യവാമ്ബുനാ ച ദേവാനാം ദദ്യാദര്ഘ്യം വിധാനവിത് । സ്രഗ്ഗന്ധധൂപദീപാംശ്ച തേഭ്യോ ദദ്യാദ്യഥാവിധി
രീതിപരിചയമുള്ളവന് യവജലംകൊണ്ട് ദേവന്മാര്ക്ക് അര്ഘ്യം നല്കണം; പുഷ്പമാല, സുഗന്ധം, ധൂപം, വിളക്ക് എന്നിവയും വിധിപ്രകാരം അര്പ്പിക്കണം.
പിതൄണാമപസവ്യം തത് സര്വമേവോപകല്പയേത് । അനുജ്ഞാഞ്ച തതഃപ്രാപ്യ ദത്ത്വാ ദര്ഭാന് ദ്വിധാകൃതാന്
പിതാക്കന്മാര്ക്ക് ഇതെല്ലാം ഇടതുകൈയിലൂടെ ഒരുക്കണം; അവരില് നിന്ന് അനുമതി വാങ്ങി, രണ്ടായി കുത്തിയ ദര്ഭയും നല്കണം.
മന്ത്രപൂര്വം പിതൄണാന്തു കൃര്യാച്ചാവാഹനം ബുധഃ । തിലാമ്ബുനാ ചാപസവ്യം ദദ്യാദര്ഘ്യാദികം നൃപ
മന്ത്രങ്ങള് ഉപയോഗിച്ച് പിതാക്കന്മാരെ ആഹ്വാനിക്കണം; തിലജലം കൊണ്ടു ഇടതുകൈയിലൂടെ അര്ഘ്യാദികള് നല്കണം രാജാവേ.
കാലേ തത്രാതിഥിം പ്രാപ്തമന്നകാമം നൃപാധ്വഗമ് । ബ്രഹ്മണൈരഭ്യനുജ്ഞാതഃ കാമം തമപി ഭോജയേത്
അപ്പോള് ആ സമയത്ത്, ഭക്ഷണം ആഗ്രഹിച്ച് ഒരു അതിഥി, രാജാവോ യാത്രക്കാരനോ വന്നാല്, ബ്രാഹ്മണന്മാരുടെ അനുമതിയോടെ അവനെയും ഇഷ്ടപ്രകാരം ഭക്ഷിപ്പിക്കാം.
യോഗിനോ വിവിധൈ രൂപൈര്നരാണാമുപകാരിണഃ । ഭ്രമന്തി പൃഥിവീമേതാമവിജ്ഞാതസ്വരൂപിണാഃ
യോജികള് പല രൂപങ്ങളില് മനുഷ്യര്ക്ക് ഉപകാരപ്പെടാന് ഈ ഭൂമിയില് സഞ്ചരിക്കുന്നു; അവരുടെ യഥാര്ത്ഥ സ്വഭാവം ആര്ക്കും അറിയാവുന്നതല്ല.
സ്മാദഭ്യര്ചയേത് പ്രാപ്തം ശ്രാദ്ധകാലേഽതിഥിം ബുധഃ । ശ്രാദ്ധക്രിയാഫലം ഹന്തി നരേന്ദ്രാപൂജിതോഽതിഥിഃ
അതിനാല്, ശ്രാദ്ധസമയത്ത് വന്ന അതിഥിയെ ജ്ഞാനികള് ആദരിക്കണം; രാജാവേ, ആദരിക്കപ്പെടാത്ത അതിഥി ശ്രാദ്ധത്തിന്റെ ഫലം നശിപ്പിക്കും.
ജുഹുയാദ് വ്യഞ്ജനക്ഷാരവര്ജമന്നം തതോഽനലേ । അനുജ്ഞാതോ ദ്രിജൈസ്തൈസ്തു ത്രികൃത്വഃ പുരുഷര്ഷഭ
അവകാശങ്ങളും ഉപ്പും ഒഴികെയുള്ള അന്നം അഗ്നിയില് അര്പ്പിക്കണം; ആ ബ്രാഹ്മണന്മാരുടെ അനുമതിയോടെ, മൂന്നു പ്രാവശ്യം അര്പ്പിക്കണം മഹാനുഭാവാ.
അഗ്നയേ കവ്യവാഹായ സ്വാഹേത്യാദൌ നൃപാഹുതിഃ । സോമായ വൈ പിതൃമതേ ദാതവ്യാ തദനന്തരമ്
ആദ്യം അഗ്നിക്കു 'സ്വാഹ'യോടുകൂടി ഹോമം നടത്തണം; അതിന് ശേഷം പിതാക്കന്മാരുമായി ബന്ധമുള്ള സോമനു അര്പ്പിക്കണം.
വൈവസ്വതായ ചൈവാന്യാ തൃതീയാ ദീയതേ തതഃ । ഹുതാവശിഷ്ടമല്പാന്നം പിതൃപാത്രേഷു നിര്വപേത്
അതിനുശേഷം, വൈവസ്വതന് വേണ്ടി മൂന്നാമത്തെ ഹോമം നടത്തണം; ഹോമശേഷം ശേഷിക്കുന്ന കുറച്ച് അന്നം പിതൃപാത്രങ്ങളില് വയ്ക്കണം.
തതോഽന്നം മുഷ്ടമത്യര്ഥമഭീഷ്ടമതിസംസ്കൃതമ് । ദത്ത്വാ ജുഷധ്വമിച്ഛാതോ വാച്യമേതദനിഷ്ഠുരമ്
അതിനുശേഷം, വളരെ നന്നായി തയ്യാറാക്കിയ, ഇഷ്ടമുള്ള ഒരു കയ്യിലളവു അന്നം നല്കണം; അര്പ്പിച്ചശേഷം, ഇഷ്ടപ്രകാരം, മൃദുവായ വാക്കുകളില് പറയാം.
ഭോക്തവ്യം തൈശ്ച തച്ചിത്തൈര്മൌനിഭിഃ സുമുഖൈഃ സുഖമ് । അക്രുദ്ധ്യതാ ചാത്വരതാ ദേയം തേനാപി ഭക്തിതഃ
ഈ അന്നം മനസ്സ് സമാധാനമുള്ള, സൗമ്യരായ, ക്ഷമയുള്ള സന്ന്യാസിമാർക്ക് ആനന്ദത്തോടെ നൽകണം. ദയയും ഭക്തിയും കൊണ്ട്, കോപമില്ലാതെ, ആത്മനിയന്ത്രണത്തോടെ അർപ്പിക്കണം.
രക്ഷോഘ്നമന്ത്രപഠനം ഭൂമേരാസ്തരണം തിലൈഃ । കൃത്വാ ധ്യേയാഃ സ്വപിതരസ്ത ഏവ ദ്വിജസത്തമാഃ
രക്ഷയ്ക്ക് മന്ത്രങ്ങൾ ഉച്ചരിച്ച്, നിലത്ത് എള്ള് വിതറി, പിന്നെ, മഹാനായ ദ്വിജന്മാരേ, നിങ്ങളുടെ പിതാക്കളെ ധ്യാനിക്കണം.
പിതാ പിതാമഹശ്ചൈവ തഥൈവ പ്രപിതാമഹഃ । മമ തൃപ്തിം പ്രയാന്ത്വദ്യ വിപ്രദേഹേഷു സംസ്ഥിതാഃ
എന്റെ അച്ഛനും, അച്ഛന്റെ അച്ഛനും, അച്ഛന്റെ അച്ഛന്റെ അച്ഛനും, ബ്രാഹ്മണരുടെ ശരീരത്തിൽ വസിക്കുന്നവർ, ഇന്നവരുടെ തൃപ്തി പ്രാപിക്കട്ടെ.
പിതാ പിതാമഹശ്ചൈവ തഥൈവ പ്രപിതാമഹഃ । മമ തൃപ്തിം പ്രയാന്ത്വദ്യ ഹോമാപ്യായിതമൂര്തയഃ
എന്റെ അച്ഛനും, അച്ഛന്റെ അച്ഛനും, അച്ഛന്റെ അച്ഛന്റെ അച്ഛനും, ഹോമത്തിൽ അർപ്പിച്ച അഹുതികളാൽ പോഷിതരായവരുടെ തൃപ്തി ഇന്നുണ്ടാകട്ടെ.
പിതാ പിതാമഹശ്ചൈവ തഥൈവ പ്രപിതാമഹഃ । തൃപ്തിം പ്രയാന്തു പിഷ്ഡേന മയാ ദത്തേന ഭൂതലേ
എന്റെ അച്ഛനും, അച്ഛന്റെ അച്ഛനും, അച്ഛന്റെ അച്ഛന്റെ അച്ഛനും, ഞാൻ ഭൂമിയിൽ അർപ്പിച്ച പിണ്ഡത്തിൽ നിന്ന് തൃപ്തി പ്രാപിക്കട്ടെ.
പിതാ പിതാമഹശ്ചൈവ തഥൈവ പ്രപിതാമഹഃ । തൃപ്തിം പ്രയാന്തു മേ ഭക്ത്യാ മയൈതത്സമുദാഹൃതമ്
എന്റെ അച്ഛനും, അച്ഛന്റെ അച്ഛനും, അച്ഛന്റെ അച്ഛന്റെ അച്ഛനും, ഞാൻ ഭക്തിയോടെ ഉച്ചരിച്ച ഈ പ്രവർത്തിയിൽ നിന്ന് തൃപ്തി പ്രാപിക്കട്ടെ.
മാതാമഹസ്തൃപ്തിമുപൈതു തസ്യ തഥാ പിതാ തസ്യ പിതാ തതോഽന്യഃ । വിശ്വേ ച ദേവാഃ പരമാം പ്രയാന്തു തൃപ്തിം പ്രണശ്യന്തു ച യാതുധാനാഃ
എന്റെ അമ്മാവനും, അവന്റെ അച്ഛനും, അവന്റെ അച്ഛന്റെ അച്ഛനും തൃപ്തി പ്രാപിക്കട്ടെ. എല്ലാ ദേവന്മാർക്കും പരമമായ തൃപ്തി ലഭിക്കട്ടെ. ദുഷ്ടാത്മാക്കൾ നശിക്കട്ടെ.
യജ്ഞേശ്വരോ ഹവ്യസമസ്തകവ്യ-ഭോക്താവ്യയാത്വാ ഹരീരീശ്വരോഽത്ര । തത്സന്നിധാനാദപയാന്തു സദ്യോ രക്ഷാംസ്യശേഷാണ്യസുരാശ്ച സര്വൈ
യജ്ഞങ്ങളുടെ അധിപതിയായ ഹരിയും, എല്ലാ ഹവികളും കവിചവുമുള്ള അനശ്വരനായ ഈശ്വരനും ഇവിടെ സന്നിഹിതനാണ്. അവന്റെ സാന്നിധ്യത്തിൽ എല്ലാ ദാനവരും അസുരന്മാരും ഉടൻ ഇവിടെ നിന്ന് അകറ്റപ്പെടട്ടെ.
തൃപ്തിഷ്വേതേഷു വികിരേദന്നം വിപ്രേഷു ഭൂതലേ । ദദ്യാദാചമനാര്ഥായ തേബ്യോ വാരി സകൃത്സകൃത്
ഇവരെല്ലാവരും തൃപ്തരായപ്പോൾ, ഭൂമിയിൽ ബ്രാഹ്മണന്മാർക്ക് അന്നം വിതറണം. അവർക്കു വീണ്ടും വീണ്ടും ആചമനത്തിന് വെള്ളം നൽകണം.
സുതൃപ്തൈസ്തൈരനുജ്ഞാതഃ സര്വേണാന്നേന ഭൂതലേ । സതിലേന തതഃ പിമ്ഡാന് സമ്യഗ്ദദ്യാത്സമാഹിതഃ
അവരിൽ നിന്ന് അനുമതി കിട്ടിയ ശേഷം, ഭൂമിയിൽ അന്നം കഴിച്ച് തൃപ്തരായവരുടെ അനുമതിയോടെ, മനസ്സോടെ എള്ള് ചേർത്ത പിണ്ഡങ്ങൾ ശരിയായി അർപ്പിക്കണം.
പിതൃതീര്ഥേന സതിലം തഥൈവ സലിലാഞ്ജലിമ് । മാതാമഹേഭ്യസ്തേനൈവ പിണ്ഡാംസ്തീര്ഥേന നിര്വപേത്
പിതൃതീർത്ഥത്തിൽ നിന്ന് എടുത്ത എള്ള് ചേർത്ത വെള്ളം ഉപയോഗിച്ച്, അമ്മാവന്മാർക്ക് അർപ്പണവും പിണ്ഡവും അർപ്പിക്കണം.
ദീക്ഷിണാഗ്രേഷു ദര്ഭേഷു പുഷ്പധൂപാദിപൂജിതമ് । സ്വപിത്രേ പ്രഥമം പിണ്ഡം ദദ്യാദുച്ഛിഷ്ടസന്നിധൌ
തക്ഷിണഭാഗത്ത് ദർഭപ്പുല്ലിൽ പൂവും ധൂപവും അർപ്പിച്ച് അലങ്കരിച്ച്, ശേഷിച്ച അന്നത്തിന്റെ സാന്നിധ്യത്തിൽ ആദ്യം സ്വന്തം അച്ഛന് പിണ്ഡം അർപ്പിക്കണം.
പിതാമഹായ ചൈവാന്യം തത്പിത്രേ ച തഥാപരമ് । ദര്ഭഭൂലേ ലേപഭുജഃ പ്രീണയേല്ലേപഘര്ഷണൈഃ
അടുത്തത് അച്ഛന്റെ അച്ഛന് പിണ്ഡം അർപ്പിക്കണം, പിന്നെ അവന്റെ അച്ഛന്. ദർഭപ്പുല്ലിൽ വെച്ച്, ചാരവും ഉണക്കവും നടത്തി അവരെ സന്തോഷിപ്പിക്കണം.
പിണ്ഡൈര്മാതാമഹാംസ്തദ്വദ് ഗന്ധമാല്യാദിസംയുതൈഃ । പൂജയിത്വാ ദ്വിജാഗ്ര്യാണാം ദദ്യാച്ചാചമനം തതഃ
അമ്മാവന്മാർക്കും അതുപോലെ സുഗന്ധവും പൂമാലയും ചേർത്ത പിണ്ഡങ്ങൾ അർപ്പിക്കണം. അതിനുശേഷം മുഖ്യ ബ്രാഹ്മണന്മാരെ ആരാധിച്ച്, അവർക്കു ആചമനത്തിന് വെള്ളം നൽകണം.
പിതൃഭ്യഃ പ്രഥമം ഭക്ത്യാ തന്മനസ്കോ നരേശ്വര । സുസ്വധേത്യാശിഷാ യുക്താം ദദ്യാച്ഛക്ത്യാ ച ദിക്ഷിണാമ്
ആദ്യം, ഭക്തിയോടെ മനസ്സു കേന്ദ്രീകരിച്ച്, രാജാവേ, പിതാക്കന്മാർക്ക് 'സുസ്വധേ' എന്ന ആശംസയോടുകൂടി, തക്കശേഷിയനുസരിച്ച് ദാനം നൽകണം.
ദത്ത്വാ ച ദക്ഷിണാം തേഭ്യോ വാചയേദ്വൈശ്വദേവികാന് । പ്രീയന്താമിഹ യേ വിശ്വേദേവാസ്തേന ഇതീരയേത്
അവർക്കു ദാനം നൽകിയ ശേഷം, വിശ്വദേവന്മാർക്കുള്ള മന്ത്രങ്ങൾ ഉച്ചരിക്കണം. 'ഇവിടെ ഉള്ള എല്ലാ വിശ്വദേവന്മാർക്കും ഇതിൽ സന്തോഷം ലഭിക്കട്ടെ' എന്ന് പറയണം.
തഥേതി ചോക്തേ തൈര്വിപ്രൈഃ പ്രാര്ഥനീയാസ്തഥാശിഷഃ । പശ്വാദ്വിസര്ജയേദ് ദിവാന് പൂര്വം പിത്ര്യാന്മഹീപതേ
ബ്രാഹ്മണന്മാർ 'അങ്ങനെ തന്നെയാകട്ടെ' എന്ന് പറഞ്ഞാൽ, അവരുടെ അനുഗ്രഹം അപേക്ഷിക്കണം. പശുക്കളെ വിടുന്നതിന് മുമ്പ്, രാജാവേ, ആദ്യം പിതാക്കളെ വിടണം.
മാതാമഹാനാമപ്യേവം സഹ ദേവൈഃ ക്രമഃ സ്മൃതഃ । ഭോജനേ ജ ണ്വശക്ത്യാ ച ദാനേ തദ്വദ്വിസര്ജനേ
അമ്മാവന്മാർക്കും ദേവന്മാരോടൊപ്പം അന്നം അർപ്പിക്കുമ്പോഴും, തക്കശേഷിയനുസരിച്ച് ദാനം നൽകുമ്പോഴും, വിടവാങ്ങുമ്പോഴും, ഇതേ ക്രമം അനുസ്മരിക്കപ്പെടുന്നു.
ആപാദശൌചനാത് പൂര്വം കുര്യാദ് ദേവദ്വിജന്മസു । വിസര്ജനം തു പ്രഥമം പൈത്രമാതാമഹേഷു വൈ
ദേവന്മാരെയും ദ്വിജന്മാരെയും സംബന്ധിച്ച കര്മ്മങ്ങള് ചെയ്യുന്നതിന് മുമ്പ്, തല മുതല് കാലടിവരെ ശരീരം ശുദ്ധീകരിക്കണം. പിതാക്കളെയും അമ്മയുടെ പിതാക്കളെയും സംബന്ധിച്ച കര്മ്മങ്ങളില് ആദ്യം അവര്ക്കായി അര്പ്പണം നടത്തണം.
വിസര്ജയേത് പ്രീതിവചഃ സമ്മാനാഭ്യചിതാംസ്തതഃ । നിവര്ത്തേതാഭ്യനുജ്ഞാത ആദ്വാരം താനനുവ്രജേത്
അവരെ ആദരവോടെ സ്നേഹപൂര്വ്വം വാക്കുകള് പറഞ്ഞു ആദരിക്കുകയും, അവരോട് അനുമതി വാങ്ങി, അവരെ വാതിലിലേക്ക് അനുഗമിച്ച് യാത്രയാക്കുകയും വേണം.