जगाचा स्वामी, परमेश्वर, मानवासारखी वागणूक घेत असतानाही आपल्या शत्रूंवर अनेक प्रकारची शस्त्रं सोडतो—हे त्याचे लीला स्वरूप आहे. मनाच्या सामर्थ्याने तो जग निर्माण करतो आणि नष्टही करतो, मग शत्रूंचा नाश करण्यासाठी इतकी मोठी कसरत का? पण तरीही, मानवधर्माचे आचरण तो पाळतो: सामर्थ्यवानांशी मैत्री करतो, दुर्बळांशी युद्ध करतो. तो साम, दान, भेद आणि दंड या नीती वापरतो; कधी कधी मागेही हटतो. अशा प्रकारे, देहधारी मानवासारखी वागणूक घेत, परमेश्वराची लीला त्याच्या इच्छेनुसार घडते. मुकुंदाच्या स्तुतीने प्रसन्न झालेला श्री पराशर सांगतो—त्या वेळी, ज्ञानी मुचकुंदाने भगवान हरिची स्तुती केली. श्री भगवान म्हणाले, "राजा, तू इच्छितो त्या दिव्य लोकात जा; माझ्या कृपेने तुझ्या सर्वोच्च अधिकारात कोणतीही अडथळा राहणार नाही." "स्वर्गीय सुखांचा अनुभव घेऊन, तू एका श्रेष्ठ कुळात जन्म घेशील; मी तुला पूर्वजन्माची स्मृती देईन, आणि शेवटी तू मुक्ती प्राप्त करशील." असे ऐकून, राजा जगाचा निःसंदिग्ध स्वामीला प्रणाम करून गुहेतून बाहेर आला, आणि त्याने पाहिले की काही लोक फारच कमी खात आहेत. त्याच्या लक्षात आले की कलियुग सुरू झाले आहे; मग तो तपस्येसाठी निघाला आणि गंधमादन पर्वतावर, नर-नारायणांच्या निवासस्थानी गेला. कृष्णाने शत्रूंच्या सैन्याचा नाश केला आणि मथुरेत प्रवेश करून, ऐश्वर्ययुक्त हत्ती, घोडे, रथ हस्तगत केले. हे सर्व उग्रसेनकडे आणून द्वारका येथे अर्पण केले; यदुवंशाला आता पराभवाचा भय राहिला नाही. बळराम, मैत्रेय, सर्व संघर्ष शांत झाल्यावर, आपल्या नातलगांना भेटण्याची इच्छा घेऊन नंदगोकुलात गेला. गोप आणि गोपिका, शत्रूंचा विजय करणाऱ्या, त्याला पूर्वीप्रमाणेच आदराने आणि सन्मानाने भेटले. काहींना त्याने मिठी मारली, काहींनी त्याला मिठी मारली; काही गोपांसोबत आणि गोपिकांसोबत त्याने हसत-खिदळत संवाद साधला. गोपिकांनी बळरामाशी प्रेमळ शब्द बोलले; काहींनी प्रेमाने राग व्यक्त केला, तर काहींनी मत्सराने विचारले. काही गोपिका कृष्णाच्या विषयी विचारू लागल्या—"शहरातील स्त्रियांमध्ये प्रिय असलेल्या कृष्णाचा मन प्रसन्न आहे का?" "आता तो आमच्या कृतीची थट्टा करतो, शहरातील स्त्रियांना अधिक भाग्य आणि सन्मान देतो का, जरी त्यांची मैत्री क्षणभराची आहे?" "कृष्णाला आमच्या गाण्याची आणि नृत्याची आठवण आहे का? तो कधी तरी, एकदाही, आपल्या आईला भेटायला येईल का?" "पण अशा गोष्टींचा विचार का करावा? इतरच विषय बोलूया; जसे आम्ही त्याच्याशिवाय आहोत, तसे तो आमच्याशिवाय असेल." "वडील, आई, भाऊ, पती आणि इतर नातेवाईक—हे काय? आम्ही त्याच्या खातिर सर्व त्यागले, पण तो कृतघ्नतेचे ध्वजवाहक आहे." "तरीही, कृष्ण बोलतो का, किंवा येथे येण्याचा प्रयत्न करतो का? राम, तू सांग, आणि खोटं बोलू नकोस." "तो दामोदर, गोविंद, ज्याचे मन शहरातील स्त्रियांमध्ये गुंतले आहे, त्याने आमच्यावरचे प्रेम गमावले आणि तो दूर गेला आहे." गोपिकांचे हृदय श्रीहरीने चोरले होते; त्यांनी 'कृष्णा' आणि 'दामोदर' या नावांनी भावनापूर्ण आवाजात त्याला हाक दिली. बळरामाने दिलेल्या प्रेमळ, मधुर, अहंकाररहित संदेशांनी गोपिकांचे मन शांत झाले, कारण कृष्णाचे शब्द अत्यंत मोहक होते. बळराम, पूर्वीप्रमाणेच, गोपांसोबत आनंदाने हसत-खिदळत व्रजभूमीत रमला. तो महान आत्मा, मानव रूपात, गोपांसोबत जंगलात भटकत होता; शेष, पृथ्वीचा भार वाहणारा, त्याच्यासोबत होता. त्याच्या आनंदासाठी, वरुणाने वरुनीला सांगितले, "हे शक्तिशाली, ज्याची इच्छा नेहमी मद्याची असते, तू अनंताच्या आनंदासाठी जा आणि त्याला आनंद दे." वरुणाच्या आज्ञेने वरुनी वृंदावनातील कदंबाच्या झाडाच्या खोलीत प्रकट झाली. बळराम जंगलात भटकताना मद्याचा सुगंध जाणवला; त्याची जुनी इच्छा जागी झाली. अचानक, बळरामाने कदंबाच्या झाडातून मद्याचा प्रवाह वाहताना पाहिला आणि त्याला परम आनंद मिळाला. तो गोप आणि गोपिकांसोबत मद्यपान करू लागला; सर्वजण आनंदित झाले, गायक आणि वादक सुंदर गाणी सादर करत होते. पाण्याचे थेंब आणि उष्णतेने वेढलेला, बळराम म्हणाला, "यमुना, ये! मला स्नान करायचे आहे," त्याचे मन मद्यामुळे भारावले होते. यमुना नदीने त्याच्या मद्याने भरलेल्या आज्ञेला दुर्लक्ष केले; मग बळरामाने रागाने आपली हल (कुदळ) उचलली. त्याने नदीला पकडून, दारूच्या नशेत, तिला किनाऱ्यावर ओढले, म्हणाला, "तू दुष्ट आहेस, येत नाहीस! ज्या मार्गाने हवे तसे जा!" अचानक ओढल्यामुळे, गार्गा, नदीने आपला वळणाचा मार्ग सोडला आणि बळराम जिथे होता तिथे वाहू लागली, त्या भागात पूर आला. यमुना नदीने रूप धारण केले, भयाने डोळे मोठे झाले, आणि बळरामाला विनंती केली, "हे गदा-धारी, कृपा कर, मला मुक्त कर!" बळराम म्हणाला, "जर तू माझ्या धैर्याचा आणि सामर्थ्याचा अपमान करशील, तर मी तुला कुदळाने ठार मारून हजार तुकडे करीन." असे ऐकून, नदी भयभीत झाली आणि विनंती करू लागली; मग बळरामाने यमुना नदीला मुक्त केले, आणि पूर ओसरला.