तदाख्यातमेवैतत् स च यथेलायामात्मजं पुरूरवसमुत्पादयामास
जसं सांगितलं तसं, इलाच्या पोटी त्याने पुरूरवास नावाचा मुलगा जन्माला घातला.
पुरूरवास्त्वतिदानशीलोऽतियज्वातितेजस्वी यं सत्यवादिनमतिरूपस्विनं मनस्विनं मित्रावरुणशापान्मानुषे लोके मया वस्तव्यमिति कृतमतिरुर्वशी ददर्श
पुरूरवास हा फार उदार, मोठा यज्ञ करणारा, तेजस्वी, सत्यवचन पाळणारा, बुद्धिमान, देखणा आणि विचारशील होता. मित्र आणि वरुण यांच्या शापामुळे उर्वशीने मनाशी ठरवलं, 'मला माणसांत राहावं लागेल,' आणि तिने त्याला पाहिलं.
दृष्टमात्रे च तस्मिन्नपहाय मानमश्षोमपास्य स्वर्गसुखाभिलाषं तन्मनस्का भूत्वा तमेवोपतस्थे
त्याला पाहताच उर्वशीने आपला अभिमान आणि स्वर्गसुखाची इच्छा सोडली, आणि ती पूर्णपणे त्याच्यात रंगून त्याच्याकडे गेली.
सोऽपि च तामतिशयितसकललोकस्त्रीकांतिसौकुमार्यलावण्यग-तिविलासहासादिगुणामवलोक्य तदायत्तचित्तवृत्तिर्बभूव
तोही, जगातल्या सर्व स्त्रियांपेक्षा तिचं सौंदर्य, कोमलता, मोहिनी, खेळकरपणा, हास्य आणि इतर गुण पाहून, तिच्या प्रेमात पूर्णपणे गुंतला.
उभयमपि तन्मनस्कमनन्यदृष्टि परित्यक्तसमस्तान्यप्रयोजनमभूत्
दोघंही एकमेकांत इतके रंगले की, त्यांना दुसरं काहीच दिसेना, आणि त्यांनी बाकी सगळ्या गोष्टींचा त्याग केला.
राजा तु प्रागल्भ्यात्तामाह
राजाने धाडसाने तिच्याशी बोलायला सुरुवात केली.
सुभ्रु त्वामहमभिकामोऽस्मि प्रसीदाऽनुरागमुद्वहेत्युक्ता लज्जावखंडितमुर्वशी तं प्राह
'सुंदर भुवया असलेल्या स्त्री, मी तुला इच्छितो; कृपा कर, कारण माझ्या मनात तुझ्यावर प्रेम आहे.' असं त्याने म्हटलं. ते ऐकून, लाजेचं बंधन तुटून उर्वशीने त्याला उत्तर दिलं.
भवत्वेवं यदि मे समयपरिपालनं भवान् करोतीत्याख्याते पुनरपि तामाह
'ठीक आहे, पण माझ्या अटी पाळल्या तरच,' असं तिने सांगितलं. मग त्याने पुन्हा तिच्याशी बोललं.
आख्याहि मे समयमिति
'माझ्या अटी काय आहेत ते सांग,' असं त्याने विचारलं.
अथ पृष्टा पुनरप्यब्रवीत्
मग तिने विचारल्यावर पुन्हा सांगितलं.
शयनसमीपे ममोरणकद्वयं पुत्रभूतं नापनेयम्
'माझ्या झोपेजवळ असलेली माझी दोन कोकरं, जी मला मुलांसारखी आहेत, ती कोणीही काढू नये.'
भवांश्च मया न नग्नो द्र ष्टव्यः
'आणि तू मला कधीही नग्न अवस्थेत दिसू नकोस.'
घृतमात्रं च ममाहार इति
'माझं अन्न फक्त तुपाचंच असावं.'
एवमेवेति भूपतिरप्याह
राजाने म्हटलं, 'जसं सांगितलं तसं होईल.'
तया सह स चावनिपतिरलकयां चैत्ररथादिवनेष्वमलपद्मखंडेषु मानसादिसरस्स्वतिरमणीयेषु रममाण एकषष्टिवर्षाण्यनुदिनप्रवर्द्धमानप्रमोदोऽनयत्
राजाने तिच्यासोबत अलका नगरीत, चित्ररथ आणि इतर सुंदर वनांत, निर्मळ कमळांच्या बागांत, मानस वगैरे रमणीय सरोवरांमध्ये, रोज वाढणाऱ्या आनंदात, एकसष्ट वर्षं घालवली.
उर्वशी च तदुपभोगात्प्रतिदिनप्रवर्द्धमानानुरागा अमरलोकवासेऽपि न स्पृहां चकार
उर्वशीला त्याच्यासोबत राहून रोज त्याच्यावरचं प्रेम वाढत गेलं, आणि अमरांच्या लोकात राहूनही तिथली ओढ तिला वाटली नाही.
विना चोर्वश्या सुरलोकोऽप्सरसां सिद्धगंधर्वाणां च नातिरमणीयोऽभवत्
उर्वशीशिवाय देवांचे लोक, अप्सरा, सिद्ध आणि गंधर्व यांना तिथलं सुख काहीसं फिकं वाटू लागलं.
ततश्चोर्वशी पुरूरवसोस्समयविद्विश्वावसुर्गंधर्वसमवेतो निशि शयनाभ्याशादेकमुरणकं जहार
मग उर्वशीने, पुरूरवासाशी केलेल्या कराराची पर्वा न करता, विश्वावसु आणि गंधर्वांसोबत रात्री झोपेजवळचं एक कोकरं उचलून नेलं.
तस्याकाशो! नीयमानस्योर्वशी शब्दमशृणोत्
त्याला नेत असताना, उर्वशीने एक आवाज ऐकला, हे आकाशा!
एवमुवाच च ममानाथायाः पुत्रः केनापह्रियते कं शरणमुपयामीति
ती म्हणाली, "माझा मुलगा, जो कोणाच्याही आधाराविना आहे, कुणीतरी घेऊन चालला आहे; मी कुणाकडे जाऊन आसरा मागू?"
तदाकर्ण्य राजा मां नग्नं देवी वीक्ष्यतीति न ययौ
हे ऐकून, राजाने मनात विचार केला, "राणी मला नग्न पाहील," म्हणून तो गेला नाही.
अथान्यमप्युरणकमादाय गंधर्वा ययुः
मग गंधर्वांनी दुसरे उरणक घेतले आणि ते निघून गेले.
तस्याप्यपह्रियमाणस्याकर्ण्य शब्दमाकाशो! पुनरप्यनाथास्म्यहमभर्तृका कापुरुषा श्रयेत्यार्त्तराविणी बभूव
त्यालाही नेत असताना, तो आवाज ऐकून, उर्वशी पुन्हा आकाशाला म्हणाली, "मी एकटी आहे, नवऱ्याविना आहे, निर्बल लोकांकडे आसरा मागते," आणि तिचा आक्रोश आणखी वेदनादायक झाला.
राजाप्यमर्षवशादंधकारमेतदिति खड्गमादाय दुष्टदुष्ट हतोसीति व्याहरन्नभ्यधावत्
राजा रागाने भरून, "हे सर्व अंधार आहे," असे मनात म्हणत, तलवार घेतली आणि "दुष्ट! दुष्ट! तुला ठार केले!" असे ओरडत पुढे धावला.
तावच्च गंधर्वैरप्यतीवोज्ज्वला विद्युज्जनिता
तेवढ्यात, गंधर्व प्रचंड तेजाने चमकू लागले, जणू काही वीज चमकावी.
तत्प्रभया चोर्वशी राजानमपगतांबरं दृष्ट्वापवृत्तसमया तत्क्षणादेवापक्रान्ता
त्या तेजामुळे, उर्वशीने राजाला कपडे न घातलेला पाहिला आणि वेळ संपली हे लक्षात येताच ती क्षणात अदृश्य झाली.
परित्यज्य तावप्युरणकौ गंधर्वास्सुरलोकमुपगताः
गंधर्वांनी दोन्ही उरणक तिथेच सोडले आणि देवांच्या लोकांत गेले.
राजापि च तौ मेषावादायातिहृष्टमनाः स्वशयनमायातो नोर्वशीं ददर्श
राजाने ते दोन मेंढरू उचलले, आनंदाने आपल्या शय्येकडे गेला, पण त्याला उर्वशी दिसली नाही.
तां चापश्यन् व्यपगतांबर एवोन्मत्तरूपो बभ्राम
त्याने तिलाही कपडे न घातलेली पाहिली आणि वेड्यासारखा भटकू लागला.
कुरुक्षेत्रे चांभोजसरस्यन्याभिश्चतसृभिरप्सरोभिस्समवेतामुर्वशीं ददर्श
कुरुक्षेत्रात, कमळांनी भरलेल्या सरोवराजवळ, त्याने उर्वशीला इतर चार अप्सरांसोबत पाहिले.