തതശ്ചോന്മത്തരൂപോ ജായേ ഹേ തിഷ്ഠ മനസി ഘോരേ തിഷ്ഠ വചസി കപടികേ തിഷ്ഠേത്യേവമനേകപ്രകാരം സൂക്തമവോചത്
അതിനുശേഷം ഭ്രമിച്ചവനായി, 'ഭാര്യേ, നില്ക്കു! ഭയങ്കരമായ മനസ്സില് നില്ക്കു! കപടമായ വാക്കുകളില് നില്ക്കു! നില്ക്കു!' എന്നിങ്ങനെ പലവിധം വാക്കുകള് പറഞ്ഞു.
മഹാരാജാലമനേനാവിവേകചേഷ്ടിതേന
മഹാരാജാവ് വിവേകമില്ലാത്ത പ്രവൃത്തികളാല് ഭ്രമിച്ചവനായി.
അംതര്വത്ന്യഹമബ്ദാംതേ ഭവതാഽത്രാഗംതവ്യം കുമാരസ്തേ ഭബിഷ്യതി ഏകാം ച നിശാമഹം ത്വയാ സഹ വത്സ്യാമീത്യുക്തഃ പ്രഹൃഷ്ടസ്സ്വപുരം ജഗാമ
അവള് പറഞ്ഞു: 'ഒരു വര്ഷത്തിന് ശേഷം നീ അകത്തുള്ള മുറിയിലേക്ക് വരണം; നിന്റെ മകന് ജനിക്കും. ഒരു രാത്രി ഞാന് നിന്നോടൊപ്പം കഴിയാം.' അങ്ങനെ പറഞ്ഞതോടെ, രാജാവ് സന്തോഷത്തോടെ തന്റെ നഗരത്തിലേക്ക് മടങ്ങി.
താസാം ചാപ്സരസാമൂര്വശീ കഥയാമാസ
അപ്സരസ്സുമാരുടെ ഇടയില് ഉര്വ്വശി സംസാരിച്ചു.
അയം സ പുരുഷോത്കൃഷ്ടോ യേനാഹമേതാവംതം കാലമനുരാഗാകൃഷ്ടമാനസാ സഹോഷിതേതി
'ഇവന് ആ മഹാനായ പുരുഷനാണ്, ആരോടൊപ്പം ഞാന് ഇങ്ങനേയും കാലം സ്നേഹത്തോടെ കഴിഞ്ഞു.'
ഏവമുക്താസ്താശ്ചാപ്സരസ ഊചുഃ
അങ്ങനെ പറഞ്ഞതോടെ, അപ്സരസ്സുമാര് മറുപടി പറഞ്ഞു.
സാധുസാധ്വസ്യ രൂപമപ്യനേന സഹാസ്മാകമപി സര്വകാലമാസ്യാ ഭവേദിതി
സദ്ഗുണവും ഭയരഹിതത്വവും ഉള്ള ഈ രൂപം എപ്പോഴും അവനോടൊപ്പം ഞങ്ങൾക്കും ഉണ്ടാകട്ടെ എന്ന് ഞങ്ങൾ ആഗ്രഹിക്കുന്നു.
അബ്ദേ ച പൂര്ണേ സ രാജാ തത്രാജഗാമ
വർഷം പൂര്ത്തിയായപ്പോൾ ആ രാജാവ് അവിടെ എത്തി.
കുമാരം ചായുഷമസ്മൈ ചോര്വശീ ദദൌ
ഉർവശി അവന് ഒരു മകനെയും ദീർഘായുസ്സും നൽകി.
ദത്ത്വാ ചൈകാം നിശാം തേന രാജ്ഞാ സഹോഷിത്വാ പംച പുത്രോത്പത്തയേ ഗര്ഭമവാപ
ഒരു രാത്രി നൽകി, അവൾ രാജാവിനൊപ്പം താമസിച്ചു. അങ്ങനെ അഞ്ചു മക്കളുടെ ജനനത്തിനായി അവൾ ഗർഭം ധരിച്ചു.
ഉവാച ചൈനം രാജാനമസ്മത്പ്രീത്യാ മഹാരാജായ സര്വ ഏവ ഗംധര്വാ വരദാസ്സംവൃത്താഃ വ്രിയതാം ച വര ഇതി
അവൾ രാജാവിനോട് പറഞ്ഞു: 'എന്നെ സന്തോഷിപ്പിക്കാൻ എല്ലാ ഗന്ധർവന്മാരും മഹാരാജാവേ, നിങ്ങൾക്ക് വരങ്ങൾ നൽകാൻ തയ്യാറാണ്. നിങ്ങൾക്ക് ഇഷ്ടമുള്ളൊരു വരം തിരഞ്ഞെടുക്കൂ.'
വിജിതസകലാരാതിരവിഹതേംദ്രി യസാമര്ഥ്യോ ബംധുമാനമിതബലകോശോഽസ്മി നാന്യദസ്മാകമുര്വശീസാലോക്യാത്പ്രാപ്തവ്യമസ്തിതദഹമനയാ സഹോര്വശ്യാ കാലം നേതുമഭിലഷാമീത്യുക്തേ ഗംധര്വാ രാജ്ഞേഽഗ്നിസ്ഥാലീം ദദുഃ
എല്ലാ ശത്രുക്കളെയും ജയിച്ച്, ഇന്ദ്രിയങ്ങൾക്കു തടസ്സമില്ലാതെ, ശക്തിയും ബന്ധുക്കളും അളക്കാനാകാത്ത സമ്പത്തും ഉള്ളവനായി, ഞാനുർവശിയുടെ ലോകത്തിൽ അവളോടൊപ്പം സമയം ചെലവിടാൻ മാത്രമേ ആഗ്രഹം ഉള്ളൂ; മറ്റൊന്നും വേണ്ട. ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞപ്പോൾ ഗന്ധർവന്മാർ രാജാവിന് ഒരു അഗ്നിപാത്രം നൽകി.
ഊചുശ്ചൈനമഗ്നിമാമ്നായാനുസാരീ ഭൂത്വാ ത്രിധാ കൃത്വോര്വശീ സലോകതാമനോരഥമുദ്ദിശ്യ സമ്യഗ്യജേഥാഃ തതോഽവശ്യമഭിലഷിതമവാപ്സ്യതീത്യുക്തസ്താമഗ്നിസ്ഥാലീമാദായ ജഗാമ
അവർ അവനോട് പറഞ്ഞു: 'ശാസ്ത്രങ്ങൾ അനുസരിച്ച് ഈ അഗ്നിപാത്രം മൂന്നു ഭാഗമാക്കി ഉർവശിയോടൊപ്പം അവളുടെ ലോകത്തിൽ ചേർന്നിരിക്കാനുള്ള ആഗ്രഹത്തോടെ യജ്ഞം നടത്തൂ. അപ്പോൾ നിങ്ങൾക്ക് ആഗ്രഹിച്ചതു നിശ്ചയം ലഭിക്കും.' അങ്ങനെ ഉപദേശിച്ച ശേഷം, അവൻ അഗ്നിപാത്രം എടുത്ത് പുറപ്പെട്ടു.
അംതരടവ്യാമചിംതയത് അഹോ മേഽതീവ മൂഢതാ കിമഹമകരവമ്
കാടിന്റെ നടുവിൽ അവൻ ചിന്തിച്ചു: 'അയ്യോ, എത്ര വലിയ മണ്ടത്വം ഞാൻ ചെയ്തിരിക്കുന്നു! ഞാൻ എന്താണ് ചെയ്തത്?'
വഹ്നിസ്ഥാലീ മയൈഷാനീതാ നോര്വശീതി
'ഞാൻ കൊണ്ടുവന്നത് അഗ്നിപാത്രം മാത്രമാണ്, ഉർവശി അല്ല.'
അഥൈനാമടവ്യാമേവാഗ്നിസ്ഥാലീം തത്യാജ സ്വപുരം ച ജഗാമ
അപ്പോൾ അവൻ ആ കാട്ടിൽ തന്നെ അഗ്നിപാത്രം വിട്ടുവെച്ച് സ്വന്തം നഗരത്തിലേക്ക് മടങ്ങി.
വ്യതീതേഽര്ദ്ധരാത്രേ വിനിദ്രശ്ചാചിംതയത്
അർദ്ധരാത്രി കഴിഞ്ഞപ്പോൾ ഉറക്കം വരാതെ അവൻ ആലോചിച്ചു.
മമോര്വശീസാലോക്യപ്രാപ്ത്യര്ഥമഗ്നിസ്ഥാലീ ഗംധര്വൈര്ദത്താ സാ ച മയാടവ്യാം പരിത്യക്താ
'എനിക്ക് ഉർവശിയുടെ ലോകം നേടാൻ ഗന്ധർവന്മാർ അഗ്നിപാത്രം നൽകിയിരുന്നു. എന്നാൽ ഞാൻ അത് കാട്ടിൽ ഉപേക്ഷിച്ചു.'
തദഹം തത്ര തദാഹരണായ യാസ്യാമീത്യുത്ഥായ തത്രാപ്യുപഗതോ നാഗ്നിസ്ഥാലീമപശ്യത്
'അതിനാൽ ഞാൻ അതു തിരികെ എടുക്കാൻ അവിടെ പോകണം.' എന്ന് തീരുമാനിച്ച് അവൻ അവിടെ ചെന്നു, പക്ഷേ അഗ്നിപാത്രം കണ്ടില്ല.
ശമീഗര്ഭം ചാശ്വത്ഥമഗ്നിസ്ഥാലീസ്ഥാനേ ദൃഷ്ട്വാഽചിംതയത്
അഗ്നിപാത്രം കാണാതെ അവൻ അവിടത്ത് ഒരു ശമീമരവും അശ്വത്തമരവും കണ്ടു, പിന്നെ ആലോചിച്ചു.
മയാത്രാഗ്നിസ്ഥാലീ നിക്ഷിപ്താ സാ ചാശ്വത്ഥശ്ശമീഗര്ഭോഽഭൂത്
'ഇവിടെ തന്നെയാണ് ഞാൻ അഗ്നിപാത്രം വെച്ചത്. ഇപ്പോൾ അശ്വത്തമരം ശമീമരത്തിന്റെ ഉള്ളിലായി മാറിയിരിക്കുന്നു.'
തദേനമേവാഹമഗ്നിരൂപമാദായ സ്വപുരമഭിഗമ്യാരണീം കൃത്വാ തദുത്പന്നാഗ്നേരുപാസ്തിം കരിഷ്യാമീതി
'അതിനാൽ ഈ അഗ്നിരൂപം ഞാൻ എടുത്ത് എന്റെ നഗരത്തിലേക്ക് കൊണ്ടുപോയി, അതിൽ അരണി ഉണ്ടാക്കി, അതിൽ നിന്നുള്ള അഗ്നിയെ ആരാധിക്കാം.'
ഏവമേവ സ്വപുരമഭിഗമ്യാരണിം ചകാര
ഇങ്ങനെ തന്റെ നഗരത്തിലേക്ക് മടങ്ങി, അവൻ അരണി ഉണ്ടാക്കി.
തത്പ്രമാണം ചാംഗുലൈഃ കുര്വന് ഗായത്രീമപഠത്
അത് വിരലുകൾ കൊണ്ട് അളന്ന്, അവൻ ഗായത്രി മന്ത്രം ജപിച്ചു.
പഠതശ്ചാക്ഷരസംഖ്യാന്യേവാംഗുലാന്യരണ്യഭവത്
അവൻ അക്ഷരങ്ങളുടെ എണ്ണം ഉച്ചരിക്കുമ്പോൾ അവന്റെ വിരലുകൾ കാടായി മാറി.
തത്രാഗ്നിം നിര്മഥ്യാഗ്നിത്രയമാമ്നായാനുസാരീ ഭൂത്വാ ജുഹാവ
അവിടെ, അഗ്നി ഉരസിച്ച്, ആചാരപ്രകാരം മൂന്നു അഗ്നികളും സ്ഥാപിച്ച് ഹോമം നടത്തി.
ഉര്വശീസാലോക്യം ഫലമഭിസംധിതവാന്
അവൻ ഉർവശിയെ കാണാനുള്ള ഫലം മനസ്സിൽ ആഗ്രഹിച്ചു.
തേനൈവ ചാഗ്നിവിധിനാ ബഹുവിധാന് യജ്ഞാനിഷ്ട്വാ ഗാംധര്വലോകാനവാപ്യോര്വശ്യാ സഹാവിയോഗമവാപ
അത് തന്നെയായ അഗ്നികർമ്മം അനുഷ്ഠിച്ച് പലവിധ യജ്ഞങ്ങൾ നടത്തി, അവൻ ഗന്ധർവലോകങ്ങൾക്കും ഉർവശിയോടൊപ്പം വേർപാടില്ലാതെ എത്തി.
ഏകോഽഗ്നിരാദാവഭവദേകേന ത്വത്ര മന്വംതരേ ത്രേധാ പ്രവര്തിതാഃ
ആദ്യത്തിൽ ഒരു അഗ്നി മാത്രമേ ഉണ്ടായിരുന്നുള്ളൂ; ഈ മന്വന്തരത്തിൽ അത് മൂന്നു രൂപത്തിൽ സ്ഥാപിക്കപ്പെട്ടു.
തസ്യാപ്യായുര്ധീമാനമാവസു-വിശ്വാവസു-ശതായുഃ-ശ്രുതായുഃ (അയുതായുഃ) സംജ്ഞാഃ ഷड़ഭവന് പുത്രാഃ ।। ൪-൭-
അവനു ധീമാൻ, ആവസു, വിശ്വാവസു, ശതായു, ശ്രുതായു (അല്ലെങ്കിൽ അയുതായു) എന്നിങ്ങനെയുള്ള പുത്രന്മാർ ഉണ്ടായി.