നാരഭേത കലിം പ്രാജ്ഞഃ ശുഷ്കവൈരഞ്ച വര്ജയേത് । അപ്യല്പഹാനിഃ സോഢവ്യാ വൈരേണാര്ഥാഗമം ത്യജേത്
പ്രജ്ഞാവാൻ വഴക്ക് തുടങ്ങരുത്, ഉണങ്ങിയ വൈരം നിലനിർത്തരുത്; ചെറിയ നഷ്ടം വന്നാലും സഹിക്കണം, വൈരത്തിലൂടെ ലഭിക്കുന്ന ലാഭം ഉപേക്ഷിക്കണം.
സ്നാതോ നാങ്ഗാനി സമ്മാര്ജേത് സ്നാനശാട്യാ ന പാണിനാ । ന ച നിര്ധൂനയേത് കേശാന് നാചാമേച്ചൈവ ചോത്ഥിതഃ
കുളിച്ചശേഷം ശരീരം കുളിച്ച വസ്ത്രം കൊണ്ടോ കൈകൊണ്ടോ തുടയ്ക്കരുത്; മുടി കുലുക്കരുത്, എഴുന്നേറ്റ ഉടൻ ഭക്ഷണം കഴിക്കരുത്.
പാദേന നാക്രമേത് പാദം ന പൂജ്യാഭിമുഖം നയേത് । നോച്ചാസനം ഗുരോരഗ്രേ ഭജേതാവിനയാന്വിതഃ
മറ്റൊരാളുടെ കാലില് കാല് വെക്കരുത്, പൂജ്യമായതിന്റെ ദിശയിലേക്കു കാല് നീട്ടരുത്. ഗുരുവിന്റെ സാന്നിധ്യത്തില് വിനയമില്ലാതെ ഉയർന്ന ഇരിപ്പിടത്തില് ഇരിക്കരുത്.
അപസവ്യം ന ഗച്ഛേച്ച ദേവാഗാരചതുഷ്പഥാന് । മാങ്ഗല്യപൂജ്യാംശ്ച തഥാ വിപരീതാന്ന ദക്ഷിണമ്
ദേവാലയങ്ങള്, ചതുര്വാതിലുകള്, മംഗളകരമായതും പൂജ്യമായതുമായ വസ്തുക്കള് എന്നിവയുടെ ഇടതുവശം വഴി നടക്കരുത്; അവയെ ചുറ്റുമ്പോള് എപ്പോഴും വലതുവശം വഴിയാണ് പോകേണ്ടത്, മറിച്ചുവഴി അല്ല.
സോമാര്കാഗ്ന്യമ്ബുവായൂനാം പൂജ്യാനാഞ്ച ന സമ്മുഖമ് । കുര്യാന്നിഷ്ഠീവവിണ്മൂത്രസമുത്സര്ഗഞ്ച പണ്ഡിതഃ
ചന്ദ്രന്, സൂര്യന്, അഗ്നി, ജലം, വായു, പൂജ്യമായ വസ്തുക്കള് എന്നിവയുടെ നേരെ നോക്കി ഒരിക്കലും തുപ്പുകയോ മൂത്രമൊഴിക്കുകയോ മലമൊഴിക്കുകയോ പണ്ഡിതന് ചെയ്യരുത്.
തിഷ്ഠന്ന മൂത്രയേത് തദ്വത് പഥിഷ്വപി ന മൂത്രയേത് । ശ്ലൈഷ്മവിണ്മൂത്രരക്താനി സര്വദൈവ ന ലങ്ഘയേത്
നില്ക്കുമ്പോള് മൂത്രമൊഴിക്കരുത്; വഴികളിലും അങ്ങനെ ചെയ്യരുത്. എപ്പോഴും കഫം, മല, മൂത്രം, രക്തം എന്നിവയുടെ മുകളില് കയറി കടക്കരുത്.
ശ്ലേഷ്മശിങ്ഘാണികോത്സര്ഗോ നാന്നകാലേ പ്രശസ്യതേ । ബലിമങ്ഗലജപ്യാദൌ ന ഹോമേ ന മഹാജനേ
ഭക്ഷണസമയത്തും, ബലി, മംഗളം, ജപം, ഹോമം, വലിയ ജനക്കൂട്ടം എന്നിവയ്ക്കിടയിലും കഫം അല്ലെങ്കില് മൂക്കുപോക്ക് പുറത്താക്കുന്നത് ഉചിതമല്ല.
യോഷിതോ നാവമന്യേത ന ചാസാം വിശ്വസേദ് ബുധഃ । ന ചൈവേര്ഷ്യാ ര്ഭവേത്താസു ന ധിക്കുര്യാത് കദാചന
സ്ത്രീകളെ അവഹേളിക്കരുത്, അവരില് പൂര്ണമായി വിശ്വാസം വെക്കരുത്; അവരോടു അസൂയ കാണിക്കരുത്, ഒരിക്കലും അവരെ അപമാനിച്ചുപറയരുത്.
മാങ്ഗല്യപുഷ്പരത്നാജ്യപൂജ്യാനനഭിവാദ്യ ച । ന നിഷ്ക്രമേദ്ഗൃഹാത് പ്രാജ്ഞഃ സദാചാരപരോ നരഃ
മംഗളവസ്തുക്കള്, പുഷ്പങ്ങള്, രത്നങ്ങള്, നെയ്യ് എന്നിവകൊണ്ടും അഭിവാദനത്തോടെയും ആദരിക്കേണ്ടവരെ ആദരിച്ചു കൂടാതെ ഒരു നല്ല ആചാരമുള്ള ജ്ഞാനി വീട്ടില് നിന്നു പുറപ്പെടരുത്.
ചതുഷ്പഥാന് നമസ്കുര്യാത് കാലേ ഹോമപരോ ഭവേത് । ദീനാനഭ്യുദ്ധരേത് സാധൂനുപാസീത ബഹുശ്രുതാന്
ചതുര്വാതിലുകളില് വന്ദനം ചെയ്യണം, സമയമനുസരിച്ച് ഹോമം നടത്തണം; ദു:ഖിതരെ സഹായിക്കണം, സദാചാരമുള്ളവരെ സേവിക്കണം, പണ്ഡിതന്മാരുടെ സാന്നിധ്യത്തില് ഇരിക്കണം.
ദേവര്ഷിപൂജകഃ സമ്യക് പിതൃപിണ്ഡോദകപ്രദഃ । സത്കര്താ ചാതിഥീനാം യഃ സ ലോകാനുത്തമാന് വ്രജേത്
ദേവന്മാരെയും ഋഷിമാരെയും യഥാവിധി ആരാധിക്കുന്നവനും, പിതാക്കളെ ജലം ഭക്ഷണം നല്കി ആദരിക്കുന്നവനും, അതിഥികളെ മാന്യമായി സ്വീകരിക്കുന്നവനും ഉത്തമലോകങ്ങളില് എത്തും.
ഹിതം മിതം പ്രിയം കാലേ വശ്യാത്മാ യോഽഭിഭാഷതേ । സ യാതി ലോകാനാഹ്ലാദഹേതുഭൂതാന് നൃപാക്ഷയാന്
ഉചിതമായ സമയത്ത് ഉപകാരപ്രദവും, മിതമായതും, മനോഹരവുമായ വാക്കുകള് സംസാരിക്കുന്നവനും, ആത്മസംയമനം പുലര്ത്തുന്നവനും, സുഖം നല്കുന്ന, ക്ഷയിക്കാത്ത ലോകങ്ങളില് എത്തും.
ധീമാന് ഹ്രീമാന് ക്ഷമായുക്തോ ഹ്യാസ്തികോ വിനയാന്വിതഃ । വിദ്യാഭിജനവൃദ്ധാനാം യാതി ലോകാനനുത്തമാന്
ജ്ഞാനവും ലജ്ജയും ക്ഷമയും വിശ്വാസവും വിനയവും ഉള്ളവന് ജ്ഞാനവും ഉത്തമവംശവും പ്രായവും ഉള്ളവരുടെ ഉന്നത ലോകങ്ങളില് എത്തും.
അകാലഗര്ജിതാദൌ ച പര്വസ്വാശൌചകാദിഷു । അനധ്യായം ബുധഃ കുര്യാദുപരാഗാദികേ തഥാ
അസമയം മിന്നല്, ഉത്സവദിനങ്ങള്, അശുദ്ധി, ഗ്രഹണം മുതലായ സമയങ്ങളില് പണ്ഡിതന് പഠനം നിര്ത്തണം.
ശമം നയതി യഃ ക്രുദ്ധാന് സര്വബന്ധുരമത്സരീ । ഭീതാശ്വാസനകൃത് സാധുഃ സ്വര്ഗസ്തസ്യാല്പകം ഫലമ്
കോപിതരായവരെ ശമിപ്പിക്കുന്നവനും, ബന്ധുക്കളോടു വൈരമില്ലാത്തവനും, ഭയപ്പെട്ടവരെ ആശ്വസിപ്പിക്കുന്നവനും, സദാചാരമുള്ളവനും, അവന്ക്കു സ്വര്ഗ്ഗം പോലും ചെറിയ പ്രതിഫലമാണ്.
വര്ഷാതപാദിഷു ച്ഛത്രീ ദണ്ഡീ രാത്ര്യടവീഷു ച । ശരീരത്രാണകാമോ വൈ സോപാനത്കഃ സദാ വ്രജേത്
മഴയിലും കനല്ചൂടിലും കുടയുമായി, രാത്രിയിലും കാടിലും ദണ്ഡം കൈവശം വച്ച്, ശരീരം സംരക്ഷിക്കാനായി എപ്പോഴും ചെരിപ്പ് ധരിച്ചിരിക്കണം.
നോര്ധ്വം ന തിര്യഗ്ദൂരം വാ ന പശ്യന് പര്യടേദ്ബുധഃ । യുഗമാത്രം മഹീപൃഷ്ഠം നരോ ഗച്ഛേദ്വിലോകയന്
ജ്ഞാനി മേലോട്ടോ വശത്തോ ദൂരത്തോ നോക്കി നടക്കരുത്; കാളയുടെ കൂറ്റം അളവോളം മുന്നില് മാത്രം ശ്രദ്ധയോടെ നടക്കണം.
ദോഷഹേതൂനശേഷാംശ്ച വശ്യാത്മാ യോ നിരസ്യതി । തസ്യ ധര്മാര്ഥകാമാനാം ഹാനിര്നാല്പാപി ജായതേ
ആത്മസംയമനം പുലര്ത്തി എല്ലാ ദോഷകാരണങ്ങളും പൂര്ണമായി ഒഴിവാക്കുന്നവന് ധര്മ്മം, സമ്പത്ത്, ഇച്ഛകള് എന്നിവയില് ചെറിയ നഷ്ടം പോലും അനുഭവിക്കില്ല.
സദാചാരരതഃ പ്രാജ്ഞോ വിദ്യാവിനയശിക്ഷിതഃ । പാപേഽപ്യപാപഃ പരുഷേ ഹ്യഭിധത്തേ പ്രിയാണി യഃ । മൈത്രീദ്രവാന്തഃകരണസ്തസ്യ മുക്തിഃ കരേ സ്ഥിതാ
സദാചാരത്തില് സ്ഥിരതയുള്ള, ജ്ഞാനവും വിനയവും പഠിച്ച, പാപികളോടും പാപം ബാധിക്കാത്ത, കഠിനവാക്ക് പറയുന്നവരോടും സ്നേഹപൂര്വ്വം സംസാരിക്കുന്ന, ഹൃദയത്തില് സൗഹൃദം നിറഞ്ഞവന് മോക്ഷം കൈവശം വെച്ചവനാണ്.
യേ കാമക്രോധലോഭാനാം വീതരാഗാ ന ഗോചരേ । സദാചാരസ്ഥിതാസ്തേഷാമനുഭാവൈര്ധൃതാ മഹീ
കാമം, ക്രോധം, ലാഭം എന്നിവയില് ആസക്തിയില്ലാത്തവരും, സദാചാരത്തില് ഉറച്ചവരുമായവരുടെ മഹത്വം കൊണ്ടാണ് ഭൂമി നിലനില്ക്കുന്നത്.
തസ്മാത് സത്യം വദേത് പ്രാജ്ഞോ യത് പരപ്രീതികാരണമ് । സത്യം യത് പരദുഃഖായ തത്ര മൌനപരോ ഭവേത്
അതുകൊണ്ട്, ജ്ഞാനമുള്ളവൻ മറ്റുള്ളവർക്കു സന്തോഷം നൽകുന്ന സത്യം മാത്രം പറയണം. എന്നാൽ, സത്യം പറഞ്ഞാൽ മറ്റൊരാളിന് ദുഃഖം ഉണ്ടാകുമെങ്കിൽ, അപ്പോൾ മൗനം പാലിക്കേണ്ടതാണ്.
പ്രിയമുക്തം ഹിതം നൈതദിതി മത്വാ ന തദ്വദേത് । ശ്രേയസ്തത്ര ഹിതം വാക്യം യദ്യപ്യത്യന്തമപ്രിയമ്
സുഖകരമായത് ഉപകാരപ്പെടുന്നില്ലെന്ന് അറിഞ്ഞാൽ, അത്തരം വാക്കുകൾ പറയരുത്. അപ്പോൾ, എത്രയെങ്കിലും അസുഖകരമായാലും ഉപകാരമുള്ള വാക്കുകളാണ് ഉത്തമം.
പ്രാണിനാമുപകാരായ യഥൈവേഹ പരത്ര ച । കര്മണാ മനസാ വാചാ തദേവ മതിമാന് ഭജേത്
ഈ ലോകത്തിലും പരലോകത്തും ജീവികൾക്ക് ഉപകാരമാകുന്നതുപോലെ, മനസ്സിലും വാക്കിലും പ്രവൃത്തിയിലും വിവേകമുള്ളവൻ അങ്ങനെ തന്നെ പെരുമാറണം.
ഔര്വ ഉവാച (ആഭ്യുദയികശ്രാദ്ധസ്യ പ്രേതകര്മണാം ശ്രാദ്ധാദീനാം ച വ്യവസ്ഥാ) ഔര്വ ഉവാച സചൈലസ്യ പിതുഃ സ്നാനം ജാതേ പുത്രേ വിധീയതേ । ജാതകര്മ തദാ കുര്യാച്ഛ്രാദ്ധമഭ്യുദയേ ച യത്
ഔർവൻ പറഞ്ഞു: മകനു ജനിച്ചപ്പോൾ, അച്ഛൻ വസ്ത്രം അഴിയാതെ തന്നെ കുളിക്കണം. അപ്പോഴാണ് ജനനകർമ്മവും, അതോടൊപ്പം ശുഭമായ ശ്രാദ്ധവും നടത്തേണ്ടത്.
യുഗ്മാന് ദേവാംശ്ച പിത്ര്യാംശ്ച സമ്യക് സവ്യക്രമാദ്ദ്വിജാന് । പൂജയേദ്ഭോജയേച്ചൈവ തന്മനാ നാന്യമാനസഃ
ദേവതകളെയും പിതൃകളെയും, ദ്വിജന്മാരെയും, യഥാക്രമം മനസ്സോടെ, മറ്റൊന്നിലും മനസ്സിടാതെ, ആദരവോടെ പൂജിക്കുകയും ഭക്ഷണം നൽകുകയും വേണം.
ദധ്യക്ഷതൈസ്സബദരൈഃ പ്രാങ്മുഖോദങ്മുഖോഽപി വാ । ദേവതീര്ഥേന വൈ പിണ്ഡാന് ദദ്യാത് കായേന വാ നൃപ
തൈര്, അക്ഷതം, യവം എന്നിവയുമായി, കിഴക്കോട്ടോ വടക്കോട്ടോ മുഖം തിരിച്ച്, ദേവതകൾക്കായി തിരുത്തിയ വെള്ളത്തിൽ പിണ്ടം അർപ്പിക്കണം, അല്ലെങ്കിൽ ശരീരത്താൽ തന്നെ അർപ്പിക്കാം, രാജാവേ.
നാന്ദീമുഖഃ പിതൃഗണസ്തേന ശ്രാദ്ധേന പാര്ഥിവ । പ്രീയതേ തത്തു കര്ത്തവ്യം പുരുഷൈസ്സര്വവൃദ്ധിഷു
അങ്ങനെയുള്ള ശ്രാദ്ധം കൊണ്ട് നാന്ദീമുഖം എന്ന പിതൃഗണം സന്തോഷം പ്രാപിക്കും. അതുകൊണ്ട് എല്ലാ വളർച്ചയുള്ള അവസരങ്ങളിലും പുരുഷന്മാർ ഈ കര്മ്മം നിർവ്വഹിക്കണം.
കന്യാപുത്രവിവാഹേഷു പ്രവേശേഷു ച വേശ്മനഃ । നാമകര്മണി ബാലാനാം ചൂഡാകര്മാദികേ തഥാ
മകളുടേയും മകനുടേയും വിവാഹങ്ങളിൽ, പുതിയ വീടിലേക്ക് പ്രവേശിക്കുമ്പോൾ, കുട്ടികളുടെ നാമകരണം, ചൂഡാകർമ്മം തുടങ്ങിയ ചടങ്ങുകളിൽ,
സീമന്തോന്നയനേ ചൈവ പുത്രാദിമുഖദര്ശനേ । നാന്ദീമുഖം പിതൃഗണം പൂജയേത് പ്രയതോ ഗൃഹീ
സീമന്തോന്നയനം ചെയ്യുമ്പോഴും, പുത്രാദിമുഖദർശനത്തിലും, ഗൃഹസ്ഥൻ ഭക്തിയോടെ നാന്ദീമുഖം പിതൃഗണത്തെ പൂജിക്കണം.
പിതൃപൂജാക്രമഃ പ്രോക്തോ വൃദ്ധാവേഷ സനാതനഃ । ശ്രൂയതാമവനീപാല പ്രേതകര്മക്രിയാവിധിഃ
പിതൃപൂജയുടെ ക്രമം, പഴയ ആചാരമായി, ഇതുവരെ പറഞ്ഞിരിക്കുന്നു. ഇനി, ഭൂമിയുടെ രക്ഷകനേ, പ്രേതകർമ്മങ്ങളുടെ വിധി കേൾക്കൂ.