वाद्यमानेषु तूर्येषु चाणूरे चातिवल्गति । हाहाकारपरे लोके ह्यास्फोटयति मुष्टिके
वाद्यांचा गजर सुरू असताना आणि चाणूर उड्या मारत असताना, लोकांमध्ये हाहाकार उसळला आणि मुश्टिकाने दोन्ही हात एकमेकांवर आपटले.
ईषद्धसंतौ तौ वीरौ बलभद्र जनार्दनौ । गोपवेषधरौ बालौ रंगद्वारमुपागतौ
तेव्हा बलभद्र आणि जनार्दन हे दोन्ही वीर, थोडेसे हसत, गवळ्यांच्या वेषात आणि अजूनही लहान वयाचे, रंगाच्या प्रवेशद्वाराजवळ आले.
ततः कुवलयापीडो महामात्रप्रचोदितः । अभ्यधावत वेगेन हंतुं गोपकुमारकौ
मग मुख्य हत्तीवानाच्या इशाऱ्यावरून कुबलयापीड नावाचा हत्ती दोन्ही गवळ्या मुलांना मारण्यासाठी जोरात धावत आला.
हाहाकारो महाञ्जज्ञे रंगमध्ये द्विजोत्तम । बलदेवोऽनुजं दृष्ट्वा वचनं चेदमब्रवीत्
क्रीडांगणाच्या मध्यभागी मोठा गोंधळ उडाला; बलरामाने आपल्या लहान भावाकडे पाहून असे शब्द सांगितले:
हंतव्यो हि महाभाग नागोऽयं शत्रुचोदितः
हे भाग्यवान, हा हत्ती शत्रूच्या सांगण्यावरून पाठवला आहे, म्हणून त्याचा नाश करायलाच हवा.
इत्युक्तस्सोऽग्रजेनाथ बलदेवेन वै द्विज । सिंहनादं ततश्चक्रे माधवः परवीरहा
अशा प्रकारे मोठ्या भावाने सांगितल्यावर, माधव — जो शत्रूंचा संहार करणारा आहे — त्याने सिंहासारखा मोठा गर्जना केला.
करेण करमाकृष्य तस्य केशिनिषूदनः । भ्रामयामास तं शौरिरैरावतसमं बले
केशीसंहारक श्रीकृष्णाने आपल्या हाताने हत्तीचा सोंड पकडून, त्याला एरावतासारख्या शक्तीने गोल फिरवले.
ईशोपि सर्वजगतां बाललीलानुसारतः । क्रीडित्वा सुचिरं कृष्णः करिदंतपदांतरे
सर्व जगाचा स्वामी कृष्ण, बाललीला करत, बऱ्याच वेळा हत्तीच्या दातांमध्ये खेळत राहिला.
उत्पाट्य वामदंतं तु दक्षिणेनैव पाणिना । ताडयामास यंतारं तस्यासीच्छतधा शिरः
मग त्याने उजव्या हाताने हत्तीचा डावा दात उपसून, हत्तीवानावर जोरदार प्रहार केला, त्यामुळे त्याचे डोके शंभर तुकड्यांत फुटले.
दक्षिणं दंतमुत्पाट्य बलभद्रो ऽपि तत्क्षणात् । स रोषस्तेन पार्श्वस्थान् गजपालानपोथयत्
त्याच क्षणी बलभद्रानेही हत्तीचा उजवा दात उपसला आणि रागाने जवळ उभ्या असलेल्या हत्तीपालांवर प्रहार केला.
ततस्तूत्प्लुत्य वेगेन रौहिणेयो महाबलः । जघान वामपादेन मस्तके हस्तिनं रुषा
मग रोहिणीपुत्र बलभद्राने वेगाने उडी मारून, डाव्या पायाने रागाने हत्तीच्या डोक्यावर जबरदस्त लाथ मारली.
स पपात हतस्तेन बलभद्रे ण लीलया । सहस्राक्षेण वज्रेण ताडितः पर्वतो यथा
बलभद्राच्या सहज खेळातल्या प्रहाराने हत्ती तिथेच कोसळून मेला, जणू इंद्राच्या वज्राने डोंगर फोडला असावा.
हत्वा कुवलयापीडं हस्त्यारोहप्रचोदितम् । मदासृगनुलिप्तांगौ हस्तिदंतवरायुधौ
हत्तीवानाच्या सांगण्यावरून आलेल्या कुबलयापीड हत्तीचा वध करून, रक्त आणि मदाने अंग माखलेले, हत्तीच्या दातांचे उत्तम शस्त्र हातात घेऊन ते उभे राहिले.
मृगमध्ये यथा सिंहौ गर्वलीलावलोकिनौ । प्रविष्टौ सुमहारंगं बलभद्र जनार्दनौ
मृगांच्या मध्ये जसे दोन सिंह गर्वाने आणि खेळकरपणे इकडे तिकडे पाहतात, तसे बलभद्र आणि जनार्दन हे दोघे मोठ्या रंगात शिरले.
हाहाकारो महाञ्जज्ञे महारंगे त्वनंतरम् । कृष्णोऽयं बलभद्रो यमिति लोकस्य विस्मयः
महाआखाड्यात मोठा गोंधळ उडाला, लोक आश्चर्याने म्हणू लागले, 'हा कृष्ण आणि तो बलभद्र!'
सोऽयं येन हता घोरा पूतना बालघातिनी । क्षिप्तं तु शकटं येन भग्नौ तु यमलार्जुनौ
हा तोच आहे ज्याने भयंकर, लहान मुलांना मारणारी पूतना मारली; ज्याने गाडी फेकून दिली आणि यमल-अर्जुन झाडे मोडली.
सोयं यः कालियं नागं ममर्दारुह्य वालकः । धृतो गोवर्द्धनो येन सप्तरात्रं महागिरिः
हा तोच मुलगा आहे ज्याने कालिय नावाच्या सर्पाला पायाखाली तुडवलं; ज्याने सात रात्री गोवर्धन पर्वत उचलून धरला.
अरिष्टो धेनुकः केशी लीलयैव महात्मना । निहता येन दुर्वृत्ता दृश्यतामेष सोऽच्युतः
अरिष्ट, धेनुक आणि केशी — हे दुष्ट राक्षस — या महात्म्याने सहजपणे मारले; पाहा, हाच अच्युत आहे.
अयं चास्य महाबाहुर्बलभद्रो ऽग्रतोऽग्रजः । प्रयाति लीलया योषिन्मनोनयननंदनः
आणि हा त्याचा बलवान मोठा भाऊ बलभद्र, सहजपणे पुढे चालला आहे, स्त्रियांच्या डोळ्यांना आणि मनाला आनंद देणारा.
अयं स कथ्यते प्राज्ञैः पुराणार्थविशारदैः । गोपालो यादवं वंशं मग्नमभ्यद्धरिष्यति
पंडित, पुराणांचा अर्थ जाणणारे, ह्यालाच म्हणतात की हा गोपाळ यादव वंशाला, जो सध्या खाली गेला आहे, वर उचलणार आहे.
अयं हि सर्वलोकस्य विष्णोरखिलजन्मनः । अवतीर्णो महीमंशो नूनं भारहरो भुवः
खरंच, हा सर्व लोकांचा, सर्वांचा जन्मदाता विष्णू याचा अंश आहे, पृथ्वीवर अवतरला आहे, नक्कीच जगाचा भार हलका करायला.
इत्येवं वर्णिते पौरै रामे कृष्णे च तत्क्षणात् । उरस्तताप देवक्याः स्नेहस्नुतपयोधरम्
नगरातील लोक राम आणि कृष्णाचे असे वर्णन करीत असताना, त्याच क्षणी देवकीच्या मायेने ओथंबलेल्या छातीला आनंदाचा स्पर्श झाला.
महोत्सवमिवासाद्य पुत्राननविलोकनात् । युवेव वसुदेवोऽभूद्विहायाभ्यागतां जराम्
पुत्रांचे चेहरे पाहून मिळालेल्या मोठ्या आनंदामुळे वसुदेव तरुण झाला, जणू म्हातारपण त्याला सोडून गेलं.
विस्तारिताक्षियुगलो राजांतःपुरयोषिताम् । नागरस्त्रीसमूहश्च द्र ष्टुं न विरराम तम्
राजमहलातील स्त्रिया डोळे मोठे करून पाहत राहिल्या, आणि नगरातील स्त्रियांचे समूह त्याच्याकडे पाहणे थांबवू शकले नाहीत.
सख्यः पश्यत कृष्णस्य मुखमत्यरुणेक्षणम् । गजयुद्धकृतायासस्वेदांबुकणिकाचितम्
मित्रांनो, पाहा कृष्णाचे चेहरा, ज्याच्या डोळ्यांत गडद लालपणा आहे, आणि हत्तीशी झगडताना आलेल्या घामाच्या थेंबांनी शोभलेला आहे.
विकासिशरदंभोजमपश्यामजलोक्षितम् । परिभूयं स्थितं जन्म सफलं क्रियतां दृशः
आपण त्याचा चेहरा पाहतो, जणू शरद ऋतूतील उमललेले कमळ, पाण्याने ओलसर, सर्वांपेक्षा उठून दिसणारे; आपल्या डोळ्यांनी हे जन्म फळवू दे.
श्रीवत्सांकं महद्धाम बालस्यैतद्विलोक्यताम् । विपक्षक्षपणं वक्षो भुजयुग्मं च भामिनि
अगं सुंदरिये, त्या श्रीवत्स चिन्ह असलेल्या मुलाच्या तेजाचे दर्शन घे, त्याचे छाती, शत्रूंचा नाश करणारी, आणि त्याच्या दोन भुजा.
किं न पश्यसि दुग्धेंदुमृणालधवलाकृतिम् । बलभद्र मिमं नीलपरिधानमुपागतम्
तुला का दिसत नाही हा बलभद्र, ज्याचा रंग दूध, चंद्र आणि कमळाच्या कांड्यासारखा शुभ्र आहे, आणि जो निळे वस्त्र घालून आला आहे?
वल्गतामुष्टिकेनैव चाणूरेण तथा सखि । क्रीडतो बलभद्र स्य हरेर्हास्यं विलोक्यताम्
मित्रे, पाहा बलभद्र मुश्टिक आणि चाणूर यांच्याशी खेळतोय, आणि हरिचे हसू पाहा.
सख्यः पश्यत चाणूरं नियुद्धार्थमयं हरिः । समुपैति न संत्यत्र किं वृद्धा मुक्तकारिणः
मित्रांनो, पाहा — हरि चाणूरकडे मल्लयुद्धासाठी जात आहे; येथे कोणतीही भीती नाही — मोठ्यांनी हे मान्य केले आहे का?