ദേവര്ഷിപൂജകഃ സമ്യക് പിതൃപിണ്ഡോദകപ്രദഃ । സത്കര്താ ചാതിഥീനാം യഃ സ ലോകാനുത്തമാന് വ്രജേത്
ദേവന്മാരെയും ഋഷിമാരെയും യഥാവിധി ആരാധിക്കുന്നവനും, പിതാക്കളെ ജലം ഭക്ഷണം നല്കി ആദരിക്കുന്നവനും, അതിഥികളെ മാന്യമായി സ്വീകരിക്കുന്നവനും ഉത്തമലോകങ്ങളില് എത്തും.
ഹിതം മിതം പ്രിയം കാലേ വശ്യാത്മാ യോഽഭിഭാഷതേ । സ യാതി ലോകാനാഹ്ലാദഹേതുഭൂതാന് നൃപാക്ഷയാന്
ഉചിതമായ സമയത്ത് ഉപകാരപ്രദവും, മിതമായതും, മനോഹരവുമായ വാക്കുകള് സംസാരിക്കുന്നവനും, ആത്മസംയമനം പുലര്ത്തുന്നവനും, സുഖം നല്കുന്ന, ക്ഷയിക്കാത്ത ലോകങ്ങളില് എത്തും.
ധീമാന് ഹ്രീമാന് ക്ഷമായുക്തോ ഹ്യാസ്തികോ വിനയാന്വിതഃ । വിദ്യാഭിജനവൃദ്ധാനാം യാതി ലോകാനനുത്തമാന്
ജ്ഞാനവും ലജ്ജയും ക്ഷമയും വിശ്വാസവും വിനയവും ഉള്ളവന് ജ്ഞാനവും ഉത്തമവംശവും പ്രായവും ഉള്ളവരുടെ ഉന്നത ലോകങ്ങളില് എത്തും.
അകാലഗര്ജിതാദൌ ച പര്വസ്വാശൌചകാദിഷു । അനധ്യായം ബുധഃ കുര്യാദുപരാഗാദികേ തഥാ
അസമയം മിന്നല്, ഉത്സവദിനങ്ങള്, അശുദ്ധി, ഗ്രഹണം മുതലായ സമയങ്ങളില് പണ്ഡിതന് പഠനം നിര്ത്തണം.
ശമം നയതി യഃ ക്രുദ്ധാന് സര്വബന്ധുരമത്സരീ । ഭീതാശ്വാസനകൃത് സാധുഃ സ്വര്ഗസ്തസ്യാല്പകം ഫലമ്
കോപിതരായവരെ ശമിപ്പിക്കുന്നവനും, ബന്ധുക്കളോടു വൈരമില്ലാത്തവനും, ഭയപ്പെട്ടവരെ ആശ്വസിപ്പിക്കുന്നവനും, സദാചാരമുള്ളവനും, അവന്ക്കു സ്വര്ഗ്ഗം പോലും ചെറിയ പ്രതിഫലമാണ്.
വര്ഷാതപാദിഷു ച്ഛത്രീ ദണ്ഡീ രാത്ര്യടവീഷു ച । ശരീരത്രാണകാമോ വൈ സോപാനത്കഃ സദാ വ്രജേത്
മഴയിലും കനല്ചൂടിലും കുടയുമായി, രാത്രിയിലും കാടിലും ദണ്ഡം കൈവശം വച്ച്, ശരീരം സംരക്ഷിക്കാനായി എപ്പോഴും ചെരിപ്പ് ധരിച്ചിരിക്കണം.
നോര്ധ്വം ന തിര്യഗ്ദൂരം വാ ന പശ്യന് പര്യടേദ്ബുധഃ । യുഗമാത്രം മഹീപൃഷ്ഠം നരോ ഗച്ഛേദ്വിലോകയന്
ജ്ഞാനി മേലോട്ടോ വശത്തോ ദൂരത്തോ നോക്കി നടക്കരുത്; കാളയുടെ കൂറ്റം അളവോളം മുന്നില് മാത്രം ശ്രദ്ധയോടെ നടക്കണം.
ദോഷഹേതൂനശേഷാംശ്ച വശ്യാത്മാ യോ നിരസ്യതി । തസ്യ ധര്മാര്ഥകാമാനാം ഹാനിര്നാല്പാപി ജായതേ
ആത്മസംയമനം പുലര്ത്തി എല്ലാ ദോഷകാരണങ്ങളും പൂര്ണമായി ഒഴിവാക്കുന്നവന് ധര്മ്മം, സമ്പത്ത്, ഇച്ഛകള് എന്നിവയില് ചെറിയ നഷ്ടം പോലും അനുഭവിക്കില്ല.
സദാചാരരതഃ പ്രാജ്ഞോ വിദ്യാവിനയശിക്ഷിതഃ । പാപേഽപ്യപാപഃ പരുഷേ ഹ്യഭിധത്തേ പ്രിയാണി യഃ । മൈത്രീദ്രവാന്തഃകരണസ്തസ്യ മുക്തിഃ കരേ സ്ഥിതാ
സദാചാരത്തില് സ്ഥിരതയുള്ള, ജ്ഞാനവും വിനയവും പഠിച്ച, പാപികളോടും പാപം ബാധിക്കാത്ത, കഠിനവാക്ക് പറയുന്നവരോടും സ്നേഹപൂര്വ്വം സംസാരിക്കുന്ന, ഹൃദയത്തില് സൗഹൃദം നിറഞ്ഞവന് മോക്ഷം കൈവശം വെച്ചവനാണ്.
യേ കാമക്രോധലോഭാനാം വീതരാഗാ ന ഗോചരേ । സദാചാരസ്ഥിതാസ്തേഷാമനുഭാവൈര്ധൃതാ മഹീ
കാമം, ക്രോധം, ലാഭം എന്നിവയില് ആസക്തിയില്ലാത്തവരും, സദാചാരത്തില് ഉറച്ചവരുമായവരുടെ മഹത്വം കൊണ്ടാണ് ഭൂമി നിലനില്ക്കുന്നത്.
തസ്മാത് സത്യം വദേത് പ്രാജ്ഞോ യത് പരപ്രീതികാരണമ് । സത്യം യത് പരദുഃഖായ തത്ര മൌനപരോ ഭവേത്
അതുകൊണ്ട്, ജ്ഞാനമുള്ളവൻ മറ്റുള്ളവർക്കു സന്തോഷം നൽകുന്ന സത്യം മാത്രം പറയണം. എന്നാൽ, സത്യം പറഞ്ഞാൽ മറ്റൊരാളിന് ദുഃഖം ഉണ്ടാകുമെങ്കിൽ, അപ്പോൾ മൗനം പാലിക്കേണ്ടതാണ്.
പ്രിയമുക്തം ഹിതം നൈതദിതി മത്വാ ന തദ്വദേത് । ശ്രേയസ്തത്ര ഹിതം വാക്യം യദ്യപ്യത്യന്തമപ്രിയമ്
സുഖകരമായത് ഉപകാരപ്പെടുന്നില്ലെന്ന് അറിഞ്ഞാൽ, അത്തരം വാക്കുകൾ പറയരുത്. അപ്പോൾ, എത്രയെങ്കിലും അസുഖകരമായാലും ഉപകാരമുള്ള വാക്കുകളാണ് ഉത്തമം.
പ്രാണിനാമുപകാരായ യഥൈവേഹ പരത്ര ച । കര്മണാ മനസാ വാചാ തദേവ മതിമാന് ഭജേത്
ഈ ലോകത്തിലും പരലോകത്തും ജീവികൾക്ക് ഉപകാരമാകുന്നതുപോലെ, മനസ്സിലും വാക്കിലും പ്രവൃത്തിയിലും വിവേകമുള്ളവൻ അങ്ങനെ തന്നെ പെരുമാറണം.
ഔര്വ ഉവാച (ആഭ്യുദയികശ്രാദ്ധസ്യ പ്രേതകര്മണാം ശ്രാദ്ധാദീനാം ച വ്യവസ്ഥാ) ഔര്വ ഉവാച സചൈലസ്യ പിതുഃ സ്നാനം ജാതേ പുത്രേ വിധീയതേ । ജാതകര്മ തദാ കുര്യാച്ഛ്രാദ്ധമഭ്യുദയേ ച യത്
ഔർവൻ പറഞ്ഞു: മകനു ജനിച്ചപ്പോൾ, അച്ഛൻ വസ്ത്രം അഴിയാതെ തന്നെ കുളിക്കണം. അപ്പോഴാണ് ജനനകർമ്മവും, അതോടൊപ്പം ശുഭമായ ശ്രാദ്ധവും നടത്തേണ്ടത്.
യുഗ്മാന് ദേവാംശ്ച പിത്ര്യാംശ്ച സമ്യക് സവ്യക്രമാദ്ദ്വിജാന് । പൂജയേദ്ഭോജയേച്ചൈവ തന്മനാ നാന്യമാനസഃ
ദേവതകളെയും പിതൃകളെയും, ദ്വിജന്മാരെയും, യഥാക്രമം മനസ്സോടെ, മറ്റൊന്നിലും മനസ്സിടാതെ, ആദരവോടെ പൂജിക്കുകയും ഭക്ഷണം നൽകുകയും വേണം.
ദധ്യക്ഷതൈസ്സബദരൈഃ പ്രാങ്മുഖോദങ്മുഖോഽപി വാ । ദേവതീര്ഥേന വൈ പിണ്ഡാന് ദദ്യാത് കായേന വാ നൃപ
തൈര്, അക്ഷതം, യവം എന്നിവയുമായി, കിഴക്കോട്ടോ വടക്കോട്ടോ മുഖം തിരിച്ച്, ദേവതകൾക്കായി തിരുത്തിയ വെള്ളത്തിൽ പിണ്ടം അർപ്പിക്കണം, അല്ലെങ്കിൽ ശരീരത്താൽ തന്നെ അർപ്പിക്കാം, രാജാവേ.
നാന്ദീമുഖഃ പിതൃഗണസ്തേന ശ്രാദ്ധേന പാര്ഥിവ । പ്രീയതേ തത്തു കര്ത്തവ്യം പുരുഷൈസ്സര്വവൃദ്ധിഷു
അങ്ങനെയുള്ള ശ്രാദ്ധം കൊണ്ട് നാന്ദീമുഖം എന്ന പിതൃഗണം സന്തോഷം പ്രാപിക്കും. അതുകൊണ്ട് എല്ലാ വളർച്ചയുള്ള അവസരങ്ങളിലും പുരുഷന്മാർ ഈ കര്മ്മം നിർവ്വഹിക്കണം.
കന്യാപുത്രവിവാഹേഷു പ്രവേശേഷു ച വേശ്മനഃ । നാമകര്മണി ബാലാനാം ചൂഡാകര്മാദികേ തഥാ
മകളുടേയും മകനുടേയും വിവാഹങ്ങളിൽ, പുതിയ വീടിലേക്ക് പ്രവേശിക്കുമ്പോൾ, കുട്ടികളുടെ നാമകരണം, ചൂഡാകർമ്മം തുടങ്ങിയ ചടങ്ങുകളിൽ,
സീമന്തോന്നയനേ ചൈവ പുത്രാദിമുഖദര്ശനേ । നാന്ദീമുഖം പിതൃഗണം പൂജയേത് പ്രയതോ ഗൃഹീ
സീമന്തോന്നയനം ചെയ്യുമ്പോഴും, പുത്രാദിമുഖദർശനത്തിലും, ഗൃഹസ്ഥൻ ഭക്തിയോടെ നാന്ദീമുഖം പിതൃഗണത്തെ പൂജിക്കണം.
പിതൃപൂജാക്രമഃ പ്രോക്തോ വൃദ്ധാവേഷ സനാതനഃ । ശ്രൂയതാമവനീപാല പ്രേതകര്മക്രിയാവിധിഃ
പിതൃപൂജയുടെ ക്രമം, പഴയ ആചാരമായി, ഇതുവരെ പറഞ്ഞിരിക്കുന്നു. ഇനി, ഭൂമിയുടെ രക്ഷകനേ, പ്രേതകർമ്മങ്ങളുടെ വിധി കേൾക്കൂ.
പ്രേതദേഹം ശുഭൈഃ സ്നാനൈസ്സ്നാപിതം സ്രഗ്വിഭൂഷിതമ് । ദഗ്ധ്വാ ഗ്രാമാദ്ബഹിഃ സ്നാത്വാ സചൈലസ്സലിലാശയേ
പ്രേതശരീരം ശുദ്ധജലത്തിൽ കഴുകി, പുഷ്പവും അലങ്കാരവും അണിയിച്ച്, ഗ്രാമത്തിന് പുറത്തു ചിതയിൽ ദഹിപ്പിച്ചശേഷം, വസ്ത്രം അഴിയാതെ തന്നെ വെള്ളത്തിൽ കുളിക്കണം.
യത്ര തത്ര സ്ഥിതായൈതദമുകായേതി വാദിനഃ । ദക്ഷിണാഭിമുഖാ ദദ്യുര്ബാന്ധവാസ്സലിലാഞ്ജലീന്
എവിടെയിരുന്നാലും, 'ഇവനുവേണ്ടി' എന്ന് പറഞ്ഞ്, ബന്ധുക്കൾ തെക്കോട്ട് മുഖം തിരിച്ച് വെള്ളം കൈയിലെടുത്ത് അർപ്പിക്കണം.
പ്രവിഷ്ടാശ്ച സമം ഗോഭിര്ഗ്രാമം നക്ഷത്രദര്ശനേ । കടകര്മ തതഃ കുര്യുര്ഭൂമൌ പ്രസ്തരശായിനഃ
നക്ഷത്രം കാണുമ്പോൾ, പശുക്കളോടൊപ്പം ഗ്രാമത്തിലേക്ക് മടങ്ങിയെത്തിയാൽ, നിലത്ത് ദർഭയിടിച്ച് കിടന്ന് കട്ടകർമ്മം നടത്തണം.
ദാതവ്യോഽനുദിനം പിണ്ഡഃ പ്രേതായ ഭുവി പാര്ഥിവ । ദിവാ ച ഭക്തം ഭോക്തവ്യമമാംസം മനുജര്ഷഭ
പ്രതിദിനം ഭൂമിയിൽ പ്രേതത്തിന് ഒരു പിണ്ടം അർപ്പിക്കണം, രാജാവേ. പകൽ സമയത്ത്, മാംസം കൂടാതെ ഭക്ഷണം കഴിക്കണം, മനുഷ്യശ്രേഷ്ഠ.
ദിനാനി താനി ചേച്ഛാതഃ കര്ത്തവ്യം വിപ്രഭോജനമ് । പ്രേതാ യാന്തി തഥാ തൃപ്തിം ബന്ധുവര്ഗേണ ഭുഞ്ജതാ
അന്നദിവസങ്ങളിൽ വിശപ്പ് ഉണ്ടെങ്കിൽ, ബ്രാഹ്മണഭോജനവും നടത്തണം. ബന്ധുക്കൾ ഭക്ഷണം കഴിക്കുമ്പോൾ, അങ്ങനെ പ്രേതന്മാർക്കും തൃപ്തി ലഭിക്കും.
പ്രഥമേഽഹ്നി തൃതീയേ ച സപ്തമേ നവമേ തഥാ । വസ്ത്രത്യാഗബഹിസ്സ്നാനേ കൃത്വാ ദദ്യാത്തിലോദകമ്
ആദ്യദിവസം, മൂന്നാം ദിവസം, ഏഴാം ദിവസം, ഒൻപതാം ദിവസം, വസ്ത്രം മാറ്റി പുറത്തു കുളിച്ചശേഷം, എള്ള് കലർന്ന വെള്ളം അർപ്പിക്കണം.
ചതുര്ഥേഽഹ്നി ച കര്ത്തവ്യം തസ്യാസ്ഥിചയനം നൃപ । തദൂര്ധ്വമങ്ഗസംസ്പര്ശഃ സപിണ്ഡാനാമപീഷ്യതേ
നാലാം ദിവസം, അവന്റെ അസ്ഥികൾ ശേഖരിക്കണം, രാജാവേ. അതിനുശേഷം, ബന്ധുക്കളുടെ ശരീരം സ്പർശിക്കാൻ അനുവാദമുണ്ട്.
യോഗ്യാസ്സര്വക്രിയാണാം തു സമാനസലിലാസ്തഥാ । അനുലേപനപുഷ്പാദിഭോഗാദന്യത്ര പാര്ഥിവ
എല്ലാ കര്മ്മങ്ങൾക്കും യോഗ്യരായവർ ഒരേ വെള്ളം ഉപയോഗിക്കണം, രാജാവേ. എന്നാൽ, ചന്ദനം, പുഷ്പം തുടങ്ങിയ സുഖസാധനങ്ങളിൽ മാത്രം വ്യത്യാസം വേണം.
ശയ്യാസനോപഭോഗശ്ച സപിണ്ഡാനാമപീഷ്യതേ । ഭസ്മാസ്ഥിചയനാദൂര്ധ്വം സംയോഗോ ന തു യോഷിതാമ്
ഒരേ കുടുംബത്തിൽ പെട്ടവർക്കു കിടക്ക പങ്കിടാനും ഒരുമിച്ച് ഇരിക്കാനും ഭക്ഷണം കഴിക്കാനും അനുവാദമുണ്ട്. എന്നാൽ ചിതാഭസ്മവും അസ്ഥികളും ശേഖരിച്ചതിന് ശേഷം സ്ത്രീകളുമായി ഇനി യാതൊരു ബന്ധവും ഉണ്ടാകരുത്.
ബാലേ ദേശാന്തരസ്ഥേ ച പതിതേ ച മുനൌ മൃതേ । സദ്യശ്ശൌചം തഥേച്ഛാതോ ജലാഗ്ന്യുദ്ബന്ധനാദിഷു
ശിശുവിന്, വിദേശത്തുള്ളവർക്കും, പാപം ചെയ്തവർക്കും, മരിച്ച സന്യാസിക്ക്, ജലത്തിൽ, അഗ്നിയിൽ, അല്ലെങ്കിൽ തൂങ്ങിമരിച്ചവർക്കും, ഉടൻ ശുദ്ധി ലഭിക്കും, അല്ലെങ്കിൽ ഇഷ്ടാനുസരണം ചെയ്യാം.