തഥേത്യുക്ത്വാ ബലദേവോ രഥ ഏവ തസ്ഥൌ
ബലരാമന് സമ്മതിച്ച് രഥത്തില് തന്നെ നിന്നു.
കൃഷ്ണോപി ദ്വിക്രോശമാത്രം ഭൂമിഭാഗമനുസൃത്യ ദൂരസ്ഥിതസ്യൈവ ചക്രം ക്ഷിപ്ത്വാ ശതധനുഷശ്ശിരശ്ചിച്ഛേദ
കൃഷ്ണന് ഏകദേശം രണ്ട് ക്രോഷം ദൂരം നടന്നു, അകലെ നിന്നുകൊണ്ട് ചക്രം എറിയുകയും ശതധന്വന്റെ തല വെട്ടി വീഴ്ത്തുകയും ചെയ്തു.
തച്ഛരീരാംബരാദിഷു ച ബഹുപ്രകാരമന്വിച്ഛന്നപി സ്യമംതകമണിം നാവാപ പദാ തദോപഗമ്യ ബലഭദ്ര മാഹ
അവന്റെ ശരീരവും വസ്ത്രങ്ങളും മറ്റും വളരെ ശ്രദ്ധയോടെ പരിശോധിച്ചെങ്കിലും സ്യാമന്തക രത്നം കണ്ടെത്താനായില്ല. പിന്നെ ബാലഭദ്രനോടു ചെന്നു പറഞ്ഞു.
വൃഥൈവാസ്മാഭിഃ ശതധനുര്ഘാതിതഃ ന പ്രാപ്തമഖിലജഗത്സാരഭൂതം തന്മഹാരത്നം സ്യമംതകാഖ്യമിത്യാകര്ണ്യോദ്ഭൂതകോപോ ബലദേവോ വാസുദേവമാഹ
നാം ശതധന്വനെ വെറുതെയായി കൊല്ലുകയായിരുന്നു; ലോകത്തിന്റെ സാരമായ മഹാരത്നമായ സ്യാമന്തകം കിട്ടിയില്ല. ഇതു കേട്ട ബാലരാമന് കോപത്തോടെ വാസുദേവനോട് പറഞ്ഞു.
ധിക്ത്വാം യസ്ത്വമേവമര്ഥലിപ്സുരേതച്ച തേ ഭ്രാതൃത്വാന്മയാ ക്ഷാംതം തദയം പംഥാസ്സ്വേച്ഛയാ ഗമ്യതാം ന മേ ദ്വാരകയാ ന ത്വയാ ന ചാശ്ഷോബംധുഭിഃ കാര്യ്യമലമലമേഭിര്മമാഗ്രതോഽലീകശപഥൈരിത്യാക്ഷിപ്യ തത്കഥാം കഥംചിത്പ്രസാദ്യമാനോപി ന തസ്ഥൌ
നിനക്കു ലാഭം കിട്ടണമെന്ന ആഗ്രഹം കൊണ്ടാണ് ഇതൊക്കെ. നീ എന്റെ സഹോദരനാണ് എന്നതുകൊണ്ടു ഞാന് സഹിച്ചു. ഇനി നിന്നെപ്പോലും ദ്വാരകയെയും എനിക്കു വേണ്ട. എന്റെ മുന്നില് വ്യാജപ്രതിജ്ഞകള് വേണ്ട. പോരാ, പോരാ! കൃഷ്ണന് എത്രയും മനസ്സിലാക്കാന് ശ്രമിച്ചെങ്കിലും ബാലരാമന് അവിടെ നിന്നില്ല.
സ വിദേഹപുരീം പ്രവിവേശ
അവന് വിദേഹപുരിയില് പ്രവേശിച്ചു.
ജനകരാജശ്ചാര്ഘ്യപൂര്വകമേനം ഗൃഹം പ്രവേശയാമാസ
ജനകരാജാവ് അര്ഘ്യവുമായി അവനെ വീട്ടിലേക്ക് സ്വാഗതം ചെയ്തു.
സ തത്രൈവ ച തസ്ഥൌ
അവന് അവിടെ തന്നെ താമസിച്ചു.
വാസുദേവോഽപി ദ്വാരകാമാജഗാമ
വാസുദേവനും ദ്വാരകയിലേക്ക് മടങ്ങി.
യാവച്ച ജനകരാജഗൃഹേ ബലഭദ്രോ ഽവതസ്ഥേ താവദ്ധാര്ത്തരാഷ്ട്രോ ദുര്യോധനസ്തത്സകാശാദ്ഗദാശിക്ഷാമശിക്ഷയത്
ജനകരാജാവിന്റെ വീട്ടില് ബാലഭദ്രന് താമസിച്ചിരിക്കുമ്പോള് ധൃതരാഷ്ട്രപുത്രനായ ദുര്യോധനന് അവനില് നിന്ന് ഗദായുദ്ധം പഠിച്ചു.
വര്ഷത്രയാംതേ ച ബഭ്രൂഗ്രസേനപ്രഭൃതിഭിര്യാദവൈര്ന തദ്ര ത്നം കൃഷ്ണേനാഽപഹൃതമിതി കൃതാവഗതിഭിര്വിദേഹനഗരീം ഗത്വാ ബലദേവസ്സംപ്രത്യായ്യ ദ്വാരകാമാനീതഃ
മൂന്നു വർഷം കഴിഞ്ഞപ്പോൾ ഉഗ്രസേനനും ബഭ്രുവും മറ്റു യാദവരും കൃഷ്ണൻ ആ രത്നം എടുത്തിട്ടില്ലെന്ന് മനസ്സിലാക്കി, വിദ്യാനഗരിയിലെ ബാലരാമനോട് വിശ്വാസം ഉണ്ടാക്കി, അവനെ വീണ്ടും ദ്വാരകയിലേക്ക് കൊണ്ടുവന്നു.
അക്രൂരോപ്യുത്തമമണിസമുദ്ഭൂതസുവര്ണേന ഭഗവദ്ധ്യാനപരോഽനവരതം യജ്ഞാനിയാജ
അക്രൂരം ഭഗവാനെ നിരന്തരം ധ്യാനിച്ച്, ആ ഉത്തമരത്നത്തിൽ നിന്നുണ്ടായ സ്വർണ്ണം ഉപയോഗിച്ച്, യജ്ഞങ്ങൾ തുടർച്ചയായി നടത്തി.
സവനഗതൌ ഹി ക്ഷത്രിയവൈശ്യൌ നിഘ്നന്ബ്രഹ്മഹാ ഭവതീത്യേവംപ്രകാരം ദീക്ഷാകവചം പ്രവിഷ്ട ഏവ തസ്ഥൌ
യജ്ഞശാലയിൽ ക്ഷത്രിയരും വൈശ്യരും എത്തിയാൽ ബ്രാഹ്മണഹത്യ ചെയ്തവൻ നശിക്കും; അതിനാൽ ദീക്ഷയുടെ സംരക്ഷണത്തിൽ അക്രൂരം അവിടെ തന്നെ തുടരുകയായിരുന്നു.
ദ്വിഷഷ്ടിവര്ഷാണ്യേവം തന്മണിപ്രഭാവാത്തത്രോപസര്ഗദുര്ഭിക്ഷമാരികാമരണാദികം നാഭൂത്
അങ്ങനെ ആ രത്നത്തിന്റെ ശക്തിയാൽ അമ്പത്തിരണ്ടു വർഷം അവിടെയൊരുവിധ ദുരന്തവും, ക്ഷാമവും, രോഗവും, മരണവും ഉണ്ടായില്ല.
അഥാക്രൂരപക്ഷീയൈര്ഭോജൈശ്ശത്രുഘ്നേ സാത്വതസ്യ പ്രപൌത്രേ വ്യാപാദിതേ ഭോജൈസ്സഹാക്രൂരോ ദ്വാരകാമപഹായാപക്രാന്തഃ
പിന്നീട് സാത്വതന്റെ പ്രപൗത്രനായ ശത്രുഘ്നൻ അക്രൂരന്റെ കൂട്ടുകാരായ ഭൂജന്മാർകൊണ്ട് കൊല്ലപ്പെട്ടപ്പോൾ, അക്രൂരും ഭൂജന്മാരുമായി ദ്വാരക വിട്ടുപോയി.
തദപക്രാംതിദിനാദാരഭ്യ തത്രോപസര്ഗദുര്ഭിക്ഷവ്യാലാനാവൃഷ്ടിമാരികാദ്യുപദ്ര വാ ബഭൂവുഃ
അക്രൂരും ഭൂജന്മാരും പോയ ദിവസം മുതൽ അവിടെയെല്ലാം ദുരന്തങ്ങൾ, ക്ഷാമം, കാട്ടുമൃഗങ്ങളുടെ ആക്രമണം, വരൾച്ച, രോഗം തുടങ്ങിയ ദുരിതങ്ങൾ ഉണ്ടായി.
അഥ യാദവാ ബലഭദ്രോ ഗ്രസേനസമവേതാ മംത്രമമംത്രയന്
അപ്പോൾ യാദവർ, ബാലഭദ്രനും ഉഗ്രസേനനും കൂടെ ചേർന്ന് ആലോചിച്ചു.
ഭഗവാനുരഗാരികേതനഃ കിമിദമേകദൈവ പ്രചുരോപദ്ര വാഗമനമേതദാലോച്യതാമിത്യുക്തേംധകനാമാ യദുവൃദ്ധഃ പ്രാഹ
എല്ലാവർക്കും പ്രിയനായ ഭഗവാൻ പറഞ്ഞു: 'ഇത് എന്താണ്? ഇത്രയും ദുരന്തങ്ങൾ ഒരുമിച്ച് വന്നത് എന്തുകൊണ്ടാണ്? ഇതിനെക്കുറിച്ച് ആലോചിക്കണം.' അപ്പോൾ ആന്ധക എന്ന യദുകുലവൃദ്ധൻ പറഞ്ഞു.
അസ്യാക്രൂരസ്യ പിതൃശ്വഫല്കോ യത്ര യത്രാഭൂത്തത്രതത്ര ദുര്ഭിക്ഷമാരികാനാവൃഷ്ട്യാദികം നാഭൂത്
ഈ അക്രൂരന്റെ അച്ഛൻ ശ്വഫൽക്കൻ എവിടെയുണ്ടായാലും അവിടെ ക്ഷാമം, രോഗം, വരൾച്ച തുടങ്ങിയ ദുരിതങ്ങൾ ഉണ്ടായിരുന്നില്ല.
കാശീരാജസ്യ വിഷയേ ത്വനാവൃഷ്ട്യാ ച ശ്വഫല്കോ നീതഃ തതശ്ച തത്ക്ഷണാദ്ദേവോ വവര്ഷ
കാശിരാജാവിന്റെ ദേശത്ത് വരൾച്ച വന്നപ്പോൾ ശ്വഫൽക്കനെ അവിടെ കൊണ്ടുവന്നതോടെ അന്നേരത്തേ തന്നെ ദേവന്മാർ മഴ പെയ്യിച്ചു.
കാശീരാജപത്ന്യാശ്ച ഗര്ഭേ കന്യാരത്നം പൂര്വമാസീത്
കാശിരാജാവിന്റെ ഭാര്യയുടെ ഗർഭത്തിൽ മുമ്പ് ഒരു വിലയേറിയ മകൾ ഉണ്ടായിരുന്നു.
സാ ച കന്യാ പൂര്ണേപി പ്രസൂതികാലേ നൈവ നിശ്ചക്രാമ
പൂർണ്ണമായ പ്രസവസമയം എത്തിയിട്ടും ആ മകൾ ജനിച്ചില്ല.
ഏവം ച തസ്യ ഗര്ഭസ്യ ദ്വാദശവര്ഷാണ്യനിഷ്ക്രാമതോ യയുഃ
അങ്ങനെ ആ കുഞ്ഞ് പിറവിയില്ലാതെ പന്ത്രണ്ടു വർഷം ഗർഭത്തിൽ തന്നെ തുടരുകയായിരുന്നു.
കാശീരാജശ്ച താമാത്മജാം ഗര്ഭസ്ഥാമാഹ
അപ്പോൾ കാശിരാജാവ് ഗർഭത്തിൽ തന്നെ ഉള്ള മകളോട് പറഞ്ഞു.
പുത്രി കസ്മാന്ന ജായസേ നിഷ്ക്രമ്യ താമാസ്യം തേ ദ്ര ഷ്ടുമിച്ഛാമി ഏതാം ച മാതരം കിമിതി ചിരം ക്ലേശയിഷ്യസീത്യുക്താ ഗര്ഭസ്ഥൈവ വ്യാജഹാര
'മകളേ, നീ എന്തുകൊണ്ട് ജനിക്കാതെ ഇരിക്കുന്നു? ഞാൻ നിന്റെ മുഖം കാണാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു. നീ ഇങ്ങനെ അമ്മയെ ഇത്രയും കാലം വേദനിപ്പിക്കേണ്ടത് എന്തിന്?' അങ്ങനെ ചോദിച്ചപ്പോൾ, ഗർഭത്തിൽ തന്നെ കുട്ടി മറുപടി പറഞ്ഞു.
താത യദ്യേകൈകാം ഗാം ദിനേദിനേ ബ്രാഹ്മണായ പ്രയച്ഛസി തദഹമന്യൈസ്ത്രിഭിര്വര്ഷൈരസ്മാദ്ഗര്ഭാത്തതോഽവശ്യം നിഷ്ക്രമിഷ്യാമീത്യേദ്വചനമാകര്ണ്യ രാജാ ദിനേദിനേ ബ്രാഹ്മണായ ഗാം പ്രാദാത്
'അച്ഛാ, നീ ഓരോ ദിവസവും ഒരു പശു ബ്രാഹ്മണനു കൊടുക്കുമെങ്കിൽ, ഇനി മൂന്നു വർഷത്തിനുള്ളിൽ ഞാൻ തീർച്ചയായും ഈ ഗർഭത്തിൽ നിന്ന് പുറത്തുവരും.' ഈ വാക്കുകൾ കേട്ട രാജാവ് ഓരോ ദിവസവും ഒരു പശു ബ്രാഹ്മണനു നൽകി.
സാപി താവതാ കാലേന ജാതാ
അങ്ങനെ ആ കാലം കഴിഞ്ഞപ്പോൾ ആ മകൾ ജനിച്ചു.
തതസ്തസ്യാഃ പിതാ ഗാംദിനീതി നാമ ചകാര
പിന്നീട് അവളുടെ അച്ഛൻ അവള്ക്ക് ഗാന്തിനി എന്ന പേര് നൽകി.
താം ച ഗാംദിനീം കന്യാം ശ്വഫല്കായോപകാരിണേ ഗൃഹമാഗതായാര്ഘ്യഭൂതാം പ്രാദാത്
ആ ഗാംദിനി എന്ന കന്യയെ, ശ്വഫൽക്കൻ അവരുടെ വീട്ടിൽ എത്തിയപ്പോൾ അവൻ ചെയ്ത സഹായത്തിന് നന്ദിയായി, അർഘ്യമായി അവനു നൽകി.
തസ്യാമയമക്രൂരഃ ശ്വഫല്കാജ്ജജ്ഞേ
ശ്വഫൽക്കനും ഗാംദിനിയുമിൽ നിന്ന് അകൂരം ജനിച്ചു.