आर्यबलभद्रेणापि मदिरापानाद्यश्षोओ!पभोगपरित्यागः कार्यः
म्हणून आर्य बलराम, आता मद्यपान आणि इतर भोगांचा त्याग करावा लागेल.
तदलं यदुलोकोयं बलभद्रः अहं च सत्या च त्वां दानपते प्रार्थयामः
म्हणून आता पुरे! हे यादव लोकांनो, बलराम, सत्यभामा आणि मी तिघंही तुला विनंती करतो.
तद्भवानेव धारयितुं समर्थः
म्हणून हे रत्न ठेवण्यास फक्त तुम्हीच समर्थ आहात.
त्वद्धृतं चास्य राष्ट्रस्योपकारकं तद्भवानश्षोराष्ट्रनिमित्तमेतत्पूर्ववद्धारयत्वन्यन्न वक्तव्यमित्युक्तो दानपतिस्तथेत्याह जग्राह च तन्महारत्नम्
तुम्ही ठेवलेलं हे रत्न राज्याला उपकारक आहे. म्हणून, पूर्वीप्रमाणेच राज्याच्या भल्यासाठी तुम्हीच ते ठेवा; यापेक्षा काही बोलायचं नाही.' असं सांगितल्यावर दानशूर अक्रूर म्हणाला, 'तसं होईल,' आणि त्याने ते महान रत्न स्वीकारलं.
ततःप्रभृत्यक्रूरः प्रकटेनैव तेनातिजाज्ज्वल्यमानेनात्मकंठावसक्तेनादित्य इवांशुमाली चचार
त्या वेळेपासून अक्रूर उघडपणे वावरू लागला, त्याच्या गळ्यातील तेज जणू सूर्याच्या किरणांसारखे त्याच्याभोवती चमकत होते.
इत्येतद्भगवतो मिथ्याभिशस्तिक्षालनं यः स्मरति न तस्य कदाचिदल्पापि मिथ्याभिशस्तिर्भवति अव्याहताखिलेंद्रि यश्चाखिलपापमोक्षमवाप्नोति
जो कोणी भगवंताच्या या खोट्या आरोपातून मुक्त होण्याची गोष्ट आठवतो, त्याच्यावर कधीही अगदी थोडासा खोटा आरोपही होत नाही; ज्याची सर्व इंद्रिये व्यवस्थित असतात, तो सर्व पापांपासून पूर्णपणे मुक्त होतो.
तत्र चास्य युध्यमानस्यातिश्वद्धादत्तविशिष्टपात्रोपयुक्तान्नतोयादिना कृष्णस्य बलप्राणपुष्टिरभूत ।। ४-१३-
तेथे युद्ध करत असताना, कृष्णाची शक्ती आणि ताजेपणा, मोठ्या श्रद्धेने योग्य पात्रात अर्पण केलेल्या अन्न, पाणी इत्यादींमुळे वाढली.
श्रीपराशर उवाच अनमित्रस्य पुत्रः शिनिर्नामाभवत् ॥ ४,१४.
श्रीपराशर म्हणाले: अनमित्राचा एक मुलगा होता, त्याचे नाव शिनी होते.
तस्यापि सत्यकः सत्यकात्सात्यकिर्युयुधानापरनामा ॥ ४,१४.
त्यालाही सत्यक नावाचा मुलगा झाला; सत्यकापासून सात्यकी, ज्याला युयुधान असेही म्हणतात, जन्मला.
तस्मादपि संजयः तत्पुत्रश्च कुणिः कुणेर्युगन्धरः ॥ ४,१४.
त्यापासून संजय झाला, त्याचा मुलगा कुणी, आणि कुणीपासून युगंधर जन्मला.
इत्येते शैनेयाः ॥ ४,१४.
हे सर्व शिनीचे वंशज आहेत.
अनमित्रस्यान्वये वृष्णिः तस्मात्श्चफल्कः तत्प्रभावः काथेन एव ॥ ४,१४.
अनमित्राच्या वंशात वृष्णी झाला; त्याच्यापासून श्वफल्क, ज्याची कीर्ती काथाने सांगितली आहे.
श्वफल्कस्यान्यः कनीयांश्चित्रकोनाम भ्राता ॥ ४,१४.
श्वफल्काचा एक धाकटा भाऊ होता, त्याचे नाव चित्रक होते.
श्वफल्कादक्रूरो गान्दिन्यामभवत् ॥ ४,१४.
श्वफल्क आणि गांदिनी यांच्यापासून अक्रूर जन्मला.
तथोपमद्गः ॥ ४,१४.
त्याचप्रमाणे उपमद्ग जन्मला.
उपमद्गोर्मृदामृदविश्वारिमेजयगिरिक्षत्रोपक्षत्रशतघ्नारिमर्दनधर्मदृग्दृष्टधर्मगन्धमोजवाहप्रतिवाहाख्याः पुत्राःसुताराख्या कन्या च ॥ ४,१४.
उपमद्गाचे पुत्र मृद, अमृद, विश्वारी, मेजय, गिरीक्षत्र, उपक्षत्र, शतघ्न, अरिमर्दन, धर्मदृक, दृष्टधर्म, गंधमोज, वाह आणि प्रतिवाह हे होते; त्याची कन्या सुतारा नावाने ओळखली जात असे.
देववानुपदेवश्चाक्रूरपुत्रौ ॥ ४,१४.
अक्रूराचे दोन पुत्र होते — देववान आणि उपदेव.
पृथुविपृथुप्रमुखाश्चित्रकस्य पुत्रा बहवो बभूवुः ॥ ४,१४.
चित्रकाचे अनेक पुत्र होते, त्यात पृथु आणि विपृथु हे प्रमुख होते.
कुकुरभजमानशुचिकंबलबर्हिषाख्यास्तथान्धकस्य चत्वारः पुत्राः ॥ ४,१४.
कुकुराचे चार पुत्र होते — भजमान, शुचि, कंबळ आणि बर्हिषाख; त्याचप्रमाणे अंधकाचेही चार पुत्र होते.
कुकुराद्धृष्टः तस्माच्च कपोतरोमा ततश्च विलोमा तस्मादपि तुंबुरसखोऽभवदनुसंज्ञश्च ॥ ४,१४.
कुकुरापासून हृष्ट, त्यापासून कपोतरोंमा, मग विलोमा, आणि त्यापासून तुंबराचा मित्र, अनुसंज्ञा जन्मला.
अनोरानकदुन्दभिः ततश्चा भिजितभिजितः पुनर्वसुः ॥ ४,१४.
अनुपासून आनकदुंदुभी, मग अभिजित आणि अभिजिता, आणि नंतर पुनर्वसु झाला.
तस्याप्याहुकः आहुकी च कन्या ॥ ४,१४.
त्यालाही आहुक नावाचा मुलगा आणि आहुकी नावाची मुलगी होती.
आहुकस्य देवकोग्रसेनौ द्वौ पुत्रौ ॥ ४,१४.
आहुकाला दोन मुले होती — देवक आणि उग्रसेन.
देववानुपदेवः सहदेवो देवरक्षिता च देवकस्य चत्वारः पुत्राः ॥ ४,१४.
देवकाला चार मुले होती — देववान, उपदेव, सहदेव आणि देवरक्षित.
तेषां वृकदेवोपदेवा देवरक्षिता श्रीदेवा शान्तिदेवा सहदेवा देवकी च सप्तभगिन्यः ॥ ४,१४.
त्यांच्या सात मुली होत्या — वृकदेवा, उपदेवा, देवरक्षा, श्रीदेवा, शांतिदेवा, सहदेवा आणि देवकी.
ताश्च सर्वा वसुदेव उपयेमे ॥ ४,१४.
वसुदेवाने त्या सर्वांशी विवाह केला.
उग्रसेनस्यापि कंसन्यग्रोधसुनामानकाह्वशङ्कुसुभूमिराष्ट्रपालयुद्धतुष्टिसुतुष्टिंमत्संज्ञाः पुत्रा बभूवुः ॥ ४,१४.
उग्रसेनाच्या मुलांमध्ये कंस, न्यग्रोध, सुनाम, नकाह्व, शंकु, सुभूमी, राष्ट्रपाल, युद्धतुष्टि, सुतुष्टि आणि मत्स यांचा समावेश होता.
कंसाकंसवतीसुतनूराष्ट्रपलिकाह्वाश्चोग्रसेनस्य तनूजाः कन्याः ॥ ४,१४.
कंसा, कंसवती, सुतनू आणि राष्ट्रपालीका या उग्रसेनाच्या मुली होत्या.
भजमानाच्च विदूरथः पुत्रोऽभवत् ॥ ४,१४.
भजमानाचा एक मुलगा झाला, त्याचे नाव विदूरथ होते.
विदूरथाच्छूरः शुराच्छमी शमिनः प्रतिक्षत्रः तस्मात्स्वयंभोजः ततश्च हृदिकः ॥ ४,१४.
विदूरथापासून शूर, शूरापासून शमी, शमीकडून प्रतिक्षत्र, त्याच्यापासून स्वयंभोज आणि त्यानंतर हृतिक झाला.