अणुप्राण्युपपन्नां च हलोत्खातां च पार्थिव । परित्यजेन्मृदो ह्येतास्सकलाश्शौचकर्मणि
राजा, ज्यामध्ये लहान जीव आहेत किंवा नांगराने खणलेली माती, अशी सर्व माती शौचासाठी वापरू नये.
एका लिंगे गुदे तिस्रो दश वामकरे नृप । हस्तद्वये च सप्त स्युर्मृदश्शौचोपपादिकाः
लिंगासाठी एक गोळी, गुदासाठी तीन, डाव्या हातासाठी दहा आणि दोन्ही हातांसाठी सात गोळ्या मातीच्या शुद्धतेसाठी सांगितल्या आहेत, राजा.
अच्छेनागन्धलेपेन जलेनाबुद्बुदेन च । आचामेच्च मृदं भूयस्तथा दद्यात् समाहितः
स्वच्छ, वास नसलेली आणि लेप न केलेली माती, तसेच फुग्यांशिवाय पाणी वापरावे. लक्षपूर्वक वारंवार माती लावावी.
निष्पादिताङ्घ्रिशौचस्तु पादावभ्युक्ष्य वै पुनः । त्रिः पिबेत्सलिलं तेन तथा द्विः परिमार्जयेत्
पाय धुतल्यावर पुन्हा पाय धुवावेत, नंतर तीन वेळा पाणी प्यावे आणि दोनदा पुसावे, असे सांगितले आहे.
शीर्षण्यानि ततः खानि मूर्द्धानं च समालभेत् । बाहू नाभिं च तोयेन हृदयं चापि संस्पृशेत्
मग डोके, डोळे, कान, हात, नाभी आणि हृदय या सर्वांना पाण्याने स्पर्श करावा.
आचांतस्तु ततः कुर्यात् पुमान् केशप्रसाधनम् । आदर्शाञ्जनमाङ्गल्यं दूर्वाद्यालम्भनानि च
तोंड स्वच्छ केल्यावर, पुरुषाने केस नीट करावेत, आरशात पाहावे, काजळ लावावे, शुभ कार्य करावे आणि दुर्वा वगैरे घ्यावीत.
ततस्स्ववर्णधर्मेण वृत्त्यर्थं च धनार्जनम् । कुर्वीत श्रद्धासंपन्नो यजेच्च पृथिवीपते
मग आपल्या जातीच्या आणि धर्माच्या कर्तव्याप्रमाणे, श्रद्धेने, उपजीविकेसाठी आणि धन मिळवण्यासाठी प्रयत्न करावा आणि यज्ञ करावा, हे पृथ्वीच्या राजांनो.
सोमसंस्था हविस्संस्थाः पाकसंस्थास्तु संस्थिताः । धने यतो मनुष्याणां यतेतातो धनार्जने
सोमयज्ञ, तुपाच्या आहुतीचे यज्ञ आणि शिजवलेल्या पदार्थांचे यज्ञ हे सर्व धनावर आधारलेले आहेत. म्हणून माणसाने धन मिळवण्यासाठी प्रयत्न करावा.
नदीनदतटाकेषु देवखातजलेषु च । नित्यक्रियार्थं स्नायीत गिरिप्रस्रवणेषु च
दररोजच्या विधीसाठी माणसाने नद्यांमध्ये, तलावात, तळ्यात, देवांनी खणलेल्या पाण्यात आणि डोंगरातील झऱ्यांमध्ये स्नान करावे.
कूपेषूद्धृततोयेन स्नानं कुर्वीत वा भुवि । गृहेषूद्धृततोयेन ह्यथवा भुव्यसम्भवे
जर नैसर्गिक पाणी मिळत नसेल, तर विहिरीतून काढलेल्या पाण्याने किंवा घरात काढलेल्या पाण्याने, किंवा पाणी उपलब्ध नसेल तर जमिनीवरच स्नान करावे.
शुचिवस्त्रधरः स्नातो देवर्षिपितृतर्पणम् । तेषामेव हि तीर्थेन कुर्वीत सुसमाहितः
स्नान करून स्वच्छ वस्त्र घालून, एकाग्रतेने, देव, ऋषी आणि पितरांना त्यांच्या त्यांच्या तिर्थाने तर्पण करावे.
त्रिरपः प्रीणनार्थाय देवानामपवर्जयेत् । ऋषीणां च यथान्यायं सकृच्चापि प्रजापतेः
देवांना संतुष्ट करण्यासाठी तिळांजली तीन वेळा द्यावी, ऋषींसाठी नियमानुसार एकदाच पुरे, आणि प्रजापतीसाठीही तसेच करावे.
पितॄणां प्रीणनार्थाय तदपः पृथिवीपते । पितामहेभ्यश्च तथा प्रीणयेत्प्रपितामहान्
पितरांना, पितामहांना आणि प्रपितामहांना संतुष्ट करण्यासाठी पाणी द्यावे, हे पृथ्वीच्या राजांनो.
मातामहाय तत्पित्रे तत्पित्रे च समाहितः । दद्यात्पैत्रेण तीर्थेन काम्यं चान्यच्छृणुष्व मे
मायामहाला, त्याच्या वडिलांना आणि त्यांच्या वडिलांना श्रद्धेने पाणी द्यावे. मी तुला आणखी इच्छित तर्पण सांगतो, ते ऐक.
मात्रे प्रमात्रे तन्मात्रे गुरुपत्न्यै तथा नृप । गुरूणां मातुलानां च स्निग्धमित्राय भूभुजे
आईला, सावत्र आईला, आजीला, गुरुपत्नीला, गुरुजनांना, मामा आणि जिव्हाळ्याच्या मित्रांना देखील तर्पण द्यावे.
इदं चापि जपेदम्बु दद्यादात्मेच्छया नृप । उपकाराय भूतानां कृतदेवादितर्पणम्
हे जपावे आणि आपल्या इच्छेनुसार पाणी द्यावे, हे राजांनो. देव आणि इतरांचे तर्पण करून, सर्व प्राण्यांच्या उपकारासाठी हे करावे.
देवासुरास्तथा यक्षा नागगन्धर्वराक्षसाः । पिशाचा गुह्यकास्सिद्धाः कूष्माण्डाः पशवः खगाः
देव, असुर, यक्ष, नाग, गंधर्व, राक्षस, पिशाच्च, गुह्यक, सिद्ध, कूष्मांड, पशू आणि पक्षी—
जलेचरा भूनिलया वाय्वाहाराश्च जन्तवः । तृप्तिमेतेन यान्त्याशु मद्दत्तेनाम्बुनाऽखिलाः
पाण्यात राहणारे, जमिनीवर राहणारे, किंवा वाऱ्यावर जगणारे सर्व जीव, मी दिलेल्या या पाण्यामुळे लवकरच तृप्त होतात.
नरकेषु समस्तेषु यातनासु च संस्थिताः । तेषामाप्यायनायैतद्दीयते सलिलं मया
सर्व नरकात किंवा यातनांत असणाऱ्यांसाठी, त्यांना तृप्तीसाठी मी हे पाणी अर्पण करतो.
ये बान्धवा बान्धवा ये येऽन्यजन्मनि बान्धवाः । ते तृप्तिमखिला यान्तु ये चास्मत्तोयकाङ्क्षिणः
जे बंधूबंधव आहेत किंवा मागील जन्मातील बंधू आहेत, आणि जे माझ्याकडून पाण्याची इच्छा करतात, ते सर्व पूर्णपणे तृप्त व्हावेत.
यत्र क्वचनसंस्थानां क्षुत्तृष्णोपहतात्मनाम् । इदमाप्यायनायास्तु मया दत्तं तिलोदकम्
जिथे कुठे प्राणी उपाशी किंवा तहानलेले आहेत, तिथे मी दिलेले तिळांचे पाणी त्यांना तृप्ती मिळवून देओ.
काम्योदकप्रदानं ते मयैतत्कथितं नृप । यद्दत्त्वा प्रीणयत्येतन्मनुष्यस्सकलं जगत् । जगदाप्यायनोद्भूतं पुण्यमाप्नोति चानघ
हे राजांनो, मी तुला इच्छेनुसार पाणी देण्याचा विधी सांगितला. हे पाणी दिल्यास माणूस संपूर्ण जगाला संतुष्ट करतो आणि जगाच्या तृप्तीतून मिळणारे पुण्य मिळवतो.
दत्त्वा काम्योदकं सम्यगेतेभ्यः श्राद्धयान्वितः । आचम्य च ततो दद्यात्सूर्याय सलिलांजलिम्
शास्त्रानुसार श्रद्धेने या सर्वांना योग्य रीतीने पाणी दिल्यावर, आचमन करून सूर्याला पाण्याचा अर्घ्य द्यावा.
नमो विवस्वते ब्रह्मभास्वते विष्णुतेजसे । जगत्सवित्रे शुचये सवित्रे कर्मसाक्षिणे
विवस्वान, तेजस्वी ब्रह्मा, विष्णूचे तेज, जगाचा सर्जक, पवित्र, सविता आणि कर्मांचा साक्षी यांना नमस्कार.
ततो गृहाऽर्चनं कुर्यादभीष्टसुरपूजनम् । जलाभिषेकैः पुष्पैश्च धूपाद्यैश्च निवेदनम्
मग घराची आणि इच्छित देवतांची पूजा करावी, त्यांना पाण्याने अभिषेक, फुलं, धूप आणि इतर नैवेद्य अर्पण करावा.
अपूर्वमग्निहोत्रं च कुर्यात्प्राग्ब्रह्मणे नृप
राजन, त्याआधी ब्रह्मासाठी एक विशेष अग्निहोत्र यज्ञ करावा.
प्रजापतिं समुद्दिश्य दद्यादाहुतिमादरात् । गृहेभ्यः काश्यपायाथ ततोनुमतये क्रमात्
प्रजापतीसाठी श्रद्धेने आहुती द्यावी, मग घरासाठी कश्यपाला, आणि त्यानंतर अनुक्रमाने अनुमतीसाठीही अर्पण करावे.
तच्छेषं मणिके पृथ्वीपर्जन्येभ्यः क्षिपेत्ततः । द्वारे धातुर्विधातुश्च मध्ये च ब्रह्मणे क्षिपेत्
त्या नैवेद्याचा उरलेला भाग एका पात्रात ठेवून पृथ्वी आणि पर्जन्य यांना अर्पण करावा; दाराशी धाता आणि विधाता यांना, आणि घराच्या मध्यभागी ब्रह्माला अर्पण करावा.
गृहस्य पुरषव्याघ्र दिग्देवानपि मे शृणु
माणसांमध्ये वाघासारख्या पराक्रमी राजन, आता घराच्या दिशांचे रक्षण करणाऱ्या देवतांविषयी माझ्याकडून ऐक.
इंद्रा य धर्मराजाय वरुणाय तथेंदवे । प्राच्यादिषु बुधो दद्याद्धुतश्षोआ!त्मकं बलिम्
पूर्वेकडील आणि इतर दिशांना इंद्र, यम, वरुण आणि चंद्र यांना बुद्धिमानाने हवन अर्पण करावे.