तस्यापि कृतवर्मशतधनुर्दवार्हदेवगर्भाद्याः पुत्रा बभूवुः ॥ ४,१४.
हृतिकाचेही पुत्र झाले — कृतवर्मा, शतधन्वा, दवार्ह, देवगर्भ आणि इतर.
देवगर्भस्यापि शुरः ॥ ४,१४.
देवगर्भालाही शूर नावाचा मुलगा झाला.
शुरस्यापि मारीषा नाम पत्न्यभवत् ॥ ४,१४.
शूराची पत्नी मारीषा नावाची होती.
तस्यां चासौ दशपुत्रानजनयद्वसुदेवरूर्वान् ॥ ४,१४.
मारीषेपासून शूराने वसुदेव, ऊर्व आणि आणखी आठ अशा दहा मुलांना जन्म दिला.
वसुदेवस्य जातमात्रस्यैव तद्गृहे भगवदंशावतारमव्याहतदृष्ट्या पश्यद्भिर्देवैर्दिव्यानकदुन्दुभयो वादिताः ॥ ४,१४.
वसुदेवाचा जन्म ज्या घरी झाला, तेव्हा त्या ठिकाणी देवांनी भगवंताचा अंश अवतरला हे स्पष्टपणे पाहून दिव्य नगारे आणि दुंदुभी वाजवल्या.
ततश्चसावानकदुन्दुभिसंज्ञामवाप ॥ ४,१४.
म्हणून त्याला 'आनकदुंदुभी' हे नाव मिळाले.
तस्य च देवभागदेवश्रवाष्टकककुच्चक्रवत्सधारकसृंजयश्यामशमिकगञ्जूषसंज्ञा नव भ्रतरोऽभवन् ॥ ४,१४.
त्याचे नऊ भाऊ होते — देवभाग, देवश्रवा, अष्टक, ककुद, चक्रवत, साधारक, सृंजय, श्याम आणि शमिकगंजूष.
पृथा श्रुतदेवा श्रुत कीर्तिः श्रुतश्रवा राजाधिदेवी च वसुदेदादीनां पञ्च भगिन्योऽभवन् ॥ ४,१४.
वसुदेव आणि त्याच्या भावंडांना पाच बहिणी होत्या — पृथ, श्रुतदेवा, श्रुतकीर्ती, श्रुतश्रवा आणि राजाधिदेवी.
शुरस्य कुन्तिर्नाम सखाभवत् ॥ ४,१४.
शूराचा कुंतिर नावाचा एक मित्र होता.
तस्मै चापुत्राय पृथामात्मजां विधिना शुरो दत्तवान् ॥ ४,१४.
अपत्य नसलेल्या त्या कुंतिराला शूराने आपली मुलगी पृथ विधिप्रमाणे दिली.
तां च पाण्डुरुवाह ॥ ४,१४.
पांडुने तिला पत्नी म्हणून स्वीकारले.
तस्यां च धर्मानिलेन्द्रैर्युधिष्ठरभीमसेनार्जुनाख्यास्त्रयः पुत्राःसमुत्पादिताः ॥ ४,१४.
तिच्या पोटी धर्म, वायू आणि इंद्र यांच्या कृपेने युधिष्ठिर, भीमसेन आणि अर्जुन हे तीन पुत्र जन्माला आले.
पूर्वमेवानूढायाश्च भगवता भास्वता कानीनः कर्णो नाम पुत्रोऽजन्यत ॥ ४,१४.
विवाहाआधीच, तेजस्वी भगवंताच्या कृपेने, कर्ण नावाचा पुत्र तिच्या पोटी जन्मला, जो कानिना म्हणून ओळखला जातो.
तस्याश्च सपत्नी माद्री नामाभूत् ॥ ४,१४.
तिला मद्री नावाची एक सावत्र बायको होती.
तस्यां च नासत्यदस्त्राभ्यां नकुलसहदेवौ पाण्डोः पुत्रौ जनितौ ॥ ४,१४.
मद्रीच्या पोटी अश्विनी कुमारांच्या कृपेने नकुल आणि सहदेव हे पांडूचे दोन पुत्र जन्मले.
श्रुतदेवां तु वृद्धधर्मा नाम कारूश उवयेमे ॥ ४,१४.
वृद्धधर्म नावाच्या कारूष राजाने श्रुतदेवा हिला पत्नी म्हणून स्वीकारले.
तस्याञ्च च दन्तवक्रो नाम महासुरो जज्ञे ॥ ४,१४.
तिच्या पोटी दंतवक्र नावाचा एक महान असुर जन्मला.
श्रुतकीर्तिमपि केकयराजा उपयेमे ॥ ४,१४.
श्रीकिर्ती हिला देखील केकय देशाच्या राजाने पत्नी म्हणून स्वीकारले.
तस्यां च संतर्दनादयः कैकेयाः पञ्च पुत्रा बभूवुः ॥ ४,१४.
तिच्या पोटी संतर्दन यासह केकय देशाचे पाच पुत्र जन्मले.
राजाधिदेव्यमावन्त्यौ विन्दानुविन्दौ जज्ञाते ॥ ४,१४.
राजाधिदेवीच्या पोटी अवंतीचे विंद आणि अनुविंद हे दोघे भाऊ जन्मले.
श्रुतश्रवसमपि चेदिराजो दमघोषनामोपयेमे ॥ ४,१४.
श्रुतश्रवा हिला देखील चेदिराज दामघोष याने पत्नी म्हणून स्वीकारले.
तस्यां च शिशुपालमुत्पादयामास ॥ ४,१४.
तिच्या पोटी शिशुपाल जन्मला.
स वा पूर्वमप्युदारविक्रमो दैत्यानामादिपुरुषो हिरण्यकशिपुरभवत् ॥ ४,१४.
तो पूर्वजन्मी दैत्यांचा प्रमुख, पराक्रमी आणि उदार हिरण्यकशिपू होता.
यश्च भगवता सकललोकगुरुणा नारसिंहेन घातितः ॥ ४,१४.
त्याचा वध सर्व लोकांचे गुरु असलेल्या भगवंताने नरसिंह रूपात केला.
पुनरपि अक्षयवीर्यशौर्यसंपत्पराक्रमगुणःसमाक्रान्तसकलत्रैलोकेश्वरप्रभावो दशाननो नामाभूत् ॥ ४,१४.
नंतर तो अपार सामर्थ्य, शौर्य, संपत्ती आणि पराक्रमाने युक्त, त्रैलोक्याच्या सर्व अधिपतींच्या सामर्थ्याने युक्त दशानन म्हणून जन्मला.
बहुकालोपभुक्तभगवत्सकाशावाप्तशरीरपातोद्भवपुण्यफलो भगवता राघवरूपिणा सोऽपि निधनमुपपादितः ॥ ४,१४.
अनेक युगांचा उपभोग घेऊन, राघव रूपी भगवंताच्या हातून युद्धात मृत्यू पावून त्याने आपल्या पुण्याचा फळ प्राप्त केला.
पुनश्चेदिराजस्य दमघोषस्यात्मजः शिशु पालनामाभवत् ॥ ४,१४.
पुन्हा तो चेदिराज दामघोष याचा पुत्र शिशुपाल म्हणून जन्मला.
शिशुपालत्वेपि भगवतो भूभारावतारणायावतीर्णांशस्य पुण्डरीकनयनाख्यस्योपरि द्वेषानुबन्धमतितराञ्चकार ॥ ४,१४.
शिशुपाल म्हणूनही, पृथ्वीवरील भार दूर करण्यासाठी अवतरलेल्या पुण्डरीकनयन भगवंतावर त्याने अतिशय द्वेष बाळगला.
भगवता च स निधनमुपानीतस्तत्रैव परमात्मभूते मनस एकाग्रतया सायुज्यमवाप ॥ ४,१४.
भगवंताने त्याला तिथेच मृत्यू दिला आणि एकाग्र मनाने परमात्म्यावर ध्यान केंद्रित केल्यामुळे त्याने त्याच्याशी एकरूपता मिळवली.
भगवान् यदि प्रसन्नो यथाभिलषितं ददाति तथा अग्रसन्नोपि निघ्नन् दिव्यमनुपमं स्थानं प्रयच्छति ॥ ४,१४.
भगवंत प्रसन्न झाला तर तो जसे हवे तसे वर देतो; आणि शत्रू म्हणून समोर उभा राहून जरी त्याने मारले, तरी तो दिव्य आणि अद्वितीय स्थान देतो.