अयं हि सर्वलोकस्य विष्णोरखिलजन्मनः । अवतीर्णो महीमंशो नूनं भारहरो भुवः
खरंच, हा सर्व लोकांचा, सर्वांचा जन्मदाता विष्णू याचा अंश आहे, पृथ्वीवर अवतरला आहे, नक्कीच जगाचा भार हलका करायला.
इत्येवं वर्णिते पौरै रामे कृष्णे च तत्क्षणात् । उरस्तताप देवक्याः स्नेहस्नुतपयोधरम्
नगरातील लोक राम आणि कृष्णाचे असे वर्णन करीत असताना, त्याच क्षणी देवकीच्या मायेने ओथंबलेल्या छातीला आनंदाचा स्पर्श झाला.
महोत्सवमिवासाद्य पुत्राननविलोकनात् । युवेव वसुदेवोऽभूद्विहायाभ्यागतां जराम्
पुत्रांचे चेहरे पाहून मिळालेल्या मोठ्या आनंदामुळे वसुदेव तरुण झाला, जणू म्हातारपण त्याला सोडून गेलं.
विस्तारिताक्षियुगलो राजांतःपुरयोषिताम् । नागरस्त्रीसमूहश्च द्र ष्टुं न विरराम तम्
राजमहलातील स्त्रिया डोळे मोठे करून पाहत राहिल्या, आणि नगरातील स्त्रियांचे समूह त्याच्याकडे पाहणे थांबवू शकले नाहीत.
सख्यः पश्यत कृष्णस्य मुखमत्यरुणेक्षणम् । गजयुद्धकृतायासस्वेदांबुकणिकाचितम्
मित्रांनो, पाहा कृष्णाचे चेहरा, ज्याच्या डोळ्यांत गडद लालपणा आहे, आणि हत्तीशी झगडताना आलेल्या घामाच्या थेंबांनी शोभलेला आहे.
विकासिशरदंभोजमपश्यामजलोक्षितम् । परिभूयं स्थितं जन्म सफलं क्रियतां दृशः
आपण त्याचा चेहरा पाहतो, जणू शरद ऋतूतील उमललेले कमळ, पाण्याने ओलसर, सर्वांपेक्षा उठून दिसणारे; आपल्या डोळ्यांनी हे जन्म फळवू दे.
श्रीवत्सांकं महद्धाम बालस्यैतद्विलोक्यताम् । विपक्षक्षपणं वक्षो भुजयुग्मं च भामिनि
अगं सुंदरिये, त्या श्रीवत्स चिन्ह असलेल्या मुलाच्या तेजाचे दर्शन घे, त्याचे छाती, शत्रूंचा नाश करणारी, आणि त्याच्या दोन भुजा.
किं न पश्यसि दुग्धेंदुमृणालधवलाकृतिम् । बलभद्र मिमं नीलपरिधानमुपागतम्
तुला का दिसत नाही हा बलभद्र, ज्याचा रंग दूध, चंद्र आणि कमळाच्या कांड्यासारखा शुभ्र आहे, आणि जो निळे वस्त्र घालून आला आहे?
वल्गतामुष्टिकेनैव चाणूरेण तथा सखि । क्रीडतो बलभद्र स्य हरेर्हास्यं विलोक्यताम्
मित्रे, पाहा बलभद्र मुश्टिक आणि चाणूर यांच्याशी खेळतोय, आणि हरिचे हसू पाहा.
सख्यः पश्यत चाणूरं नियुद्धार्थमयं हरिः । समुपैति न संत्यत्र किं वृद्धा मुक्तकारिणः
मित्रांनो, पाहा — हरि चाणूरकडे मल्लयुद्धासाठी जात आहे; येथे कोणतीही भीती नाही — मोठ्यांनी हे मान्य केले आहे का?
क्व यौवनोन्मुखीभूतसुकुमारतनुर्हरिः । क्व वज्रकठिनाभोगशरीरोऽयं महासुरः
हा हरि, ज्याचे अंग कोवळे आणि नुकतेच तारुण्यात आले आहे, आणि हा महादैत्य, ज्याचे शरीर वज्रासारखे कठीण — हे जुळवून कसे येईल?
इमौ सुललितैरंगैर्वर्त्तेते नवयौवनौ । दैतेयमल्लाश्चाणूरप्रमुखास्त्वतिदारुणाः
हे दोघे, सुंदर अंगांनी, नवतरुण आहेत, आणि चाणूरसारखे दैत्य मल्ल फारच भयंकर आहेत.
नियुद्धप्राश्निकानां तु महानेष व्यतिक्रमः । यद्बालबलिनोर्युद्धं मध्यस्थैस्समुपेक्ष्यते
मल्लयुद्धाचे न्यायाधीश ज्या वेळी एखाद्या लहान मुलाचा आणि बलाढ्य पुरुषाचा सामना शांतपणे पाहतात, तेव्हा तो मोठा अन्यायच होतो.
श्रीपराशर उवाच। इत्थं पुरस्त्रीलोकस्व वदतश्चालयन्भुवम् । ववल्ग बद्धकक्ष्यॐतर्जनस्य भगवान्हरिः
श्रीपराशर म्हणाले: असे म्हणत असताना, त्या नगरात, पृथ्वी हलवत, भगवंत हरि कमरपट्टा घट्ट बांधून लोकांच्या गर्दीत उडी मारून पुढे गेले.
बलभद्रो ऽपि चास्फोट्य ववल्गललितं तथा । पदेपदे तथा भूमिर्यन्न शीर्णा तदद्भुतम्
बलरामसुद्धा जमिनीवर टाळ्या वाजवत, सुंदरपणे उड्या मारू लागले; प्रत्येक पावलावरही जमीन फुटली नाही, हे खरंच आश्चर्यकारक होतं.
चाणूरेण ततः कृष्णो ययुधेऽमितविक्रमः । नियुद्धकुशलो दैत्यो बलभद्रे ण मुष्टिकः
यानंतर अपरंपार सामर्थ्य असलेल्या कृष्णाने चाणूराशी झुंज दिली आणि कुस्तीमध्ये पटाईत असलेल्या दैत्य मुष्टिकाने बलरामाशी सामना केला.
सन्निपातावधूतैस्तु चाणूरेण समं हरिः । प्रक्षेपणैर्मुष्टिभिश्च कीलवज्रनिपातनैः
हरि आणि चाणूर दोघेही एकमेकांना उचलून फेकत, मुष्ट्यांनी आणि वज्रासारख्या घावांनी, कुस्तीचे डावपेच करत झुंजू लागले.
पादोद्धूतैः प्रमृष्टैश्च तयोर्युद्धमभून्महत्
त्यांच्यातील ती मोठी झुंज लाथा, धक्के आणि घट्ट पकड अशा प्रकारांनी रंगली.
अशस्त्रमतिघोरं तत्तयोर्युद्धं सुदारुणम् । बलप्राणविनिष्पाद्यं समाजोत्सवसन्निधौ
दोघांची ती शस्त्राशिवायची पण अतिशय भयंकर आणि भीषण झुंज, सामर्थ्य आणि जिवंतपणा दाखवत उत्सवाच्या गर्दीत चालू होती.
यावद्यावच्च चाणूरो युयुधे हरिणा सह । प्राणहानिमवापाग्र्यां तावत्तावल्लवाल्लवम्
ज्यावेळी चाणूर आणि हरि एकमेकांशी झुंज देत होते, त्यावेळी गवळ्यांनी आणि नगरवासीयांनी श्वास रोखून ठेवला होता.
कृष्णोपि युयुधे तेन लीलयैव जगन्मयः । खेदाच्चालयता कोपान्निजकेसरश्खोरम्
संपूर्ण विश्वाचा आधार असलेला कृष्ण, सहजपणे त्याच्याशी झुंज देत होता आणि दमल्यामुळे व रागाने सिंहासारखी आपली जटा हलवत होता.
बलक्षयं विवृद्धिं च दृष्ट्वा चाणूकृष्णयोः । वारयामास तूर्याणि कंसः कोपपरायणः
चाणूर आणि कृष्ण यांच्या बळात घट व वाढ पाहून, रागाने पेटलेल्या कंसाने वाद्ये थांबवण्याचा आदेश दिला.
मृदंगादिषु तूर्येषु प्रतिषिद्धेषु तत्क्षणात् । खे संगतान्यवाद्यंत देवतूर्याण्यनेकशः
त्या क्षणी, मृदंग व इतर वाद्ये थांबली, आणि आकाशात अनेक दिव्य वाद्यांचे सूर एकत्र घुमू लागले.
जय गोविंद चाणूरं जहि केशव दानवम् । अंतर्द्धानगता देवास्तमूचुरतिहर्षिताः
‘जय गोविंद! केशवा, चाणूर या दैत्याचा वध कर!’—असे देवता, दिसेनासे होऊन, आनंदाने म्हणू लागले.
चाणूरेण चिरं कालं पीडित्वा मधुसूदनः । उत्पाट्य भ्रामयामास तद्वधाय कृतोद्यमः
मधुसूदनाने दीर्घकाळ चाणूराला त्रास दिला आणि त्याचा नाश करण्याच्या उद्देशाने त्याला उचलून जोरात फिरवू लागला.
भ्रामयित्वा शतगुणं दैत्यमल्लममित्रजित् । भूमावास्फोटयामास गगने गतजीवितम्
शत्रूंचा संहार करणाऱ्या कृष्णाने त्या दैत्य मल्लाला शंभर वेळा फिरवून, त्याचा जीव आकाशातच गेला असताना, जमिनीवर आपटून टाकले.
भूमावास्फोटितस्तेन चाणूरः शतधाऽभवत् । रक्तस्रावमहापंकां चकार च तदा भुवम्
त्याच्या हातून जमिनीवर आपटल्यावर चाणूर शंभर तुकड्यांत विभागला गेला आणि त्या वेळी पृथ्वीवर रक्ताचा मोठा तलाव झाला.
बलदेवोऽपि तत्कालं मुष्टिकेन महाबलः । युयुधे दैत्यमल्लेन चाणूरेण यथा हरिः
त्याच वेळी, बलरामानेही बलवान दैत्य मुष्टिकाशी, जशी हरिने चाणूराशी झुंज दिली तशीच, झुंज दिली.
सोऽप्येनं मुष्टिना मूर्ध्नि वक्षस्याहत्य जानुना । पातयित्वा धरापृष्ठे निष्पिपेष गतायुषम्
त्याने मुष्टिकाच्या डोक्यावर मुष्टीने, छातीवर गुडघ्याने घाव घातला, त्याला जमिनीवर आपटून, त्याचा जीव गेला तसा त्याला चिरडून टाकले.
कृष्ण स्तोशलकं भूयो मल्लराजं महाबलम् । वाममुष्टिप्रहारेण पातयामास भूतले
कृष्णाने मग बलाढ्य मल्लराज तोशलकाला डाव्या मुष्टीने घाव घालून, त्याला जमिनीवर आपटून पाडले.