विश्वं भवान् सृजति सूर्य्यगभस्तिरूपोविश्वञ्च ते गुणमयोऽयमज! प्रपञ्चः । रूपं परं सदितिवाचकमक्षरं यजज्ञानात्मने सदसते प्रणातोऽस्मि तस्मै ।। ५-१८-
तू विश्वाची निर्मिती करतोस, सूर्यकिरणांच्या रूपाने, हे अजन्मा, तुझ्या गुणांनी हे संपूर्ण जग व्यापले आहे. ते सर्वोच्च, अक्षय रूप, 'सत्' म्हणून ओळखले जाते. मी त्या ज्ञानस्वरूप, सत्य-असत्य दोन्हींच्या आत्म्यास वंदन करतो.
अँनमो वासुदेवाय नमः सङ्कर्षणाय ते । प्रद्यु म्राय नमस्तुभ्यमनिरुद्धाय ते नमः ।। ५-१८-
वासुदेवाला नमस्कार, संकर्षणाला नमस्कार, प्रद्युम्नाला नमस्कार, आणि अनिरुद्धालाही नमस्कार.
एवमन्तर्जले विष्णुमभिष्टूय स यादवः । अर्ज्जयामास सर्व्वेशं पुष्पैर्धूपैर्मनोरमैः ।। ५-१९-
पाण्यात असताना त्या यादवाने विष्णूची भक्तीपूर्वक स्तुती केली आणि सुंदर फुलं व धूप अर्पण करून सर्वांच्या स्वामीची पूजा केली.
परित्यक्तान्यविषयो मनस्तत्र निवेश्य सः । ब्रह्मभूते चिरं स्थित्वा विरराम समाधितः ।। ५-१९-
त्याने मन इतर सर्व विषयांपासून काढून तिथेच एकाग्र केलं आणि बराच काळ ब्रह्मस्वरूप समाधीत राहिला. नंतर त्याने ध्यान सोडलं.
कृतकृत्यमिवात्मानं मन्यमानो महामतिः । आजगाम रथं भूयो निगम्य यमुनाम्भसः ।। ५-१९-
स्वतःचं कार्य पूर्ण झालं असं समजून त्या बुद्धिमानाने यमुनाच्या पाण्यातून बाहेर येऊन पुन्हा रथाजवळ गेला.
राम-कृष्णौ च ददृशे यथापूर्व्वं रथे स्थितौ । विस्मिताक्षस्तदाक्रू रस्तञ्च कृष्णोऽभ्यभाषत ।। ५-१९-
त्याने पाहिलं की, राम आणि कृष्ण पूर्वीप्रमाणेच रथावर उभे आहेत. तेव्हा अक्रूर आश्चर्यचकित डोळ्यांनी त्यांच्याकडे पाहू लागला, आणि कृष्णाने त्याला विचारलं.
नूनं ते दृष्टमाश्वर्य्यमक्रूर!यमुनाजले । विस्मयोतूफूल्लनयनो भवान् संलक्ष्यते यतः ।। ५-१९-
"अक्रूरा, नक्कीच यमुनाच्या पाण्यात तुला काही अद्भुत दिसलं असावं, कारण तुझे डोळे आश्चर्याने मोठे झाले आहेत."
अन्तर्जले यदाश्वर्य्यं दृष्टं तत्र मयाच्युत! तदत्रापि हि पश्यामि मूत्तिंमत् पुरतः स्थितम् ।। ५-१९-
"अच्युत, पाण्यात मला जसं अद्भुत दृश्य दिसलं, तीच मूर्ती इथे तुझ्या समोर उभी आहे असं मी पाहतोय."
जगदेतन्महाश्वर्य्य रूपं यस्य महात्मनः । तेनाश्वर्य्यवरेणाहं भवता कृष्ण!सङ्गतः ।। ५-१९-
"कृष्णा, तुझ्या महान सामर्थ्यामुळेच मी तुझ्याशी एकरूप झालो आहे, कारण तुझं अद्भुत रूपच या सृष्टीचं मूळ आहे."
तत् किमेतेन मथुरां व्रजामो मधुसूदन! बिभेमि कंसाद्धिग् जन्म परपिण्डोपजीविनाम् ।। ५-१९-
"मग याचा काय उपयोग? आपण आता मथुरेला जावं का, मधुसूदना? मला कंसाची भीती वाटते—दुर्दैव त्या लोकांचं, जे दुसऱ्यांवर अवलंबून असतात!"
इत्युक्त्वा चोदयामास तान् हयान् वातरंहसः । सम्प्राप्तश्वातिसायाह्र सोऽक्रूरो मथुरां पुरीम् ।। ५-१९-
असं म्हणून त्याने वेगवान घोड्यांना पुढे हाकलं, आणि संध्याकाळी अक्रूर मथुरेच्या नगरीत पोहोचला.
विलोक्य मथुरां कृष्णं रामञ्चाह स यादवः । पद्भयां यातं महावीर्य्यो रथेनैको विशाम्यहम् ।। ५-१९-
मथुरा पाहून त्या यादवाने कृष्ण आणि रामाला म्हणलं, "माझ्या सामर्थ्याने मी एकट्याने तुम्हा दोघांना रथातून इथे आणलं."
गन्तव्यं वसुदेवस्य भवद्भयां न तथा गृहम् । युवयोर्हि कृते वृद्धः स कंसेन निरस्यते ।। ५-१९-
"तुम्ही वसुदेवाच्या घरी जावं, माझ्याकडे नाही, कारण तुमच्या कारणाने त्या वृद्धाला कंसाने घराबाहेर काढलं आहे."
इत्युत्तवा प्रविवेशाथ सोऽकूरो मथुरां पुरीम् । प्रिवष्टौ रामकृष्णौ, च राजमार्गमुपागतौ ।। ५-१९-
असं सांगून अक्रूर मथुरेच्या नगरीत गेला, आणि रामकृष्ण राजमार्गावरून पुढे चालत गेले.
स्त्रीभिर्नरैश्व सानन्दं लोचनैरभिवीक्षितौ । जग्मतुलीलया वीरौ दृफ्तौ बालगजाविव ।। ५-१९-
त्या दोन्ही वीरांना, जे तरुण हत्तींसारखे बळकट होते, स्त्रिया आणि पुरुष आनंदाने डोळे भरून पाहू लागले, ते खेळत मस्तपणे चालले.
भ्रममाणौ तु तौ दृष्ट्वा रजकं रङ्गकारकम् । अयाचेतां सुरूपाणि वासांसि रुचिराननौ ।। ५-१९-
फिरताना, तेजस्वी चेहऱ्याचे ते दोघं, एक धुणारा आणि रंगकाम करणारा यांना भेटले आणि त्यांच्याकडे सुंदर वस्त्रांची मागणी केली.
कंसस्य रजकः सोऽथ प्रसादारूढ़विस्मयः । बहून्याक्षेपवाक्यानि प्राहोच्चै राम-केशवौ ।। ५-१९-
कंसाचा तो धुणारा, गर्व आणि आश्चर्याने भरलेला, राम आणि केशवाला मोठ्या आवाजात कठोर शब्द बोलू लागला.
ततस्तलप्रहारेण कृष्णस्तस्य दुरात्मनः । पातयामास कापेन रजकस्य शिरो भुवि ।। ५-१९-
तेव्हा कृष्णाने आपल्या तळहाताने त्या दुष्ट धुणाऱ्याचं डोकं जमिनीवर आपटून पाडलं.
हत्वादाय च वस्त्राणि पीतनीलाम्बरौ ततः । कृष्ण-रामौ मुदा युक्तौ मालाकारगृहं गतौ ।। ५-१९-
त्याला ठार मारून, कृष्ण आणि राम पिवळ्या आणि निळ्या वस्त्रात आनंदाने माळा करणाऱ्याच्या घरी गेले.
विकाशिनेत्रयुगलौ मालाकारोऽतिविस्मितः । एतौ कस्य कुतो वैतौ मैत्रेयाचिन्तयत् तदा ।। ५-१९-
माळा करणारा मोठ्या आश्चर्याने डोळे फाडून पाहू लागला आणि मनात विचार करू लागला, 'हे दोघं कोण? कुठून आले असावेत?'
पीतनीलाम्बरधरौ तौ दृष्ट्वातिमनोहरौ । स तर्कयामास तदा भुवं देवावुपागतौ ।। ५-१९-
पिवळ्या आणि निळ्या वस्त्रांत शोभणारे, अतिशय मनमोहक असे ते दोघे पाहून, त्याने त्या क्षणी विचार केला की, हे नक्कीच देव पृथ्वीवर आले असावेत.
विकाशिमुखपद्माभ्यां ताभ्यां पुष्पाणि याचितः । भुवं विष्टभ्य हस्ताभ्यां पस्पर्श शिरसा महीम् ।। ५-१९-
कमळासारखी फुललेली सुंदर चेहरे असलेल्या त्या दोघांनी फुले मागितली, तेव्हा त्याने हातांनी जमिनीला टेकून, डोक्याने वाकून पृथ्वीला स्पर्श केला.
प्रसादपरमौ नाथौ मम गेहमुपागतौ । धन्योऽहमर्ज्जयिष्यामीत्याह तौ माल्यजीवकः ।। ५-१९-
"माझ्या घरी हे कृपावंत स्वामी आले, मी धन्य झालो, आता मी नक्कीच समृद्ध होईन," असे तो माळकरी आनंदाने म्हणाला.
ततः प्रह्टश्टवदनस्तयोः पुष्पाणि कामतः । चारूण्येतान्यथैतानि प्रददौ स विलोभयन ।। ५-१९-
मग आनंदाने हसत, त्याने आवडीने त्यांना सुंदर फुले आणि इतरही हवी तशी फुले दिली.
पुनः पुनः प्रणम्यासौ मालाकारौ नरोत्तमौ । ददौ पुष्पाणि चारूणि गन्धवन्त्यमलानि च ।। ५-१९-
तो माळकरी पुन्हा पुन्हा त्या श्रेष्ठ पुरुषांना वाकून, सुंदर, सुगंधी आणि स्वच्छ फुले देत राहिला.
मालाकाराय कृष्णोऽपि प्रसन्नः प्रददौ वरान । श्रीस्त्वां मतूसंश्रया भद्र! न कदाचित् प्रहास्तयि ।। ५-१९-
कृष्णाने प्रसन्न होऊन माळकर्याला वर दिला, "हे भाग्यवान, तू माझ्या भक्तीत राहिलास तर लक्ष्मी कधीच तुला सोडणार नाही."
बलहानिर्न ते सौम्य! धनहानिस्थथैव च । यावद्दिनानि तावज्व न नशिष्यति सन्ततिः ।। ५-१९-
"हे सौम्य, तुझी शक्ती किंवा संपत्ती कधीच कमी होणार नाही आणि ज्या दिवसांपर्यंत तू जगशील, तुझी संततीही नष्ट होणार नाही."
बुक्त्वा च विपुलान् भोगांस्तमन्ते मतूप्रसादजम् । ममानुस्मरणां प्राप्य दिव्यं लोकमवाप्स्यसि ।। ५-१९-
"तू मोठ्या सुखांचा उपभोग घेतल्यानंतर, शेवटी माझ्या कृपेने मला आठवण येईल आणि तू दिव्य लोकात पोहोचशील."
धर्म्मे मनश्व ते भद्र!सर्व्वकालं भविष्यति । युष्मत्सन्ततिजातानां दीर्घमायुर्भविष्यति ।। ५-१९-
"हे भाग्यवान, तुझे मन नेहमी धर्माकडे राहो. तुझ्या संततीला सर्व काळ दीर्घायुष्य लाभो."
नोपसर्गादिकं दोषं युष्मत्सन्ततिसम्भवः । सम्प्राप्स्यति महाभाग!यावत् सूर्य्यो धरिष्यति ।। ५-१९-
"महाभाग, तुझ्या वंशात जन्मलेल्या कोणालाही, सूर्य अस्तित्वात असेपर्यंत, कोणताही दोष किंवा व्याधी होणार नाही."