श्रीपराशर उवाच । एतच्छ्रुत्वा तु कोपेन समुत्थाय वरासनात् । हिरण्यकशिपुः पुत्रं पदा वक्षस्यताडयत् 1.19.
श्री पराशर म्हणाले: हे ऐकून, हिरण्यकशिपू रागाने आपल्या सुंदर आसनावरून उठला आणि त्याने आपल्या पायाने मुलाच्या छातीवर मारलं.
उवाच च स कोपेन सामर्षः प्रज्वलन्निव । निष्पिष्य पाणिना पाणिं हन्तुकामो जगद्यथा
तो रागाने पेटून, हातात हात दाबत, जणू काही जगालाच संपवायचं ठरवलंय, त्याला मारण्याचा प्रयत्न करू लागला.
हिरण्यकशिपुरुवाच । हे विप्रचित्ते हे राहो हे बलैष महार्णवे । नागपाशैर्दृढैर्बद्धा क्षिप्यतां मा विलंब्यताम्
हिरण्यकशिपू म्हणाला: हे विप्रचित्ती, हे राहू, हे बळा! या दुष्टाला मजबूत नागाच्या दोऱ्यांनी घट्ट बांधा आणि मोठ्या समुद्रात फेकून द्या—काहीही उशीर करू नका.
अन्यथा सकला लोकास्तथा दैतेयदानवाः । अनुयास्यन्ति मूढस्य मतमस्य दुरात्मनः
नाहीतर, सगळे लोक आणि दैत्य-दानव या मूर्ख, दुष्टाच्या मताला अनुसरतील.
बहुशो वारि तोस्माभिरयं पापस्तथाप्यरेः । स्तुतिं करोति दुष्टानां वध एवोपकारकः
आपण या पाप्याला कित्येक वेळा शिक्षा केली, तरीही तो आपल्या शत्रूचं गुणगान करतो; दुष्टांसाठी मृत्यूच उपकारक असतो.
पराशर उवाच। ततस्ते सत्वरा दैत्या बद्धा तं नागबन्धनैः । भर्तुराज्ञां पुरस्कृत्य चिक्षिपुः सलिलार्णवे
पराशर म्हणाले: मग त्या दैत्यांनी आपल्या स्वामीच्या आज्ञेप्रमाणे, त्याला नागाच्या दोऱ्यांनी बांधलं आणि समुद्रात फेकून दिलं.
ततश्चचाल चलता प्रह्लादेन महार्णवः । उद्वेलोभूत्परं क्षोभमुपेत्य च समन्ततः
मग प्रह्लाद समुद्रात गेल्यावर, तो महासागर हलू लागला; सर्व बाजूंनी मोठ्या लाटांनी अस्वस्थ झाला.
भूर्लोकमखिलं दृष्ट्वा प्लाव्यमानं महाम्भसा । हिरण्यकशिपुर्दैत्यानिदमाह महामते
संपूर्ण पृथ्वी मोठ्या पाण्याने बुडताना पाहून, दैत्यांमध्ये बुद्धिमान असलेल्या हिरण्यकशिपूने त्यांना असे सांगितले:
हिरण्यकशिपुरुवाच। दैतेयाः सकलैः शैलैरत्रैव वरुणालये । निश्छिद्रै ः! सर्वशः सर्वैश्चीयतामेष दुर्मतिः
हिरण्यकशिपू म्हणाला: दैत्यांनो, सर्व डोंगरांनी या दुष्टाला वरुणाच्या निवासात पूर्णपणे वेढा घाला, एकही फट राहू देऊ नका!
नाग्निर्दहति नैवायं शस्त्रैश्छिन्नो न चोरगैः । क्षयं नीतो न वातेन न विषेण न कृत्यया
ना अग्नी त्याला जाळू शकतो, ना शस्त्र त्याला कापू शकतात, ना सर्प त्याचा नाश करू शकतात, ना वारा, ना विष, ना जादू.
न मायाभिर्न चैवोच्चात्पातितो न च दिग्गजैः । बालोतिदुष्टचित्तोयं नानेनार्थोस्ति जीवता
ना मायांनी, ना खाली फेकून, ना दिशांच्या हत्तीने त्याचा काहीही होतो; हा मुलगा फारच दुष्ट मनाचा आहे, तो जिवंत राहून काहीच उपयोग नाही.
तदेष तोयमध्ये तु समाक्रान्तो महीधरैः । तिष्ठत्वब्दसहस्रान्तं प्राणान्हास्यति दुर्मतिः
म्हणून, हा पाण्यात, डोंगरांनी वेढलेला, हजार वर्षे तसाच राहू द्या; शेवटी हा दुष्ट प्राण सोडेल.
ततो दैत्यादानवाश्च पर्वतैस्तं महोदधौः । आक्रम्य चयनं चक्रुर्योजनानि सहस्रशः
मग दैत्य आणि दानव यांनी पर्वतांवर चढून, त्या विशाल समुद्रात हजारो योजन लांबीचा मोठा बंधारा उभारला.
स चितः पर्वतैरन्तः समुद्र स्य महामतिः । तुष्टावाह्निकवेलायामेकाग्रमतिरच्युतम्
त्या पर्वतांनी बांधलेल्या बंधाऱ्याला, समुद्राच्या आत, त्या ज्ञानी पुरुषाने एकाग्र मनाने, नेहमीच्या पूजा वेळेस, अचल परमेश्वराचे स्तवन केले.
प्रह्लाद उवाच । नमस्ते पुण्डरीकाक्ष नमस्ते पुरुषोत्तम । नमस्ते सर्वलोकात्मन्नमस्ते तिग्मचक्रिणे
प्रह्लाद म्हणाला: कमळासारख्या डोळ्याच्या प्रभू, तुला नमस्कार; श्रेष्ठ पुरुषा, तुला नमस्कार; सर्व जगाचा आत्मा, तुला नमस्कार; तीक्ष्ण चक्रधारी, तुला नमस्कार.
नमो ब्रह्मण्यदेवाय गोब्राह्मणहिताय च । जगद्धिताय कृष्णाय गोविन्दाय नमोनमः
वेदांचे देव, गायी आणि ब्राह्मणांचे हित करणारे, तुला नमस्कार; जगाचे कल्याण करणारे कृष्ण, गोविंदा, तुला पुन्हा पुन्हा नमस्कार.
ब्रह्मत्वे सृजते विश्वं स्थितौ पालयते पुनः । रुद्र रूपाय कल्पान्ते नमस्तुभ्यं त्रिमूर्तये
ब्रह्मा म्हणून तू विश्वाची निर्मिती करतोस, विष्णू म्हणून पालन करतोस, आणि रुद्र रूपाने कल्पाच्या शेवटी संहार करतोस; त्रिमूर्तीला मी नमस्कार करतो.
देवा यक्षाः सुराः सिद्धा नागा गन्धर्वकिन्नराः । पिशाचा राक्षसाश्चैव मनुष्याः पशवस्तथा
देव, यक्ष, सुर, सिद्ध, नाग, गंधर्व, किन्नर, पिशाच, राक्षस, माणसे आणि जनावरे—
पक्षिणस्थावराश्चैव पिपीलिकसरीसृपाः । भूम्यापोग्निर्नभोवायुः शब्दः स्पर्शस्तथा रसः
पक्षी, स्थावर, मुंग्या, सरपटणारे, पृथ्वी, पाणी, अग्नी, आकाश, वारा, शब्द, स्पर्श आणि चव—
रूपं गन्धो मनो बुद्धिरात्मा कालस्तथा गुणाः । एतेषां परमार्थश्च सर्वमेतत्त्वमच्युत
रूप, गंध, मन, बुद्धी, आत्मा, काळ आणि गुण—हे सर्व आणि त्यांचा खरा अर्थ, अच्युत, हे सर्व तूच आहेस.
विद्याविद्ये भवान्सत्यमसत्यं त्वं विषामृते । प्रवृत्तं च निवृत्तं च कर्म वेदोदितं भवान्
तूच विद्या आणि अविद्या, सत्य आणि असत्य, विष आणि अमृत; तूच प्रवृत्ती आणि निवृत्ती, आणि वेदांनी सांगितलेली कर्मे.
समस्तकर्मभोक्ता च कर्मोपकरणानि च । त्वमेव विष्णो सर्वाणि सर्वकर्मफलं च यत्
हे विष्णू, सर्व कर्मांचा भोक्ता, सर्व कर्मांची साधने, आणि सर्व कर्मांचे फळ—हे सर्व तूच आहेस.
मय्यन्यत्र तथान्येषु भूतेषु भुवनेषु च । तवैवाव्याप्तिरैश्वर्यगुणसंसूचिकी प्रभो
माझ्यात, इतरांमध्ये, सर्व जीवांत आणि सर्व लोकांत, प्रभो, तुझ्या ऐश्वर्यगुणांनीच तुझा व्याप सूचित होतो.
त्वां योगिनश्चिंतयन्ति त्वां यजंति च याजकाः । हव्यकव्यभुगेकस्त्वं पितृदेवस्वरूपधृक्
तुला योगी ध्यान करतात, यजमान पूजा करतात; देव आणि पितर यांना अर्पण केलेल्या हव्या-कव्यांचा एकटाच भोक्ता तूच आहेस, आणि त्या दोन्ही रूपांत तूच आहेस.
रूपं महत्ते स्थितमत्र विश्वं ततश्च सूक्ष्मं जगदेतदीश । रूपामि सर्वाणि च भूतभेदास्तेष्वन्तरात्माख्यमतीव सूक्ष्मम्
हे ईशा, तुझे महान रूप इथे विश्वरूपाने स्थिर आहे, आणि त्यानंतर सूक्ष्म जगही तुझेच आहे; सर्व रूपे आणि जीवांचे भेद तुझेच असून, त्यातला अतिशय सूक्ष्म अंतरात्माही तूच आहेस.
तस्माच्च सूक्ष्मादिविश्षोणानामगोचरे यत्परमात्मरूपम् । किमप्यचिन्त्यं तव रूपमस्ति तस्मै नमस्ते पुरुषोत्तमाय
आणि त्या सूक्ष्मतेच्या पलीकडे, इंद्रियांना न कळणाऱ्या ठिकाणी, तुझे परमात्मरूप आहे; हे पुरुषोत्तमा, तुझे एक असे रूप आहे जे कोणाच्याही कल्पनेपलीकडे आहे—त्याला मी नमस्कार करतो.
सर्वभूतेषु सर्वात्मन्या शक्तिरपरा तव । गुणाश्रया नमस्तस्यै शाश्वतायै सुरेश्वर
सर्व जीवांत, सर्व आत्म्यांत, तुझी जी शक्ती आहे, हे देवाधिदेव, ती गुणांवर आधारलेली आणि शाश्वत आहे; त्या शक्तीला मी नमस्कार करतो.
यातीतगोचरा वाचां मनसां चाविश्षोणा । ज्ञानिज्ञानपरिच्छेद्या तां वन्दे स्वेश्वरीं पराम्
ती शक्ती वाणी आणि मनाच्या पलीकडची आहे, हे विष्णू; ती ज्ञानाने किंवा अज्ञानाने समजता येत नाही—त्या परात्पर स्वामिनीला मी वंदन करतो.
ॐ नमो वासुदेवाय तस्मै भगवते सदा । व्यतिरिक्तं न यस्यास्ति व्यतिरिक्तोखिलस्य यः
ॐ, त्या वासुदेवाला नेहमी नमस्कार, जो सर्वांपासून वेगळा नाही, आणि ज्याच्यापासून काहीच वेगळे नाही.
नमस्तस्मै नमस्तस्मै नमस्तस्मै महात्मने । नाम रूपं न यस्यैको योस्तित्वेनोपलभ्यते
त्या महान आत्म्याला पुन्हा पुन्हा नमस्कार, ज्याला नाव किंवा रूप किंवा एकत्व यापैकी कशानेही ओळखता येत नाही.