തതശ്ചാര്ണവമധ്യേന ജൈത്രോഽസൌ ചക്രിണോ രഥഃ । പശ്യതോ ദാരുകസ്യാഥ പ്രായാദശ്വൈര്ധൃതോ ദ്വിജ
അതിനുശേഷം, സമുദ്രത്തിന്റെ നടുവിൽ, ചക്രധാരിയുടെ വിജയരഥം, കുതിരകൾ വലിച്ച്, ദാരുകൻ നോക്കിക്കൊണ്ടിരിക്കെ, പുറപ്പെട്ടു.
ചക്രം ഗദാ തഥാ ശാര്ങ്ഗം തൂണീശംഖോസിരേവ ച । പ്രദക്ഷിണം ഹരിം കൃത്വാ ജഗ്മുരാദിത്യവര്ത്ത്മനാ
ചക്രം, ഗദ, ശാരംഗം, അമ്പൊടിയ്ക്കുള്ള കൊള, ശംഖം, കിരീടം എന്നിവ ഹരിയെ ചുറ്റി പ്രദക്ഷിണം ചെയ്തശേഷം, സൂര്യന്റെ വഴി കടന്നു പോയി.
ക്ഷണേന നാഭവത്കശ്ചിദ്യാദവാനാമഘാതിതഃ । ഋതേ കൃഷ്ണം മഹാത്മാനം ദാരുകം ച മഹാമുനേ
ഒരു നിമിഷംകൊണ്ട്, മഹാത്മാവായ കൃഷ്ണനും ദാരുകനും ഒഴികെ യാദവർ ആരും ജീവനോടെ ശേഷിച്ചില്ല, മഹാമുനിയേ.
ചംക്രമ്യമാണൌ തൌ രാമം വൃക്ഷമൂലേ കൃതാസനമ് । ദദൃശാതേ മുഖാച്ചാസ്യ നിഷ്ക്രാമംതം മഹോരഗമ്
അവർ നടക്കുമ്പോൾ, ഒരു വൃക്ഷത്തിന്റെ ചുവടിൽ ഇരുന്ന രാമനെ കണ്ടു; അവന്റെ വായിൽ നിന്ന് ഒരു വലിയ പാമ്പ് പുറത്തേക്ക് വരുന്നത് അവർ കണ്ടു.
നിഷ്ക്രമ്യ സ മഖാത്തസ്യ മഹാഭോഗോ ഭുജംഗമഃ । പ്രയയാവര്ണവം സിദ്ധൈഃ പൂജ്യമാനസ്തഥോരഗൈഃ
യാഗശാലയില്നിന്ന് പുറത്തു വന്ന ആ മഹാസര്പ്പന് സിദ്ധന്മാരുടെയും മറ്റു പാമ്പുകളുടെയും ആദരവോടെ സമുദ്രത്തിലേക്കു പോയി.
തതോര്ഘ്യമാദായ തദാ ജലധിസ്സംമുഖം യയൌ । പ്രവിവേശ തതസ്തോയം പൂജിതഃ പന്നഗോത്തമൈഃ
അപ്പോള് സമുദ്രം അര്ഘ്യം എടുത്ത് നേരെ അവിടേക്ക് എത്തി; മികച്ച പാമ്പുകള് അവനെ ആദരിച്ചു, പിന്നെ അവന് വെള്ളത്തില് കടന്നു.
ദൃഷ്ട്വാ ബലസ്യ നിര്യാണം ദാരുകം പ്രാഹ കേശവഃ । ഇദം സര്വം സമാചക്ഷ്വ വസുദേവോഗ്രസേനയോഃ
ബലരാമന്റെ പുറപ്പെടല് കണ്ടശേഷം കൃഷ്ണന് ദാരുകനോട് പറഞ്ഞു: 'ഇവയെല്ലാം വസുദേവനും ഉഗ്രസേനനും അറിയിക്കണം.'
നിര്യാണം ബലഭദ്ര സ്യ യാദവാനാം തഥാ ക്ഷയമ് । യോഗേ സ്ഥിത്വാഹമപ്യേതത്പരിത്യക്ഷ്യേ കലേവരമ്
ബലഭദ്രന്റെ പുറപ്പെടലും യാദവരുടെ നാശവും, ഈ എല്ലാം സംഭവിച്ച ശേഷം, ഞാനും യോഗത്തില് നിലകൊണ്ടു ഈ ശരീരം ഉപേക്ഷിക്കും.
വാച്യശ്ച ദ്വാരകാവാസീ ജനസ്സര്വസ്തഥാഹുകഃ । യഥേമാം നഗരീം സര്വാം സമുദ്ര ഃ! പ്ലാവയിഷ്യതി
ദ്വാരകയില് താമസിക്കുന്ന ജനങ്ങളെയും ആഹുകനെയും അറിയിക്കണം: 'ഈ നഗരം മുഴുവനും സമുദ്രം മുക്കും.'
തസ്മാദ്ഭവദ്ഭിസ്സര്വൈസ്തു പ്രതീക്ഷ്യോ ഹ്യര്ജുനാഗമഃ । ന സ്ഥേയം ദ്വാരകാമധ്യേ നിഷ്ക്രാംതേ തത്ര പാംഡവേ
അതിനാല് നിങ്ങളെല്ലാവരും അര്ജുനന്റെ വരവ് കാത്തിരിക്കണം; പാണ്ഡവന് അവിടെ നിന്ന് പുറപ്പെട്ടശേഷം ദ്വാരകയില് ആരും തുടരരുത്.
തേനൈവ സഹ ഗംതവ്യം യത്ര യാതി സ കൌരവഃ
അവന് പോകുന്നിടത്തോളം നിങ്ങളും അര്ജുനനോടൊപ്പം പോകണം.
ഗത്വാ ച ബ്രൂഹി കൌംതേയമര്ജുനം വചനാന്മമ । പാലനീയസ്ത്വയാ ശക്ത്യാ ജനോഽയം മത്പരിഗ്രഹഃ
അവനെ കണ്ടശേഷം, എന്റെ വാക്കുകള് അര്ജുനനോട് പറയണം: 'നിന്റെ ശക്തിയാല് എന്റെ സംരക്ഷണത്തിലുള്ള ഈ ജനങ്ങളെ നീ രക്ഷിക്കണം.'
ത്വമര്ജുനേന സഹിതോ ദ്വാരവത്യാം തഥാ ജനമ് । ഗൃഹീത്വാ യാദി വജ്രശ്ച യദുരാജോ ഭവിഷ്യതി
നീയും അര്ജുനനും ദ്വാരകയിലെ ജനങ്ങളെ കൂട്ടിക്കൊണ്ടു പോകണം; വജ്രന് പോയ ശേഷം യാദുക്കളുടെ രാജാവാവും.
ശ്രീപരാശര ഉവാച। ഇത്യുക്തോ ദാരുകഃ കൃഷ്ണം പ്രണിപത്യ പുനഃപുനഃ । പ്രദക്ഷിണം ച ബഹുശഃ കൃത്വാ പ്രായാദ്യഥോദിതമ്
ശ്രീപരാശരന് പറഞ്ഞു: ഇങ്ങനെ കൃഷ്ണന് പറഞ്ഞശേഷം, ദാരുകന് പലതവണ നമസ്കരിച്ചു, ചുറ്റി വന്ദനം നടത്തി, പറഞ്ഞതുപോലെ പുറപ്പെട്ടു.
സ ച ഗത്വാ തദാചഷ്ട ദ്വാരകായാം തഥാഽര്ജുനമ് । ആനിനായ മഹാബുദ്ധിര്വജ്രം ചക്രേ തഥാ നൃപമ്
അവന് പോയി ദ്വാരകയില് അര്ജുനനോട് എല്ലാം അറിയിച്ചു; മഹാശക്തിയുള്ള വജ്രനെ രാജാവായി സ്ഥാനാരോഹനം ചെയ്തു.
ഭഗവാനപി ഗോവിംദോ വാസുദേവാത്മകം പരമ് । ബ്രഹ്മാത്മനി സമാരോപ്യ സര്വഭൂതേഷ്വധാരയത് । നിഷ്പ്രപംചേ മഹാഭാഗ സംയോജ്യാത്മാനമാത്മനി । തുര്യാവസ്ഥസലീലം ച ശ്തോഏ!സ്മ പുരുഷോത്തമഃ
ഭഗവാന് ഗോവിന്ദന് വാസുദേവന്റെ ആത്മാവായ പരമാത്മാവില് സ്വയം ലയിച്ചു, എല്ലാ ജീവികളിലും നിലകൊണ്ട്, അതിദൈവികമായ അവസ്ഥയില് ആത്മാവിനെ ആത്മാവില് ലയിപ്പിച്ചു, പുരുഷോത്തമന് നാലാം അവസ്ഥയിലേക്കു പ്രവേശിച്ചു.
സംമാനയന്ദ്വിജവചോ ദുര്വാസാ യദുവാച ഹ । യോഗയുക്തോഽഭവത്പാദം കൃത്വാ ജാനുനി സത്തമ
ദുര്വാസമുനിയുടെ വാക്കുകള് ആദരിച്ച്, ആ യാദു യോഗത്തില് ലയിച്ചു, കാല് മുട്ടിന് മുകളില് വെച്ച് ഭാവനയില് ആഴപ്പെട്ടു.
ആയയൌ സ ജരാനാമ തദാ തത്ര സ ലുബ്ധകഃ । മുസലാവശേഷലോഹൈകസായകന്യസ്തതോമരഃ
അപ്പോള് ജര എന്ന പേരിലുള്ള ഒരു വേട്ടക്കാരന് അവിടെ എത്തി; മുസലത്തിന്റെ ശേഷിച്ച ഇരുമ്പുകൊണ്ടുണ്ടാക്കിയ ഒരു അമ്പ് കൈവശം ഉണ്ടായിരുന്നു.
സ തത്പാദം മൃഗാകാരമവേക്ഷ്യാരാദവസ്ഥിതഃ । തലേ വിവ്യാധ തേനൈവ തോമരേണ ദ്വിജോത്തമ
അവന് കാളിന്റെ രൂപത്തിലുള്ള കാല് കണ്ടു, അമ്പ് കൊണ്ട് അതിനെ ലക്ഷ്യം വെച്ച് വെടിവച്ചു.
തതശ്ച ദദൃശോ! തത്ര ചദുര്ബാഹുധരം നരമ് । പ്രണിപത്ത്യാഹ ചൈവൈനം പ്രസീദേതി പുനഃപുനഃ
അതിനുശേഷം അവിടെ നാലു കൈകളുള്ള ഒരു പുരുഷനെ കണ്ടു; അവനോട് പലതവണ നമസ്കരിച്ച് ക്ഷമ ചോദിച്ചു.
അജാനതാ കൃതമിദം മയാ ഹരിണശംകയാ । ക്ഷമ്യതാം മമ പാപേന ദഗ്ധം മാം ത്രാതുമര്ഹസി
'ഞാന് അറിയാതെ, കാളെന്ന് കരുതി ഇതു ചെയ്തു; എന്റെ പാപം ക്ഷമിക്കണം, പാപഭാരത്തില് കത്തുന്ന എന്നെ രക്ഷിക്കണം' എന്ന് പറഞ്ഞു.
ശ്രീപരാശര ഉവാച। തതസ്തം ഭഗവാനാഹ ന തേസ്തു ഭയമണ്വപി । ഗച്ഛ ത്വം മത്പ്രസാദേന ലുബ്ധ സ്വര്ഗം സുരാസ്പദമ്
ശ്രീപരാശരന് പറഞ്ഞു: അപ്പോള് ഭഗവാന് അവനോട് പറഞ്ഞു: 'നിനക്ക് ഒരു ഭയവും വേണ്ട, എന്റെ അനുഗ്രഹത്തോടെ നീ സ്വര്ഗത്തിലേക്ക് പോകുക, വേട്ടക്കാരാ.'
ശ്രീപരാശര ഉവാച। വിമാനമാഗതം സദ്യസ്തദ്വാക്യസമനംതരമ് । ആരുഹ്യ പ്രയയൌ സ്വര്ഗം ലുബ്ധകസ്തത്പ്രസാദതഃ
ശ്രീപരാശരൻ പറഞ്ഞു: ആ വാക്കുകൾ ഉച്ചരിച്ച ഉടൻ തന്നെ, ഒരു ആകാശരഥം അവിടെ എത്തി. അതിൽ കയറി, ആ വേട്ടക്കാരൻ ദൈവാനുഗ്രഹത്താൽ സ്വർഗത്തിലേക്ക് പുറപ്പെട്ടു.
ഗതേ തസ്മിന്സഭഗവാന്സംയോജ്യാത്മാനമാത്മനി । ബ്രഹ്മഭൂതേഽവ്യയേചിംത്യേ വാസുദേവമയേഽമലേ
അവൻ പോയതിനു ശേഷം, ഭഗവാൻ തന്റെ ആത്മാവിനെ പരമാത്മാവിൽ ലയിപ്പിച്ച്, നശിക്കാത്തതും, മനസ്സിൽ പിടികൂടാനാവാത്തതും, വാസുദേവനാൽ നിറഞ്ഞതുമായ ശുദ്ധമായ ബ്രഹ്മാവസ്ഥയിൽ പ്രവേശിച്ചു.
അജന്മന്യമരേ വിഷ്ണാവപ്രമേയേഽഖിലാത്മനി । തത്യാജ മാനുഷം ദേഹമതീത്യ ത്രിവിധാം ഗതിമ്
ജനനമില്ലാത്തവനും, അമരന്മാരിൽ അപാരനും, എല്ലാറ്റിന്റെയും ആത്മാവുമായ വിഷ്ണുവിൽ, അവൻ മനുഷ്യശരീരം ഉപേക്ഷിച്ച്, മൂന്നു വിധമായ ഗതികളെ അതിജീവിച്ചു.