श्रीपराशर उवाच इत्युक्तःस प्रहस्यैनां पारिजातं गरुत्मति । आरोपयामास हरिस्तमूचुर्वनरक्षिणः ॥ ५,३०.
श्री पराशर म्हणतात — असं सत्यभामेने म्हटल्यावर, हरिने हसत पारिजात वृक्ष गरुडावर ठेवला. तेव्हा बागेचे रक्षक बोलले.
भो शची देवराजस्य महिषी तत्परीग्रहम् । पारिजातं न गोविन्द हर्तुमर्हसि पादपम् ॥ ५,३०.
'गोविंदा, हा पारिजात वृक्ष देवराज इंद्राची राणी शची हिच्या मालकीचा आहे; तू तो घेऊ नकोस.'
उत्पन्नो देवराजाय दत्तःसोऽपि ददौ पुनः । महिष्यै सुमहाभाग देव्यै शच्यै कुतूहलात् ॥ ५,३०.
'हा वृक्ष देवराजासाठी उत्पन्न झाला आणि त्याने तो आपल्या भाग्यवती राणी शचीला कुतूहलाने दिला.'
शचीविभूषणार्थाय देवैरमृतमन्थने । उत्पादितोऽयं न क्षेमी गृहीत्वैनं गमिष्यसि ॥ ५,३०.
'देवतांनी अमृत मंथनात शचीच्या अलंकारासाठी हा वृक्ष निर्माण केला. हा वृक्ष घेऊन तू सुखी राहू शकणार नाहीस.'
देवराजो मुखप्रेक्षी यस्यास्तस्याः परिग्रहम् । मैढ्यात्प्रार्थयसे क्षेमी गृहीत्वैनं हि को व्रजेत् ॥ ५,३०.
'देवराज इंद्र नेहमी तिच्याकडे पाहतो; तिच्या आनंदासाठी त्याने हा वृक्ष मिळवला. स्वतःच्या भल्यासाठी कोण हा वृक्ष घेऊन जाईल?'
अवश्यमस्य देवेन्द्रो निष्कृतिं कृष्ण यास्यति । वज्रोद्यतकरं शक्रमनुयास्यन्ति चामराः ॥ ५,३०.
'कृष्णा, नक्कीच इंद्र याचा प्रतिकार करील; वज्र उचलून त्याच्या मागे मरुतगण जातील.'
तदलं सकलैर्देवैर्विग्रहेण तवाच्युत । विपाककटु यत्कर्म तन्न शंसंति पण्डिताः ॥ ५,३०.
'म्हणून अच्युत, सर्व देवतांशी वाद करू नकोस; ज्याचे फळ शेवटी कडू असते, असे कर्म ज्ञानी लोक पसंत करत नाहीत.'
श्रीपराशर उवाच इत्युक्ते तैरुवाचैतान् सत्यभामातिकोपिनी । का शची पारिजातस्य को वा शक्रःसुराधिपः ॥ ५,३०.
श्री पराशर म्हणतात — असं त्यांच्याकडून ऐकून सत्यभामा अत्यंत रागावून म्हणाली, 'पारिजाताशी शची कोण? आणि देवांचा राजा शक्र कोण?'
सामान्यःसर्वलोकस्य यद्येषोऽमृतमन्थने । समुत्पन्नस्तरुः कस्मादोको गृह्णाति वासवः ॥ ५,३०.
'हा वृक्ष अमृत मंथनात सर्व लोकांच्या भल्यासाठी निर्माण झाला असेल, तर वासवाने एकट्यानेच तो का घ्यावा?'
यथा सुरा यथैवेन्दुर्यथा श्रीर्वनरक्षिणः । सामान्यःसर्वलोकस्य पारिजातस्तथा द्रुमः ॥ ५,३०.
'जसं अमृत, चंद्र आणि श्री लक्ष्मी सर्व लोकांसाठी आहेत, तसंच, बागेचे रक्षकांनो, हा पारिजात वृक्षही सर्वांचा आहे.'
भर्तृ बहुमहागर्वाद्रुणद्ध्येनमथो शची । तत्कथ्यतामलं क्षान्त्या सत्वा हारयति द्रुमम् ॥ ५,३०.
पतीच्या मोठ्या गर्वामुळे शची त्याला आवरते; आता सहनशक्ती पुरे, झाड बळाने घ्या.
कथ्यतां च द्रुतं गत्वा पौलोम्या वचनं मम । सत्यभामा वदत्येतदितिगर्वोद्धताक्षरम् ॥ ५,३०.
लवकर जा आणि पौलोमीला माझे शब्द सांग, 'सत्यभामा असे गर्वाने आणि धाडसाने बोलते'.
यदि त्वं दयिता भर्तुर्यदि वश्यः पतिस्तव । मद्भर्तुर्हरतो वृक्षं तत्कारय निवारणम् ॥ ५,३०.
तुला जर तुझा पती प्रिय असेल, आणि तो तुझ्या वशात असेल, तर माझ्या पतीला हे झाड घेण्यापासून थांबव.
जानामि ते पतिं शक्रं जानामि त्रिदशेश्वरम् । पारिजातं तथाप्येनं मानुषी हारयामि ते ॥ ५,३०.
माझे माहित आहे, तुझा पती शक्र आहे, देवांचा राजा आहे; तरीही, तू दैवी असलीस तरी, मी एक मनुष्य स्त्री असूनही, हे पारिजात झाड तुझ्याकडून घेईन.
श्रीपराशर उवाच इत्युक्ता रक्षिणो गत्वा शच्याः प्रोचुर्यथोदितम् । श्रुत्वा चोत्साहयामास शची चक्रं सुराधिपम् ॥ ५,३०.
श्रीपराशर म्हणाले: असे सांगितल्यावर, रक्षक गेले आणि शचीला सांगितले; हे ऐकून शचीने चक्रधारी देवेंद्राला लढाईसाठी प्रवृत्त केले.
ततःसमस्तदेवानां सैन्यैः परिवृतो हरिम् । प्रययौ पारिजातार्थमिन्द्रोयोद्धुं द्विजोत्तम ॥ ५,३०.
मग सर्व देवांच्या सैन्यांनी वेढलेला इंद्र, द्विजश्रेष्ठा, पारिजातासाठी हरिविरुद्ध युद्ध करायला निघाला.
ततः परिघनिस्त्रिंशगदाशूलवरायुधाः । बभूवुस्त्रिदसाःसज्जाः शक्रे वज्रकरे स्थिते ॥ ५,३०.
मग लोखंडी गदा, तलवारी, गदा, भाले आणि उत्तम शस्त्रांनी सज्ज झालेले देव, वज्रधारी शक्रासोबत उभे राहिले.
ततो निरिक्ष्य गोविन्दो नागराजोपरि स्थितम् । शक्रं देवपरिवारं युद्धाय समुपस्थितम् ॥ ५,३०.
मग गोविंदाने, नागराजावर उभा असलेल्या शक्राला आणि सर्व देवांना युद्धासाठी सज्ज पाहिले.
चकार शङ्खनिर्घोषं दिशः शब्देन पूरयन् । मुमोच शरसंघातान् सहस्रायुतशः शितान् ॥ ५,३०.
त्याने शंखाचा मोठा आवाज केला, ज्याने दिशा भरून गेल्या, आणि हजारो-हजारो तीक्ष्ण बाण सोडले.
ततो दिशो नभश्चैव दृष्ट्वा शरशतैश्चितम् । मुमुचुस्त्रिदशाःसर्वे ह्यस्त्रशस्त्राम्यनेकशः ॥ ५,३०.
मग दिशा आणि आकाश शेकडो बाणांनी भरलेले पाहून, सर्व देवांनी अनेक अस्त्रे-शस्त्रे सोडली.
एकैकमस्त्रं शस्त्रं च दैवैर्मुक्तं सहस्रशः । चिच्छेद लीलयैवेशो जगतां मधुसूदनः ॥ ५,३०.
देवांनी हजारो अस्त्रे-शस्त्रे सोडली, ती सर्व मधुसूदनाने सहजपणे खेळता-खेळता छाटून टाकली.
पाशं सलिलराजस्य समाकृष्यीरगात्पुनः । चकार खण्डशश्चञ्च्वा बालपन्नगदेहवत् ॥ ५,३०.
त्याने जलराजाचा फास पकडून दूर फेकला; आणि आपल्या चोचीतून, जणू एखादा लहान साप असावा, तसा तो तुकडे-तुकडे केला.
यमेन प्रहितं दण्डं गदाविक्षेपखण्डितम् । पृथिव्यां पातयामास भगवान् देवकीसुतः ॥ ५,३०.
यमाने पाठवलेला दंड, गदेमुळे तुटून, भगवंत देवकीपुत्राने तो पृथ्वीवर फेकून दिला.
शिबिकां च धनेशस्य चक्रेण तिलशो विभुः । चकार शौरिरर्कं च दृषृदृष्टहतौजसम् ॥ ५,३०.
शौर्यवानाने आपल्या चक्राने धनाधिपतीची पालखी अगदी कणाकणाने फोडली, आणि सूर्यालाही आपली प्रभा कमी केली.
नीतोऽग्निः शीततां बाणैर्द्राविता वसवो दिशः । चक्रविच्छिन्नशुलाग्रा रुद्रा भुवि निपातिताः ॥ ५,३०.
अग्नी बाणांनी थंड झाला, वसु दिशा सोडून पळाले, आणि चक्राने भाले तुटल्यामुळे रुद्र पृथ्वीवर पडले.
साध्या विश्वेऽथ मरुतो गन्धर्वाश्चैव सा यकैः । शार्ङ्गिणा प्रेरितैरस्ता व्योम्नि शाल्मलितूलवत् ॥ ५,३०.
साध्य, विश्व, मरुत, गंधर्व आणि यक्ष, शार्ङ्गधारीच्या बाणांनी आकाशात कापूसफुलासारखे उडून गेले.
गरुत्मानपि तुण्डेन पक्षाभ्यां च नखाङ्कुरैः । भक्षयंस्ताडयन् देवान् दारयंश्च चचार वै ॥ ५,३०.
गरुडाने आपल्या चोच, पंख आणि नखांनी देवांना मारले, फाडले आणि खात गेला.
ततः शतसहस्रेण देवेन्द्रमधुसूदनौ । परस्परं ववर्षाते धाराभिरिव तोयदौ ॥ ५,३०.
मग मधुसूदन आणि देवराज यांनी एकमेकांवर लाखो प्रहार केले, जणू काही मेघ पावसाच्या धारा ओतत आहेत.
ऐरावतेन गरुडो युयुधे तत्र संकुले । देवैः समस्तैर्युयुधे शक्रेण च जनार्दनः ॥ ५,३०.
त्या प्रचंड युद्धात गरुडाने ऐरावताशी झुंज दिली, आणि जनार्दनाने इंद्रासह सर्व देवांशी सामना केला.
भिन्नेष्वशेषबाणेषु शस्त्रेष्वस्त्रेषु च त्वरन् । जग्राह वासवो वज्रं कृष्णश्चक्रं सुदर्शनम् ॥ ५,३०.
सर्व बाण, शस्त्रं आणि अस्त्रं संपल्यावर, इंद्राने पटकन आपला वज्र उचलला आणि कृष्णाने सुदर्शन चक्र घेतले.