आराध्य त्वामभीप्संते कामानात्मभवक्षयम् । यदेते पुरुषा माया सैवेयं भगवंस्तव ॥ ५,३०.
तुझी पूजा करून लोक आपापल्या इच्छा पूर्ण व्हाव्यात आणि दुःख नष्ट व्हावं असं मागतात; पण हे भगवंत, हे सुद्धा तुझीच माया आहे.
मया त्वं पुत्रकामिन्या वैरिपक्षजयाय च । आराधितो न मोक्षाय मायाविलसितं हि तत् ॥ ५,३०.
मी सुद्धा तुला मुलासाठी आणि शत्रूंवर विजय मिळवण्यासाठी पूजलं, मुक्तीसाठी नाही; हीच मायेची करामत आहे.
कौपीनाच्छादनप्राया वाञ्छा कल्पद्रुमादपि । जायते यदपुण्यानां सोपराधः स्वदोषजः ॥ ५,३०.
अयोग्य माणसाच्या मनात जर फक्त एक लंगोटी मिळावी अशी इच्छा आली, तरी ती कल्पवृक्षाच्या इच्छेपेक्षा मोठी ठरते, कारण ती त्यांच्या स्वतःच्या दोषामुळे आणि अपराधामुळे निर्माण होते.
तत्प्रसीदाखिलजगन्मायामोहकराव्यय । अज्ञानं ज्ञानसद्भावभूतं भूतेश नाशय ॥ ५,३०.
म्हणून, हे अखिल जगाला मायेचा भ्रम दाखवणाऱ्या अविनाशी, कृपा कर. हे भूतांचे स्वामी, ज्ञानाचा प्रकाश असलेलं अज्ञान नष्ट कर.
नमस्ते चक्रहस्ताय शार्ङ्गहस्ताय ते नमः । नन्दहस्ताय ते विष्णो शङ्खहस्ताय ते नमः ॥ ५,३०.
चक्र हातात धारण करणाऱ्या तुला नमस्कार; शार्ङ्ग धनुष्य धारण करणाऱ्या तुला नमस्कार; नंद गदा आणि शंख हातात असलेल्या विष्णू, तुला नमस्कार.
एतत्पश्यामि ते रूपं स्थूलचिह्नोपलक्षितम् । न जानामि परं यत्ते प्रसीद परमेश्वर ॥ ५,३०.
मी तुझं हे रूप पाहतोय, जे बाह्य चिन्हांनी ओळखता येतं; पण तुझं खरं, श्रेष्ठ रूप मला माहीत नाही—हे परमेश्वरा, कृपा कर.
श्रीपराशर उवाच अदित्यैवं स्तुतो विष्णुः प्रहस्याह सुरारणिम् । माता देवि त्वमस्माकं प्रसीद वरदा भव ॥ ५,३०.
श्री पराशर म्हणाले: अशा प्रकारे स्तुती केल्यावर, सूर्यासारखा तेजस्वी विष्णू हसून देवांची आई असलेल्या देवीला म्हणाले—'हे देवी, तू आमची आई आहेस; कृपा कर आणि वर दे.'
अदिदिरुवाच एवमस्तु यथेच्छा ते त्वमशेषैः सुरासुरैः । अजेयः पुरुषव्याघ्र सर्त्यलोके भविष्यसि ॥ ५,३०.
अदिती म्हणाली: 'तसं होवो, जसं तुला हवं आहे. सर्व देव आणि दैत्य यांच्या दृष्टीने, हे पुरुषसिंहा, सत्यलोकात तू अजिंक्य राहशील.'
श्रीपराशर उवाच ततः कृष्णस्य पत्नी च शक्रेण सहितादितिम् । सत्यभामा प्रणम्याह प्रसीदेति पुनः पुनः ॥ ५,३०.
श्री पराशर म्हणाले: त्यानंतर कृष्णाची पत्नी सत्यभामा, इंद्रासह अदितीला वंदन करून वारंवार तिच्या कृपेची विनंती करू लागली.
अदितिरुवाच मत्प्रसादान्न ते सुभ्रु जरा वैरूप्यमेव वा । भविष्यत्यनवद्याङ्गि सुस्थिरं नवयौवनम् ॥ ५,३०.
अदिती म्हणाली: 'माझ्या कृपेने, हे सुंदर अंग असणाऱ्या, तुला कधीच म्हातारपण किंवा कुरूपता येणार नाही; तुझं रूप नेहमीच ताजंतवानं आणि स्थिर राहील.'
श्रीपराशर उवाच अदित्या तु कृतानुज्ञो देवराजो जनार्दनम् । यथावत्पूजयामास बहुमानपुरःसरम् ॥ ५,३०.
श्री पराशर म्हणाले: अदितीची परवानगी मिळाल्यावर, देवांचा राजा, जनार्दनाची योग्य त्या सन्मानाने आणि मोठ्या आदराने पूजा करू लागला.
शची च सत्यभामायै पारिजातस्य पुष्पकम् । न ददौ मानुषीं मत्वा स्वयं पुष्पैरलङ्कृता ॥ ५,३०.
आणि शचीने, सत्यभामा ही माणूस आहे असं समजून, तिला पारिजाताचं फूल दिलं नाही, तर स्वतःच त्या फुलांनी सजली.
ततो ददर्श कृष्णोऽपि सत्यभामासहायवान् । दवोद्यानानि हृद्यानि नन्दनादीनि सत्तम ॥ ५,३०.
त्यावेळी कृष्णाने सत्यभामेसोबत नंदन वगैरे सुंदर स्वर्गीय बागा पाहिल्या.
ददर्श च सुगन्धाढ्यं मञ्जरीपुञ्जधारिणम् । नित्याह्लादकरं ताम्रबालपल्लवशोभितम् ॥ ५,३०.
त्याने सुगंधाने भरलेला, फुलांच्या घड्यांनी डवरलेला, नेहमी आनंद देणारा आणि तांबड्या कोवळ्या पानांनी शोभणारा पारिजात वृक्ष पाहिला.
मथ्यमानेऽमृते जातं जातरूपोपमत्वचम् । पारिजातं जगन्नाथः केशवः केशिसूदनः ॥ ५,३०.
जगाचा स्वामी, केशव, केशीचा वध करणारा कृष्ण, अमृत मंथनात जन्मलेला आणि सोन्यासारखा चमकणारा पारिजात वृक्ष पाहत होता.
तुतोष परमप्रीत्या तरुराजमनुत्तमम् । तं दृष्ट्वा प्राह गोविन्दं सत्यभामा द्विजोत्तम । कस्मान्न द्वारकामेष नीयते कृष्ण पादपः ॥ ५,३०.
तो अनुपम वृक्ष पाहून सत्यभामा अत्यंत आनंदली आणि गोविंदाला म्हणाली, 'कृष्णा, हा वृक्ष द्वारकेत का आणला जात नाही?'
यदि चेत्त्वद्वचः सत्यं त्वमत्यर्थं प्रियेति मे । मद्गेहनिष्कुटार्थाय तदयं नीयतां तरुः ॥ ५,३०.
'जर तुझे शब्द खरे असतील आणि तू मला खरोखरच एवढा प्रिय असशील, तर माझ्या अंगणाच्या शोभेसाठी हा वृक्ष इथे आण.'
न मे जांबवती तादृगभीष्टा न च रुक्मिणी । सत्ये यथा त्वमित्युक्तं त्वया कृष्णासकृत्प्रियम् ॥ ५,३०.
'जांबवती किंवा रुक्मिणी तुला माझ्यासारख्या प्रिय नाहीत, असं तू नेहमी प्रेमाने सांगितलंस.'
सत्यं तद्यदि गोविन्द नोपचारकृतं मम । तदस्तु पारिजातोऽयं मम गेहविभूषणम् ॥ ५,३०.
'हे गोविंदा, जर ते खरंच असेल आणि केवळ औपचारिकतेपोटी नसेल, तर हा पारिजात माझ्या घराची शोभा होऊ दे.'
बिभ्रती पारिजातस्य केशपक्षेण मञ्जरीम् । सपत्नीनामहं मध्ये शोभेयमिति कामये ॥ ५,३०.
'पारिजाताच्या फुलांचा गजरा केसात माळून मी माझ्या इतर सहपत्नींपेक्षा उठून दिसावं, अशी माझी इच्छा आहे.'
श्रीपराशर उवाच इत्युक्तःस प्रहस्यैनां पारिजातं गरुत्मति । आरोपयामास हरिस्तमूचुर्वनरक्षिणः ॥ ५,३०.
श्री पराशर म्हणतात — असं सत्यभामेने म्हटल्यावर, हरिने हसत पारिजात वृक्ष गरुडावर ठेवला. तेव्हा बागेचे रक्षक बोलले.
भो शची देवराजस्य महिषी तत्परीग्रहम् । पारिजातं न गोविन्द हर्तुमर्हसि पादपम् ॥ ५,३०.
'गोविंदा, हा पारिजात वृक्ष देवराज इंद्राची राणी शची हिच्या मालकीचा आहे; तू तो घेऊ नकोस.'
उत्पन्नो देवराजाय दत्तःसोऽपि ददौ पुनः । महिष्यै सुमहाभाग देव्यै शच्यै कुतूहलात् ॥ ५,३०.
'हा वृक्ष देवराजासाठी उत्पन्न झाला आणि त्याने तो आपल्या भाग्यवती राणी शचीला कुतूहलाने दिला.'
शचीविभूषणार्थाय देवैरमृतमन्थने । उत्पादितोऽयं न क्षेमी गृहीत्वैनं गमिष्यसि ॥ ५,३०.
'देवतांनी अमृत मंथनात शचीच्या अलंकारासाठी हा वृक्ष निर्माण केला. हा वृक्ष घेऊन तू सुखी राहू शकणार नाहीस.'
देवराजो मुखप्रेक्षी यस्यास्तस्याः परिग्रहम् । मैढ्यात्प्रार्थयसे क्षेमी गृहीत्वैनं हि को व्रजेत् ॥ ५,३०.
'देवराज इंद्र नेहमी तिच्याकडे पाहतो; तिच्या आनंदासाठी त्याने हा वृक्ष मिळवला. स्वतःच्या भल्यासाठी कोण हा वृक्ष घेऊन जाईल?'
अवश्यमस्य देवेन्द्रो निष्कृतिं कृष्ण यास्यति । वज्रोद्यतकरं शक्रमनुयास्यन्ति चामराः ॥ ५,३०.
'कृष्णा, नक्कीच इंद्र याचा प्रतिकार करील; वज्र उचलून त्याच्या मागे मरुतगण जातील.'
तदलं सकलैर्देवैर्विग्रहेण तवाच्युत । विपाककटु यत्कर्म तन्न शंसंति पण्डिताः ॥ ५,३०.
'म्हणून अच्युत, सर्व देवतांशी वाद करू नकोस; ज्याचे फळ शेवटी कडू असते, असे कर्म ज्ञानी लोक पसंत करत नाहीत.'
श्रीपराशर उवाच इत्युक्ते तैरुवाचैतान् सत्यभामातिकोपिनी । का शची पारिजातस्य को वा शक्रःसुराधिपः ॥ ५,३०.
श्री पराशर म्हणतात — असं त्यांच्याकडून ऐकून सत्यभामा अत्यंत रागावून म्हणाली, 'पारिजाताशी शची कोण? आणि देवांचा राजा शक्र कोण?'
सामान्यःसर्वलोकस्य यद्येषोऽमृतमन्थने । समुत्पन्नस्तरुः कस्मादोको गृह्णाति वासवः ॥ ५,३०.
'हा वृक्ष अमृत मंथनात सर्व लोकांच्या भल्यासाठी निर्माण झाला असेल, तर वासवाने एकट्यानेच तो का घ्यावा?'
यथा सुरा यथैवेन्दुर्यथा श्रीर्वनरक्षिणः । सामान्यःसर्वलोकस्य पारिजातस्तथा द्रुमः ॥ ५,३०.
'जसं अमृत, चंद्र आणि श्री लक्ष्मी सर्व लोकांसाठी आहेत, तसंच, बागेचे रक्षकांनो, हा पारिजात वृक्षही सर्वांचा आहे.'