वृंदावनातील सुंदर कुंजांमध्ये गोप्या कृष्णाच्या लीला अनुकरण करत आनंदाने फिरत होत्या. एक गोप म्हणाली, "गोपांनो, घाबरू नका—मी गोवर्धन उचलला आहे; पावसाची चिंता करू नका." दुसरी गोपी, कृष्णाचा अभिनय करत, म्हणाली, "मी धेनुकासुराचा वध केला आहे; आता मी मुक्तपणे फिरते." अशा विविध कृष्णलीला गोप्या उत्साहाने अनुकरण करत, त्या सर्वजणी वृंदावनाच्या रम्य वनात आनंदाने भटकत होत्या. त्यावेळी, गोप्यांमध्ये सर्वश्रेष्ठ असलेल्या एका गोपीने, आनंदाने तिच्या शरीरावर रोमांच उमटलेले आणि तिच्या कमलासारख्या डोळ्यांनी जमिनीवर पाहत, बोलली, "हे पायांचे ठसे बघा—ध्वज, वज्र, अंकुश आणि कमळ यांच्या चिन्हांनी युक्त आहेत—हे कृष्णाचे पावलांचे ठसे आहेत, त्याच्या खेळकर चालाने सजलेले." तिने पुढे सांगितले, "काही भाग्यवान, सुंदर गोपी कृष्णासोबत गेली आहे; तिचे पायांचे ठसे त्याच्या जवळ, लहान आणि नाजूक आहेत." "इथे, दामोदराने तिच्यासाठी फुलं तोडली असावीत, कारण इथे फक्त त्याच्या पायांचे पुढचे भाग दिसतात. इथे ती गोपी कृष्णासोबत बसली, फुलांनी सजली; तिने पूर्वजन्मी विष्णूची पूजा केली होती. नंदनंदनाने तिला हार घालून सन्मान दिला आणि या मार्गावर पुढे गेला—पहा!" "एक गोपी, तिच्या कंबरेच्या वजनामुळे procession मध्ये मागे पडली, पण शक्य तितक्या वेगाने पुढे जात होती, तिच्या पायाचे ठसे फक्त बोटांनीच उमटले आहेत." "पाह मित्रा! ही गोपी कृष्णाच्या हातात हात ठेवून चालली आहे; तिच्या पायांचे ठसे दर्शवतात की ती स्वतंत्रपणे चालत नाही." "फक्त कृष्णाच्या स्पर्शाने, ही चतुर गोपी थोडी नाराज झाली; तिच्या पायांचे ठसे दर्शवतात की ती हळू चालते, निराश आणि उत्साहहीन आहे." "नक्कीच, तिने म्हटले, 'मी लवकर परत येईन.' कृष्णानेच हा मार्ग तिला घाईने दाखवला." "कृष्ण जंगली झाडीत प्रवेशला, आणि त्याचे पायांचे ठसे इथे दिसत नाहीत. परत चला; चंद्रप्रकाश इथे पोहोचत नाही." कृष्णाला शोधताना गोप्या निराश झाल्या आणि परतल्या. त्या यमुनेच्या काठी गेल्या आणि कृष्णाच्या विरहात गात राहिल्या. नंतर, गोप्यांना कृष्ण येताना दिसला—त्याचा कमळासारखा चेहरा तेजस्वी, तीन लोकांचा रक्षक, सहजपणे चालत. एक गोपी, गोविंदाला पाहून, आनंदाने 'कृष्ण, कृष्ण!' असे म्हणाली आणि दुसरे काही बोलली नाही. दुसरी गोपी, तिच्या भुवया वाकवून, कपाळावर चिन्हे काढून, हरिच्या चेहऱ्याकडे मधमाशीसारख्या डोळ्यांनी नजरेने पीत होती. तिसरी गोपी, गोविंदाला पाहून, डोळे बंद करून त्याच्या स्वरूपाचा ध्यान करत, योगात तल्लीन असल्यासारखी दिसत होती. माधवाने काही गोप्यांना प्रेमळ शब्दांनी, काहींना वाकलेल्या भुवयांच्या नजरेने, आणि काहींना हाताच्या स्पर्शाने जिंकले. गोप्यांच्या आनंदित मनांसह, हरिने रासमंडळात आदराने खेळ केला. रासमंडळ तयार झाल्यानंतरही, गोप्या कृष्णाच्या जवळ राहण्यासाठी स्थिर राहिल्या नाहीत. कृष्णाने प्रत्येक गोपीचा हात धरून रासमंडळ तयार केला; त्याच्या हाताच्या स्पर्शाने गोप्यांचे डोळे बंद झाले. मग रासाचा गूंज झाला—पैंजणांचा झंकार, आणि गाण्यांच्या वाद्यांच्या सुरात. गोप्या कृष्ण, शरद ऋतूचा चंद्र, चंद्रप्रकाश, आणि कमळ तलाव यांचे गीत गात होत्या, पण त्यांच्या ओठांवर सतत 'कृष्णा' हेच नाव घुमत होते. रासाच्या फिरण्यातून थकलेल्या एका गोपीने, तिच्या पैंजणांचा झंकार करत, तिच्या वेलीप्रमाणे हात मदुवधनाच्या खांद्यावर ठेवला. दुसरी गोपी, तिच्या चमकदार हातांनी कृष्णाला मिठी मारली, चुंबन दिले, आणि मधुसूदनाचे गाण्यांनी व स्तुतीने कौतुक केले. हरिच्या गालावर गाल ठेवून, त्या गोपीच्या हातावर रोमांच उमटले आणि तिच्या अंगावर घामाचा थर जमला. रासगीत गात असताना, 'कृष्णा'चा आवाज अधिकाधिक वाढला; 'कृष्णा, कृष्णा' असे म्हणत त्यांच्या आवाजात त्रिविधता आली. कृष्णाने रासमंडळातून बाहेर पडल्यावर, गोप्या त्याच्या दिशेने पुढे गेल्या—काही प्रवाहाच्या विरुद्ध, काही प्रवाहासोबत—हरिच्या जवळ गेल्या. मधुसूदनाने गोप्यांसोबत असा आनंद लुटला की एक क्षण दहा लाख युगांसारखा वाटला. रात्री, पती, वडील, भाऊ यांच्या नियंत्रणाखाली असतानाही, गोप्या कृष्णासोबत आनंद घेत होत्या. कृष्ण, त्यांच्या तरुण प्रेमाचा सन्मान करत, त्यांच्या संगतीत रात्री क्षणभरासारख्या घालवल्या. पतींमध्ये, त्या गोप्यांमध्ये, आणि सर्व प्राण्यांमध्ये, परमेश्वर, ज्याचे स्वरूप स्वतःचीच अस्सलता आहे, सर्वत्र व्यापून राहतो. जसा आकाश, अग्नि, पृथ्वी, जल, आणि वायू सर्व प्राण्यांमध्ये व्यापतात, तसाच तो सर्वत्र आहे, सर्वांना व्यापून आहे. श्री पराशर म्हणतात: एकदा, संध्याकाळच्या प्रारंभाला, जनार्दन रासात तल्लीन असताना, अरिष्ट नावाचा असुर गोपग्रामाजवळ आला आणि भय निर्माण केले. त्याचे शरीर मेघाच्या सावलीसारखे काळे, तीक्ष्ण शिंगे, भयंकर डोळे, आणि खुरांच्या टोकांनी जमिनीला फारच फाडत होता. तो वारंवार जीभेने ओठ चाटत होता, रागाने शेपटी फुललेली, खांदे घट्ट बांधलेले, आणि हिंसक उद्देशाने चालत होता. त्याचा मोठा कूब, विशाल आणि अडथळ्यांना न जुमानणारा, त्याचे शरीर शेण आणि मूत्राने माखलेले, आणि गायींमध्ये त्रास निर्माण करत होता. त्याची मान झुकलेली, मोठे तोंड, चेहरा झाडांच्या जखमांनी भरलेला, आणि वृषरुपी असुराने गायींच्या वासरांना खाली फेकले.