തതഃ ക്രോധവ്യവായാദീനായാസം തൈര്ദ്വിജൈസ്സഹ । യജമാനോ ന കുര്വീത ദോഷസ്തത്ര മഹാനയമ്
അതിനുശേഷം, ആ ബ്രാഹ്മണന്മാരോടൊപ്പം കോപം, ലൈംഗികത, കഠിനപ്രയത്നം എന്നിവയിൽ ഏർപ്പെടരുത്; അങ്ങനെ ചെയ്താൽ വലിയ പാപം ഉണ്ടാകും.
ശ്രാദ്ധേ നിയുക്തോ ഭുക്ത്വാ വാ ഭോജയിത്വാ നിയുജ്യ ച । വ്യവായീ രേതസോ ഗര്ത്തേ മജ്ജയത്യാത്മനഃ പിതൄന്
ശ്രാദ്ധത്തിൽ നിയോഗിക്കപ്പെട്ട ബ്രാഹ്മണൻ, ഭക്ഷിച്ചതിനുശേഷമോ, മറ്റുള്ളവരെ ഭക്ഷിപ്പിച്ചതിനുശേഷമോ, ലൈംഗികബന്ധത്തിൽ ഏർപ്പെടുകയാണെങ്കിൽ, അവൻ തന്റെ പിതാക്കന്മാരെ ബീജത്തിന്റെ കുഴിയിലേക്ക് തള്ളുന്നു.
തസ്മാത് പ്രഥമമത്രോക്തം ദ്രിജാഗ്ര്യാണം നിമന്ത്രണമ് । അനിമന്ത്ര്യ ദ്വിജാനേവമാഗതാന് ഭോജയേദ് യതീന്
അതിനാല് മുമ്പ് പറഞ്ഞതുപോലെ, പ്രധാനപ്പെട്ട ദ്വിജന്മാരെ ആദ്യം ക്ഷണിക്കണം. ദ്വിജന്മാരെ ക്ഷണിക്കാതെ, അങ്ങോട്ട് വന്ന യതിമാരെ ഭക്ഷിപ്പിക്കരുത്.
പാദശൌചാദിനാ ഗേഹമാഗതാന് പൂജയേദ് ദ്വിജാന്
വീട്ടിലേക്ക് വന്ന ദ്വിജന്മാരെ, പാദപ്രക്ഷാലനം തുടങ്ങിയ ആചാരങ്ങള് പാലിച്ച് ആദരിക്കണം.
പവിത്രപാണിരാചാന്താനാസനേഷൂപവേശയേത് । പിതൄണാമയുജോ യുഗ്മാന് ദേവാനാമിച്ഛയാ ദ്വിജാന്
ശുദ്ധമായ കൈകള് കൊണ്ട്, അവര് വായ് കഴുകിയശേഷം, അവരെ ഇരിപ്പിടങ്ങളില് ഇരുത്തണം; തടസ്സങ്ങളില്ലാതെ പിതാക്കന്മാരുടെ ദമ്പതികളെ, ദേവന്മാരെയും, ദ്വിജന്മാരെയും ഇഷ്ടപ്രകാരം ഇരുത്താം.
ദേവാനാമേകമേകം വാ പിതൄണാഞ്ച നിയോജയേത്
ദേവന്മാരെയും പിതാക്കന്മാരെയും ഓരോരുത്തരായി വേണമെങ്കില് വേര്പെടുത്തി നിയോഗിക്കണം.
തഥാ മാതാമഹശ്വാദ്ധം വൈശ്വദേവസമന്വിതമ് । കുര്വീത ഭക്തിസമ്പന്നസ്തന്ത്രം വാ വൈശ്വദൈവികമ്
അതു പോലെ, മാതാമഹന്റെ ശ്രാദ്ധവും വൈശ്വദേവ ചടങ്ങോടൊപ്പം ഭക്തിപൂര്വ്വം പൂര്ണ്ണമായി നടത്തണം, അല്ലെങ്കില് വൈശ്വദേവ രീതിയില് ചെയ്യാം.
പ്രാങമുഖാന് ഭോജയേദ് വിപ്രാന് ദേവാനാമുഭയാത്മകാന് । പിതൃമാതാമഹാനാഞ്ച ഭോജയേച്ചാപ്യുദങ്മുഖാന്
ദേവന്മാരുടെ സ്വഭാവം ഉള്ള ബ്രാഹ്മണന്മാരെ കിഴക്കോട്ട് മുഖം നോക്കി ഭക്ഷിപ്പിക്കണം; പിതാക്കന്മാരെയും മാതാമഹന്മാരെയും വടക്കോട്ട് മുഖം നോക്കി ഭക്ഷിപ്പിക്കണം.
പൃഥക് തയോഃ കേചിദാഹുഃ ശ്രാദ്ധസ്യ കരണാം നൃപ । ഏകത്രൈകേന പാകേന വദന്ത്യന്യേ മഹര്ഷയഃ
ഈ രണ്ടും ശ്രാദ്ധത്തിന് വേര്പെടുത്തി ചെയ്യണമെന്ന് ചിലര് പറയുന്നു രാജാവേ; മറ്റുചില മഹർഷിമാര് ഒന്നിച്ച് ഒരേ പാചകത്തില് ചെയ്യാമെന്ന് പറയുന്നു.
വിഷ്ടരാര്ഥം കുശം ദത്ത്വാ സമ്പൂജ്യാര്ധ്യം വിധാനതഃ । കുര്യാദാവാഹനം പ്രാജ്ഞോ ദേവാനാം തദനുജ്ഞയാ
ഇരിപ്പിടത്തിനായി ഒരു കുശത്തണ്ട് നല്കി, അര്ഘ്യജലം നല്കി ആദരിക്കണം; ദേവന്മാരുടെ അനുമതിയോടെ, ജ്ഞാനമുള്ളവന് അവരെ ആഹ്വാനിക്കണം.
യവാമ്ബുനാ ച ദേവാനാം ദദ്യാദര്ഘ്യം വിധാനവിത് । സ്രഗ്ഗന്ധധൂപദീപാംശ്ച തേഭ്യോ ദദ്യാദ്യഥാവിധി
രീതിപരിചയമുള്ളവന് യവജലംകൊണ്ട് ദേവന്മാര്ക്ക് അര്ഘ്യം നല്കണം; പുഷ്പമാല, സുഗന്ധം, ധൂപം, വിളക്ക് എന്നിവയും വിധിപ്രകാരം അര്പ്പിക്കണം.
പിതൄണാമപസവ്യം തത് സര്വമേവോപകല്പയേത് । അനുജ്ഞാഞ്ച തതഃപ്രാപ്യ ദത്ത്വാ ദര്ഭാന് ദ്വിധാകൃതാന്
പിതാക്കന്മാര്ക്ക് ഇതെല്ലാം ഇടതുകൈയിലൂടെ ഒരുക്കണം; അവരില് നിന്ന് അനുമതി വാങ്ങി, രണ്ടായി കുത്തിയ ദര്ഭയും നല്കണം.
മന്ത്രപൂര്വം പിതൄണാന്തു കൃര്യാച്ചാവാഹനം ബുധഃ । തിലാമ്ബുനാ ചാപസവ്യം ദദ്യാദര്ഘ്യാദികം നൃപ
മന്ത്രങ്ങള് ഉപയോഗിച്ച് പിതാക്കന്മാരെ ആഹ്വാനിക്കണം; തിലജലം കൊണ്ടു ഇടതുകൈയിലൂടെ അര്ഘ്യാദികള് നല്കണം രാജാവേ.
കാലേ തത്രാതിഥിം പ്രാപ്തമന്നകാമം നൃപാധ്വഗമ് । ബ്രഹ്മണൈരഭ്യനുജ്ഞാതഃ കാമം തമപി ഭോജയേത്
അപ്പോള് ആ സമയത്ത്, ഭക്ഷണം ആഗ്രഹിച്ച് ഒരു അതിഥി, രാജാവോ യാത്രക്കാരനോ വന്നാല്, ബ്രാഹ്മണന്മാരുടെ അനുമതിയോടെ അവനെയും ഇഷ്ടപ്രകാരം ഭക്ഷിപ്പിക്കാം.
യോഗിനോ വിവിധൈ രൂപൈര്നരാണാമുപകാരിണഃ । ഭ്രമന്തി പൃഥിവീമേതാമവിജ്ഞാതസ്വരൂപിണാഃ
യോജികള് പല രൂപങ്ങളില് മനുഷ്യര്ക്ക് ഉപകാരപ്പെടാന് ഈ ഭൂമിയില് സഞ്ചരിക്കുന്നു; അവരുടെ യഥാര്ത്ഥ സ്വഭാവം ആര്ക്കും അറിയാവുന്നതല്ല.
സ്മാദഭ്യര്ചയേത് പ്രാപ്തം ശ്രാദ്ധകാലേഽതിഥിം ബുധഃ । ശ്രാദ്ധക്രിയാഫലം ഹന്തി നരേന്ദ്രാപൂജിതോഽതിഥിഃ
അതിനാല്, ശ്രാദ്ധസമയത്ത് വന്ന അതിഥിയെ ജ്ഞാനികള് ആദരിക്കണം; രാജാവേ, ആദരിക്കപ്പെടാത്ത അതിഥി ശ്രാദ്ധത്തിന്റെ ഫലം നശിപ്പിക്കും.
ജുഹുയാദ് വ്യഞ്ജനക്ഷാരവര്ജമന്നം തതോഽനലേ । അനുജ്ഞാതോ ദ്രിജൈസ്തൈസ്തു ത്രികൃത്വഃ പുരുഷര്ഷഭ
അവകാശങ്ങളും ഉപ്പും ഒഴികെയുള്ള അന്നം അഗ്നിയില് അര്പ്പിക്കണം; ആ ബ്രാഹ്മണന്മാരുടെ അനുമതിയോടെ, മൂന്നു പ്രാവശ്യം അര്പ്പിക്കണം മഹാനുഭാവാ.
അഗ്നയേ കവ്യവാഹായ സ്വാഹേത്യാദൌ നൃപാഹുതിഃ । സോമായ വൈ പിതൃമതേ ദാതവ്യാ തദനന്തരമ്
ആദ്യം അഗ്നിക്കു 'സ്വാഹ'യോടുകൂടി ഹോമം നടത്തണം; അതിന് ശേഷം പിതാക്കന്മാരുമായി ബന്ധമുള്ള സോമനു അര്പ്പിക്കണം.
വൈവസ്വതായ ചൈവാന്യാ തൃതീയാ ദീയതേ തതഃ । ഹുതാവശിഷ്ടമല്പാന്നം പിതൃപാത്രേഷു നിര്വപേത്
അതിനുശേഷം, വൈവസ്വതന് വേണ്ടി മൂന്നാമത്തെ ഹോമം നടത്തണം; ഹോമശേഷം ശേഷിക്കുന്ന കുറച്ച് അന്നം പിതൃപാത്രങ്ങളില് വയ്ക്കണം.
തതോഽന്നം മുഷ്ടമത്യര്ഥമഭീഷ്ടമതിസംസ്കൃതമ് । ദത്ത്വാ ജുഷധ്വമിച്ഛാതോ വാച്യമേതദനിഷ്ഠുരമ്
അതിനുശേഷം, വളരെ നന്നായി തയ്യാറാക്കിയ, ഇഷ്ടമുള്ള ഒരു കയ്യിലളവു അന്നം നല്കണം; അര്പ്പിച്ചശേഷം, ഇഷ്ടപ്രകാരം, മൃദുവായ വാക്കുകളില് പറയാം.
ഭോക്തവ്യം തൈശ്ച തച്ചിത്തൈര്മൌനിഭിഃ സുമുഖൈഃ സുഖമ് । അക്രുദ്ധ്യതാ ചാത്വരതാ ദേയം തേനാപി ഭക്തിതഃ
ഈ അന്നം മനസ്സ് സമാധാനമുള്ള, സൗമ്യരായ, ക്ഷമയുള്ള സന്ന്യാസിമാർക്ക് ആനന്ദത്തോടെ നൽകണം. ദയയും ഭക്തിയും കൊണ്ട്, കോപമില്ലാതെ, ആത്മനിയന്ത്രണത്തോടെ അർപ്പിക്കണം.
രക്ഷോഘ്നമന്ത്രപഠനം ഭൂമേരാസ്തരണം തിലൈഃ । കൃത്വാ ധ്യേയാഃ സ്വപിതരസ്ത ഏവ ദ്വിജസത്തമാഃ
രക്ഷയ്ക്ക് മന്ത്രങ്ങൾ ഉച്ചരിച്ച്, നിലത്ത് എള്ള് വിതറി, പിന്നെ, മഹാനായ ദ്വിജന്മാരേ, നിങ്ങളുടെ പിതാക്കളെ ധ്യാനിക്കണം.
പിതാ പിതാമഹശ്ചൈവ തഥൈവ പ്രപിതാമഹഃ । മമ തൃപ്തിം പ്രയാന്ത്വദ്യ വിപ്രദേഹേഷു സംസ്ഥിതാഃ
എന്റെ അച്ഛനും, അച്ഛന്റെ അച്ഛനും, അച്ഛന്റെ അച്ഛന്റെ അച്ഛനും, ബ്രാഹ്മണരുടെ ശരീരത്തിൽ വസിക്കുന്നവർ, ഇന്നവരുടെ തൃപ്തി പ്രാപിക്കട്ടെ.
പിതാ പിതാമഹശ്ചൈവ തഥൈവ പ്രപിതാമഹഃ । മമ തൃപ്തിം പ്രയാന്ത്വദ്യ ഹോമാപ്യായിതമൂര്തയഃ
എന്റെ അച്ഛനും, അച്ഛന്റെ അച്ഛനും, അച്ഛന്റെ അച്ഛന്റെ അച്ഛനും, ഹോമത്തിൽ അർപ്പിച്ച അഹുതികളാൽ പോഷിതരായവരുടെ തൃപ്തി ഇന്നുണ്ടാകട്ടെ.
പിതാ പിതാമഹശ്ചൈവ തഥൈവ പ്രപിതാമഹഃ । തൃപ്തിം പ്രയാന്തു പിഷ്ഡേന മയാ ദത്തേന ഭൂതലേ
എന്റെ അച്ഛനും, അച്ഛന്റെ അച്ഛനും, അച്ഛന്റെ അച്ഛന്റെ അച്ഛനും, ഞാൻ ഭൂമിയിൽ അർപ്പിച്ച പിണ്ഡത്തിൽ നിന്ന് തൃപ്തി പ്രാപിക്കട്ടെ.
പിതാ പിതാമഹശ്ചൈവ തഥൈവ പ്രപിതാമഹഃ । തൃപ്തിം പ്രയാന്തു മേ ഭക്ത്യാ മയൈതത്സമുദാഹൃതമ്
എന്റെ അച്ഛനും, അച്ഛന്റെ അച്ഛനും, അച്ഛന്റെ അച്ഛന്റെ അച്ഛനും, ഞാൻ ഭക്തിയോടെ ഉച്ചരിച്ച ഈ പ്രവർത്തിയിൽ നിന്ന് തൃപ്തി പ്രാപിക്കട്ടെ.
മാതാമഹസ്തൃപ്തിമുപൈതു തസ്യ തഥാ പിതാ തസ്യ പിതാ തതോഽന്യഃ । വിശ്വേ ച ദേവാഃ പരമാം പ്രയാന്തു തൃപ്തിം പ്രണശ്യന്തു ച യാതുധാനാഃ
എന്റെ അമ്മാവനും, അവന്റെ അച്ഛനും, അവന്റെ അച്ഛന്റെ അച്ഛനും തൃപ്തി പ്രാപിക്കട്ടെ. എല്ലാ ദേവന്മാർക്കും പരമമായ തൃപ്തി ലഭിക്കട്ടെ. ദുഷ്ടാത്മാക്കൾ നശിക്കട്ടെ.
യജ്ഞേശ്വരോ ഹവ്യസമസ്തകവ്യ-ഭോക്താവ്യയാത്വാ ഹരീരീശ്വരോഽത്ര । തത്സന്നിധാനാദപയാന്തു സദ്യോ രക്ഷാംസ്യശേഷാണ്യസുരാശ്ച സര്വൈ
യജ്ഞങ്ങളുടെ അധിപതിയായ ഹരിയും, എല്ലാ ഹവികളും കവിചവുമുള്ള അനശ്വരനായ ഈശ്വരനും ഇവിടെ സന്നിഹിതനാണ്. അവന്റെ സാന്നിധ്യത്തിൽ എല്ലാ ദാനവരും അസുരന്മാരും ഉടൻ ഇവിടെ നിന്ന് അകറ്റപ്പെടട്ടെ.
തൃപ്തിഷ്വേതേഷു വികിരേദന്നം വിപ്രേഷു ഭൂതലേ । ദദ്യാദാചമനാര്ഥായ തേബ്യോ വാരി സകൃത്സകൃത്
ഇവരെല്ലാവരും തൃപ്തരായപ്പോൾ, ഭൂമിയിൽ ബ്രാഹ്മണന്മാർക്ക് അന്നം വിതറണം. അവർക്കു വീണ്ടും വീണ്ടും ആചമനത്തിന് വെള്ളം നൽകണം.
സുതൃപ്തൈസ്തൈരനുജ്ഞാതഃ സര്വേണാന്നേന ഭൂതലേ । സതിലേന തതഃ പിമ്ഡാന് സമ്യഗ്ദദ്യാത്സമാഹിതഃ
അവരിൽ നിന്ന് അനുമതി കിട്ടിയ ശേഷം, ഭൂമിയിൽ അന്നം കഴിച്ച് തൃപ്തരായവരുടെ അനുമതിയോടെ, മനസ്സോടെ എള്ള് ചേർത്ത പിണ്ഡങ്ങൾ ശരിയായി അർപ്പിക്കണം.