അനല്പോപാദാനം ചാസ്യാസംശയമത്രാഽസൌ മണിവരസ്തിഷ്ഠിതീതി കൃതാധ്യവസായോഽന്യത്പ്രയോജനമുദ്ദിശ്യ സകലയാദവസമാജമാത്മഗൃഹ ഏവാചീകരത്
അവനു സമ്പത്ത് കുറവൊന്നുമില്ല; സംശയമില്ല, ആ മഹാമണി ഇവിടെ തന്നെയുണ്ട് എന്നു ഉറപ്പിച്ച കൃഷ്ണൻ, മറ്റൊരു ഉദ്ദേശ്യത്തോടെ എല്ലാ യദുക്കളെയും തന്റെ വീട്ടിൽ കൂട്ടിച്ചേർത്തു.
തത്ര ചോപവിഷ്ടേഷ്വഖിലേഷു യദുഷു പൂര്വം പ്രയോജനമുപന്യസ്യ പര്യവസിതേ ച തസ്മിന് പ്രസംഗാംതരപരിഹാസകഥാമക്രൂരേണ കൃത്വാ ജനാര്ദനസ്തമക്രൂരമാഹ
എല്ലാ യദുക്കളും അവിടെ ഇരുന്നപ്പോൾ, ആദ്യം തന്റെ ഉദ്ദേശം വിശദീകരിച്ച്, അതിനു ശേഷം മറ്റു ഹാസ്യപ്രസംഗങ്ങൾ നടത്തിയശേഷം, ജനാർദ്ദനൻ അകൂരനോടു പറഞ്ഞു.
കിമത്രാനുഷ്ഠേയമന്യഥാ ചേദ്ബ്രവീമ്യഹം തത്കേവലാംബരതിരോധാനമന്വിഷ്യംതോ രത്നമേതേ ദ്ര ക്ഷ്യംതി അതിവിരോധോ ന ക്ഷമ ഇതി സംചിംത്യ തമഖിലജഗത്കാരണഭൂതം നാരായണമാഹക്രൂരഃ
ഇവിടെ എന്ത് ചെയ്യണം? അല്ലെങ്കിൽ ഞാൻ പറയാം. അവർ മാണിക്യം ഒളിപ്പിക്കാൻ ശ്രമിച്ചാൽ, അവർ അതു കണ്ടുപിടിക്കും; എന്നാൽ തുറന്ന വിരോധം ശരിയല്ല. അങ്ങനെ ചിന്തിച്ച അകൂരം, ലോകത്തിനു കാരണം ആയ നാരായണനോടു പറഞ്ഞു.
ഭഗവന്മമൈതത്സ്യമംതകരത്നം ശതധനുഷാ സമര്പിതമപഗതേ ച തസ്മിന്നദ്യ ശ്വഃ പരശ്വോ വാ ഭഗവാന് യാചയിഷ്യതീതി കൃതമതിരതികൃച്ഛ്രേണൈതാവംതം കാലമധാരയമ്
ഭഗവാനേ, ഈ സ്യാമന്തകമണി ശതധന്വൻ എനിക്ക് ഏൽപ്പിച്ചതാണു. അവൻ പോയശേഷം, ഭഗവാൻ ഇന്ന് അല്ലെങ്കിൽ നാളെ അല്ലെങ്കിൽ മറ്റന്നാൾ ചോദിക്കും എന്നാശയത്തിൽ, വലിയ കഷ്ടതയോടെ ഇത്രയും കാലം ഞാൻ സഹിച്ചു.
തസ്യ ച ധാരണശ്ക്ലോഏ!നാഹമശ്ഷോഓ!പഭോഗേഷ്വസംഗിമാനസോ ന വേദ്മി സ്വസുഖകലാമപി
ഇത് സൂക്ഷിക്കുന്നതിന്റെ ബുദ്ധിമുട്ടിൽ, അതിന്റെ ആനന്ദത്തിൽ എനിക്ക് ആസ്വാദനമോ ആഗ്രഹമോ ഇല്ല; എനിക്ക് സ്വയം ഒരു സന്തോഷം പോലും അറിയില്ല.
ഏതാവന്മാത്രമപ്യശ്ഷോരാഷ്ട്രോപകാരീ ധാരയിതും ന ശക്നോതി ഭവാന്മന്യത ഇത്യാത്മനാ ന ചോദിതവാന്
രാജ്യത്തിന് ഉപകാരിയായ നിങ്ങൾക്ക് ഇത്രയും ഭാരവും സഹിക്കാൻ കഴിയില്ലെന്ന് കരുതി, സ്വയം അതിന് ശ്രമിച്ചില്ല.
തദിദം സ്യമംതകരത്നം ഗൃഹ്യതാമിച്ഛയാ യസ്യാഭിമതം തസ്യ സമര്പ്യതാമ്
അതിനാൽ, ഈ സ്യമന്തക രത്നം ആഗ്രഹമുള്ളവൻ എടുക്കട്ടെ; ആരാണ് അതിനെ ഏറ്റവും ഇഷ്ടപ്പെടുന്നത്, അവനാണ് അതു നൽകേണ്ടത്.
തതഃ സ്വോദരവസ്ത്രനിഗോപിതമതിലഘുകനകസമുദ്ഗകഗതം പ്രകടീകൃതവാന്
അതിനുശേഷം, തന്റെ വസ്ത്രത്തിന്റെ മടിയിൽ ഒളിപ്പിച്ചിരുന്ന അത്യന്തം ചെറുതായ സ്വർണ്ണ പെട്ടി പുറത്തെടുത്ത് എല്ലാവർക്കും കാണിച്ചു.
തതശ്ച നിഷ്ക്രാമ്യ സ്യമംതകമണിം തസ്മിന്യദുകുലസമാജേ മുമോച
അതിനുശേഷം, അകൃതൻ അങ്ങോട്ട് വന്ന് യദുകുലസമൂഹത്തിൽ സ്യമന്തക രത്നം പുറത്തുവിട്ടു.
മുക്തമാത്രേ ച തസ്മിന്നതികാന്ത്യാ തദഖിലമാസ്ഥാനമുദ്യോതിതമ്
അത് പുറത്തുവിട്ടതുമാത്രം, അതിന്റെ അതിശയകരമായ പ്രകാശം മുഴുവൻ സഭയും പ്രകാശിപ്പിച്ചു.
അഥാഹാക്രുരഃ സ ഏഷ മണിഃ ശതധന്വനാസ്മാകം സമര്പിതഃ യസ്യായം സ ഏനം ഗൃഹ്ണാതു ഇതി
അപ്പോൾ അകൃതൻ പറഞ്ഞു: 'ഈ രത്നം ശതധൻവൻ ഞങ്ങൾക്ക് നൽകി; ആരുടേതാണോ അതു അവൻ തന്നെ എടുക്കട്ടെ.'
തമാലോക്യ സര്വയാദവാനാം സാധുസാധ്വിതി വിസ്മിതമനസാം വാചോഽശ്രൂയംത
അത് കണ്ടപ്പോൾ, എല്ലാ യാദവരും അത്ഭുതംകൊണ്ടു മനസ്സിൽ നിറഞ്ഞു, 'ശബാശ്, ശബാശ്' എന്ന ശബ്ദങ്ങൾ മുഴങ്ങുകയായിരുന്നു.
തമാലോക്യാതീവ ബലഭദ്രോ മമായമച്യുതേനൈവ സാമാന്യസ്സമന്വിച്ഛിത ഇതി കൃതസ്പൃഹോഽഭൂത്
അത് കണ്ടപ്പോൾ, ബലരാമൻ അതിനെ അതിയായി ആഗ്രഹിച്ചു, 'ഇത് എന്റെതാണു്; അച്യുതനും അതിനെ തുല്യമായി ആഗ്രഹിക്കുന്നു' എന്ന് മനസ്സിൽ വിചാരിച്ചു.
മമൈവായം പിതൃധനമിത്യതീവ ച സത്യഭാമാപി സ്പൃഹയാംചകാര
'ഇത് എന്റെ അച്ഛന്റെ സമ്പത്താണ്' എന്ന് കരുതി സത്യഭാമയും അതിനെ അതിയായി ആഗ്രഹിച്ചു.
ബലസത്യാവലോകനാത്കൃഷ്ണോപ്യാത്മാനം ഗോചക്രാംതരാവസ്ഥിതമിവ മേനേ
ബലരാമനും സത്യഭാമയും ആഗ്രഹിക്കുന്നതും കണ്ടു കൃഷ്ണൻ താൻ വലിയ ഒരു വിഷമത്തിൽ കുടുങ്ങിയതുപോലെ തോന്നി.
സകലയാദവസമക്ഷം ചാക്രൂരമാഹ
എല്ലാ യാദവന്മാരുടെയും സാന്നിധ്യത്തിൽ കൃഷ്ണൻ അകൃതനോട് പറഞ്ഞു.
ഏതദ്ധി മണിരത്നമാത്മസംശോധനായ ഏതേഷാം യദൂനാം മയാ ദര്ശിതമ് ഏതച്ച മമ ബലഭദ്ര സ്യ ച സാമാന്യം പിതൃധനം ചൈതത്സത്യഭാമായാ നാന്യസ്യൈതത്
ഈ രത്നം ഞാൻ യാദവന്മാർക്ക് കാണിച്ചത് ആത്മശുദ്ധിക്കായാണ്; ഇത് എന്റെതും ബലരാമന്റേയും സത്യഭാമയുടേയും പിതൃസമ്പത്താണ്; മറ്റാരുടേതുമല്ല.
ഏതച്ച സര്വകാലം ശുചിനാ ബ്രഹ്മചര്യാദിഗുണവതാ ധ്രിയമാണമശ്ഷോരാഷ്ട്രസ്യോപകാരകമശുചിനാ ധ്രിയമാണമാധാരമേവ ഹംതി
ഇത് എല്ലായ്പ്പോഴും ശുദ്ധനും ബ്രഹ്മചര്യാദി ഗുണങ്ങളുള്ളവനും കൈവശം വയ്ക്കണം; അശുദ്ധനായവൻ—even though he does good to the kingdom—ഇത് കൈവശം വച്ചാൽ രാജ്യം തകർന്നുപോകും.
അതോഹമസ്യ ഷോഡശസ്ത്രീസഹസ്രപരിഗ്രഹാദസമര്ഥോ ധാരണേ കഥമേതത്സത്യഭാമാ സ്വീകരോതി
അതിനാൽ, പതിനാറായിരം ഭാര്യമാർ ഉള്ളതിനാൽ എനിക്ക് ഇത് കൈവശം വയ്ക്കാൻ കഴിയില്ല; അങ്ങനെ സത്യഭാമയ്ക്കും എങ്ങനെ കഴിയുമെന്നോ?
ആര്യബലഭദ്രേണാപി മദിരാപാനാദ്യശ്ഷോഓ!പഭോഗപരിത്യാഗഃ കാര്യഃ
ആര്യനായ ബലരാമനും ഇനി മുതൽ മദ്യംപാനം പോലുള്ള സുഖങ്ങൾ ഉപേക്ഷിക്കണം.
തദലം യദുലോകോയം ബലഭദ്രഃ അഹം ച സത്യാ ച ത്വാം ദാനപതേ പ്രാര്ഥയാമഃ
അതിനാൽ, മതിയാകട്ടെ—യാദു ജനങ്ങൾക്കു് അറിയിക്കട്ടെ: ബലരാമനും സത്യഭാമയും ഞാനും നിങ്ങളോട് അപേക്ഷിക്കുന്നു, ദാനപതേ.
തദ്ഭവാനേവ ധാരയിതും സമര്ഥഃ
അതിനാൽ, നിങ്ങൾക്കാണ് ഇത് സൂക്ഷിക്കാൻ കഴിയുക.
ത്വദ്ധൃതം ചാസ്യ രാഷ്ട്രസ്യോപകാരകം തദ്ഭവാനശ്ഷോരാഷ്ട്രനിമിത്തമേതത്പൂര്വവദ്ധാരയത്വന്യന്ന വക്തവ്യമിത്യുക്തോ ദാനപതിസ്തഥേത്യാഹ ജഗ്രാഹ ച തന്മഹാരത്നമ്
നിങ്ങൾ സൂക്ഷിക്കുന്നതുകൊണ്ട് രാജ്യം ഉപകാരപ്പെടുന്നു; അതിനാൽ, മുമ്പുപോലെ രാജ്യം خاطرിച്ച് നിങ്ങൾ തന്നെ സൂക്ഷിക്കട്ടെ; മറ്റൊന്നും പറയാനില്ല.' അങ്ങനെ പറഞ്ഞപ്പോൾ ദാനപതി സമ്മതിച്ചു, ആ മഹാരത്നം ഏറ്റെടുത്തു.
തതഃപ്രഭൃത്യക്രൂരഃ പ്രകടേനൈവ തേനാതിജാജ്ജ്വല്യമാനേനാത്മകംഠാവസക്തേനാദിത്യ ഇവാംശുമാലീ ചചാര
അത് കഴിഞ്ഞ് അകൂരം തന്റെ കഴുത്തിൽ തെളിഞ്ഞിരുന്ന പ്രകാശം പോലെ തുറന്നുപറഞ്ഞ് നടക്കാൻ തുടങ്ങി, സൂര്യൻ തന്റെ കിരണങ്ങളാൽ അലങ്കരിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നതുപോലെ.
ഇത്യേതദ്ഭഗവതോ മിഥ്യാഭിശസ്തിക്ഷാലനം യഃ സ്മരതി ന തസ്യ കദാചിദല്പാപി മിഥ്യാഭിശസ്തിര്ഭവതി അവ്യാഹതാഖിലേംദ്രി യശ്ചാഖിലപാപമോക്ഷമവാപ്നോതി
ഭഗവാന്റെ ഈ തെറ്റായ കുറ്റാരോപണത്തിൽ നിന്നുള്ള ശുദ്ധീകരണം ഓർക്കുന്നവനു ഒരിക്കലും ചെറിയൊരു തെറ്റായ കുറ്റാരോപണവും സംഭവിക്കില്ല; അവന്റെ എല്ലാ ഇന്ദ്രിയങ്ങളും തടസ്സമില്ലാതെ പ്രവർത്തിക്കുമ്പോൾ അവൻ എല്ലാ പാപങ്ങളിൽ നിന്നും മോചനം നേടും.
തത്ര ചാസ്യ യുധ്യമാനസ്യാതിശ്വദ്ധാദത്തവിശിഷ്ടപാത്രോപയുക്താന്നതോയാദിനാ കൃഷ്ണസ്യ ബലപ്രാണപുഷ്ടിരഭൂത ।। ൪-൧൩-
അവിടെ യുദ്ധം ചെയ്യുമ്പോൾ, വലിയ വിശ്വാസത്തോടെ ഉചിതമായ പാത്രങ്ങളിൽ സമർപ്പിച്ച അന്നം, വെള്ളം മുതലായവ കൊണ്ടാണ് കൃഷ്ണന്റെ ശക്തിയും ജീവശക്തിയും വളർന്നു.
ശ്രീപരാശര ഉവാച അനമിത്രസ്യ പുത്രഃ ശിനിര്നാമാഭവത് ॥ ൪,൧൪.
ശ്രീപരാശരൻ പറഞ്ഞു: അനമിത്രന്റെ മകനായിരുന്നു ശിനി.
തസ്യാപി സത്യകഃ സത്യകാത്സാത്യകിര്യുയുധാനാപരനാമാ ॥ ൪,൧൪.
അവനു സത്യക എന്നൊരു മകനുണ്ടായി; സത്യകയിൽ നിന്ന് സാത്യകി ജനിച്ചു, അവൻ യുയുധാനൻ എന്നും അറിയപ്പെടുന്നു.
തസ്മാദപി സംജയഃ തത്പുത്രശ്ച കുണിഃ കുണേര്യുഗന്ധരഃ ॥ ൪,൧൪.
അവനിൽ നിന്ന് സംജയൻ ജനിച്ചു; അവന്റെ മകൻ കുണി; കുണിയിൽ നിന്ന് യുഗന്ധരൻ ജനിച്ചു.
ദാനപതേ ജാനീമ ഏവ വയം യഥാ ശതധന്വനാ തദിദമഖിലജഗത്സാരഭൂതം സ്യമംതകം രത്നം ഭവതഃ തദശ്ഷോരാഷ്ട്രോപകരകം ഭവത്സകാശോ! തിഷ്ഠതി തിഷ്ഠതു സര്വ ഏവ വയം തത്പ്രഭാവഫലഭുജഃ കിം ത്വേഷ ബലഭദ്രോ ഽസ്മാനാശംകിതവാംശ്തദസ്മത്പ്രീതയേ ദര്ശയസ്വേത്യഭിധായ ജോഷം സ്ഥിതേ ഭഗവതി വാസുദേവേ സരത്നസ്സോചിംതയത്
ദാനശീലനേ, ഈ സ്യാമന്തകമണി ശതധന്വൻ നിന്നെ ഏൽപ്പിച്ചതാണെന്നും, അതു ഇപ്പോൾ നിന്റെ കൈയിലാണെന്നും നാം അറിയുന്നു. അതു നിന്റെ കൈയിൽ തന്നെ ഇരിക്കട്ടെ; അതിന്റെ ഫലങ്ങൾ നമുക്കെല്ലാവർക്കും ലഭിക്കട്ടെ. എന്നാൽ ബാലഭദ്രൻ സംശയത്തോടെ ഇരിക്കുന്നു; അതിനാൽ, ഞങ്ങൾക്കു ആശ്വാസം നൽകാൻ ദയവായി അതു കാണിക്കൂ എന്നു പറഞ്ഞ്, വാസുദേവൻ മൗനമായിരിക്കേ, മണിയുടെ ഉടമ ആലോചിച്ചു.