परापरेशं शरणां ब्रजध्वमसुरार्द्दनम् । उत्पत्तिस्थितिनाशानामहेतुं हेतुमीश्वरम्
सर्व श्रेष्ठ आणि कनिष्ठ जगांचा आधार, असुरांचा संहार करणारा, उत्पत्ती-स्थिती-लय यांचा कारण आणि स्वामी अशा त्या प्रभूच्या शरण जा.
प्रजापतिपतिं विष्णुमनन्तमपराजितम् । प्रधानपुंसोरजयोः कारणं कार्य्य भूतयोः
सर्व प्रजापतींचे स्वामी, अनंत, अजिंक्य विष्णू, प्रधन आणि पुरुष या दोन्हींच्या कारणाचा, सर्व कारणे आणि कार्यांचा मूळ असलेल्या त्याच्याकडे जा.
प्रणतार्त्तिहरं विष्णुं स वः श्र यो विधास्यति । एवभुतवा सुरान् सर्व्वान् ब्रह्मा लोकपितामहः । क्षीरोदस्योत्तरे तीरं तैरेव सहितो ययौ
जे शरण आलेल्यांचे दुःख दूर करतात, असे विष्णू तुम्हाला कल्याण देतील; असे सांगून लोकांचे पितामह ब्रह्मा सर्व देवांसह क्षीरसागराच्या उत्तरेकडील काठी गेले.
स गत्वा त्रिदशः सर्व्वैः समवेतः पितामहः । तुष्टाव वागुभिरिष्टाभिः परापरपतिं हरिम्
तेथे सर्व देवांसह गेलेले पितामह ब्रह्मा, परापरांचे स्वामी असलेल्या हरि यांची निवडक शब्दांनी स्तुती करू लागले.
नमाम सर्व्व सर्व्वशमनन्तमजमव्ययम् । लोकधामधराधारमप्रकाशमभदिनम्
आम्ही सर्वव्यापी, सर्वांना शांत करणारे, अनंत, अजन्मा, अविनाशी, सर्व लोकांचे आधार, पृथ्वीचे अधिष्ठान, अप्रकट आणि अखंड अशा त्या प्रभूला वंदन करतो.
नारायणमणीयांसमशेषाणानणीयसाम् । समस्तानां गरिष्ठं यदू भूरादीनां गरीयसाम्
सर्व सूक्ष्मांमध्ये सर्वात सूक्ष्म, सर्व महानांमध्ये सर्वात महान, पृथ्वीपेक्षा आणि सर्वापेक्षा मोठे असलेल्या नारायणाला आम्ही वंदन करतो.
यत्र सर्व्व यतः सर्व्वमुत्पन्नं सतुपुरःसरम् । सर्व्वभूतश्च यो देवः पराणामपि यः परः
ज्याच्यात सर्व काही आहे, ज्याच्यापासून सर्व काही उत्पन्न झाले आहे, जो सर्व प्राण्यांमध्ये श्रेष्ठ आहे, सर्वांचा देव आहे आणि जो श्रेष्ठांपेक्षाही श्रेष्ठ आहे—
परः परस्मात् पुरुषात् परमात्मस्वरूपधृक् । योगिभिश्चिन्त्यते योऽसौ मुक्तिहेतुर्म्मुक्षुभिः
जो परात्पर पुरुषांपेक्षाही परे आहे, परमात्म्याचे स्वरूप धारण करणारा आहे, ज्याचे ध्यान योगी करतात, जो मुक्ती इच्छिणाऱ्यांसाठी मुक्तीचे कारण आहे—
सत्तादयो न सन्तीशे यत्र च प्राकृता गुणाः । स शुद्धः सर्व्वशुद्ध भ्यः पुमानाद्यः प्रसीदतु
ज्याच्यात सत्त्वादी नैसर्गिक गुण नाहीत, जो शुद्ध आहे, सर्वात शुद्धांमध्येही श्रेष्ठ आहे, आदिपुरुष आहे—तो आमच्यावर कृपा करो.
कला - काष्ठा-निमेषादिकालसूत्रस्य गोचरे । यस्य शक्तिर्न शुद्धस्य प्रसीदतु स नो हरिः
कल, काष्ठ, निमेष इत्यादी काळाच्या मोजमापांच्या पलिकडील ज्याची शक्ती आहे, जो शुद्ध आहे, असा हरि आमच्यावर कृपा करो.
प्रोच्यते परमेशो हि यः शुद्धोऽप्युपचारतः । प्रसीदतु स नो विष्णुरात्मा यः सर्व्वदेहिनाम्
जो परब्रह्म परमेश्वर म्हणून ओळखला जातो, जो पूर्णपणे निर्मळ आहे, पण लोकांच्या भाषेत त्याचे वर्णन केले जाते, तो सर्व जीवांचा आत्मा असलेला विष्णू आमच्यावर कृपा करो.
यः कारणञ्च कार्य्य ञ्च कारणस्यापि कारणम् । कार्य्यापि च यः कार्य्य प्रसीदतु स नो हरिः
जो कारण आणि कार्य दोन्ही आहे, कारणाचंही कारण आहे, आणि कार्याचंही कार्य आहे, तो हरि आमच्यावर कृपा करो.
कार्य्यकार्य्यश्य यः कार्य्य तत्कार्यस्यापि यः स्वयम् । तत्कार्य्यकार्य्यभूतो यस्ततश्च प्रणताः स्म तम्
जो कार्याच्या कार्याचा कार्य आणि कारण आहे, आणि स्वतःच त्या कार्याचा कार्य होतो, जो कारण आणि कार्य दोन्ही स्वरूप घेतो, त्याला आम्ही वंदन करतो.
कारणां कारणस्यापि तस्य कांरणकारणम् । तत्कारणानां हेतुं त्वां प्रणताः स्म सुरेश्वरम्
जो सर्व कारणांचा कारण आहे, आणि त्या कारणाचंही कारण आहे, त्या सर्व कारणांचा मूळ कारण, हे देवाधिदेव, तुला आम्ही वंदन करतो.
भोक्तारं भोज्यभूतञ्ज स्त्रष्टारं सृस्टमेव च । कार्य्य कर्म्मस्वरूपं तं प्रणताः स्म परं पदम्
जो भोगणारा आहे, भोग्य आहे, सृष्टी करणारा आणि सृष्टी झालेला आहे, ज्याचं स्वरूप कर्म आणि त्याचा परिणाम आहे, त्या परमपदाला आम्ही वंदन करतो.
विशुद्ध बोधनं नित्यमजमक्षयमव्ययम् । अव्यक्तमविकारं यत् तद्रिष्णोः परमं पदम्
जे शुद्ध ज्ञानस्वरूप, नित्य, अजन्मा, अविनाशी, अपरिवर्तनीय, अप्रकट आणि बदलरहित आहे, तेच विष्णूचं परमपद आहे.
न स्थूलं न च सूक्ष्मं यन्न विशेषणगोचरम् । तत्पदं परमं विष्णोः प्रणमामः सदामलम्
जे ना स्थूल आहे, ना सूक्ष्म, आणि कोणत्याही विशेषणात मावणार नाही, ते सदैव निर्मळ असलेलं विष्णूचं परमपद आम्ही नेहमी वंदन करतो.
यस्यायुतायुतांशांशे विश्वशक्तिरियं स्थिता । परं ब्रह्मस्वरूपं यत् प्रणमामस्तमव्ययम्
ज्याच्या अनंतांशांपैकी केवळ एका अंशात ही सर्व विश्वशक्ती आहे, त्या अविनाशी, परब्रह्मस्वरूपाला आम्ही वंदन करतो.
यन्न देवा न मुनयो न चाहं न च शंकरः । जानन्ति परमेशस्य तद्रिष्णोः परम पदम्
जे विष्णूचं परमपद ना देवांना, ना ऋषींना, ना मला, ना शंकरालाही माहीत नाही—
यदू योगिनः सदोदूयुक्ताः पुण्यपापक्षयेऽक्षयम् । पश्यन्ति प्रणावे चिन्त्यं तद्रिष्णोः परमं पदम्
जे योगी, नेहमी साधनेत मग्न राहून, पुण्य आणि पाप नष्ट झाल्यावर, ओंकारात ध्यान करून, अविनाशी स्वरूप पाहतात, तेच विष्णूचं परमपद आहे—
शक्तयो यस्य देवस्य ब्रह्मविष्णुशिवादिकाः । भवन्त्यभूतपूर्वस्य तद्रिष्णोः परमं पदम्
ज्याच्या शक्तींपासून ब्रह्मा, विष्णू, शिव वगैरे देव उत्पन्न होतात, जो पूर्वी कधीच नव्हता, त्याचं परमपद म्हणजे विष्णूचं परमपद.
सव्वेश सर्व्वभूतात्मन् सर्व्व सर्वाश्रयाच्युत । प्रसीद विष्णो भक्तानां भक्तानां व्ररकज नो दृष्टिगोचरम्
सर्वांचा स्वामी, सर्व जीवांचा आत्मा, सर्वांचे सर्व, सर्वांचा आधार, अचल, हे विष्णू, भक्तांवर कृपा कर, तुझं रूप आम्हा भक्तांना प्रत्यक्ष दिसू दे.
इत्युदीरितमाकर्ण्य ब्रह्मणस्त्रिदशास्ततः । प्रणम्योचुः प्रसीदेति व्रज नो दृष्टिगोचरम्
हे ऐकून ब्रह्मा आणि देवांनी वाकून नमस्कार केला आणि म्हणाले, 'कृपा कर, आम्हाला तुझं दर्शन दे.'
यन्नाय भगवान् ब्रह्मा जानाति परमं पदम् । तन्नताः स्म जगद्धा तव सर्व्व गताच्युत
जे परमपद धन्य ब्रह्मालाही माहीत नाही, त्या विश्वाच्या आधाराला, अचल तुला आम्ही वंदन करतो.
इत्यन्ते वचसस्तेषां देवानां ब्रह्मणस्तथा । ऊचुर्देवर्षयः सर्व्वै बृहस्पतिपुरोगमाः
त्यांच्या या शब्दांनंतर, देव, ब्रह्मा आणि बृहस्पतीसह सर्व देवऋषींनी असे सांगितले.
आद्यो यज्ञपुमानिडयो यः सर्व्वेषाञ्च पूर्व्वजः । तं नताः स्म जगत्स्त्रष्टुः स्त्रष्टारमविशेषणम्
जो पहिला आहे, यज्ञांचा मूळ आहे, सर्वांचा पूर्वज आहे, त्या जगाच्या सृष्टीकर्त्याला, निर्गुण सृष्टीकर्त्याला आम्ही वंदन करतो.
भगवन् भूतभव्येश जगन्मूर्त्तिधराव्यय । प्रसीद प्रणतानां त्वं सर्व्वेषां देहि दर्शनम्
भगवंत, भूत आणि भविष्याचा स्वामी, जगाचा मूर्तिमंत रूप, अविनाशी, वंदन करणाऱ्यांवर कृपा कर, सर्वांना तुझं दर्शन दे.
एष ब्रह्मा तथैवायं सह रुदैस्त्रिलोचनः । सर्वादित्यः समं पूषा पावकोऽय सहाग्निभिः
इथे ब्रह्मा आहेत, तसेच तीन डोळ्यांचा रुद्र, सर्व आदित्य, पूषा आणि अग्निसह पावक हे सर्व एकत्र आहेत.
अश्विनौ वसवश्चेमे सव चैते मरुदूगणाः । साध्या विश्वे तथा देवा देवेन्द्रश्चायमीश्वरः
अश्विनी कुमार, वसु, साव, मरुतांचा समूह, साध्य, विश्वदेव आणि देवांचा राजा इंद्र — हे सर्व येथे उपस्थित आहेत.
प्रणामप्रवणा नाथ दैत्यसैन्यपराजिताः । शरणां त्वामनुप्राप्ताः समस्ता देवतागणाः
नाथा, दैत्यांच्या सैन्याकडून पराभूत झालेल्या सर्व देवता आपली वंदना करून तुझ्या आश्रयाला आल्या आहेत.