അഥാഹാംതര്ഹിതോ വിപ്ര നാരദോ ജലദേ സ്ഥിതഃ । കേശിനം നിഹതം ദൃഷ്ട്വാ ഹര്ഷനിര്ഭരമാനസഃ
അപ്പോൾ ഞാൻ, മഹർഷേ, മേഘങ്ങളിൽ ഒളിച്ചുനിന്ന് നാരദൻ, കേശി കൊല്ലപ്പെടുന്നത് കണ്ടു, എന്റെ ഹൃദയം ആനന്ദത്തിൽ നിറഞ്ഞു.
സാധുസാധു ജഗന്നാഥ ലീലയൈവ യദച്യുത । നിഹതോഽയം ത്വയാ കേശീ ക്ലേശദസ്ത്രിദിവൌകസാമ്
സാധു, സാധു, ലോകനാഥാ! അച്യുതാ, നിന്റെ കളിയിലൂടെയാണ് ദേവന്മാർക്ക് കഷ്ടം നൽകിയ കേശിയെ നീ കൊല്ലിയത്.
യുദ്ധോത്സുകോഹമത്യര്ഥം നരവാജിമഹാഹവമ് । അഭൂതപൂര്വമന്യത്ര ദ്രഷ്ടും സ്വര്ഗാദിഹാഗതഃ
യുദ്ധം കാണാൻ അതിയായ ആഗ്രഹത്തോടെ, മനുഷ്യരും കുതിരകളും തമ്മിലുള്ള ഇതുവരെ ഉണ്ടായിട്ടില്ലാത്ത മഹായുദ്ധം കാണാൻ ഞാൻ സ്വർഗത്തിൽ നിന്ന് ഇവിടെ വന്നു.
കര്മാണ്യഽത്രാവതാരേ തേ കൃതാനി മധുസൂദന । യാനി തൈര്വിസ്മിതം ചേതസ്തോഷമേതേന മേ ഗതമ്
മധുസൂദനാ, ഈ അവതാരത്തിൽ നീ ചെയ്ത കർമ്മങ്ങൾ എന്റെ മനസ്സിനെ അത്ഭുതത്തിലും തൃപ്തിയിലുമാക്കി.
തുരംഗസ്യാസ്യ ശക്രോപി കൃഷ്ണ ദേവാശ്ച ബിഭ്യതി । ധുതകേസരജാലസ്യ ഹ്രേഷതോഽഭ്രാവലോകിനഃ
കൃഷ്ണാ, ഈ കുതിര മുടി കുലുക്കി മേഘങ്ങളെ നോക്കി കുരയ്ക്കുമ്പോൾ പോലും ഇന്ദ്രനും ദേവന്മാരും ഭയപ്പെട്ടു.
യസ്മാത്ത്വയൈഷ ദുഷ്ടാത്മാ ഹതഃ കേശീ ജനാര്ദന । തസ്മാത്കേശവനാമ്നാ ത്വം ലോകേ ഖ്യാതോ ഭവിഷ്യസി
ജനാർദ്ദനാ, നീ ഈ ദുഷ്ടനായ കേശിയെ കൊല്ലിയതിനാൽ, ലോകത്ത് നീ 'കേശവൻ' എന്ന പേരിൽ പ്രശസ്തനാകും.
സ്വസ്ത്യസ്തു തേ ഗമിഷ്യാമി കംസയുദ്ധേഽധുനാ പുനഃ । പരശ്വോഽഹം സമേഷ്യാമി ത്വയാ കേശിനിഷൂദന
നിനക്ക് എല്ലാ മംഗളവും ഉണ്ടാകട്ടെ; ഞാൻ ഇപ്പോൾ പോകുന്നു. കംസനോടുള്ള യുദ്ധത്തിൽ ഞാൻ വീണ്ടും വരും. നാളെ ഞാൻ നിന്നെ കാണാൻ വരും, കേശിയെ കൊല്ലിയവനേ.
ഉഗ്രസേനസുതേ കംസേ സാനുഗേ വിനിപാതിതേ । ഭാരാവതാരകര്ത്താ ത്വം പൃഥിവ്യാ പൃഥിവീധര
ഉഗ്രസേനന്റെ മകൻ കംസനും അവന്റെ അനുചിതരും കൊല്ലപ്പെടുമ്പോൾ, ഭൂമിയെ ഭാരംകുറയ്ക്കുന്നവൻ നീയാകും.
തത്രാനേകപ്രകാരാണി യുദ്ധാനി പൃഥിവീക്ഷിതാമ് । ദ്രഷ്ടവ്യാനി മയാ യുഷ്മത്പ്രണീതാനി ജനാര്ദന
അവിടെ, ഭൂമിയിൽ കാണാൻ അത്ഭുതകരമായ പലതരം യുദ്ധങ്ങൾ നീ നടത്തും, ജനാർദ്ദനാ, അവയെ ഞാൻ കാണേണ്ടതുണ്ട്.
സോഽഹം യാസ്യാമി ഗോവിംദ ദേവകാര്യം മഹത്കൃതമ് । ത്വയൈവ വിദിതം സര്വം സ്വസ്തി തേഽസ്തു വ്രജാമ്യഹമ്
അപ്പോൾ ഞാൻ പോകുന്നു, ഗോവിന്ദാ; ദേവന്മാർക്കുള്ള വലിയ ഒരു ദൗത്യം നീ പൂർത്തിയാക്കി. എല്ലാം നിനക്ക് അറിയാം; നിനക്ക് എല്ലാ മംഗളവും ഉണ്ടാകട്ടെ, ഞാൻ യാത്രയെടുക്കുന്നു.
നാരദേ ഗതേ കൃഷ്ണസ്സഹ ഗോപൈസ്സഭാജിതഃ । വിവേശ ഗോകുലം ഗോപീനേത്രപാനൈകഭാജനമ്
നാരദൻ പോയതിനു ശേഷം, ഗോപന്മാരുടെ ആദരവോടെ കൃഷ്ണൻ ഗോകുലത്തിൽ പ്രവേശിച്ചു; അവിടെ ഗോപികമാരുടെ കണ്ണുകളുടെ ഏക ആകർഷണമായിരുന്നു.
അക്രൂരോഽപി വിനിഷ്കമ്യ സ്യന്ദനേനാശുഗാമിനാ । കൃഷ്ണസന്ദര്ശനായൈകഃ പ്രയയൌ നന്ദഗോകുലമ് ।। ൫-൧൭-
അക്രൂരനും അതിവേഗം പോകുന്ന രഥത്തിൽ കയറി, കൃഷ്ണനെ കാണാൻ ഒരാളായി നന്ദന്റെ ഗോകുലത്തിലേക്ക് പുറപ്പെട്ടു.
ചിന്തയാമാസ ചാക്രൂരോ നാസ്തി ധന്യതരോ മയാ । യോഽഹമംശാവതീര്ണാസ്യ മുഖം ദ്രക്ഷ്യാമി ചക്രിണഃ ।। ൫-൧൭-
അകൂരം മനസ്സിൽ ചിന്തിച്ചു: എന്റെപോലെ ഭാഗ്യവാൻ ആരുമില്ല. ചക്രധാരിയായ അവൻ തന്റെ അംശത്തിൽ ഭൂമിയിൽ വന്നിരിക്കുന്നതിന്റെ മുഖം ഞാൻ കാണാൻ പോകുന്നു.
അദ്യ മേ സഫലം ജന്മ സുപ്രഭാതാ ച മേ നിശാ । യദുന്നദാബ്ജപത്രാക്ഷം വിഷ്ണോദ്ര ക്ഷ്യാമ്യഹം മുഖമ് ।। ൫-൧൭-
ഇന്ന് എന്റെ ജന്മം ഫലപ്രദമായി. ഇന്നത്തെ രാത്രി അത്യന്തം ശുഭമായിരിക്കുന്നു. കാരണം, ഉണ്ണതമായ താമരപ്പൂവിന്റെ ഇലപോലെയുള്ള കണ്ണുകളുള്ള വിഷ്ണുവിന്റെ മുഖം ഞാൻ കാണും.
അദ്യ മേ സഫലേ നേത്രേ അദ്യ മേ സഫലാ ഗിരഃ । യന്മേ പരസ്പരാലാപോ ദൃഷ്ട്വാം വിഷ്ണും ഭവിഷ്യതി ।। ൫-൧൭-
ഇന്ന് എന്റെ കണ്ണുകൾക്കും എന്റെ വാക്കുകൾക്കും സഫലത ലഭിച്ചു. കാരണം, വിഷ്ണുവിനെ കണ്ടശേഷം ഞാൻ സംസാരിക്കാൻ പോകുന്നു.
പാപം ഹരതി യത് പുംസാം സ്മൃതം സങ്കല്പനാമയമ് । തത് പുണ്ഡരീകനയനം വിഷ്ണോദ്ര ക്ഷ്യാമ്യഹം മുഖമ് ।। ൫-൧൭-
മനുഷ്യരുടെ പാപം ഓർക്കുമ്പോൾ തന്നെ അകറ്റുന്ന, താമരപൂവുപോലെയുള്ള കണ്ണുകളുള്ള വിഷ്ണുവിന്റെ ആ മുഖം ഞാൻ കാണും.
നിര്ജഗ്മുശ്വ യതോ വേദാ വേദാങ്ഗന്യഖിലാനി ച । ദ്രക്ഷ്യാമി തത്പ്രം ധാമ ധാമ്രാം ഭഗവതോ മുഖമ് ।। ൫-൧൭-
വേദങ്ങളും അതിന്റെ എല്ലാ ശാഖകളും ഉദിച്ചുവന്നതിൽ നിന്നുള്ള ആ പരമധാമമായ ഭഗവാന്റെ പ്രകാശമുള്ള മുഖം ഞാൻ കാണും.
യജ്ഞേഷു യജ്ഞപുരുഷഃ പുരുഷൈഃ പുരുഷോത്തമഃ । ഇച്യതേ യോഽഖിലാധാരസ്തം ദ്രക്ഷ്യാമി ജഗത്പാതിമ ।। ൫-൧൭-
യജ്ഞങ്ങളിൽ യജ്ഞപുരുഷനായി, മനുഷ്യരിൽ ഉത്തമനായി, എല്ലാറ്റിനും ആധാരമായവനായി വിളിക്കപ്പെടുന്ന ലോകനാഥനെ ഞാൻ കാണും.
ഇഷ്ട്വാ യമിന്ദ്രോ യജ്ഞാനാം ശതേനാമരരാജതാമ് । അവാപ തമന്നാദിമഹം ദ്രക്ഷ്യാമി കേശവമ് ।। ൫-൧൭-
ഇന്ദ്രൻ നൂറ് യജ്ഞങ്ങൾ നടത്തി അവനെ ആരാധിച്ച് അമരന്മാരുടെ രാജത്വം നേടി. ആ ആദിമില്ലാത്ത കേശവനെ ഞാൻ കാണും.
ന ബ്രഹ്മാ നേന്ദ്ര-രുദ്രാ-ശ്വി-വസ്വാ-ദിത്യ-മരുദൂഗണാഃ । യസ്യ സ്വരൂപം ജാനന്തി സ്പ്രക്ഷ്യത്യങ്ഗ സ മേ ഹരിഃ ।। ൫-൧൭-
ബ്രഹ്മാവോ, ഇന്ദ്രനോ, രുദ്രനോ, അശ്വിനികളോ, വസുക്കളോ, ആദിത്യന്മാരോ, മരുത്ഗണങ്ങളോ അവന്റെ യഥാർത്ഥ രൂപം അറിയുന്നില്ല. എന്നിരുന്നാലും, ആ ഹരിയാണ് എന്നെ സ്പർശിക്കാൻ പോകുന്നത്.
സര്വ്വാത്മാ സര്വ്വവിത് സര്വ്വഃ സര്വ്വഭൂതേഷ്വവസ്ഥിതഃ । യോ വിതത്യാത്യയോ വ്യാപീ സ വക്ഷ്യതി മയാ സഹ ।। ൫-൧൭-
എല്ലാവരുടെയും ആത്മാവും, എല്ലാം അറിയുന്നവനും, എല്ലായിടത്തും നിലകൊള്ളുന്നവനും, എല്ലായിടത്തും വ്യാപിച്ചിരിക്കുന്നവനും ആയവൻ എന്നോടൊപ്പം സംസാരിക്കും.
മത്സ്യ-കൂര്മ-പരാഹാ-ശ്വ-സിംഹരൂപാദിഭിഃ സ്ഥിതിമ് । ചകാര ജഗതോ യോഽജഃ സോഽദ്യ മാമാലപിഷ്യതി ।। ൫-൧൭-
മത്സ്യൻ, ആമ, വരാഹം, കുതിര, സിംഹം തുടങ്ങിയ രൂപങ്ങളിൽ ജന്മമില്ലാതെ ലോകത്തെ രക്ഷിച്ചവൻ ഇന്ന് എന്നോട് സംസാരിക്കും.
സാമ്പ്രതഞ്ച ജഗത്സ്വാമീ കാര്യ്യമാത്മഹ്ടദി സ്ഥിതമ് । കര്ത്തു മനുഷ്യതാം പ്രാപ്തഃ സ്വേച്ഛാദേഹധൃഗവ്യയഃ ।। ൫-൧൭-
ഇപ്പോൾ ലോകനാഥൻ തന്റെ ഇച്ഛയാൽ മനുഷ്യരൂപം സ്വീകരിച്ച്, തന്റെ കര്മ്മം പൂർത്തിയാക്കാൻ ശരീരം ധരിച്ചിരിക്കുകയാണ്, എന്നാൽ അവൻ മാറ്റമില്ലാതെ തന്നെ തുടരുന്നു.
യോഽനന്തഃ പൃഥിവീം ധത്തേ ശേഖരസ്ഥിതിസംസ്ഥിതാമ് । സോഽവതീര്ണോ ജഗത്യര്ഥേ മാമക്രൂരേതി വക്ഷ്യതി ।। ൫-൧൭-
അനന്തനായവൻ ഭൂമിയെ അതിന്റെ സ്ഥിതിയിൽ നിലനിർത്തുന്നവൻ ലോകത്തിനായി അവതരിച്ചിരിക്കുന്നു. അവൻ എന്നെ 'അകൂര' എന്നുവിളിക്കും.
പിതൃ-പുത്ര-സുഹ്ടദൂ-ഭ്രാതൃ-മാതൃ-ബന്ധുമയീമിമാമ് । യന്മായാം നാലമുത്തര്ത്തു ജഗത് നമോ നമഃ ।। ൫-൧൭-
പിതാവ്, മകൻ, സുഹൃത്ത്, സഹോദരൻ, മാതാവ്, ബന്ധുക്കൾ എന്നിവരാൽ നിർമ്മിതമായ ഈ മായയെ ലോകം അതിജയിക്കാൻ കഴിയില്ല. ഞാൻ വീണ്ടും വീണ്ടും നമസ്കരിക്കുന്നു.
തരത്യവിദ്യാം വിതതാം ഹ്ടദി യസ്മിന് നിവേശിതേ । യോഗീ മായാമമേയായ തസ്മൈ വിദ്യാത്മനേ നമഃ ।। ൫-൧൭-
മനസ്സ് അവനിൽ ആകുമ്പോൾ, വ്യാപിച്ചിരിക്കുന്ന അജ്ഞാനം കടന്ന് പോവാൻ കഴിയും. അളവുകിട്ടാത്ത യോഗിയുമായ ജ്ഞാനസ്വരൂപനായി അവനോട് ഞാൻ നമസ്കരിക്കുന്നു.
യജ്വിഭിര്യജ്ഞപുരുഷോ വാസുദേവശ്വ സാത്വതൈഃ । വേദാന്തവേദിഭിര്വിഷ്ണുഃ പ്രോച്യതേ യോ നതോഽസ്മി തമ് ।। ൫-൧൭-
യജ്ഞം ചെയ്യുന്നവർക്ക് യജ്ഞപുരുഷനായി, സാത്വതന്മാർക്ക് വാസുദേവനായി, വേദാന്തം അറിയുന്നവർക്ക് വിഷ്ണുവായി അറിയപ്പെടുന്ന അവനോട് ഞാൻ നമസ്കരിക്കുന്നു.
യഥാ തത്ര ജഗദ്ധാമ്രി ധാതര്യ്യോതത് പ്രതിഷ്ഠിതമ് । സദസത് തേന സത്യേന മയ്യസൌ യാതു സൌമ്യതാമ് ।। ൫-൧൭-
ലോകത്തിന്റെ അധിഷ്ഠാനമായ ആ സത്യം പോലെ, സത്തും അസത്തും അതിൽ നിലകൊള്ളുന്നു. ആ ദയാമയൻ എന്നോട് ദയ കാണിക്കട്ടെ.
സ്മൃതേ സകലകല്യാണ-ഭാജനം യത്ര ജായതേ । പുരുഷസ്തമജം നിത്യം വ്രജാമി ശരണം ഹരിമ് ।। ൫-൧൭-
ഓർമ്മിച്ചാൽ എല്ലാ മംഗളവും ലഭിക്കുന്ന, അജന്യനും ശാശ്വതനുമായ പുരുഷനായ ഹരിയെ ഞാൻ ശരണമാകുന്നു.
ഇത്ഥം സഞ്ചിന്തയന് വിഷ്ണു ഭക്തിനമ്രാത്മമാനസഃ । അക്രൂരോ ഗോകുല പ്രാപ്തഃ കിഞ്ചിത് സൂര്യ്യേ വിരാജതി ।। ൫-൧൭-
ഇങ്ങനെ വിഷ്ണുവിനെ ഭക്തിയോടെ വിനയത്തോടെ ചിന്തിച്ചുകൊണ്ട്, അകൂരം ഗോകുലത്തിലെത്തിയപ്പോൾ സൂര്യൻ അല്പം ഉദയിക്കുകയായിരുന്നു.