अन्नशाकाम्बुदानेन स्वशक्त्या पूजयेत् पुमान् । शयनप्रस्तरमहीप्रदानैरथवापि तम्
माणसानं आपल्या ताकदीप्रमाणे अन्न, भाजी, पाणी किंवा झोपायचं गादी, चटई किंवा अगदी जमीन सुद्धा द्यावी.
कृतपादादिशौचस्तु भुक्त्वा सायं ततो गृही । गच्छेच्छय्यामस्फुटितामपि दारुमयीं नृप
पाय वगैरे स्वच्छ करून, संध्याकाळी जेवून, गृहस्थानं अगदी साधी लाकडी खाट असली तरी झोपायला जावं, राजन.
नाविशालां न वै भुग्नां नासमां मलिनां न च । न च जन्तुमयीं शय्यामधितिष्ठेदनास्तृताम्
खूप मोठी, तुटलेली, वाकडी, घाणेरडी, जिवंत प्राण्यांची किंवा चादर नसलेली खाट वापरू नये.
प्राच्यां दिशि शिरश्शस्तं याम्यायामथ वा नृप । सदैव स्वपतः पुंसो विपरीतं तु रोगदम्
राजन, झोपताना डोकं पूर्वेकडे किंवा दक्षिणेकडे असावं; नेहमी उलट झोपल्यास आजार होतात.
ऋतावुपगमश्शस्तस्स्वपत्न्यामवनीपते । पुन्नामर्क्षे शुभे काले ज्येष्ठायुग्मासु रात्रिषु
ऋतू येईल तेव्हा, शुभ नक्षत्रात, जेष्ठा किंवा इतर युग्म नक्षत्रांच्या रात्री, आपल्या पत्नीशी संग करावा, राजन.
नाद्यूनां तु स्त्रियं गच्छेन्नातुरां न रजस्वलाम् । नानिष्टां न प्रकुपितां न त्रस्तां न च गर्भिणीम्
खूप लहान, आजारी, रजस्वला, अशुभ, रागावलेली, घाबरलेली किंवा गरोदर स्त्रीकडे जाऊ नये.
नादक्षिणां नान्यकामां नाकामां नान्ययोषितम् । क्षुत्क्षामां नातिभुक्तां वा स्वयं चैभिर्गुणैर्युतः
आपली पत्नी नसलेली, दुसऱ्याला हवी असलेली, अनिच्छुक, उपाशीपोटी कृश झालेली, किंवा अतिखाल्ल्याने त्रासलेली स्त्री, किंवा स्वतःमध्ये असे दोष असलेली स्त्री — यांच्याजवळ जाऊ नये.
स्नातस्स्रग्गन्धधृक् प्रीतो नाध्मातः क्षुधितोऽपि वा । सकामस्सानुरागश्च व्यवायं पुरुषो व्रजेत्
स्नान करून, फुलांच्या माळा आणि सुगंध लावून, मन आनंदी ठेवून, न भूकेलेले किंवा जडावलेले नसताना, इच्छा आणि प्रेमाने — अशा स्थितीत पुरुषाने संग करावा.
चतुर्दश्यष्टमी चैव तथामा चाथ पूर्णिमा । पर्वाण्येतानि राजेन्द्र रविसङ्क्रान्तिरेव च
चतुर्दशी, अष्टमी, अमावस्या आणि पौर्णिमा — हे सर्व सणाचे दिवस आहेत, राजन, तसेच सूर्याच्या संक्रमणाचाही दिवस पवित्र मानावा.
तैलस्त्रीमांससम्भोगी सर्वेष्वेतेषु वै पुमान् । विण्मूत्रभोजनं नाम प्रयाति नरकं मृतः
या सर्व पवित्र दिवशी तेल, मांस किंवा संग करणारा पुरुष, मृत्यूनंतर 'विण्मूत्रभोजन' नावाच्या नरकात जातो.
अशेषपर्वस्वेतेषु तस्मात् संयमिभिर्बुधैः । भाव्यं सच्छास्त्रदेवेज्याध्यानजप्यपरैर्नरैः
म्हणून या सर्व पवित्र दिवशी, ज्ञानी आणि संयमी लोकांनी, खरे शास्त्र वाचावे, देवांची पूजा करावी, ध्यान आणि जप करावा.
नान्ययोनावयोनौ वा नोपयुक्तौषधस्तथा । द्विजदेवगुरूणां च व्यवायी नाश्रमे भवेत्
इतर जातीच्या स्त्रीशी, अयोग्य ठिकाणी, औषध घेतल्यानंतर, द्विज, देव किंवा गुरु यांच्या पत्नीशी, किंवा तपश्चर्येच्या ठिकाणी संग करू नये.
चैत्यचत्वरतीरेषु नैव गोष्ठे चतुष्पथे । नैव श्मशानोपवने सलिलेषु महीपते
चैत्य, चौक, गोठा, स्मशान, झाडांची दाटी किंवा पाण्यात — राजन, या ठिकाणी संग करू नये.
प्रोक्तपर्वस्वशेषेषु नैव भूपाल सन्ध्ययोः । गच्छेद्व्यवायं मनसा न मूत्रोच्चारपीडितः
इतर पवित्र दिवशी आणि संध्याकाळी, तसेच लघवी किंवा शौचाची गरज असताना, किंवा मनातसुद्धा — संग करू नये, राजन.
पर्वस्वभिगमोऽधन्यो दिवा पापप्रदो नृप । भुवि रोगावहो नॄणामप्रशस्तो जलाशये
पवित्र दिवशी संग केल्याने अपयश येते; दिवसा केल्याने पाप लागते, राजन; जमिनीवर केल्याने रोग होतात; पाण्यात केल्यास निंदा होते.
परदारान्न गच्छेत मनसापि कथञ्चन । किमु वाचास्थिबन्धोऽपि नास्ति तेषु व्यवायिनाम्
कधीही, अगदी मनातसुद्धा, दुसऱ्याच्या पत्नीच्या जवळ जाऊ नये; मग बोलणे किंवा कृतीने तर विचारायलाच नको. असे करणाऱ्यांना धर्माचा बंधन राहत नाही.
मृतो नरकमभ्येति हीयतेऽत्रापि चायुषः । परदाररतिः पुंसामिह चामुत्र भीतिदा
असा पुरुष मेला की नरकात जातो आणि या जन्मातही त्याचे आयुष्य कमी होते; दुसऱ्याच्या पत्नीशी संग केल्याने या जगात आणि पुढच्या जन्मातही भीती मिळते.
इति मत्वा स्वदारेषु ऋतुमत्सु बुधो व्रजेत् । यथोक्तदोषहीनेषु सकामेष्वनृतावपि
हे जाणून, ज्ञानी पुरुषाने आपल्या पत्नीशी योग्य ऋतूत, वरील दोष नसताना, इच्छा असेल तेव्हा, आणि ऋतू नसला तरीही संग करावा.
(गृहस्थाचारकथनम्) और्व उवाच देवगोब्राहमणान् सिद्धान् वृद्धाचार्यांस्तथार्चयेत् । द्विकालञ्च नमेत् सन्ध्यामग्नीनुपचरेत् तथा
और्व म्हणाले — देव, गायी, ब्राह्मण, सिद्ध, वयोवृद्ध आणि गुरु यांचा सन्मान करावा; सकाळ-संध्याकाळ दोन्ही वेळा संध्यावंदन करावे आणि अग्नीची सेवा करावी.
सदानुपहते वस्त्रे प्रशस्ताश्च महौषधीः । गारुडानि च रत्नानि बिभृयात् प्रयतो नरः
नेहमी स्वच्छ वस्त्रे घालावीत, उत्तम औषधींचा वापर करावा आणि भक्तीभावाने गरुडवर्गातील मौल्यवान रत्न घालावीत.
प्रस्निग्धामलकेशश्च सुगन्धिश्चारुवेषधृक् । सिताः सुमनसो हृद्या बिभृयाच्च नरः सदा
केस नेहमी मऊ आणि स्वच्छ ठेवावेत, सुगंध लावावा, मनाला आवडेल असे वस्त्र परिधान करावे आणि नेहमी पांढरी, सुंदर, मनाला आनंद देणारी फुले लावावीत.
किञ्चित् परस्वं न हरेन्नाल्पमप्यप्रियं वदेत् । प्रियञ्च नानृतं ब्रूयान्नान्यदोषानुदीरयेत्
इतरांचे काहीही घेऊ नये, अगदी थोडेही नाही; कुणालाही कटू बोलू नये; कुणाला खुश करण्यासाठी खोटे बोलू नये; आणि दुसऱ्यांचे दोष दाखवू नयेत.
नान्यश्रियं तथा वैरं रोचयेत् पुरुषर्षभ । न दुष्टं यानमारोहेत् कूलच्छाया न संश्रयेत्
इतरांची संपत्ती किंवा वैर यांची इच्छा करू नये, पुरुषश्रेष्ठा; खराब वाहनात बसू नये, आणि नदीच्या काठीच्या सावलीत थांबू नये.
विद्विष्टपतितोन्मत्तबहुवैरादिकीटकैः । बन्धकी बन्धकीभर्तुः क्षुद्रानृतकथैस्सह
द्वेष असलेल्यांपासून, पतित, वेडसर, भांडखोर, कीटकांनी भरलेल्या लोकांपासून, तसेच वेश्या, तिचे ग्राहक आणि खोट्या, नीच गोष्टी सांगणाऱ्यांपासून दूर राहावे.
तथातिव्ययशीलैश्च परिवादरतैश्शठैः । बुधो मैत्रीं न कुर्वीत नैकः पन्थानमाश्रयेत्
जो माणूस फारच उधळपट्टी करणारा, दुसऱ्यांची निंदा करण्यात आनंद मानणारा किंवा कपटी असतो, अशा लोकांशी सुज्ञ माणसाने मैत्री करू नये; आणि एकट्याने प्रवासही करू नये.
नावगाहेज्जलौघस्य वेगमग्रे नरेश्वर । प्रदीप्तं वेश्म न विशेन्नारोहेच्छिखरं तरोः
राजन, वेगाने वाहणाऱ्या नदीत उतरू नये, जळत्या घरात जाऊ नये आणि झाडाच्या टोकावर चढू नये.
न कुर्याद्दन्तसङ्घर्षं कुष्णीयाच्च न नासिकाम् । नासंवृतमुखो जृम्भेच्छ्वासकासौ विसर्जयेत्
दात एकमेकांवर घासू नयेत, नाकात बोट घालू नये; जांभई देताना तोंड उघडे ठेवू नये आणि श्वास किंवा खोकला दुसऱ्यांकडे वळवू नये.
नोच्चैर्हसेत् सशब्दं च न मुञ्चेत् पवनं बुधः । नखान्न खादयेच्छिन्द्यान्न तृणं न महीं लिखेत्
सुज्ञ माणसाने मोठ्याने हसू नये किंवा गोंगाट करू नये, तसेच मोठ्याने वारा सोडू नये; नखांनी अन्न खाऊ नये, गवत कापू नये किंवा जमिनीत ओरखडे काढू नयेत.
न श्मश्रु भक्षयेल्लोष्टं न मृद्नीयाद्विचक्षणः । ज्योतींष्यमेध्यशस्तानि नाभिवीक्षेत च प्रभो
शहाण्या माणसाने दाढी किंवा माती खाऊ नये, किंवा ती मळू नये; आणि अग्नी, अशुद्ध वस्तू किंवा निषिद्ध कृत्यांकडे पाहू नये.
नग्नां परस्त्रियं चैव सूर्यं चास्तमयोदये । न हुङ्कुर्याच्छवं गन्धं शवगन्धो हि सोमजः
परस्त्री नग्न अवस्थेत दिसली तर तिला पाहू नये, तसेच सूर्य उगवताना किंवा मावळताना पाहू नये; प्रेताचा वास घ्यावा नये, कारण तो सोमाचा वास असतो.