ദേവാപിര്ബാല ഏവാരണ്യം വിവേശ ॥ ൪,൨൦.
ദേവാപി ബാലനായിരിക്കുമ്പോള് തന്നെ കാട്ടിലേക്ക് പോയി.
ശന്തനുസ്തു മഹീപാലോഽഭൂത് ॥ ൪,൨൦.
ശാന്തനു രാജാവായി.
അയം ച തസ്യ ശ്ലോകഃ പൃഥിവ്യാം ഗീയതേ ॥ ൪,൨൦.
അവനെ കുറിച്ച് ഭൂമിയില് ഈ ശ്ലോകം പാടപ്പെടുന്നു.
യംയം കരാഭ്യാം സ്പൃശതി വീര്ണം യൌവനമേതി സഃ । ശാന്തിം ചാപ്നോതി യേനാഗ്ര്യാം കര്മണാ തേന ശന്തനുഃ ॥ ൪,൨൦.
ശാന്തനു കൈകൊണ്ട് ആരെയെങ്കിലും തൊടുമ്പോള് അവന് യുവാവാകുന്നു; അവന്റെ മഹത്തായ കര്മ്മം മൂലം അവന് സമാധാനം നേടുന്നു.
തസ്യ ച ശന്തനോര്രാഷ്ട്രേ ദ്വാദശവര്ഷാണി ദേവോ ന വവര്ഷ ॥ ൪,൨൦.
ശാന്തനുവിന്റെ രാജ്യത്ത് പന്ത്രണ്ടു വര്ഷം മഴപെയ്തില്ല.
തതശ്ചാശേഷരാഷ്ട്രവിനാശമവേക്ഷ്യാസൌ രാജാ ബ്രാഹ്മണാനപൃച്ഛത്കസ്മാദസ്മാകം രാഷ്ട്രേ ദേവോ ന വര്ഷതി കോ മമാപരാധ ഇതി ॥ ൪,൨൦.
രാജ്യം മുഴുവന് നശിച്ചതു കണ്ട രാജാവ് ബ്രാഹ്മണരോട് ചോദിച്ചു: 'നമ്മുടെ ദേശത്ത് ദേവന് മഴവിട്ടില്ലേ? എന്റെ തെറ്റ് എന്താണ്?'
തതശ്ച തമൂചുര്ബ്രാഹ്മണാഃ ॥ ൪,൨൦.
അപ്പോള് ബ്രാഹ്മണര് രാജാവിനോട് പറഞ്ഞു.
അഗ്രജസ്യ തേ ഹീയമവനിസ്ത്വയാ സംഭുജ്യതേ അതഃ പരിവേത്താ ത്വമിത്യുക്തഃസ രാജാ പുനസ്താനപൃച്ഛത് ॥ ൪,൨൦.
'നിന്റെ മൂത്ത സഹോദരന്റെ ഭൂമി നീ ഭോഗിക്കുന്നു; അതുകൊണ്ട് നീ അന്യായിയായി.' അങ്ങനെ പറഞ്ഞപ്പോള് രാജാവ് വീണ്ടും അവരോട് ചോദിച്ചു.
കിം മയാത്ര വിധേയമിതി ॥ ൪,൨൦.
'ഞാന് എന്ത് ചെയ്യണം?' എന്ന് രാജാവ് ചോദിച്ചു.
തതസ്തേ പുനരപ്യൂചുഃ ॥ ൪,൨൦.
അവരെ വീണ്ടും മറുപടി പറഞ്ഞു.
യാവദ്ദേവാപിര്ന പതനാദിഭിര് ദോഷൈരഭിഭൂയതേ താവദേതത്തസ്യാര്ഹം രാജ്യമ് ॥ ൪,൨൦.
ദേവാപി ധർമ്മത്തിൽനിന്ന് വീഴുന്നതുപോലുള്ള ദോഷങ്ങൾകൊണ്ട് കീഴടക്കപ്പെടുന്നില്ലാത്തവരെക്കാൾ ഈ രാജ്യം അവനാണ് യോജിച്ചത്.
തദലമേതേന തു തസ്മൈ ദീയതാമിത്യുക്തേ തസ്യം മന്ത്രിപ്രവരേണാശ്മരാവിണാ തത്രാരണ്യേ തപസ്വിനോ വേദവാദവിരോധവക്താരഃ പ്രയുക്താഃ ॥ ൪,൨൦.
'ഇതുപോരാ, രാജ്യം അവനു നൽകണം' എന്നതായപ്പോൾ പ്രധാനമന്ത്രി അശ്മരാവി അരണ്യത്തിൽ വിരുന്ന് വേദവാക്യങ്ങൾ അനുസരിക്കുന്ന തപസ്സുകാരെ അയച്ചു.
തൈരസ്യാപ്യതിഋജുമതേര്മഹീപതിപുത്രസ്യ ബുദ്ധിര്വേദവാദവിരോധമാര്ഗാനുസാരിണ്യക്രിയത ॥ ൪,൨൦.
അവർകൊണ്ട്, അത്യന്തം നേരായ രാജകുമാരന്റെ മനസും വേദവാക്യങ്ങൾക്കു വിരുദ്ധമായ വഴിയിൽ തിരിച്ചു.
രാജാ ച ശന്തനുര്ദ്വിജവചനോത്പന്നപരിദേവനശോകസ്താന് ബ്രാഹ്മണാനഗ്രതഃ കൃത്വാഗ്രജസ്യ പ്രദാനായാരണ്യം ജഗാമ ॥ ൪,൨൦.
ബ്രാഹ്മണരുടെ വാക്കുകൾ കേട്ട് ദു:ഖവും വിഷാദവും അനുഭവിച്ച രാജാവ് ശാന്തനു, അവരെ മുന്നിൽ വെച്ച്, അഗ്രജന് രാജ്യം നൽകാൻ അരണ്യത്തിലേക്ക് പോയി.
തദാശ്രമമുപഗതാശ്ച തമവനതമവനീപതിപുത്രം ദേവാപിമുപതസ്ഥുഃ ॥ ൪,൨൦.
അവർ ആശ്രമത്തിലെത്തിയപ്പോൾ, രാജകുമാരനായ ദേവാപിയെ ദേവന്മാർ വന്ദിച്ചു സമീപിച്ചു.
തേ ബ്രാഹ്മണാ വേദവാദാനുബന്ധീനി വചാംസി രാജ്യമഗ്രജേന കര്തവ്യമിത്യര്ഥവന്തി തമൂചുഃ ॥ ൪,൨൦.
ആ ബ്രാഹ്മണർ വേദവാക്യങ്ങൾ അനുസരിച്ച വാക്കുകൾ പറഞ്ഞ്, 'രാജ്യം മൂത്ത സഹോദരൻ ഭരിക്കണം' എന്നു പറഞ്ഞു.
അസാവപി ദേവാപിര്വേദവാദവിരോധയുക്തിദൂഷിതമനേകപ്രകാരം താനാഹ ॥ ൪,൨൦.
പക്ഷേ, ദേവാപി വേദവാക്യങ്ങൾക്കു വിരുദ്ധമായ തർക്കങ്ങൾ കൊണ്ട് അവരെ പലവിധത്തിൽ മറുപടി പറഞ്ഞു.
തതസ്തേ ബ്രാഹ്മണാഃ ശന്തനുമൂചുഃ ॥ ൪,൨൦.
അപ്പോൾ ആ ബ്രാഹ്മണർ ശാന്തനുവിനോട് പറഞ്ഞു.
ആഗച്ഛ ഹേ രാജന്നലമത്രാതിനിര്ബധേന പ്രശാന്ത ഏവാസാവനാ വൃഷ്ടിദോഷഃ പതിതോയമനാദികാലമഭിഹിതവേദവചനദൂഷണോച്ചരണാത് ॥ ൪,൨൦.
'രാജാവേ, ഇനി വൈകേണ്ട; വേദവാക്യങ്ങൾക്കു വിരുദ്ധമായ വാക്കുകൾ പറഞ്ഞതുകൊണ്ടു ദീർഘകാലം ഉണ്ടായ വരൾച്ചയുടെ ദോഷം ഇപ്പോൾ അവസാനിച്ചു' എന്നു പറഞ്ഞു.
പതിതേ ചാഗ്രജേ നൈവ തേ പരിവേതൃത്വം ഭവതീത്യുക്തഃ ശന്തനുഃസ്വപുരമാഗമ്യ രാജ്യമകരോത് ॥ ൪,൨൦.
'മൂത്ത സഹോദരൻ വീണുപോയാൽ നിനക്ക് അവകാശം വരില്ല' എന്നു പറഞ്ഞു; ശാന്തനു തന്റെ നഗരത്തിലേക്ക് മടങ്ങി രാജ്യം ഭരിച്ചു.
വേദവാദവിരോധവചനോച്ചാരണദൂഷിതേ ച തസ്മിന്ദേവാപൌ തിഷ്ഠത്യപി ജ്യേഷ്ഠഭ്രാതര്യഖിലസസ്യനിഷ്പത്തയേ വവര്ഷ ഭഗവാന്പര്ജന്യഃ ॥ ൪,൨൦.
ദേവാപി വേദവാക്യങ്ങൾക്കു വിരുദ്ധമായ വാക്കുകൾ പറഞ്ഞിട്ടും അവിടെ തുടരുമ്പോൾ, എല്ലാവർക്കും അനുഗ്രഹം ലഭിക്കേണ്ടതിന്ന് ഭഗവാൻ മേഘം മഴ പെയ്യിച്ചു.
ബാഹ്ലീകാത്സോമദത്തഃ പുത്രോഽഭൂത് ॥ ൪,൨൦.
ബാഹ്ലികനു സോമദത്തൻ എന്ന പുത്രൻ ജനിച്ചു.
സോമദത്തസ്യാപി ഭൂരിഭൂരിശ്രവശല്യസംജ്ഞാസ്ത്രയഃ പുത്രാ ബഭൂവുഃ ॥ ൪,൨൦.
സോമദത്തനു ഭൂരി, ഭൂരിശ്രവസ്, ശല്യൻ എന്നിങ്ങനെ മൂന്നു പുത്രന്മാർ ഉണ്ടായിരുന്നു.
ശന്തനോരപ്യമരനദ്യാം ജാഹ്നവ്യാമുദാരകീര്തിരശേഷശാസ്ത്രര്ഥവിദ്ഭീഷ്മഃ പുത്രോഽഭൂത് ॥ ൪,൨൦.
ശാന്തനുവിനും അമരനദിയായ ജാഹ്നവിയിലും, എല്ലാ ശാസ്ത്രാർത്ഥങ്ങളിലും പ്രാവീണ്യമുള്ള ഭീഷ്മൻ ജനിച്ചു.
സത്യവത്യാം ച ചിത്രാങ്ഗദവിചിത്രവീര്യൌ ദ്വൌ പുത്രാവുത്പാദയാമാസ ശന്തനുഃ ॥ ൪,൨൦.
ശാന്തനു സത്യവതിയിൽ നിന്ന് ചിത്രാംഗദനും വിചിത്രവീര്യനും എന്ന രണ്ടു പുത്രന്മാർക്ക് ജന്മം നൽകി.
ചിത്രാങ്ഗദസ്തു ബാല ഏവ ചിത്രാങ്ഗദേനൈവ ഗന്ധര്വോണാഹവേ നിഹതഃ ॥ ൪,൨൦.
ചിത്രാംഗദൻ ബാലനിരിക്കെ തന്നെ ചിത്രാംഗദ എന്ന ഗന്ധർവനാൽ യുദ്ധത്തിൽ കൊല്ലപ്പെട്ടു.
വിചിത്രവീര്യോഽപി കാശീരാജതനയേ അംബാംവാലികേ ഉപയേമേ ॥ ൪,൨൦.
വിചിത്രവീര്യൻ കാശിരാജാവിന്റെ പുത്രിമാരായ അംബയും വാലികയും വിവാഹം ചെയ്തു.
തദുപഭോഗാതിഖേദാച്ച യക്ഷ്മണാ ഗൃഹീതഃ സ പഞ്ചത്വമഗമത് ॥ ൪,൨൦.
അധികമായ ആസ്വാദനവും വിഷമവും കാരണം, അവൻ ക്ഷയരോഗം പിടിച്ചു മരണം അനുഭവിച്ചു.
സത്യവതീനിയോഗാച്ച മത്പുത്രഃ കൃഷ്ണദ്വൈപായനോ മാതുര്വചനമനതിക്രമണീയമിതി കൃത്വാ വിചിത്രവീര്യക്ഷേത്രേ ധൃതരാഷ്ട്രപാണ്ഡുതത്പ്രഹിതഭുജിഷ്യായാം വിദുരം ചോത്പാദയാമാസ ॥ ൪,൨൦.
സത്യവതിയുടെ ആജ്ഞ പ്രകാരം, എന്റെ മകൻ കൃഷ്ണദ്വൈപായനൻ, അമ്മയുടെ വാക്ക് ലംഘിക്കരുതെന്ന് കരുതി, വിചിത്രവീര്യന്റെ വംശത്തിൽ, ധൃതരാഷ്ട്രനും പാണ്ഡുവും അയച്ച ദാസിയിലൂടെ, വിദുരനെ ജനിപ്പിച്ചു.
ധതരാഷ്ട്രോപി ഗാന്ധാര്യാം ദുര്യോധനദുഃ ശാസനപ്രധാനം പുത്രശതമുത്പാദയാമാസ ॥ ൪,൨൦.
ധൃതരാഷ്ട്രനും ഗന്ധാരിയിൽ നിന്ന് ദുര്യോധനനും ദുഃശാസനനും പ്രധാനമായുള്ള നൂറു പുത്രന്മാരെ ജനിപ്പിച്ചു.