ഏകൈകമസ്ത്രം ശസ്ത്രം ച ദൈവൈര്മുക്തം സഹസ്രശഃ । ചിച്ഛേദ ലീലയൈവേശോ ജഗതാം മധുസൂദനഃ ॥ ൫,൩൦.
ദേവന്മാർ ആയിരക്കണക്കിന് പ്രക്ഷേപിച്ച ഓരോ അസ്ത്രവും ആയുധവും, മധുസൂദനൻ കളിയായി എളുപ്പത്തിൽ വെട്ടിമുറിച്ചു.
പാശം സലിലരാജസ്യ സമാകൃഷ്യീരഗാത്പുനഃ । ചകാര ഖണ്ഡശശ്ചഞ്ച്വാ ബാലപന്നഗദേഹവത് ॥ ൫,൩൦.
സമുദ്രാധിപന്റെ പാശം പിടിച്ചു അവൻ അകറ്റി; തന്റെ ചുണ്ടുകൊണ്ട്, അതിനെ ഒരു കുഞ്ഞുപാമ്പിനെപ്പോലെ തകർത്തു.
യമേന പ്രഹിതം ദണ്ഡം ഗദാവിക്ഷേപഖണ്ഡിതമ് । പൃഥിവ്യാം പാതയാമാസ ഭഗവാന് ദേവകീസുതഃ ॥ ൫,൩൦.
യമൻ അയച്ച ദണ്ഡം, ഗദയുടെ പ്രഹാരത്തിൽ തകർന്ന്, ഭഗവാൻ ദേവകീപുത്രൻ ഭൂമിയിൽ വീഴ്ത്തി.
ശിബികാം ച ധനേശസ്യ ചക്രേണ തിലശോ വിഭുഃ । ചകാര ശൌരിരര്കം ച ദൃഷൃദൃഷ്ടഹതൌജസമ് ॥ ൫,൩൦.
ശൗരി തന്റെ ചക്രം ഉപയോഗിച്ച് ധനേശന്റെ ശിബികയെ പൊടിപൊടിയായി മാറ്റി; സൂര്യനെ അടിച്ച് അതിന്റെ തേജസ് കുറച്ചു.
നീതോഽഗ്നിഃ ശീതതാം ബാണൈര്ദ്രാവിതാ വസവോ ദിശഃ । ചക്രവിച്ഛിന്നശുലാഗ്രാ രുദ്രാ ഭുവി നിപാതിതാഃ ॥ ൫,൩൦.
അഗ്നിയെ അമ്പുകൾ കൊണ്ട് തണുപ്പിച്ചു, വസുക്കൾ ദിക്കുകളിലേക്ക് ഓടി, ചക്രം കൊണ്ട് കുന്തങ്ങളുടെ അഗ്രം വെട്ടി, രുദ്രന്മാർ ഭൂമിയിൽ വീണു.
സാധ്യാ വിശ്വേഽഥ മരുതോ ഗന്ധര്വാശ്ചൈവ സാ യകൈഃ । ശാര്ങ്ഗിണാ പ്രേരിതൈരസ്താ വ്യോമ്നി ശാല്മലിതൂലവത് ॥ ൫,൩൦.
സാധ്യന്മാർ, വിശ്വന്മാർ, മരുതുകൾ, ഗന്ധർവന്മാർ, യക്ഷന്മാരോടൊപ്പം, ശാർംഗധാരിയുടെ അമ്പുകൾ കൊണ്ട് ആകാശത്ത് ശാൽമലിവീഴ്ചപോലെ തറപ്പിച്ചു.
ഗരുത്മാനപി തുണ്ഡേന പക്ഷാഭ്യാം ച നഖാങ്കുരൈഃ । ഭക്ഷയംസ്താഡയന് ദേവാന് ദാരയംശ്ച ചചാര വൈ ॥ ൫,൩൦.
ഗരുഡൻ തന്റെ ചുണ്ടും ചിറകുകളും നഖങ്ങളും കൊണ്ട് ദേവന്മാരെ അടിച്ചു കീറി തിന്നുകൊണ്ട് ചുറ്റി നടന്നു.
തതഃ ശതസഹസ്രേണ ദേവേന്ദ്രമധുസൂദനൌ । പരസ്പരം വവര്ഷാതേ ധാരാഭിരിവ തോയദൌ ॥ ൫,൩൦.
അപ്പോൾ മധുസൂദനും ദേവേന്ദ്രനും ലക്ഷക്കണക്കിന് പ്രഹാരങ്ങൾ തമ്മിൽ തമ്മിൽ മഴപെയ്യുന്ന മേഘങ്ങൾപോലെ ഒഴുക്കി.
ഐരാവതേന ഗരുഡോ യുയുധേ തത്ര സംകുലേ । ദേവൈഃ സമസ്തൈര്യുയുധേ ശക്രേണ ച ജനാര്ദനഃ ॥ ൫,൩൦.
ആ ആക്രോശഭരിതമായ യുദ്ധത്തിൽ, ഗരുഡൻ ഐരാവതത്തോടും ജനാർദ്ദനൻ ഇന്ദ്രനും മറ്റു ദേവന്മാരോടും പോരാടിച്ചു.
ഭിന്നേഷ്വശേഷബാണേഷു ശസ്ത്രേഷ്വസ്ത്രേഷു ച ത്വരന് । ജഗ്രാഹ വാസവോ വജ്രം കൃഷ്ണശ്ചക്രം സുദര്ശനമ് ॥ ൫,൩൦.
എല്ലാ അമ്പുകളും ആയുധങ്ങളും ഉപായുധങ്ങളും തീർന്നപ്പോൾ, ഇന്ദ്രൻ വേഗത്തിൽ വജ്രം എടുത്തു; കൃഷ്ണൻ സുദർശന ചക്രം കൈയിൽ പിടിച്ചു.
തതോ ഹാഹാകൃതം സര്വം ത്രൈലോക്യം ദ്വിജസത്തമ । വജ്രചക്രകരൌ ദൃഷ്ട്വാ ദേവാരാജജനാര്ദനൌ ॥ ൫,൩൦.
വജ്രവും ചക്രവും കൈവശമുള്ള ദേവേന്ദ്രനെയും ജനാർദ്ദനനെയും കണ്ടു മൂന്നു ലോകവും ഭയത്തോടെ നിലവിളിച്ചു.
ക്ഷിപ്തം വജ്രമഥേന്ദ്രേണ ജഗ്രാഹ ഭഗവാന്ഹരിഃ । ന മുമോച തദാ ചക്രം ശക്രം തിഷ്ഠേതി ചാബ്രവീത് ॥ ൫,൩൦.
ഇന്ദ്രൻ വജ്രം എറിഞ്ഞപ്പോൾ, ഭഗവാൻ ഹരിച് അതു പിടിച്ചു; അപ്പോൾ അദ്ദേഹം ചക്രം വിടാതെ, ഇന്ദ്രനോട് 'നിൽക്കൂ' എന്നു പറഞ്ഞു.
പ്രണഷ്ടവജ്രം ദേവേന്ദ്രം ഗരുഡക്ഷതവാഹനമ് । സത്യഭാമാബ്രവീദ്വീരം പലായനപരായണമ് ॥ ൫,൩൦.
വജ്രം നഷ്ടപ്പെട്ട ദേവേന്ദ്രനും, പരിക്കേറ്റ ഗരുഡനിൽ കയറിയിരിക്കുന്നവനും ഓടിപ്പോകാൻ ഉദ്ദേശിച്ചപ്പോൾ, സത്യഭാമാ ആ വീരനോട് പറഞ്ഞു.
ത്രൈലോക്യേശ ന തേ യുക്തം ശചീഭര്തുഃ പലായനമ് । പാരിജാതസ്രഗാഭോഗാ ത്വാമുപസ്ഥാസ്യതേ ശചീ ॥ ൫,൩൦.
മൂന്നു ലോകങ്ങളുടെ അധിപതിയായ ഭർത്താവേ, ശചിയുടെ ഭർത്താവായ നിനക്ക് ഓടിപ്പോകുന്നത് യോജിച്ച കാര്യമല്ല; പാരിജാത മാലയിൽ അലങ്കരിച്ച ശചി തന്നെ നിന്റെ അടുത്ത് വരും.
കീദൃശം ദേവരാജ്യം തേ പാരിജാതസ്രഗുജ്ജ്വലാമ് । അപശ്യതോ യഥാപൂര്വം ഗ്രണയാഭ്യാഗതാം ശചീമ് ॥ ൫,൩൦.
നീ പഴയപോലെ ശചിയെ കാണാൻ കഴിയാതെ, പാരിജാത മാലയിൽ ഭംഗിയായി അലങ്കരിച്ച് അവൾ വരുന്നത് നോക്കേണ്ടി വന്നാൽ, ദേവേന്ദ്രത്വത്തിന് എന്ത് മൂല്യമുണ്ട്?
അലം ശക്ര പ്രയാസേന ന വ്രീഡാം ഗന്തുമര്ഹസി । നീയതാം പാരിജാതോയം ദേവാഃസംതു ഗതവ്യഥാഃ ॥ ൫,൩൦.
മതി, ഇന്ദ്രാ, ഈ പോരായ്മയ്ക്ക്; നീ ലജ്ജിക്കേണ്ടതില്ല. പാരിജാതം കൊണ്ടുപോകട്ടെ, ദേവന്മാർക്ക് ഇനി വിഷമം വേണ്ട.
പരിഗര്വാവലേപേന ബഹുമാനപുരഃസരമ് । ന ദദര്ശ ഗൃഹം യാതാമുപചാരേണ മാം ശചീ ॥ ൫,൩൦.
അഹങ്കാരത്തിലും സ്വയം പ്രശംസയിലുമാണ് ശചിക്ക് മനസ്സ്; അതുകൊണ്ട് ഞാൻ വീട്ടിൽ കടന്നപ്പോൾ അവൾ എന്നെ നോക്കിയില്ല, ഒരു ആദരവും കാണിച്ചില്ല.
സ്ത്രീത്വാദഗുരുചിത്താഹം സ്വഭര്തൃശ്ലാഘനാപരാ । തതഃ കൃതവതീ ശക്ര ഭവതാ സഹ വിഗ്രഹമ് ॥ ൫,൩൦.
സ്ത്രീയായതിനാൽ എന്റെ മനസ്സ് ദുർബലമായിരുന്നു; ഭർത്താവിനെ മാത്രം പ്രശംസിക്കാനായിരുന്നു എന്റെ മനസ്സ്. അതുകൊണ്ടാണ് ഞാൻ നിനക്കൊപ്പം ഈ സംഘർഷത്തിൽ ഏർപ്പെട്ടത്, ഇന്ദ്രാ.
തദലം പാരിജാതേന പരസ്വേന ഹൃതേന മേ । രൂപേണ ഗര്വിതാ സാ തു ഭര്ത്രാ കാ സ്ത്രീ ന ഗര്വിതാ ॥ ൫,൩൦.
മതി, മറ്റൊരാളാൽ എടുത്തുപോയ ഈ പാരിജാതം എനിക്ക് വേണ്ട. അവൾ തന്റെ സൗന്ദര്യത്തിൽ അഭിമാനിക്കുന്നു; എന്നാൽ ഭർത്താവിൽ അഭിമാനം കാണാത്ത സ്ത്രീ ആരാണ്?
ശ്രീപരാശര ഉവാച ഇത്യുക്തോ വൈ നിവവൃതേ ദേവരാജസ്തയാ ദ്വിജ । പ്രാഹ ചൈനാമലം ചണ്ഡി സഖ്യുഃ ഖേദോക്തിവിസ്തരൈഃ ॥ ൫,൩൦.
ശ്രീ പരാശരൻ പറഞ്ഞു: ഇങ്ങനെ അവൾ പറഞ്ഞപ്പോൾ, ദേവേന്ദ്രൻ തിരിച്ചു പോയി. പിന്നെ അവളോട് പറഞ്ഞു: 'മതി, ചണ്ഡികേ, നിന്റെ സഖിയോടുള്ള ഈ കുറ്റാരോപണങ്ങൾ.'
ഇന്ദ്ര ഉവാച ന ചാപി സര്ഗസംഹാരസ്ഥിതികര്താഖിലസ്യ യഃ । ജിതസ്യ തേന മേ വ്രീഡാ ജായതേ വിശ്വരൂപിണാ ॥ ൫,൩൦.
ഇന്ദ്രൻ പറഞ്ഞു: സൃഷ്ടി, സംഹാരം, നിലനിൽപ്പ് എല്ലാം ചെയ്യുന്ന, എല്ലാ രൂപങ്ങളുമുള്ള അവനാൽ ജയിക്കപ്പെട്ടതിൽ എനിക്ക് ലജ്ജയില്ല.
യസ്മാജ്ജഗത്സകലമേതദനാദിമധ്യാദ്യസ്മിന്യതശ്ച ന ഭവിഷ്യതി സര്വഭൂതാത് । തേനോദ്ഭവപ്രലയപാലനകാരണേന വ്രീഡാ കഥം ഭവതി ദേവി നിരാകൃതസ്യ ॥ ൫,൩൦.
ഈ ലോകം ആദിയുമില്ല, നടുവുമില്ല, അവസാനം ഇല്ല; അതെല്ലാം അവനിൽ നിന്നാണ് ഉത്ഭവിക്കുന്നത്, അവനെ ഒഴിവാക്കി ഒന്നും ഉണ്ടാവില്ല. സൃഷ്ടിക്കും സംഹാരത്തിനും നിലനിൽപ്പിനും കാരണനായ അവനാൽ ജയിക്കപ്പെട്ടതിൽ എനിക്ക് എങ്ങനെ ലജ്ജ ഉണ്ടാകാം, ദേവി?
സകലഭുവനസൂതിര്മൂര്തിരല്പാല്പസൂക്ഷ്മാവിദിതസകലവേദ്യൈര്ജ്ഞായതേ യസ്യ നാന്യൈഃ । തമജമകൃതമീശം ശാശ്വതം സ്വേച്ഛയൈനം ജഗദുപകൃതിമര്ത്യം കോ വിജേതും സമര്ഥഃ ॥ ൫,൩൦.
സകല ലോകങ്ങളുടെയും ഉത്ഭവമായ രൂപം, സൂക്ഷ്മമായതും, എല്ലാവരും അന്വേഷിച്ചിട്ടും അറിയാൻ കഴിയാത്തതുമായ അവൻ, ജനനമില്ലാത്തവൻ, സൃഷ്ടിക്കപ്പെടാത്തവൻ, ശാശ്വതനായ ഇശ്വരൻ, തന്റെ ഇഷ്ടപ്രകാരം ലോകത്തിന് ഉപകാരമാകുന്നവൻ — മനുഷ്യരിൽ ആരാണ് അവനെ ജയിക്കാൻ കഴിയുക?
സംസ്തുതോ ഭഗവാനിത്ഥം ദേവരാജേന കേശവഃ । പ്രഹംസ്യ ഭാവഗമ്ഭീരമുവാചേദം ദ്രിജോത്തമ ।। ൫-൩൧-
ദേവേന്ദ്രൻ ഇങ്ങനെ സ്തുതിച്ചപ്പോൾ, ഭാവഗംഭീരമായ മുഖത്തോടെ, ഹസിച്ചുകൊണ്ട് കേശവൻ ഈ വാക്കുകൾ പറഞ്ഞു, ദ്വിജശ്രേഷ്ഠാ.
ദേവരാജോ ഭവാനിന്ദ്രോ വയം മര്ത്ത്യാ ജഗത്പതേ ! ക്ഷന്തവ്യം ഭവതാ ചദമപരാധകൃത മമ ।। ൫-൩൧-
ദേവരാജാവായ ഭവാൻ തന്നെയാണ് ഇന്ദ്രൻ; ഞങ്ങൾ മനുഷ്യർ മാത്രം, ലോകനാഥാ! ഞാൻ ചെയ്തതിൽ തെറ്റ് ഉണ്ടെങ്കിൽ ഭവാൻ ക്ഷമിക്കണം.
പാരിജാതതരുശ്വായം നീയതാമുചിതാസ്പദമ । ഗൃഹീതോഽയം മയാ ശക്ര!സത്യാവചനകാരണാത് ।। ൫-൩൧-
ഈ പാരിജാതവൃക്ഷം യോജിച്ച സ്ഥലത്ത് കൊണ്ടുപോകട്ടെ; സത്യവാക്ക് പാലിക്കാനാണ് ഞാൻ ഇതു എടുത്തത്, ഇന്ദ്രാ.
വജ്രഞ്ചേദം ഗൃഹാണ ത്വം യത്ത്വയാ പ്രഹിതം മയി । തവൈവൈതത് പ്രഹരണാം ശക്ര!വൈരിവിദാരണമ് ।। ൫-൩൧-
ഇന്ദ്രാ, നീ എന്റെ മേലേക്ക് എറിഞ്ഞ ഈ വജ്രായുധം തിരികെ എടുക്കൂ. ശത്രുക്കളെ തകർക്കാൻ അതു നിന്റെ തന്നെ ആയുധമാണ്.
വിമോഹയസി മാമീശ!മര്ത്ത്യോഽഹമിതി കിം വദന് । ജാനീമസ്ത്വാം ഭഗവതോ ന തു സൂക്ഷ്മവിദോ വയമ് ।। ൫-൩൧-
പ്രഭോ, 'ഞാൻ മരണമുള്ളവനാണ്' എന്നു പറയുന്നതിലൂടെ എന്നെ കുഴപ്പിപ്പിക്കാനാണോ? ഞങ്ങൾ നിന്നെ ദൈവമായി അറിയുന്നു, പക്ഷേ നിന്റെ ആന്തരിക സ്വഭാവം ഞങ്ങൾക്ക് മനസ്സിലാവുന്നില്ല.
യോഽസി സോഽസി ജഗത്ത്രണ!പ്രവൃത്തൌ നാഥ!സംസ്ഥിതഃ । ജഗതഃ ശല്യനിഷ്കര്ഷം കരോഷ്യസുരസൂദന ।। ൫-൩൧-
ലോകത്തെ രക്ഷിക്കുന്നവനേ, നീ ആരാണോ അതേ തന്നെയാണ്. സകലത്തിന്റെയും ആരംഭത്തിൽ നിലകൊണ്ടിരിക്കുന്നവനേ, അസുരന്മാരെ സംഹരിക്കുന്നവനേ, നീ ലോകത്തിലെ കുരുക്കുകൾ നീക്കുന്നു.
നീയതാം പാരിജാതോഽയം കൃഷ്ണ!ദ്രാരവതീം പുരീമ് । മര്ത്ത്യലോകേ ത്വയാ ത്യക്തേ നായം സംസ്ഥാസ്യതേ ഭുവി ।। ൫-൩൧-
കൃഷ്ണാ, ഈ പാർിജാതമരം ദ്വാരകയിൽ കൊണ്ടുപോവണം. നീ ഈ മനുഷ്യലോകം വിട്ടുപോകുമ്പോൾ, ഈ മരം ഭൂമിയിൽ നിലനിൽക്കില്ല.