पराशर उवाच । इत्येष समासतस्ते कथितः, तूर्व्वसोर्वशमवधारय ।। ४-१६-
पराशर म्हणाले: हे सर्व मी तुला संक्षिप्तपणे सांगितले, आता तू तुर्वसाच्या वंशाची माहिती ऐक.
तुर्व्वसोर्वह्रिरात्मजः, वह्रर्गोभानुः त्रैशाम्बः, तस्माज्व करन्धमः, तस्मादपि ततश्व मरुत्तः, सोऽनपत्योऽभवत् । ततश्व पौरवं दुष्मन्त पुत्रमकल्पयत् । एवं ययातिशापात् तद्वंशः पौरवं वंशमाश्रितवान् ।। ४-१६-
तुर्वसाचा मुलगा वह्नि, वह्निचा मुलगा गोभानु, गोभानुचा मुलगा त्रैशांब, त्याचा मुलगा करंधम, त्याचा मुलगा मरुत. मरुताला संतान नव्हते, म्हणून त्याने पौरवाचा मुलगा दुष्यंत याला आपला मुलगा मानले. अशा प्रकारे ययातिच्या शापामुळे तो वंश पौरव वंशात सामावला.
श्रीपराशर उवाच द्रुह्योस्तु तनयो बभ्रुः ॥ ४,१७.
श्रीपराशर म्हणाले, द्रुह्यूचा मुलगा बभ्रु होता.
बभ्रोःसेतुः ॥ ४,१७.
बभ्रुचा मुलगा सेतु होता.
सेतुपुत्र आरब्धनामा ॥ ४,१७.
सेतूचा मुलगा आरब्ध नावाचा होता.
आरब्धस्यात्मजो गान्धारः गान्धारस्य धर्मः धर्मात्घृतः घृतात्दुर्दमः ततः प्रचेताः ॥ ४,१७.
आरब्धचा मुलगा गांधार होता. गांधारचा मुलगा धर्म, धर्माचा घृत, घृताचा दुर्दम, आणि दुर्दमाचा मुलगा प्रचेता होता.
प्रचेतसः पुत्रः शतधर्मः बहुलानां म्लेछानामुदीच्यानामाधिपत्यमकरोत् ॥ ४,१७.
प्रचेताचा मुलगा शतधर्म होता. त्याने अनेक उत्तरेकडील म्लेच्छ लोकांवर राज्य केले.
श्रीपराशर उवाच । पूरोर्जनमेजयस्तस्यापि प्रचिन्वान् प्रचिन्वतः प्रवीरः प्रवीरान्मनस्युर्मनस्योश्चाभयदः तस्यापि सुद्युस्सुद्यो र्बहुगतः तस्यापि संयातिस्संयातेरहंयातिः ततो रौद्रा श्वः
श्रीपराशर म्हणाले, पूरूचा मुलगा जनमेजय, त्याचा मुलगा प्राचिन्वान, प्राचिन्वानचा मुलगा प्रवीर, प्रवीरचा मुलगा मनस्यु, मनस्युचा मुलगा अभयद, अभयदाचा मुलगा सुद्युम्न, सुद्युम्नाचा मुलगा बहुगत, बहुगताचा मुलगा संयाति, संयातिचा मुलगा अहंयाति, आणि अहंयातिपासून रौद्राश्व झाला.
ऋतेषुकक्षेषुस्थंडिलेषुकृतेषुजलेषुधर्मेषुधृतेषुस्थलेषुसन्नतेषुवनेषुनामानो रौद्रा श्वस्य दश पुत्रा बभूवुः
रौद्राश्वाचे दहा पुत्र होते— ऋतेषु, कक्षेषु, स्थंडिलेषु, कृतेषु, जलेषु, धर्मेषु, धृतेषु, स्थलेषु, सन्नतेषु आणि वनेषु.
ऋतेषोरंतिनारः पुत्रोऽभूत्
ऋतेषुचा मुलगा अंतीनार झाला.
सुमतिमप्रतिरथं ध्रुवं चाप्यंतिनारः पुत्रानवाप
अंतीनाराचे सुमति, अप्रतिरथ आणि ध्रुव असे तीन पुत्र होते.
अप्रतिरथस्य कण्वः पुत्रोऽभूत्
अप्रतिरथाचा मुलगा कण्व झाला.
तस्यापि मेधातिथिः
कण्वाचा मुलगा मेधातिथी झाला.
यतः कण्वायना द्विजा बभूवुः
त्याच्यापासून कण्वायन ब्राह्मण उत्पन्न झाले.
अप्रतिरथस्यापरः पुत्रोऽभूदैलीनः
अप्रतिरथाचा दुसरा मुलगा ऐलीन नावाचा होता.
ऐलीनस्य दुष्यंताद्याश्चत्वारः पुत्रा बभूवुः
ऐलीनाचे दुष्यंत यांच्यापासून सुरू होणारे चार पुत्र होते.
दुष्यंताच्चक्रवर्त्ती भरतोऽभूत्
दुष्यंत चक्रवर्ती राजा झाला आणि त्याचा मुलगा भरत होता.
यन्नामहेतुर्देवैश्श्लोको गीयते
त्याच्यामुळे देवता एक श्लोक गातात.
माता भस्त्र पितुः पुत्रो येन जातः स एव सः । भरस्व पुत्रं दुष्यंतमावमंस्थाश्शकुंतलाम्
आई फुंकणीसारखी, वडील बीज देणारे; त्यांच्यापासून जन्मलेला पुत्र खरा त्यांचाच असतो. 'दुष्यंत, तुझा मुलगा स्वीकार; शकुंतलेला तु कमी लेखू नको.'
रेतोधाः पुत्रो नयति नरदेव यमक्षयात् । त्वं चास्य धाता गर्भस्य सत्यमाह शकुंतला
राजा, पुरुषाच्या वीर्यापासून जन्मलेला पुत्र त्याला यमाच्या घरातून सोडवतो; आणि तू या गर्भाचा जनक आहेस—शकुंतला सत्य बोलली.
भरतस्य पत्नित्रये नव पुत्रा बभूवुः
भरताच्या तीन पत्नींपासून त्याला नऊ मुलगे झाले.
नैते ममानुरूपा इत्यभिहितास्तन्मातरः परित्यागभयात्तत्पुत्राञ्जघ्नुः
'हे माझ्या योग्य नाहीत' असे सांगितल्यावर, त्यांना सोडून दिले जाऊ नये म्हणून त्यांच्या मातांनी भीतीपोटी त्या मुलांना मारले.
ततोस्य वितथे पुत्रजन्मनि पुत्रार्थिनो मरुत्सोमयाजिनो दीर्घतमसः पार्ष्ण्यपास्तद्बृहस्पतिवीर्यादुतथ्यपत्न्यां ममतायां समुत्पन्नो भरद्वाजाख्यः पुत्रो मरुद्भिर्दत्तः
मुलगा होत नसल्यामुळे, भरताला मुलगा व्हावा म्हणून सोमयज्ञ करणारे मरुतगणांनी बृहस्पतीच्या सामर्थ्याने दीर्घतमसाची कन्या आणि उतथ्याची पत्नी ममता हिच्या पोटी भरद्वाज नावाचा मुलगा दिला.
तस्यापि नामनिर्वचनश्लोकः पठ्यते
त्याच्या नावाचा अर्थ सांगणारा एक श्लोक म्हटला जातो.
मूढे भर द्वाजमिमं भरद्वाजं बृहस्पते । यातौ यदुक्त्वा पितरौ भरद्वाजस्ततस्त्वयम् इति
'बृहस्पती, हा भार उचल, हा भरद्वाज आहे!' असे दोन्ही पालकांनी सांगून ते निघून गेले, म्हणून त्याला भरद्वाज असे नाव पडले.
भरद्वाजस्स तस्य वितथे पुत्रजन्मनि मरुद्भिर्दत्तः ततो वितथसंज्ञामवाप
भरद्वाज हा मुलगा मरुतगणांनी दिला होता, म्हणून त्याला 'वितथ' हे नाव मिळाले.
वितथस्यापि मन्युः पुत्रोऽभवत्
वितथाचा एक मुलगा झाला, त्याचे नाव मन्यु होते.
बृहत्क्षत्रमहावीर्यनगरगर्गा अभवन्मन्युपुत्राः
मन्युला बृहद्क्षत्र, महावीर्य, नगर आणि गर्ग हे चार मुलगे झाले.
नगरस्य संकृतिस्संकृतेर्गुरुप्रीतिरंतिदेवौ
नगराचा मुलगा संकृति, संकृतिचा गुरुप्रीति आणि अंतिदेव हे दोन मुलगे झाले.
गर्गाच्छिनिः ततश्च गार्ग्याश्शैन्याः क्षत्रोपेता द्विजातयो बभूवु
गर्गापासून शिनि, आणि त्याच्यापासून गार्ग्य वंश निर्माण झाला. त्या वंशात क्षत्रियज ब्राह्मण जन्मले.