ചതുഷ്പഥം ചൈത്യതരും ശ്മശാനോപവനാനി ച । ദുഷ്ടസ്ത്രീസന്നികര്ഷം ച വര്ജയേന്നിശി സര്വദാ
ചതുര്വഴി, ആരാധ്യവൃക്ഷം, ശ്മശാനത്തിലെ തോട്ടങ്ങൾ, ദുഷ്ടസ്ത്രീകളുടെ സാന്നിധ്യം എന്നിവയെ രാത്രിയിൽ എല്ലായ്പ്പോഴും ഒഴിവാക്കണം.
പൂജ്യദേവദ്വിജജ്യോതിശ്ഛായാം നാതിക്രമേദ്ബുധഃ । നൈകശ്ശൂന്യാടവീം ഗച്ഛേത് തഥാ ശൂന്യഗൃഹേ വസേത്
ബുദ്ധിമാൻ ആരാധ്യദേവതയുടെ, ബ്രാഹ്മണന്റെ, ദീപത്തിന്റെ നിഴൽ കടക്കരുത്; ഒരുവൻ ഒരിക്കലും ഒറ്റയ്ക്ക് ശൂന്യമായ കാടിലേക്കോ, ശൂന്യമായ വീട്ടിലേക്കോ പോകരുത്.
കേശാസ്ഥികണ്ടകാമേധ്യബലിഭസ്മതുഷാംസ്തഥാ । സ്നാനാര്ദ്രധരണീം ചൈവ ദൂരതഃ പരിവര്ജയേത്
കേശം, അസ്ഥി, മുള്ള്, അശുദ്ധം, യാഗശിഷ്ടം, ചാരം, തവിട്, കുളിച്ച ശേഷം തണലുള്ള മണ്ണ് എന്നിവയെ ദൂരത്തുനിന്ന് ഒഴിവാക്കണം.
നാനാര്യാനാശ്രയേത് കാംശ്ചിന്ന ജിഹ്മം രോചയേദ്ബുധഃ । ഉപസര്പേന്ന വൈ വ്യാലം ചിരം തിഷ്ഠേന്ന വോത്ഥിതഃ
ബുദ്ധിമാൻ അനാര്യരുമായി സുഖം കണ്ടെത്തരുത്, വഞ്ചനാപ്രവൃത്തി ഇഷ്ടപ്പെടരുത്; പാമ്പിനരികിലേക്ക് പോകരുത്, ദീർഘകാലം നിൽക്കുകയോ ഇരിക്കുകയോ ചെയ്യരുത്.
അതീവ ജാഗരസ്വപ്നേ തദ്വത്സ്നാനാസനേ ബുധഃ । ന സേവേത തഥാ ശയ്യാം വ്യായാമം ച നരേശ്വര
ബുദ്ധിമാൻ അതിയായി ഉണരുകയോ ഉറങ്ങുകയോ, കുളിക്കുകയോ ഇരിക്കുകയോ ചെയ്യരുത്; അതുപോലെ, കിടക്കുകയോ വ്യായാമം അതിരുകടക്കുകയോ ചെയ്യരുത്, രാജാവേ.
ദംഷ്ട്രിണഃ ശൃങ്ഗിണശ്ചൈവ പ്രാജ്ഞോ ദൂരേണ വര്ജയേത് । അവശ്യായം ച രാജേന്ദ്ര പുരോവാതാതപൌ തഥാ
പ്രജ്ഞാവാൻ പല്ലുള്ളവരെയും കൊമ്പുള്ളവരെയും ദൂരത്തുനിന്ന് ഒഴിവാക്കണം; മൂടൽമഞ്ഞ്, നേരെ വരുന്ന കാറ്റ്, കനൽവെയിൽ എന്നിവയും രാജാവേ.
ന സ്നായാന്ന സ്വപേന്നഗ്നോ ന ചൈവോപസ്പൃശേദ്ബുധഃ । മുക്തകേശശ്ച നാചാമേദ്ദേവാദ്യര്ചാം ച വര്ജയേത്
നഗ്നനായി ഒരുവൻ കുളിക്കരുത്, ഉറങ്ങരുത്, ശുദ്ധികർമ്മങ്ങൾ ചെയ്യരുത്; മുടി അഴിച്ചു വെച്ചിട്ട് ഭക്ഷണം കഴിക്കരുത്, അങ്ങനെ ദേവാരാധനയും ചെയ്യരുത്.
ഹോമദേവാര്ചനാദ്യാസു ക്രിയാസ്വാചമനേ തഥാ । നൈകവസ്ത്രഃ പ്രവര്തേത ദ്വിജവാചനികേ ജപേ
ഹോമം, ദേവാരാധന, ആചമനം തുടങ്ങിയ കർമ്മങ്ങളിൽ ഒരുവൻ ഒരൊറ്റ വസ്ത്രം ധരിച്ച് പ്രവേശിക്കരുത്; ദ്വിജന്മാരുടെ വചനങ്ങൾ ജപിക്കുമ്പോഴും അങ്ങനെ ചെയ്യരുത്.
നാസമഞ്ജസശീലൈസ്തു സഹാസീത കഥഞ്ചന । സദ്വൃത്തസന്നികര്ഷോ ഹി ക്ഷണാര്ദ്ധമപി ശസ്യതേ
ദുഷ്പ്രവൃത്തിയുള്ളവരോടൊപ്പം ഒരിക്കലും ഇരിക്കരുത്; നല്ലവരോടൊപ്പം ഒരു നിമിഷം പോലും കൂടിയിരിക്കുക മഹത്വം ആണ്.
വിരോധം നോത്തമൈര്ഗച്ഛേന്നാധമൈശ്ച സദാ ബുധഃ । വിവാഹശ്ച വിവാദശ്ച തുല്യശീലൈര്നൃപേഷ്യതേ
ബുദ്ധിമാൻ ഉന്നതരോടോ, താഴ്ന്നവരോടോ എപ്പോഴും വൈരമുണ്ടാക്കരുത്; വിവാഹം, വാദം എന്നിവ സമാനപ്രകൃതിയുള്ളവരോടൊപ്പം നടത്തണം, രാജാവേ.
നാരഭേത കലിം പ്രാജ്ഞഃ ശുഷ്കവൈരഞ്ച വര്ജയേത് । അപ്യല്പഹാനിഃ സോഢവ്യാ വൈരേണാര്ഥാഗമം ത്യജേത്
പ്രജ്ഞാവാൻ വഴക്ക് തുടങ്ങരുത്, ഉണങ്ങിയ വൈരം നിലനിർത്തരുത്; ചെറിയ നഷ്ടം വന്നാലും സഹിക്കണം, വൈരത്തിലൂടെ ലഭിക്കുന്ന ലാഭം ഉപേക്ഷിക്കണം.
സ്നാതോ നാങ്ഗാനി സമ്മാര്ജേത് സ്നാനശാട്യാ ന പാണിനാ । ന ച നിര്ധൂനയേത് കേശാന് നാചാമേച്ചൈവ ചോത്ഥിതഃ
കുളിച്ചശേഷം ശരീരം കുളിച്ച വസ്ത്രം കൊണ്ടോ കൈകൊണ്ടോ തുടയ്ക്കരുത്; മുടി കുലുക്കരുത്, എഴുന്നേറ്റ ഉടൻ ഭക്ഷണം കഴിക്കരുത്.
പാദേന നാക്രമേത് പാദം ന പൂജ്യാഭിമുഖം നയേത് । നോച്ചാസനം ഗുരോരഗ്രേ ഭജേതാവിനയാന്വിതഃ
മറ്റൊരാളുടെ കാലില് കാല് വെക്കരുത്, പൂജ്യമായതിന്റെ ദിശയിലേക്കു കാല് നീട്ടരുത്. ഗുരുവിന്റെ സാന്നിധ്യത്തില് വിനയമില്ലാതെ ഉയർന്ന ഇരിപ്പിടത്തില് ഇരിക്കരുത്.
അപസവ്യം ന ഗച്ഛേച്ച ദേവാഗാരചതുഷ്പഥാന് । മാങ്ഗല്യപൂജ്യാംശ്ച തഥാ വിപരീതാന്ന ദക്ഷിണമ്
ദേവാലയങ്ങള്, ചതുര്വാതിലുകള്, മംഗളകരമായതും പൂജ്യമായതുമായ വസ്തുക്കള് എന്നിവയുടെ ഇടതുവശം വഴി നടക്കരുത്; അവയെ ചുറ്റുമ്പോള് എപ്പോഴും വലതുവശം വഴിയാണ് പോകേണ്ടത്, മറിച്ചുവഴി അല്ല.
സോമാര്കാഗ്ന്യമ്ബുവായൂനാം പൂജ്യാനാഞ്ച ന സമ്മുഖമ് । കുര്യാന്നിഷ്ഠീവവിണ്മൂത്രസമുത്സര്ഗഞ്ച പണ്ഡിതഃ
ചന്ദ്രന്, സൂര്യന്, അഗ്നി, ജലം, വായു, പൂജ്യമായ വസ്തുക്കള് എന്നിവയുടെ നേരെ നോക്കി ഒരിക്കലും തുപ്പുകയോ മൂത്രമൊഴിക്കുകയോ മലമൊഴിക്കുകയോ പണ്ഡിതന് ചെയ്യരുത്.
തിഷ്ഠന്ന മൂത്രയേത് തദ്വത് പഥിഷ്വപി ന മൂത്രയേത് । ശ്ലൈഷ്മവിണ്മൂത്രരക്താനി സര്വദൈവ ന ലങ്ഘയേത്
നില്ക്കുമ്പോള് മൂത്രമൊഴിക്കരുത്; വഴികളിലും അങ്ങനെ ചെയ്യരുത്. എപ്പോഴും കഫം, മല, മൂത്രം, രക്തം എന്നിവയുടെ മുകളില് കയറി കടക്കരുത്.
ശ്ലേഷ്മശിങ്ഘാണികോത്സര്ഗോ നാന്നകാലേ പ്രശസ്യതേ । ബലിമങ്ഗലജപ്യാദൌ ന ഹോമേ ന മഹാജനേ
ഭക്ഷണസമയത്തും, ബലി, മംഗളം, ജപം, ഹോമം, വലിയ ജനക്കൂട്ടം എന്നിവയ്ക്കിടയിലും കഫം അല്ലെങ്കില് മൂക്കുപോക്ക് പുറത്താക്കുന്നത് ഉചിതമല്ല.
യോഷിതോ നാവമന്യേത ന ചാസാം വിശ്വസേദ് ബുധഃ । ന ചൈവേര്ഷ്യാ ര്ഭവേത്താസു ന ധിക്കുര്യാത് കദാചന
സ്ത്രീകളെ അവഹേളിക്കരുത്, അവരില് പൂര്ണമായി വിശ്വാസം വെക്കരുത്; അവരോടു അസൂയ കാണിക്കരുത്, ഒരിക്കലും അവരെ അപമാനിച്ചുപറയരുത്.
മാങ്ഗല്യപുഷ്പരത്നാജ്യപൂജ്യാനനഭിവാദ്യ ച । ന നിഷ്ക്രമേദ്ഗൃഹാത് പ്രാജ്ഞഃ സദാചാരപരോ നരഃ
മംഗളവസ്തുക്കള്, പുഷ്പങ്ങള്, രത്നങ്ങള്, നെയ്യ് എന്നിവകൊണ്ടും അഭിവാദനത്തോടെയും ആദരിക്കേണ്ടവരെ ആദരിച്ചു കൂടാതെ ഒരു നല്ല ആചാരമുള്ള ജ്ഞാനി വീട്ടില് നിന്നു പുറപ്പെടരുത്.
ചതുഷ്പഥാന് നമസ്കുര്യാത് കാലേ ഹോമപരോ ഭവേത് । ദീനാനഭ്യുദ്ധരേത് സാധൂനുപാസീത ബഹുശ്രുതാന്
ചതുര്വാതിലുകളില് വന്ദനം ചെയ്യണം, സമയമനുസരിച്ച് ഹോമം നടത്തണം; ദു:ഖിതരെ സഹായിക്കണം, സദാചാരമുള്ളവരെ സേവിക്കണം, പണ്ഡിതന്മാരുടെ സാന്നിധ്യത്തില് ഇരിക്കണം.
ദേവര്ഷിപൂജകഃ സമ്യക് പിതൃപിണ്ഡോദകപ്രദഃ । സത്കര്താ ചാതിഥീനാം യഃ സ ലോകാനുത്തമാന് വ്രജേത്
ദേവന്മാരെയും ഋഷിമാരെയും യഥാവിധി ആരാധിക്കുന്നവനും, പിതാക്കളെ ജലം ഭക്ഷണം നല്കി ആദരിക്കുന്നവനും, അതിഥികളെ മാന്യമായി സ്വീകരിക്കുന്നവനും ഉത്തമലോകങ്ങളില് എത്തും.
ഹിതം മിതം പ്രിയം കാലേ വശ്യാത്മാ യോഽഭിഭാഷതേ । സ യാതി ലോകാനാഹ്ലാദഹേതുഭൂതാന് നൃപാക്ഷയാന്
ഉചിതമായ സമയത്ത് ഉപകാരപ്രദവും, മിതമായതും, മനോഹരവുമായ വാക്കുകള് സംസാരിക്കുന്നവനും, ആത്മസംയമനം പുലര്ത്തുന്നവനും, സുഖം നല്കുന്ന, ക്ഷയിക്കാത്ത ലോകങ്ങളില് എത്തും.
ധീമാന് ഹ്രീമാന് ക്ഷമായുക്തോ ഹ്യാസ്തികോ വിനയാന്വിതഃ । വിദ്യാഭിജനവൃദ്ധാനാം യാതി ലോകാനനുത്തമാന്
ജ്ഞാനവും ലജ്ജയും ക്ഷമയും വിശ്വാസവും വിനയവും ഉള്ളവന് ജ്ഞാനവും ഉത്തമവംശവും പ്രായവും ഉള്ളവരുടെ ഉന്നത ലോകങ്ങളില് എത്തും.
അകാലഗര്ജിതാദൌ ച പര്വസ്വാശൌചകാദിഷു । അനധ്യായം ബുധഃ കുര്യാദുപരാഗാദികേ തഥാ
അസമയം മിന്നല്, ഉത്സവദിനങ്ങള്, അശുദ്ധി, ഗ്രഹണം മുതലായ സമയങ്ങളില് പണ്ഡിതന് പഠനം നിര്ത്തണം.
ശമം നയതി യഃ ക്രുദ്ധാന് സര്വബന്ധുരമത്സരീ । ഭീതാശ്വാസനകൃത് സാധുഃ സ്വര്ഗസ്തസ്യാല്പകം ഫലമ്
കോപിതരായവരെ ശമിപ്പിക്കുന്നവനും, ബന്ധുക്കളോടു വൈരമില്ലാത്തവനും, ഭയപ്പെട്ടവരെ ആശ്വസിപ്പിക്കുന്നവനും, സദാചാരമുള്ളവനും, അവന്ക്കു സ്വര്ഗ്ഗം പോലും ചെറിയ പ്രതിഫലമാണ്.
വര്ഷാതപാദിഷു ച്ഛത്രീ ദണ്ഡീ രാത്ര്യടവീഷു ച । ശരീരത്രാണകാമോ വൈ സോപാനത്കഃ സദാ വ്രജേത്
മഴയിലും കനല്ചൂടിലും കുടയുമായി, രാത്രിയിലും കാടിലും ദണ്ഡം കൈവശം വച്ച്, ശരീരം സംരക്ഷിക്കാനായി എപ്പോഴും ചെരിപ്പ് ധരിച്ചിരിക്കണം.
നോര്ധ്വം ന തിര്യഗ്ദൂരം വാ ന പശ്യന് പര്യടേദ്ബുധഃ । യുഗമാത്രം മഹീപൃഷ്ഠം നരോ ഗച്ഛേദ്വിലോകയന്
ജ്ഞാനി മേലോട്ടോ വശത്തോ ദൂരത്തോ നോക്കി നടക്കരുത്; കാളയുടെ കൂറ്റം അളവോളം മുന്നില് മാത്രം ശ്രദ്ധയോടെ നടക്കണം.
ദോഷഹേതൂനശേഷാംശ്ച വശ്യാത്മാ യോ നിരസ്യതി । തസ്യ ധര്മാര്ഥകാമാനാം ഹാനിര്നാല്പാപി ജായതേ
ആത്മസംയമനം പുലര്ത്തി എല്ലാ ദോഷകാരണങ്ങളും പൂര്ണമായി ഒഴിവാക്കുന്നവന് ധര്മ്മം, സമ്പത്ത്, ഇച്ഛകള് എന്നിവയില് ചെറിയ നഷ്ടം പോലും അനുഭവിക്കില്ല.
സദാചാരരതഃ പ്രാജ്ഞോ വിദ്യാവിനയശിക്ഷിതഃ । പാപേഽപ്യപാപഃ പരുഷേ ഹ്യഭിധത്തേ പ്രിയാണി യഃ । മൈത്രീദ്രവാന്തഃകരണസ്തസ്യ മുക്തിഃ കരേ സ്ഥിതാ
സദാചാരത്തില് സ്ഥിരതയുള്ള, ജ്ഞാനവും വിനയവും പഠിച്ച, പാപികളോടും പാപം ബാധിക്കാത്ത, കഠിനവാക്ക് പറയുന്നവരോടും സ്നേഹപൂര്വ്വം സംസാരിക്കുന്ന, ഹൃദയത്തില് സൗഹൃദം നിറഞ്ഞവന് മോക്ഷം കൈവശം വെച്ചവനാണ്.
യേ കാമക്രോധലോഭാനാം വീതരാഗാ ന ഗോചരേ । സദാചാരസ്ഥിതാസ്തേഷാമനുഭാവൈര്ധൃതാ മഹീ
കാമം, ക്രോധം, ലാഭം എന്നിവയില് ആസക്തിയില്ലാത്തവരും, സദാചാരത്തില് ഉറച്ചവരുമായവരുടെ മഹത്വം കൊണ്ടാണ് ഭൂമി നിലനില്ക്കുന്നത്.