തദാഖ്യാതമേവൈതത് സ ച യഥേലായാമാത്മജം പുരൂരവസമുത്പാദയാമാസ
അപ്പോള് പറഞ്ഞതുപോലെ ഇലയുടെ ഗര്ഭത്തില് പുരൂരവസെന്ന മകനു ജനനം നല്കി.
പുരൂരവാസ്ത്വതിദാനശീലോഽതിയജ്വാതിതേജസ്വീ യം സത്യവാദിനമതിരൂപസ്വിനം മനസ്വിനം മിത്രാവരുണശാപാന്മാനുഷേ ലോകേ മയാ വസ്തവ്യമിതി കൃതമതിരുര്വശീ ദദര്ശ
പുരൂരവന് അത്യന്തം ദാനശീലനും വലിയ യാഗികനും അതുല്യമായ തേജസ്സും സത്യവാനുമായിരുന്നു. മനസ്സും രൂപവും ഗുണവും എല്ലാം ഉത്തമം. മിത്രനും വരുണനും ശപിച്ചതിനാല് ഉറ്വശി മനുഷ്യലോകത്ത് താമസിക്കണമെന്ന് തീരുമാനിച്ചു, അവളവനെ കണ്ടു.
ദൃഷ്ടമാത്രേ ച തസ്മിന്നപഹായ മാനമശ്ഷോമപാസ്യ സ്വര്ഗസുഖാഭിലാഷം തന്മനസ്കാ ഭൂത്വാ തമേവോപതസ്ഥേ
അവനെ കണ്ടയുടന് തന്നെ, ഉറ്വശി അഭിമാനവും സ്വര്ഗ്ഗസുഖത്തോടുള്ള ആഗ്രഹവും ഉപേക്ഷിച്ച്, മുഴുവന് മനസ്സും അവനിലേക്കു തിരിച്ചു, അവനോടു ചേര്ന്നു.
സോഽപി ച താമതിശയിതസകലലോകസ്ത്രീകാംതിസൌകുമാര്യലാവണ്യഗ-തിവിലാസഹാസാദിഗുണാമവലോക്യ തദായത്തചിത്തവൃത്തിര്ബഭൂവ
അവനുമവളെ കണ്ടപ്പോള്, ലോകത്തിലെ എല്ലാ സ്ത്രീകളെയും മറികടക്കുന്ന സൗന്ദര്യവും സൌമ്യതയും ലാവണ്യവും കളിയും ചിരിയും മറ്റ് ഗുണങ്ങളും അവളില് കണ്ടു. അവന്റെ മനസ്സാകെ അവളിലേക്കു ആകൃഷ്ടമായി.
ഉഭയമപി തന്മനസ്കമനന്യദൃഷ്ടി പരിത്യക്തസമസ്താന്യപ്രയോജനമഭൂത്
ഇരുവരുടെയും മനസ്സും പരസ്പരത്തിലേക്ക് മാത്രം ആകൃഷ്ടമായി, മറ്റു കാര്യങ്ങളൊന്നും ശ്രദ്ധിച്ചില്ല.
രാജാ തു പ്രാഗല്ഭ്യാത്താമാഹ
രാജാവു ധൈര്യത്തോടെ അവളോടു സംസാരിച്ചു.
സുഭ്രു ത്വാമഹമഭികാമോഽസ്മി പ്രസീദാഽനുരാഗമുദ്വഹേത്യുക്താ ലജ്ജാവഖംഡിതമുര്വശീ തം പ്രാഹ
'സുന്ദരഭ്രുവേ, നിന്നെ ആഗ്രഹിക്കുന്നു. ദയവായി, ഞാന് നിന്നോടു സ്നേഹിക്കുന്നു.' എന്നു രാജാവ് പറഞ്ഞു. അപ്പോള് ലജ്ജ മറന്ന് ഉറ്വശി മറുപടി പറഞ്ഞു.
ഭവത്വേവം യദി മേ സമയപരിപാലനം ഭവാന് കരോതീത്യാഖ്യാതേ പുനരപി താമാഹ
'അങ്ങിനെ തന്നെ, എങ്കില് എന്റെ നിബന്ധനകള് നീ പാലിക്കണം,' എന്നു അവള് പറഞ്ഞു. പിന്നെ രാജാവ് വീണ്ടും അവളോടു ചോദിച്ചു.
ആഖ്യാഹി മേ സമയമിതി
'നിന്റെ നിബന്ധനകള് എനിക്ക് പറയൂ,' എന്നു അവന് പറഞ്ഞു.
അഥ പൃഷ്ടാ പുനരപ്യബ്രവീത്
അവന് വീണ്ടും ചോദിച്ചപ്പോള്, അവള് വീണ്ടും പറഞ്ഞു.
ശയനസമീപേ മമോരണകദ്വയം പുത്രഭൂതം നാപനേയമ്
'എന്റെ കിടക്കക്കരികില് എന്റെ രണ്ട് കുഞ്ഞാടുകള് ഉണ്ട്. അവ രണ്ടും എന്റെ മക്കളെപ്പോലെയാണ്. അവയെ ആരും എടുത്തുപോകരുത്.'
ഭവാംശ്ച മയാ ന നഗ്നോ ദ്ര ഷ്ടവ്യഃ
'നീ എന്നെ നഗ്നനായി കാണരുത്.'
ഘൃതമാത്രം ച മമാഹാര ഇതി
'എന്റെ ഭക്ഷണം വെറും നെയ്യായിരിക്കണം.'
ഏവമേവേതി ഭൂപതിരപ്യാഹ
'അങ്ങിനെ തന്നെയാകട്ടെ,' എന്നു രാജാവ് സമ്മതിച്ചു.
തയാ സഹ സ ചാവനിപതിരലകയാം ചൈത്രരഥാദിവനേഷ്വമലപദ്മഖംഡേഷു മാനസാദിസരസ്സ്വതിരമണീയേഷു രമമാണ ഏകഷഷ്ടിവര്ഷാണ്യനുദിനപ്രവര്ദ്ധമാനപ്രമോദോഽനയത്
അവളോടൊപ്പം രാജാവ് അലകയിലും, ചൈത്രരഥാദി വനങ്ങളിലും, ശുദ്ധമായ താമരക്കുളങ്ങളിലും, മനസ്സിനെ ആകര്ഷിക്കുന്ന മാനസാദി തടാകങ്ങളിലും, ആനന്ദം ദിനംപ്രതി വര്ദ്ധിച്ചുകൊണ്ട് അറുപത് വര്ഷം സന്തോഷത്തോടെ കഴിച്ചു.
ഉര്വശീ ച തദുപഭോഗാത്പ്രതിദിനപ്രവര്ദ്ധമാനാനുരാഗാ അമരലോകവാസേഽപി ന സ്പൃഹാം ചകാര
ഉറ്വശി അവനോടു കൂടിയിരുന്ന സന്തോഷത്തില് ദിനംപ്രതി കൂടുതല് സ്നേഹത്തോടെ അവനോടു ബന്ധപ്പെട്ടു. അമരലോകത്ത് താമസിച്ചിരുന്നാലും അവിടെക്കുള്ള ആഗ്രഹം അവള്ക്ക് ഉണ്ടായില്ല.
വിനാ ചോര്വശ്യാ സുരലോകോഽപ്സരസാം സിദ്ധഗംധര്വാണാം ച നാതിരമണീയോഽഭവത്
ഉറ്വശി ഇല്ലാതെ അമരലോകം അപ്സരസ്സുകള്ക്കും സിദ്ധന്മാര്ക്കും ഗാന്ധര്വന്മാര്ക്കും അത്ര ആനന്ദകരമായിരുന്നില്ല.
തതശ്ചോര്വശീ പുരൂരവസോസ്സമയവിദ്വിശ്വാവസുര്ഗംധര്വസമവേതോ നിശി ശയനാഭ്യാശാദേകമുരണകം ജഹാര
അതിനുശേഷം ഉറ്വശി, പുരൂരവസുമായി ചെയ്ത ഉടമ്പടി മറന്നുകൊണ്ട്, വിശ്വാവസു ഗാന്ധര്വന്മാരോടൊപ്പം രാത്രിയില് കിടക്കക്കരികില് നിന്നു ഒരു കുഞ്ഞാടിനെ എടുത്തു.
തസ്യാകാശോ! നീയമാനസ്യോര്വശീ ശബ്ദമശൃണോത്
അവനെ കൊണ്ടുപോകുമ്പോള് ഉര്വ്വശി ഒരു ശബ്ദം കേട്ടു, ആകാശമേ!
ഏവമുവാച ച മമാനാഥായാഃ പുത്രഃ കേനാപഹ്രിയതേ കം ശരണമുപയാമീതി
അവള് പറഞ്ഞു: 'എന്റെ മകനെ, ആരും ഇല്ലാത്തവനെ, ആരോ കൊണ്ടുപോകുന്നു; ഞാന് ആരോടാണ് ആശ്രയം തേടേണ്ടത്?''
തദാകര്ണ്യ രാജാ മാം നഗ്നം ദേവീ വീക്ഷ്യതീതി ന യയൌ
അത് കേട്ട രാജാവ്, 'രാജ്ഞി എന്നെ നഗ്നനായി കാണും' എന്നു വിചാരിച്ച് അവിടെ പോയില്ല.
അഥാന്യമപ്യുരണകമാദായ ഗംധര്വാ യയുഃ
അതിനുശേഷം ഗന്ധര്വ്വന്മാര് മറ്റൊരു മൃദംഗവും എടുത്തു പോയി.
തസ്യാപ്യപഹ്രിയമാണസ്യാകര്ണ്യ ശബ്ദമാകാശോ! പുനരപ്യനാഥാസ്മ്യഹമഭര്തൃകാ കാപുരുഷാ ശ്രയേത്യാര്ത്തരാവിണീ ബഭൂവ
അവനെയും കൊണ്ടുപോകുമ്പോള് ആ ശബ്ദം വീണ്ടും കേട്ട ഉര്വ്വശി, 'ഞാന് ആരും ഇല്ലാത്തവളാണ്, ഭര്ത്താവില്ലാത്തവളാണ്, കാപുരുഷന്മാരില് ആശ്രയം തേടുന്നു' എന്ന് വേദനയോടെ വിളിച്ചു.
രാജാപ്യമര്ഷവശാദംധകാരമേതദിതി ഖഡ്ഗമാദായ ദുഷ്ടദുഷ്ട ഹതോസീതി വ്യാഹരന്നഭ്യധാവത്
രാജാവും കോപത്തില് ആന്ധക്യമായിരിക്കുന്നു എന്നു കരുതി വാള് എടുത്ത്, 'ദുഷ്ടന്! ദുഷ്ടന്! നിന്നെ കൊല്ലുന്നു!' എന്ന് വിളിച്ചു ഓടി.
താവച്ച ഗംധര്വൈരപ്യതീവോജ്ജ്വലാ വിദ്യുജ്ജനിതാ
അപ്പോള് ഗന്ധര്വ്വന്മാര് അത്യന്തം പ്രകാശത്തോടെ മിന്നലുപോലെ തെളിഞ്ഞു.
തത്പ്രഭയാ ചോര്വശീ രാജാനമപഗതാംബരം ദൃഷ്ട്വാപവൃത്തസമയാ തത്ക്ഷണാദേവാപക്രാന്താ
അവരുടെ പ്രകാശത്തില് ഉര്വ്വശി രാജാവിനെ വസ്ത്രമില്ലാതെ കണ്ടു; സമയമകന്നതായി മനസ്സിലാക്കി അവള് ഉടനെ അപ്രത്യക്ഷയായി.
പരിത്യജ്യ താവപ്യുരണകൌ ഗംധര്വാസ്സുരലോകമുപഗതാഃ
അവരും ആ രണ്ടു മൃദംഗങ്ങളും ഉപേക്ഷിച്ച് ഗന്ധര്വ്വന്മാര് ദേവലോകത്തേക്ക് പോയി.
രാജാപി ച തൌ മേഷാവാദായാതിഹൃഷ്ടമനാഃ സ്വശയനമായാതോ നോര്വശീം ദദര്ശ
രാജാവ് ആ രണ്ട് ചെമ്മരികള് എടുത്ത് സന്തോഷത്തോടെ തന്റെ കിടക്കയിലേക്ക് തിരിച്ചു, പക്ഷേ ഉര്വ്വശിയെ കണ്ടില്ല.
താം ചാപശ്യന് വ്യപഗതാംബര ഏവോന്മത്തരൂപോ ബഭ്രാമ
അവളെയും വസ്ത്രമില്ലാതെ കണ്ട രാജാവ് ഭ്രമിച്ചവനായി അങ്ങിങ്ങെ അലഞ്ഞു.
കുരുക്ഷേത്രേ ചാംഭോജസരസ്യന്യാഭിശ്ചതസൃഭിരപ്സരോഭിസ്സമവേതാമുര്വശീം ദദര്ശ
കുരുക്ഷേത്രത്തിലെ താമരക്കുളത്തില് രാജാവ് ഉര്വ്വശിയെ മറ്റൊരു നാല് അപ്സരസ്സുമാരോടൊപ്പം കണ്ടു.