तदाकर्ण्य राजा मां नग्नं देवी वीक्ष्यतीति न ययौ
हे ऐकून, राजाने मनात विचार केला, "राणी मला नग्न पाहील," म्हणून तो गेला नाही.
अथान्यमप्युरणकमादाय गंधर्वा ययुः
मग गंधर्वांनी दुसरे उरणक घेतले आणि ते निघून गेले.
तस्याप्यपह्रियमाणस्याकर्ण्य शब्दमाकाशो! पुनरप्यनाथास्म्यहमभर्तृका कापुरुषा श्रयेत्यार्त्तराविणी बभूव
त्यालाही नेत असताना, तो आवाज ऐकून, उर्वशी पुन्हा आकाशाला म्हणाली, "मी एकटी आहे, नवऱ्याविना आहे, निर्बल लोकांकडे आसरा मागते," आणि तिचा आक्रोश आणखी वेदनादायक झाला.
राजाप्यमर्षवशादंधकारमेतदिति खड्गमादाय दुष्टदुष्ट हतोसीति व्याहरन्नभ्यधावत्
राजा रागाने भरून, "हे सर्व अंधार आहे," असे मनात म्हणत, तलवार घेतली आणि "दुष्ट! दुष्ट! तुला ठार केले!" असे ओरडत पुढे धावला.
तावच्च गंधर्वैरप्यतीवोज्ज्वला विद्युज्जनिता
तेवढ्यात, गंधर्व प्रचंड तेजाने चमकू लागले, जणू काही वीज चमकावी.
तत्प्रभया चोर्वशी राजानमपगतांबरं दृष्ट्वापवृत्तसमया तत्क्षणादेवापक्रान्ता
त्या तेजामुळे, उर्वशीने राजाला कपडे न घातलेला पाहिला आणि वेळ संपली हे लक्षात येताच ती क्षणात अदृश्य झाली.
परित्यज्य तावप्युरणकौ गंधर्वास्सुरलोकमुपगताः
गंधर्वांनी दोन्ही उरणक तिथेच सोडले आणि देवांच्या लोकांत गेले.
राजापि च तौ मेषावादायातिहृष्टमनाः स्वशयनमायातो नोर्वशीं ददर्श
राजाने ते दोन मेंढरू उचलले, आनंदाने आपल्या शय्येकडे गेला, पण त्याला उर्वशी दिसली नाही.
तां चापश्यन् व्यपगतांबर एवोन्मत्तरूपो बभ्राम
त्याने तिलाही कपडे न घातलेली पाहिली आणि वेड्यासारखा भटकू लागला.
कुरुक्षेत्रे चांभोजसरस्यन्याभिश्चतसृभिरप्सरोभिस्समवेतामुर्वशीं ददर्श
कुरुक्षेत्रात, कमळांनी भरलेल्या सरोवराजवळ, त्याने उर्वशीला इतर चार अप्सरांसोबत पाहिले.
ततश्चोन्मत्तरूपो जाये हे तिष्ठ मनसि घोरे तिष्ठ वचसि कपटिके तिष्ठेत्येवमनेकप्रकारं सूक्तमवोचत्
मग वेडसर अवस्थेत, तो अनेक प्रकारे म्हणू लागला, "हे पत्नी, थांब! तुझ्या कठोर मनात थांब! तुझ्या कपटी वाणीत थांब! थांब!"
महाराजालमनेनाविवेकचेष्टितेन
महान राजा विवेकशून्य वागणुकीमुळे गोंधळून गेला.
अंतर्वत्न्यहमब्दांते भवताऽत्रागंतव्यं कुमारस्ते भबिष्यति एकां च निशामहं त्वया सह वत्स्यामीत्युक्तः प्रहृष्टस्स्वपुरं जगाम
ती म्हणाली, "वर्षाच्या शेवटी, तू माझ्याकडे अंतःपुरात यावे लागेल; तुझा मुलगा जन्माला येईल. आणि मी एक रात्र तुझ्यासोबत राहीन." असे सांगून ती निघून गेली. राजा आनंदाने आपल्या नगरात परतला.
तासां चाप्सरसामूर्वशी कथयामास
त्या अप्सरांमध्ये उर्वशी बोलू लागली.
अयं स पुरुषोत्कृष्टो येनाहमेतावंतं कालमनुरागाकृष्टमानसा सहोषितेति
"हा तो श्रेष्ठ पुरुष आहे, ज्याच्याबरोबर मी प्रेमाने आकृष्ट होऊन इतका काळ राहिले."
एवमुक्तास्ताश्चाप्सरस ऊचुः
असे ऐकून, त्या अप्सरा म्हणाल्या.
साधुसाध्वस्य रूपमप्यनेन सहास्माकमपि सर्वकालमास्या भवेदिति
धर्म आणि निर्भयतेचं हे रूप आमच्याजवळही, त्याच्यासोबत, नेहमीच राहो, अशी आमची इच्छा आहे.
अब्दे च पूर्णे स राजा तत्राजगाम
वर्ष पूर्ण झाल्यावर तो राजा तिथे आला.
कुमारं चायुषमस्मै चोर्वशी ददौ
उर्वशीने त्याला एक मुलगा आणि दीर्घायुष्य दिलं.
दत्त्वा चैकां निशां तेन राज्ञा सहोषित्वा पंच पुत्रोत्पत्तये गर्भमवाप
एक रात्र दिल्यावर ती त्या राजासोबत राहिली आणि पाच मुलांसाठी गर्भधारणा केली.
उवाच चैनं राजानमस्मत्प्रीत्या महाराजाय सर्व एव गंधर्वा वरदास्संवृत्ताः व्रियतां च वर इति
ती राजाला म्हणाली, 'माझ्या प्रेमासाठी सर्व गंधर्व तुला वर देणारे झाले आहेत, राजन; तू हवा तो वर माग.'
विजितसकलारातिरविहतेंद्रि यसामर्थ्यो बंधुमानमितबलकोशोऽस्मि नान्यदस्माकमुर्वशीसालोक्यात्प्राप्तव्यमस्तितदहमनया सहोर्वश्या कालं नेतुमभिलषामीत्युक्ते गंधर्वा राज्ञेऽग्निस्थालीं ददुः
'सर्व शत्रूंना जिंकून, इंद्रियांवर नियंत्रण ठेवून, सामर्थ्य, नातेवाईक आणि अमाप संपत्ती असताना, मला दुसरं काही नको, फक्त उर्वशीच्या लोकात तिच्यासोबत वेळ घालवायचा आहे,' असं त्याने म्हटलं. तेव्हा गंधर्वांनी राजाला अग्निस्थाळी दिली.
ऊचुश्चैनमग्निमाम्नायानुसारी भूत्वा त्रिधा कृत्वोर्वशी सलोकतामनोरथमुद्दिश्य सम्यग्यजेथाः ततोऽवश्यमभिलषितमवाप्स्यतीत्युक्तस्तामग्निस्थालीमादाय जगाम
ते त्याला म्हणाले, 'शास्त्रानुसार, या अग्निस्थाळीचं तीन भाग करून, उर्वशीच्या लोकात तिच्यासोबत मिळण्याच्या इच्छेनं यज्ञ कर. मग तुला नक्कीच हवी ती गोष्ट मिळेल.' असं सांगून त्यांनी ती अग्निस्थाळी दिली आणि तो निघून गेला.
अंतरटव्यामचिंतयत् अहो मेऽतीव मूढता किमहमकरवम्
मध्य जंगलात त्याने विचार केला, 'अरे, मी किती मूर्खपणा केला! मी काय केलं?'
वह्निस्थाली मयैषानीता नोर्वशीति
'मी ही अग्निस्थाळी आणली, उर्वशी नाही.'
अथैनामटव्यामेवाग्निस्थालीं तत्याज स्वपुरं च जगाम
मग त्याने त्या जंगलातच ती अग्निस्थाळी ठेवली आणि आपल्या नगरात परत गेला.
व्यतीतेऽर्द्धरात्रे विनिद्रश्चाचिंतयत्
अर्ध्या रात्री गेल्यावर, झोप न लागता तो विचार करू लागला.
ममोर्वशीसालोक्यप्राप्त्यर्थमग्निस्थाली गंधर्वैर्दत्ता सा च मयाटव्यां परित्यक्ता
'माझ्या उर्वशीच्या लोकात जाण्याकरता गंधर्वांनी मला अग्निस्थाळी दिली होती, पण मी ती जंगलात टाकून दिली.'
तदहं तत्र तदाहरणाय यास्यामीत्युत्थाय तत्राप्युपगतो नाग्निस्थालीमपश्यत्
'म्हणून मी ती आणायला तिथे जाईन.' असं म्हणून तो उठला, तिथे गेला, पण अग्निस्थाळी दिसली नाही.
शमीगर्भं चाश्वत्थमग्निस्थालीस्थाने दृष्ट्वाऽचिंतयत्
अग्निस्थाळीच्या जागी त्याला शमीचं आणि अश्वत्थाचं झाड दिसलं, आणि तो विचार करू लागला.