ഏതത് സര്വ്വ മഹാഭാഗ! സമാഖ്യാതു ത്വമര്ഹസി । മഹത് കൌതൂഹലം ജാതം കഥാം ശ്രോതുമിമാം ഹരേഃ ।। ൫-൩൨-
മഹാഭാഗനേ, ഇതെല്ലാം വിശദമായി പറയേണ്ടത് നിന്റെ കടമയാണ്. ഹരിയുടെ ഈ കഥ കേൾക്കാൻ വലിയ ആകാംക്ഷയുണ്ട്.
പരാശര ഉവാച । ഊഷാ വാണസുതാ വിപ്ര! പാര്വ്വതീം സഹ ശമ്ഭുനാ । ക്രീड़ന്തീമുപലക്ഷ്യോച്ചൈഃ സ്പൃഹാഞ്ചക്ര തദാശ്രയാമ് ।। ൫-൩൨-
പരാശരൻ പറഞ്ഞു: ബ്രാഹ്മണനേ, ബാണന്റെ മകൾ ഉഷാ ശംഭുവിനോടൊപ്പം പാർവതി കളിക്കുന്നതും കണ്ടു, അങ്ങനെ ഒരു കൂട്ടുകാരനുള്ള ആഗ്രഹം അവളിൽ ഉണർന്നു.
തതഃ സകലാചിത്തജ്ഞാ ഗൌരീ താമാഹ ഭാമിനീമ് । അലമത്യര്ഥതാപേന ഭര്ത്രാ ത്വമപി രംസ്യസേ ।। ൫-൩൨-
അപ്പോൾ എല്ലാം മനസ്സിലാക്കുന്ന ഗൗരി ആ കനകവണ്ണമായ പെൺകുട്ടിയോട് പറഞ്ഞു: ഇത്രയും വേദനയൊന്നും വേണ്ട, നിനക്കും ഭർത്താവിനൊപ്പം സന്തോഷം അനുഭവിക്കാൻ സാധിക്കും.
ഇത്യുക്തേ സാ തദാ ചക്ര കദേതി മതിമാത്മനഃ । കോ വാ ഭര്ത്താ മമേത്യേതാം പുനരപ്യാഹ പാര്വ്വതീ ।। ൫-൩൨-
അങ്ങനെ പറഞ്ഞപ്പോൾ അവൾ 'എപ്പോൾ ഇത് നടക്കും? ആരാണ് എന്റെ ഭർത്താവ്?' എന്നിങ്ങനെ ചിന്തിച്ചു. വീണ്ടും പാർവതി അവളോട് പറഞ്ഞു.
വൈശാഖശുക്ലദ്രാദശ്യാം സ്വപ്നേ യോഽഭിഭവം തവ । കരിഷ്യതി സ തേ ഭര്ത്താ രാജപുത്രി!ഭവിഷ്യതി ।। ൫-൩൨-
വൈശാഖമാസത്തിലെ ശുക്ലപക്ഷത്തിലെ പന്ത്രണ്ടാം ദിവസം സ്വപ്നത്തിൽ നിന്നെത്തുന്നവൻ തന്നെയാണ് നിന്റെ ഭർത്താവാവുക, രാജകുമാരിയെ.
തസ്യാം തിഥൌ പുമാന് ഖപ്നേ യഥാ ദേവ്യാ ഉദീരിതമ് । തഥൈവാഭിഭവം ചക്ര രാഗഞ്ചക്ര തഥൈവ സാ ।। ൫-൩൨-
അന്നേ ദിവസം, ദേവി പറഞ്ഞതുപോലെ, ഒരു പുരുഷൻ സ്വപ്നത്തിൽ അവളോടു സമീപിച്ചു. അപ്പോൾ അവളെ സ്നേഹവും ആഗ്രഹവും നിറഞ്ഞു.
തതഃ പ്രബുദ്ധാ പുരുഷമപശ്യന്തീ തമുത്സുകാ । ക്വ ഗതോഽസീതി നിര്ലജ്ജാ മൈത്രേയോക്തവതീ സഖീമ് ।। ൫-൩൨-
പിന്നീട് ഉണർന്നു, ആ പുരുഷനെ കാണാനാവാതെ, ആകാംക്ഷയോടെ ലജ്ജയില്ലാതെ സഖിയോട് ചോദിച്ചു: 'അവൻ എവിടേക്ക് പോയി?''
വാണസ്യ മന്ത്രീ കുമ്ഭാണഡശ്വിത്രലേശാ തു തത്സുതാ । തസ്യാഃ സഖ്യഭവത് സാ ച പ്രാഹ കോഽയ ത്വയോച്യതേ ।। ൫-൩൨-
ബാണന്റെ മന്ത്രിയായിരുന്ന കുംബാണ്ഡന്റെ മകൾ ചിത്രലേഖയാണ് അവളുടെ സഖി. അവൾ ചോദിച്ചു: 'നീ പറയുന്നവൻ ആരാണ്?'
യദാ ലജ്ജാകുലാ നാസ്യൈ കഥയാമാസ സാ സതീ । തദാ വിശ്വാസമാനീയ സര്വ്വമേവാഭ്യവാദയത് ।। ൫-൩൨-
ലജ്ജയിൽ ആ പെൺകുട്ടി ഒന്നും പറയാതിരുന്നപ്പോൾ, ചിത്രലേഖ അവളിൽ വിശ്വാസം നേടുകയും എല്ലാം മനസ്സിലാക്കുകയും ചെയ്തു.
വിദിതാര്ഥാന്തു താമാഹ പുനരൂഷാ യഥോദിതമ് । ദേവ്യാ തഥൈവ തത്പ്രാപ്തൌ യോഽഭ്യുപായഃ കുരുഷ്വ തമ് । ൫-൩൨-
വിഷയം മനസ്സിലാക്കിയ ഉഷാ, നേരത്തെ പറഞ്ഞതുപോലെ, 'ദേവി പറഞ്ഞതുപോലെ അവൻ എനിക്ക് എത്താൻ വേണ്ട മാർഗം ചെയ്യണം' എന്ന് പറഞ്ഞു.
തതഃ പടേ സുരാന് ദൈത്യാന് ഗന്ധര്വ്വാംശ്വ പ്രധാനതഃ । മനുഷ്യാംശ്വാബിലിഖ്യാസ്യൈ ചിത്രലേഖാ വ്യദര്ശയത് ।। ൫-൩൨-
അപ്പോൾ ചിത്രലേഖ ഒരു വസ്ത്രത്തിൽ പ്രധാന ദേവന്മാരെയും അസുരന്മാരെയും ഗന്ധർവന്മാരെയും മനുഷ്യരെയും വരച്ച് അവളെ കാണിച്ചു.
അപാസ്യ സാ തു ഗന്ധര്വ്വാംസ്തഥോരഗസുരാസുരാന് । മനുഷ്യേഷു ദദൌ ദൃഷ്ടിം തേഷ്വപ്യന്ധകവൃഷ്ണിഷു ।। ൫-൩൨-
അവൾ ഗന്ധർവന്മാരെയും പാമ്പുകളെയും ദേവന്മാരെയും അസുരന്മാരെയും ഒഴിവാക്കി. മനുഷ്യരിൽ, അന്ധകരും വൃഷ്ണികളും ആയവരിൽ അവളുടെ കാഴ്ച നിൽക്കി.
കൃഷ്ണ-രാമൌ വിലോക്യാസൌ സുഭ്രു ര്ലജ്ജാജड़േവ സാ । പ്രദ്യു മ്രദര്ശാനേ വ്രീड़ാ-ദൃഷ്ടിം നിന്യേഽന്യതോ ദ്രിജ ।। ൫-൩൨-
കൃഷ്ണനും രാമനും കാണുമ്പോൾ, ആ മനോഹരഭ്രൂവതിയായ യുവതി ലജ്ജയിൽ തല താഴ്ത്തി, കണ്ണ് മറ്റൊരിടത്തേക്ക് തിരിച്ചു നോക്കി, ദ്വിജനേ.
ദൃഷ്ടമാത്രേ തതഃ കാന്തേ പ്രദ്യു മ്രതനയേ ദ്രിജ । ദൃഷ്ട്യാത്യര്ഥവികാശിന്യാ ലജ്ജാ ക്കാപി നിരാകൃതാ ।। ൫-൩൨-
പ്രദ്യുമ്നന്റെ മകനായ പ്രിയപുത്രൻ അവളെ നോക്കിയപ്പോൾ, അവളുടെ കണ്ണുകൾ ആനന്ദത്തിൽ വിരിഞ്ഞു, ലജ്ജ മുഴുവനും അകന്നു പോയി, ദ്വിജനേ.
സോഽയം സോഽയമിതീത്യുക്ത തയാ സാ യോഗഗാമിനീ । യയൌ ദ്രാരവതീമൂഷാം സമാശ്വാസ്യ തതഃ സഖീമ് ।। ൫-൩൨-
അവൾ 'ഇവനാണ്, ഇവനാണ്' എന്ന് പറഞ്ഞു, മനസ്സ് ഏകാഗ്രമാക്കി, സഖിയെ ആശ്വസിപ്പിച്ച് ദ്വാരകയിലേക്ക് വേഗത്തിൽ പോയി.
ചക്ര കര്മ്മ മഹച്ഛൌരിര്ബിബ്രാണോ മാനുഷീം തനുമ് । ജിഗായ ശക്ര സര്വ്വഞ്ച സര്വ്വദേവാംശ്വ ലീലയാ ।। ൫-൩൪-
ചക്രം കൈവശം വച്ച മഹാചോരൻ മനുഷ്യരൂപം ധരിച്ച്, ഇന്ദ്രനെയും എല്ലാ ദേവന്മാരെയും എളുപ്പത്തിൽ ജയിച്ചു.
യജ്വാന്യദകരോത് കര്മ്മ ദിവ്യചേഷ്ടാവിഘാതകൃത് । തത് കഥ്യതാം മഹാഭാഗ!പരം കാതൂഹലം ഹി മേ ।। ൫-൩൪-
അവൻ യജ്ഞം നടത്തുന്നവരുടെ ദിവ്യകർമ്മങ്ങൾ തടഞ്ഞു; അതെന്താണെന്നു ദയവായി പറയൂ മഹാഭാഗനേ, അതിനേക്കുറിച്ച് എനിക്ക് വലിയ കൗതുകം ഉണ്ട്.
പരാശര ഉവാച । ഗദതോ മമ വിപ്രര്ഷേ!ശ്രൂയതാമിദമാദരാത് । നരാവതാരേ കൃഷ്ണേന ദഗ്ധാ വാരാണസീ യഥാ ।। ൫-൩൪-
പരാശരൻ പറഞ്ഞു: മഹർഷിയേ, നിങ്ങൾ ചോദിക്കുന്നതുപോലെ, മനുഷ്യാവതാരമായ കൃഷ്ണൻ എങ്ങനെ വാരാണസിയെ ദഹിപ്പിച്ചു എന്നത് ശ്രദ്ധയോടെ കേൾക്കൂ.
പൌണ്ഡുകോ വാസുദേവസ്തു വാസുദേവീഽഭവദ് ഭിവി । അവതീര്ണസ്ത്വമിത്യുക്തോ ജനൈരജ്ഞാനമോഹിതൈഃ ।। ൫-൩൪-
പൗണ്ഡ്രക വാസുദേവൻ, അജ്ഞാനത്തിൽ മുങ്ങി, ജനങ്ങൾ പറയുന്നതു കേട്ട് താൻ വാസുദേവൻ തന്നെയാണെന്ന് വിശ്വസിച്ചു.
സ-മേനേ വാസുദേവോഽഹമവതീര്ണോ മഹീതലേ । നഷ്ടസ്മൃതിസ്തതഃ സര്വ്വ വിഷ്ണചിഹ്നിമചീകരത് ।। ൫-൩൪-
അവൻ 'ഞാനാണ് വാസുദേവൻ ഭൂമിയിൽ അവതരിച്ചിരിക്കുന്നത്' എന്ന് കരുതി, സ്മരണ നഷ്ടപ്പെട്ട്, വിഷ്ണുവിന്റെ എല്ലാ ചിഹ്നങ്ങളും അണിഞ്ഞു.
ദൂതഞ്ച പ്രേരയാമാസ കൃഷ്ണായ സുമഹാത്മനേ । ത്യത്തവാ ചക്രാദികം ചിഹ്ന മദീയം നാമ ചാത്മനഃ ।। ൫-൩൪-
അവൻ മഹാത്മാവായ കൃഷ്ണനോട്, 'നിന്റെ ചക്രം മുതലായ ചിഹ്നങ്ങളും, എന്റെ പേരും ഉപേക്ഷിക്കണം' എന്ന് ആവശ്യപ്പെട്ട് ദൂതനെ അയച്ചു.
വാസുദേവാത്മകം മൂढ़!മുത്തവാ സര്വ്വം വിശേഷതഃ । ആത്മനോ ജീവിതാര്ഥായ തതോ മേ പ്രണതി വ്രജ ।। ൫-൩൪-
'മൂഢനേ, വാസുദേവനോടു ബന്ധപ്പെട്ടതെല്ലാം, പ്രത്യേകിച്ച് നിന്റെ ജീവൻ രക്ഷിക്കാനായി, ഉപേക്ഷിച്ച് എന്നെ വന്ദിക്കൂ' എന്ന് പറഞ്ഞു.
ഇത്യുക്തഃ സമ്പ്രഹസ്യൈന ദൂതം പ്രാഹ ജനാര്ദ്ദനഃ । നിജചിഹ്നമഹം ചക്ര സമുത്സ്മരക്ഷ്യ ത്വയീതി വൈ ।। ൫-൩൪-
ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞപ്പോൾ, ജനാർദ്ദനൻ ചിരിച്ചു ദൂതനോട് പറഞ്ഞു: 'എന്റെ ചിഹ്നമായ ചക്രം ഞാൻ തന്നെ ഓർത്ത് സംരക്ഷിക്കും.'
വാച്യഃ സ പൌണ്ഡ്രകോ ഗത്വാ ത്വയാ ദൂത!വചോ മമ । ജ്ഞാതസ്ത്വദ്രാക്യസദ്ഭാവോ യത് കാര്യ്യം തദ്രിധീയതാഭ് ।। ൫-൩൪-
'എന്റെ ഈ വാക്കുകൾ നീ പോയി പൗണ്ഡ്രകനോട് പറയൂ ദൂതനേ; നിന്റെ അസത്യമായ അവകാശം ഇപ്പോൾ അറിയപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു, വേണ്ടത് ചെയ്യൂ.'
ഗൃഹീതചിഹ്ന ഏവാഹമാഗമിഷ്യാമി തേ പുരമ് । സമുത്സ്ത്രക്ഷ്യാമി തേ ചക്ര നിജനിഹ്നമസംശയമ് ।। ൫-൩൪-
'എന്റെ ചിഹ്നങ്ങൾ അണിഞ്ഞ് ഞാൻ നിന്റെ നഗരത്തിലേക്ക് വരും; എന്റെ ചക്രം നിന്നെ향െ എറിയും, അതിൽ സംശയമില്ല.'
ആജ്ഞാപൂര്വ്വഞ്ച യദിദമാഗച്ഛേതി ത്വയോദിതമ് । സമ്പാദയിഷ്യേ ശ്വസ്തുഭ്യം തദപ്യേഷോഽവിലമ്ബിതമ് ।। ൫-൩൪-
'നീ പറഞ്ഞതുപോലെ ഞാൻ വരണമെന്ന് ആജ്ഞാപിച്ചതു പോലെ, നാളെ തന്നെ അതും നിർവഹിക്കും, ഒരു വൈകീറും ഇല്ല.'
ശരണാം തേ സമബ്യേത്യ കര്ത്താസ്മി നൃപതേ!തദാ । യഥാ ത്വത്ത്വോ ഭയം ബൂയോ ന മേ കിഞ്ചിദ്ഭവിഷ്യതി ।। ൫-൩൪-
'രാജാവേ, ഞാൻ നിന്റെ ശരണം പ്രാപിച്ച്, ഇനി നിന്നിൽ നിന്നു എനിക്ക് ഭയം ഒന്നും ഉണ്ടാകാതെ പ്രവർത്തിക്കും.'
ഇത്യുക്തേഽപഗതേ ദൂതേ സംസ്മൃത്യാഭ്യാഗതം ഹരിഃ । ഗരുത്മന്തമഥാരുഹ്യ ത്വരിതം തത്പുരം യയൌ ।। ൫-൩൪-
ദൂതൻ പോയതിനു ശേഷം, ഹരി ആ കാര്യങ്ങൾ ഓർത്ത്, ഗരുഡനിൽ കയറി അതി വേഗത്തിൽ ആ നഗരത്തിലേക്ക് പോയി.
സ ചാപി കേശവോദ്യോഗം ശ്രുത്വാ കാശിപതിസ്തദാ । സര്വ്വസൈന്യപരീവാരഃ പാര്ഷ്ണിഗ്രാഹ ഉപായയൌ ।। ൫-൩൪-
കേശവന്റെ ഒരുക്കങ്ങൾ കേട്ടു, കാശിരാജാവ് തന്റെ മുഴുവൻ സൈന്യത്തോടൊപ്പം യുദ്ധഭൂമിയിലേക്ക് എത്തി.
തതോ ബലേന മഹതാ കാശിരാജബലേന ച । പൌണ്ഡ്രകോ വാസുദേവോഽസൌ കേശവാഭിമുഖം യയൌ ।। ൫-൩൪-
പിന്നീട്, വലിയ സൈന്യത്തോടും കാശിരാജാവിന്റെ സേനയോടും കൂടെ പൗണ്ഡ്രക വാസുദേവൻ കേശവനെ നേരിട്ട് നേരിട്ടു.