपबृं हितवान् विभुः
हरिने आपल्या तेजाने सर्पराजाला ताजेतवाने केले आणि दुसऱ्या तेजाने देवांना बळ दिले.
मथ्यमाने ततस्तस्मिन् क्षीराब्धौ देव-दानवैः । हविर्धामाभवत् पूर्व्व सुरभिः सुरपूजिता
मग देव व दानवांनी दूधाचा समुद्र मथताना, सर्वप्रथम हवीर देणारी, देवांनी पूजलेली सुरभी प्रकट झाली.
जग्मुर्म्मुदं ततो देवा दानवाश्च महामुने । व्याक्षिप्तचेतसश्चैव बभूवुस्तिमितेक्षणाः
मग देव आनंदित झाले आणि दानवही, हे महर्षे; पण त्यांचे मन अस्वस्थ झाले आणि डोळे विस्फारले गेले.
किमेतदिति सद्धानां दिवि चिन्तयतां ततः । बभूव वारुणो देवी मदाधूर्णितलोचना
स्वच्छ श्रद्धा असणाऱ्यांनी 'हे काय?' असे आकाशात विचार करत असताना, नंतर मदाने डोळे फिरलेली वारुणी देवी प्रकट झाली.
कृतावर्त्तातू ततस्तस्मात् क्षीरोदादू वासयन् जगत् । गन्धेन पारिजातोऽभूदू देवस्त्रीनन्दस्तरुः
मग समुद्र मथल्यावर, सुगंधाने संपूर्ण जगात दरवळ पसरवणारा, देवांचा त्रिसुखद पारिजात वृक्ष उत्पन्न झाला.
रूपौदार्य्यगुणोपेतस्ततश्चाप्सरसां गणः । क्षीरोदधेः समुत्पन्नो मैत्रय परमाद्भुतः
रूप, उदारता आणि गुणांनी युक्त, मग अत्यंत अद्भुत अशा अप्सरांचा समुदाय दूधाच्या समुद्रातून प्रकट झाला, हे मैत्रेय.
ततः शीतांशुरभवजूजगृहे त्वं महेश्वरः । जगृहुश्च विषं नागाः क्षीरोदाज्व समुत्थितम्
मग शीतांशु म्हणजे चंद्र प्रकट झाला आणि तू, महेश्वर, तो घेतलास; आणि नागांनी दूधाच्या समुद्रातून आलेले विष घेतले.
ततो धन्वन्तरिर्देवः श्वेताम्बरधरस्स्वयम् । विभ्रत्कमण्डलुं पुर्णममृतस्य समुत्थितः
मग धन्वंतरी देव, पांढरे वस्त्र परिधान करून, पूर्ण कमंडलू घेऊन, स्वतः अमृत घेऊन प्रकट झाले.
ततः स्वस्थमनस्कास्ते सर्व्वे दैतेय-दानवाः । बभूवुर्म्मुदिताः सर्व्वे मैत्रेय मुतिभिः सह
मग सर्व दैत्य व दानवांचे मन स्थिर झाले आणि ते सर्व आपल्या सोबत्यांसह आनंदित झाले, हे मैत्रेय.
ततः स्फुरत्कान्तिमती विकासिकमले स्थिता । श्रीर्देवी पयसस्तस्मादुत्थिता भृतपंकजा
त्यावेळी तेजस्वी आणि सुंदर अशा कमळावर उभी असलेली श्रीदेवी त्या कमळाने आधारलेली पाण्यातून प्रकट झाली.
तां तुष्टु वुर्म्मुदा युक्ताः श्रीसूक्तेने महर्षयः । विशावसुमुखास्तस्या गन्धर्वाः पुरतो जगुः
महर्षी आनंदाने श्रीसूक्ताने तिची स्तुती करू लागले; तिच्यासमोर विशावसु यांच्या पुढाकाराने गंधर्वांनी गाणे गायले.
घृताचीप्रमुखा ब्रह्मन् ननृतुश्चाप्सरोगणाः । गङ्गाद्याः सरितस्तोयैः स्नानार्थमुपतस्थिरे
घृताची यांच्या पुढे असलेल्या अप्सरांनी नृत्य केले; गंगा आणि इतर नद्या तिच्या स्नानासाठी आपले पाणी घेऊन आल्या.
दीगूगजा हेमपात्रस्थम् आदाय विमलं जलम् । स्नापयाञ्चक्रिरे देवीं सर्व्वलोकामम्लहेश्वरीम्
दिशांचे रक्षक सुवर्णपात्रात शुद्ध पाणी घेऊन आले आणि सर्व लोकांची अधिष्ठात्री असलेल्या देवीचे स्नान घातले.
क्षीरोदो रुपधृक् तस्यै मालामम्लानपङ्कजाम् । ददौ विभूषणान्यङ्ग विश्वकर्मा चकार च
क्षीरसागराने साकार रूप धारण करून तिला कधीही न सुकणाऱ्या कमळांची माळ दिली; विश्वकर्म्याने तिच्या अंगासाठी दागिने तयार केले.
दिव्यमाल्याम्बरधरा स्नाता भूषणभूषिता । पश्यतां सर्व्वदेवानां ययौ वक्षःस्थलं हरेः
दिव्य वस्त्रे परिधान केलेली, दागिन्यांनी सजलेली आणि स्नान करून माळ घातलेली ती देवी सर्व देवतांच्या समक्ष हरिच्या वक्षस्थळी गेली.
तयावलोकिता देवा हरिवक्षःस्थलस्थया । लक्ष्म्या मैत्रय सहसा परां निर्वृतिमागताः
मैत्रीय, जेव्हा लक्ष्मी हरिच्या वक्षस्थळी उभी राहून देवांकडे पाहिली, तेव्हा सर्व देवांना एकदम परम आनंद मिळाला.
उद्रगं परमं जग्मुर्दैत्या विष्णुपराङूमुखाः । त्यक्ता लक्षम्या महाभाग विप्रचित्तिपुरोगमाः
लक्ष्मीने त्यांना सोडले आणि विष्णूने पाठ फिरवली म्हणून विप्रचित्ती यांच्या पुढाकाराने दैत्य फारच व्याकुळ आणि दुःखी झाले.
ततस्ते जगृहुर्द्दैत्या धन्वन्तरिकरे स्थितम् । कमण्डलुं महावीर्य्या यत्रास्ते तदू द्रिजामृतम्
नंतर दैत्यांनी मोठ्या सामर्थ्यवान धन्वंतरी यांच्या हातातील कमंडलू पकडले, ज्यात द्विजांना हवे असलेले अमृत होते.
मायया लोभयित्वा तान् विष्णुः स्त्रीरूपमास्थितः । दानवेभ्यस्तदादाय देवेभ्यः प्रददौ विभुः
विष्णूने मायेमुळे स्त्रीचे रूप घेतले, दानवांना मोहात पाडले आणि त्यांच्याकडून अमृत घेऊन देवांना दिले.
ततः पपुः सुरगणाः शक्राद्यास्तत् तदामृतम् । उद्यतायुधनिस्त्रिंशा दैत्यास्तांश्व समभ्ययुः
मग इंद्र आणि इतर देवांनी ते अमृत प्याले; दैत्यांनी शस्त्रे उचलून त्यांच्यावर झडप घातली.
पीतेऽमृते च बलिभिर्देवैर्दैत्यचमुस्तदा । वध्यमाना दिशो भेजे पातालं तु विवेश वै
देवांनी अमृतपान करून युद्ध केले, तेव्हा दैत्यांची सेना मारली गेली आणि सर्व दिशांना पळाली, अखेरीस पाताळात शिरली.
तदा देवा मुदा युक्ताः शङ्र्वचक्रगदाभृतम् । प्रणिपत्य यथापूर्वम् आशासत त्रिविष्टपम्
तेव्हा सर्व देव आनंदाने शंख, चक्र आणि गदा धारण करणाऱ्या प्रभूला पूर्वीप्रमाणे वंदन करून पुन्हा स्वर्गात गेले.
ततः प्रसन्नभाः सूर्य्यः प्रययौ स्वेन वर्त्मना । ज्योतींषि च यथामार्ग प्रययुर्मु निसत्तम
मग सूर्य प्रसन्न तेजाने आपल्या मार्गाने गेला; आणि श्रेष्ठ मुनी, तारेही आपल्या मार्गाने चालू लागले.
जज्वाल भगवांश्वोज्व श्वौरुदीप्तिर्व्विभावसुः । धर्म्मे च सर्व्वभूतानां तदा मतिरजायत
भगवान अग्नी तेजाने प्रज्वलित झाला; त्या वेळी सर्व जीवांच्या मनात धर्माची भावना निर्माण झाली.
त्रैलोक्यञ्च श्रिया जुष्टं बभूव मुनिसत्तम । शक्रश्व त्रिदशश्रेष्ठः पुनः श्रीमानजायत
मुनिश्रेष्ठ, तिन्ही लोक समृद्धीने भरून गेले; इंद्र, देवांचा प्रमुख, पुन्हा तेजस्वी झाला.