इत्युक्त्वाऽस्फोट्य गोविंदः केशिनस्संमुखं ययौ । विवृतास्यश्च सोप्येनं दैतेयाश्व उपाद्रवत्
असं म्हणून आणि टाळ्या वाजवून, गोविंदा केशीसमोर गेला; आणि मोठं तोंड उघडून तो दैत्यघोडा त्याच्यावर तुटून पडला.
बाहुमाभोगिनं कृत्वा मुखे तस्य जनार्दनः । प्रवेशयामास तदा केशिनो दुष्टवाजिनः
जनार्दनाने आपला हात सर्पासारखा करून त्या केशी या वाईट घोड्याच्या तोंडात घातला.
केशिनो वदनं तेन विशता कृष्णबाहुना । शातिता दशनाः पेतुः सिताब्भ्रावयवा इव
कृष्णाचा हात केशीच्या तोंडात गेला तेव्हा त्याचे दात तुटून पांढऱ्या ढगांच्या तुकड्यांसारखे खाली पडले.
कृष्णस्य ववृधे बाहुः केशिदेहगतो द्विज । विनाशाय यथा व्याधिरासंभूतेरुपेक्षितः
कृष्णाचा हात केशीच्या शरीरात गेला आणि तो अधिक बलवान झाला, जसा दुर्लक्ष केलेला आजार वाढत जातो, तसा.
विपाटितोष्ठो बहुलं सफेनं रुधिरं वमन् । सोक्षिणी विवृते चक्रे विशिष्टे मुक्तबंधने
त्याचे ओठ फाटले, तोंडातून फेस मिसळलेले रक्त ओकत होता; डोळे फिरले होते आणि जबडा मोकळा होऊन मोठा उघडला होता.
जघान धरणीं पादैश्शकृन्मूत्रं समुत्सृजन् । स्वेदार्द्र गात्रश्शांतश्च निर्यत्नस्सोऽभवत्तदा
तो पडल्यावर पायांनीच जमिनीवर मलमूत्र सोडले; त्याचे अंग घामाने ओले झाले होते, तो शांत, थकलेला आणि पूर्णपणे शक्तिहीन झाला.
व्यादितास्यमहारंध्रस्सोऽसुरः कृष्णबाहुना । निपातितो द्विधा भूमौ वैद्युतेन यथा द्रुमः
त्या असुराचा तोंड आणि मोठा कपाळ उघडा होता; कृष्णाने त्याला हाताने जोरात आपटले आणि तो वीज पडल्यावर झाड जसा दोन तुकड्यांत पडतो तसा जमिनीवर पडला.
द्विपादे पृष्ठपुच्छार्द्धे श्रवणैकाक्षिनासिके । केशिनस्ते द्विधा भूते शकले द्वे विरेजतुः
त्या घोड्याचे दोन पाय, अर्धे पाठीचे आणि शेपटीचे भाग, एक कान, एक डोळा आणि एक नाकपुडी — असे दोन तुकडे झाले आणि ते दोन्ही तुकडे चमकत होते.
हत्वा तु केशिनं कृष्णो गोपलैर्मुदितैर्वृतः । अनायस्ततनुस्स्वस्थो हसंस्तत्रैव तस्थिवान्
केशीला मारल्यानंतर कृष्ण आपल्या भोवती आनंदी गवळ्यांनी वेढलेला, निर्धास्तपणे, हसत आणि मनाने शांत उभा राहिला.
ततो गोप्यश्च गोपाश्च हते केशिनि विस्मिताः । तुष्टुवुः पुंडरीकाक्षमनुरागमनोरमम्
केशी मारला गेल्यावर तिथल्या गोपी आणि गवळे आश्चर्यचकित झाले आणि त्यांनी कमळासारख्या डोळ्यांच्या, प्रेमळ कृष्णाचे स्तुतीगीत गायले.
अथाहांतर्हितो विप्र नारदो जलदे स्थितः । केशिनं निहतं दृष्ट्वा हर्षनिर्भरमानसः
तेव्हा, हे ऋषी, मी नारद, ढगांमध्ये लपून उभा होतो; केशी मारला गेलेला पाहून माझे मन आनंदाने भरून गेले.
साधुसाधु जगन्नाथ लीलयैव यदच्युत । निहतोऽयं त्वया केशी क्लेशदस्त्रिदिवौकसाम्
वा वा जगाच्या नाथा! फक्त खेळता खेळता, अच्युत, तुझ्या हातून हा केशी, जो देवांना त्रास देत होता, मारला गेला.
युद्धोत्सुकोहमत्यर्थं नरवाजिमहाहवम् । अभूतपूर्वमन्यत्र द्रष्टुं स्वर्गादिहागतः
मला युद्धाची फारच उत्सुकता होती, म्हणून मी स्वर्गातून या अद्भुत अशा मानव-घोड्यांच्या लढाईचे दर्शन घेण्यासाठी इथे आलो.
कर्माण्यऽत्रावतारे ते कृतानि मधुसूदन । यानि तैर्विस्मितं चेतस्तोषमेतेन मे गतम्
मधुसूदन, या अवतारात तू केलेली कृत्ये पाहून माझे मन आश्चर्य आणि समाधानाने भरून गेले आहे.
तुरंगस्यास्य शक्रोपि कृष्ण देवाश्च बिभ्यति । धुतकेसरजालस्य ह्रेषतोऽभ्रावलोकिनः
कृष्णा, या घोड्याची भीती इंद्रालाही आणि देवांनाही वाटत होती; तो केसांची झुलती जाळे हलवत आणि ढगांकडे पाहत जोरात हिणगाव करत होता.
यस्मात्त्वयैष दुष्टात्मा हतः केशी जनार्दन । तस्मात्केशवनाम्ना त्वं लोके ख्यातो भविष्यसि
जनार्दन, तू या दुष्ट केशीला मारलेस म्हणून जगात तुझे नाव 'केशव' म्हणून प्रसिद्ध होईल.
स्वस्त्यस्तु ते गमिष्यामि कंसयुद्धेऽधुना पुनः । परश्वोऽहं समेष्यामि त्वया केशिनिषूदन
तुला शुभेच्छा असोत; मी आता जातो आणि कंसाच्या युद्धात पुन्हा येईन. उद्या मी तुझ्याकडे येईन, केशीवध करणाऱ्या.
उग्रसेनसुते कंसे सानुगे विनिपातिते । भारावतारकर्त्ता त्वं पृथिव्या पृथिवीधर
उग्रसेनाचा मुलगा कंस आणि त्याचे साथीदार मारले गेले की, पृथ्वीचे ओझे हलके करणारा तूच पृथ्वीचा आधार राहशील.
तत्रानेकप्रकाराणि युद्धानि पृथिवीक्षिताम् । द्रष्टव्यानि मया युष्मत्प्रणीतानि जनार्दन
तेथे अनेक प्रकारची अद्भुत लढाई तुझ्या नेतृत्वाखाली घडतील, जनार्दन, आणि मला ती सर्व पाहायची आहेत.
सोऽहं यास्यामि गोविंद देवकार्यं महत्कृतम् । त्वयैव विदितं सर्वं स्वस्ति तेऽस्तु व्रजाम्यहम्
म्हणून मी आता जातो, गोविंदा; देवांचे मोठे कार्य तुझ्या हातून पूर्ण झाले आहे. तुला सर्व काही माहीत आहे; तुला शुभेच्छा, मी निघतो.
नारदे गते कृष्णस्सह गोपैस्सभाजितः । विवेश गोकुलं गोपीनेत्रपानैकभाजनम्
नारद निघून गेल्यावर, कृष्ण गवळ्यांनी सन्मानित होऊन, गोपींच्या नजरेचे एकमेव केंद्र असलेल्या गोळीत गेला.
अक्रूरोऽपि विनिष्कम्य स्यन्दनेनाशुगामिना । कृष्णसन्दर्शनायैकः प्रययौ नन्दगोकुलम् ।। ५-१७-
अक्रूरही एकटा, वेगवान रथावर बसून, कृष्णाचे दर्शन घेण्यासाठी नंदाच्या गोळीत निघून गेला.
चिन्तयामास चाक्रूरो नास्ति धन्यतरो मया । योऽहमंशावतीर्णास्य मुखं द्रक्ष्यामि चक्रिणः ।। ५-१७-
अक्रूर मनात विचार करू लागला, "माझ्यापेक्षा भाग्यवान दुसरा कोणी नाही, कारण मी त्या चक्रधारी परमेश्वराचं मुख पाहणार आहे, जो स्वतःच्या अंशाने अवतरला आहे."
अद्य मे सफलं जन्म सुप्रभाता च मे निशा । यदुन्नदाब्जपत्राक्षं विष्णोद्र क्ष्याम्यहं मुखम् ।। ५-१७-
आज माझं जन्म सफल झालं, माझी रात्रही शुभ झाली, कारण मी त्या विष्णूचं मुख पाहणार आहे, ज्याच्या डोळ्यांची पाकळी उमललेल्या कमळासारखी आहे.
अद्य मे सफले नेत्रे अद्य मे सफला गिरः । यन्मे परस्परालापो दृष्ट्वां विष्णुं भविष्यति ।। ५-१७-
आज माझ्या डोळ्यांचं आणि माझ्या वाण्याचं सार्थक झालं, कारण मी विष्णूला पाहिल्यावर माझं संभाषण घडणार आहे.
पापं हरति यत् पुंसां स्मृतं सङ्कल्पनामयम् । तत् पुण्डरीकनयनं विष्णोद्र क्ष्याम्यहं मुखम् ।। ५-१७-
ज्याच्या स्मरणानं माणसांची पापं नाहीशी होतात, त्या कमळासारख्या डोळ्यांच्या विष्णूचं मुख मी पाहणार आहे.
निर्जग्मुश्व यतो वेदा वेदाङ्गन्यखिलानि च । द्रक्ष्यामि तत्प्रं धाम धाम्रां भगवतो मुखम् ।। ५-१७-
ज्याच्यापासून वेद आणि सर्व वेदांग निर्माण झाले, त्या भगवंताचं तेजस्वी मुख, म्हणजेच परमधाम, मी पाहणार आहे.
यज्ञेषु यज्ञपुरुषः पुरुषैः पुरुषोत्तमः । इच्यते योऽखिलाधारस्तं द्रक्ष्यामि जगत्पातिम ।। ५-१७-
यज्ञांमध्ये ज्याला यज्ञपुरुष म्हणतात, माणसांत श्रेष्ठ, सर्वांचा आधार असणारा, त्या जगाचा स्वामी मी पाहणार आहे.
इष्ट्वा यमिन्द्रो यज्ञानां शतेनामरराजताम् । अवाप तमन्नादिमहं द्रक्ष्यामि केशवम् ।। ५-१७-
इंद्राने ज्याची शंभर यज्ञांनी पूजा करून अमरांचा राजा पद मिळवलं, तो आदिम आणि अनादि केशव मी पाहणार आहे.
न ब्रह्मा नेन्द्र-रुद्रा-श्वि-वस्वा-दित्य-मरुदूगणाः । यस्य स्वरूपं जानन्ति स्प्रक्ष्यत्यङ्ग स मे हरिः ।। ५-१७-
ब्रह्मा, इंद्र, रुद्र, अश्विनी कुमार, वसु, आदित्य, मरुतगण — यांना ज्याचं खरं स्वरूप माहीत नाही, तो हरि मला स्पर्श करणार आहे.