श्रीपराशर उवाच। इत्यालोच्य स दुष्टात्मा कंसो रामजनार्दनौ । हंतुं कृतमर्तिवीरावक्रूरं वाक्यमब्रवीत्
श्रीपराशर म्हणाले: असे ठरवून त्या दुष्ट कंसाने राम आणि जनार्दन यांचा वध व्हावा म्हणून वीर अक्रूराला बोलावून सांगितले.
कंस उवाच। भो भो दानपते वाक्यं क्रियतां प्रीतये मम । इतः स्यंदनमारुह्य गम्यतां नंदगोकुलम्
कंस म्हणाला: 'अहो, दानपती, माझ्या आनंदासाठी मी सांगतो ते करा; येथे रथावर बसून नंदाच्या गोळात जा.'
वसुदेव सुतौ तत्र विषणोरंशसमुद्भवौ । नाशाय किल संभूतौ मम दुष्टौ प्रवर्द्धतः
तेथे वसुदेवाचे दोन पुत्र, विष्णूचा अंश घेऊन जन्मलेले, माझा नाश करण्यासाठीच आले आहेत आणि ते दुष्ट वाढले आहेत.
धनुर्महो ममाप्यत्र चतुर्दश्यां भविष्यति । आनेयौ भवता गत्वा मल्लयुद्धाय तत्र तौ
इथे माझा महाधनुष्याचा उत्सव चतुर्दशीला होणार आहे; तू जाऊन त्यांना मल्लयुद्धासाठी घेऊन ये.
चाणूरमुष्टिकौ मल्लौ नियुद्धकुशलौ मम । ताभ्यां सहानयोर्युद्धं सर्वलोकोऽत्र पश्यतु
चाणूर आणि मुष्टिक हे माझे मल्ल, युद्धात कुशल आहेत; त्यांच्याशी त्या दोघांचे युद्ध होईल आणि सर्व लोक ते पाहतील.
गजः कुवलयापीडो महामात्रप्रचोदितः । स वा हनिष्यते पापौ वसुदेवात्मजौ शिशू
कुवलयापीड नावाचा हत्ती, माझ्या मुख्य महावताच्या प्रेरणेने, त्या पापी वसुदेवपुत्र लहान मुलांना मारून टाकेल.
तौ हत्वा वसुदेवं च नंदगोपं च दुर्मतिम् । हनिष्ये पितरं चैनमुग्रसेनं सुदुर्मतिम्
मी वसुदेव आणि दुष्ट नंदगोप यांना ठार मारीन, आणि त्याचा वडील उग्रसेन, जो फारच वाईट मनाचा आहे, त्यालाही संपवीन.
ततस्समस्तगोपानां गोधनान्यखिलान्यहम् । वित्तं चापहरिष्यामि दुष्टानां मद्वधैषिणाम्
मग मी सर्व गोपाळांच्या गायी आणि त्यांचं सगळं धन, जे माझ्या मृत्यूची इच्छा करणारे दुष्ट आहेत, ते काढून घेईन.
त्वामृते यादवाश्चैते द्विषो दानपते मम । एतेषां च वधायाहं यतिष्येऽनुक्रमात्ततः
तुमच्याशिवाय, दानपती, हे सगळे यादव माझे शत्रू आहेत; मी त्यांना एकामागून एक संपविण्यासाठी प्रयत्न करीन.
तदा निष्कंटकं सर्वं राज्यमेतदयादवम् । प्रसाधिष्ये त्वया तस्मान्मत्प्रीत्यै वीर गम्यताम्
त्या वेळी मी हे सगळं यादवांचं राज्य कोणत्याही विघ्नाविना स्थापन करीन; म्हणून, माझ्या आनंदासाठी, वीर, तू जा.
यथा च माहिषं सर्पिर्दधिचाप्युपहार्य वै । गोपास्समानयंत्वाशु तथा वाच्यास्त्वया च ते
जसं म्हशीसाठी तूप आणि दही पटकन आणतात, तसंच तू तुझ्या लोकांना सांग की त्यांनी गोपाळांना लवकर आणावं.
श्रीपराशर उवाच। इत्याज्ञप्तस्तदाऽक्रूरो महाभागवतो द्विज । प्रीतिमानभवत्कृष्णं श्वो द्रक्ष्यामीति सत्वरः
श्रीपराशर म्हणाले: असं आज्ञा मिळाल्यावर, महाभक्त अक्रूर, जो द्विज होता, तो उद्याच कृष्णाचं दर्शन होईल या आनंदात उत्साही झाला.
तथेत्युक्त्वा च राजानं रथमारुह्य शोभनम् । निश्चक्राम ततः पुर्य्या मथुराया मधुप्रियः
'तसं होईल' असं राजाला सांगून, अक्रूर सुंदर रथावर बसला आणि मधुप्रिय मथुरेच्या नगरीतून बाहेर पडला.
श्रीपराशर उवाच । केशी चापि बलोदग्रः कंसदूतः प्रचोदितः । कृष्णस्य निधनाकांक्षी वृंदावनमुपागमत्
श्रीपराशर म्हणाले: केशी, जो बलवान होता आणि कंसाचा दूत म्हणून पाठवला गेला, कृष्णाचा नाश करण्याच्या इच्छेने वृंदावनात गेला.
स खुरक्षतभूपृष्ठस्सटाक्षेपधुतांबुदः । द्रुतविक्रांतचंद्रार्कमार्गो गोपानुपाद्रवत्
त्याच्या खुरांनी जमीन जखमी झाली, शेपटी हलवताना ढग उडाले, आणि तो चंद्रसूर्याच्या मार्गावर वेगाने धावत गोपाळांवर तुटून पडला.
तस्य हेषितशब्देन गोपाला दैत्यवाजिनः । गोप्यश्च भयसंविग्ना गोविंदं शरणं ययुः
त्याच्या हिणकस आवाजाने गोपाळ, दैत्यघोड्याचे सेवक आणि घाबरलेल्या गोपिकाही, सगळ्यांनी गोविंदाकडे आश्रय घेतला.
त्राहित्राहीति गोविंदः श्रुत्वा तेषां ततो वचः । सतोयजलदध्वानगंभीरमिदमुक्तवान्
'वाचवा, वाचवा' अशी त्यांची हाक ऐकून, गोविंदाने गडगडणाऱ्या मेघासारख्या गंभीर आवाजात हे शब्द सांगितले.
अलं त्रासेन गोपालाः केशिनः किं भयातुरैः । भवद्भिर्गोपजातीयैर्वीरवीर्यं विलोप्यते
गोपाळांनो, एवढं घाबरू नका! केशीला एवढं का घाबरता? गोपवंशात जन्मलेल्यांमध्ये भीतीमुळे धैर्य हरवू नये.
किमनेनाल्पसारेण हेषिताटोपकारिणा । दैतेयबलवाह्येन वल्गता दुष्टवाजिना
या तुच्छ प्राण्यात काय आहे, ज्याचा हिणकस आवाज फक्त घाबरवतो, हा दैत्यशक्तीने भरलेला वाईट घोडा उड्या मारतोय एवढंच.
एह्येहि दुष्ट कृष्णोऽहं पूष्णस्त्विव पिनाकधृत् । पातयिष्यामि दशनान्वदनादखिलांस्तव
ए, ए, दुष्ट! मी कृष्ण आहे, जसा पूष्णासाठी पिनाकधारी आहे; मी तुझे सगळे दात तोंडातून तोडून टाकीन.
इत्युक्त्वाऽस्फोट्य गोविंदः केशिनस्संमुखं ययौ । विवृतास्यश्च सोप्येनं दैतेयाश्व उपाद्रवत्
असं म्हणून आणि टाळ्या वाजवून, गोविंदा केशीसमोर गेला; आणि मोठं तोंड उघडून तो दैत्यघोडा त्याच्यावर तुटून पडला.
बाहुमाभोगिनं कृत्वा मुखे तस्य जनार्दनः । प्रवेशयामास तदा केशिनो दुष्टवाजिनः
जनार्दनाने आपला हात सर्पासारखा करून त्या केशी या वाईट घोड्याच्या तोंडात घातला.
केशिनो वदनं तेन विशता कृष्णबाहुना । शातिता दशनाः पेतुः सिताब्भ्रावयवा इव
कृष्णाचा हात केशीच्या तोंडात गेला तेव्हा त्याचे दात तुटून पांढऱ्या ढगांच्या तुकड्यांसारखे खाली पडले.
कृष्णस्य ववृधे बाहुः केशिदेहगतो द्विज । विनाशाय यथा व्याधिरासंभूतेरुपेक्षितः
कृष्णाचा हात केशीच्या शरीरात गेला आणि तो अधिक बलवान झाला, जसा दुर्लक्ष केलेला आजार वाढत जातो, तसा.
विपाटितोष्ठो बहुलं सफेनं रुधिरं वमन् । सोक्षिणी विवृते चक्रे विशिष्टे मुक्तबंधने
त्याचे ओठ फाटले, तोंडातून फेस मिसळलेले रक्त ओकत होता; डोळे फिरले होते आणि जबडा मोकळा होऊन मोठा उघडला होता.
जघान धरणीं पादैश्शकृन्मूत्रं समुत्सृजन् । स्वेदार्द्र गात्रश्शांतश्च निर्यत्नस्सोऽभवत्तदा
तो पडल्यावर पायांनीच जमिनीवर मलमूत्र सोडले; त्याचे अंग घामाने ओले झाले होते, तो शांत, थकलेला आणि पूर्णपणे शक्तिहीन झाला.
व्यादितास्यमहारंध्रस्सोऽसुरः कृष्णबाहुना । निपातितो द्विधा भूमौ वैद्युतेन यथा द्रुमः
त्या असुराचा तोंड आणि मोठा कपाळ उघडा होता; कृष्णाने त्याला हाताने जोरात आपटले आणि तो वीज पडल्यावर झाड जसा दोन तुकड्यांत पडतो तसा जमिनीवर पडला.
द्विपादे पृष्ठपुच्छार्द्धे श्रवणैकाक्षिनासिके । केशिनस्ते द्विधा भूते शकले द्वे विरेजतुः
त्या घोड्याचे दोन पाय, अर्धे पाठीचे आणि शेपटीचे भाग, एक कान, एक डोळा आणि एक नाकपुडी — असे दोन तुकडे झाले आणि ते दोन्ही तुकडे चमकत होते.
हत्वा तु केशिनं कृष्णो गोपलैर्मुदितैर्वृतः । अनायस्ततनुस्स्वस्थो हसंस्तत्रैव तस्थिवान्
केशीला मारल्यानंतर कृष्ण आपल्या भोवती आनंदी गवळ्यांनी वेढलेला, निर्धास्तपणे, हसत आणि मनाने शांत उभा राहिला.
ततो गोप्यश्च गोपाश्च हते केशिनि विस्मिताः । तुष्टुवुः पुंडरीकाक्षमनुरागमनोरमम्
केशी मारला गेल्यावर तिथल्या गोपी आणि गवळे आश्चर्यचकित झाले आणि त्यांनी कमळासारख्या डोळ्यांच्या, प्रेमळ कृष्णाचे स्तुतीगीत गायले.