തത്തനയസ്സുദാസഃ
സർവകാമന്റെ മകൻ സുദാസൻ.
സുദാസാത്സൌദാസോ മിത്ര സഹനാമാ
സുദാസനിൽ നിന്ന് സൗദാസൻ ജനിച്ചു; അവൻ മിത്രസഹൻ എന്നും അറിയപ്പെടുന്നു.
സ ചാടവ്യാം മൃഗയാര്ഥീ പര്യടന് വ്യാഘ്രദ്വയമപശ്യത്
ഒരു ദിവസം, കാട്ടിൽ വേട്ടയ്ക്കായി സഞ്ചരിക്കുമ്പോൾ, അവൻ രണ്ട് കടുവകളെ കണ്ടു.
താഭ്യാം തദ്വനമപമൃഗം കൃതം മത്വൈകം തയോര്ബാണേന ജഘാന
അവ രണ്ടുപേരും കാടിനെ മൃഗശൂന്യമാക്കിയതാണെന്ന് വിചാരിച്ച്, അവയിൽ ഒരാളെ അമ്പുകൊണ്ട് വധിച്ചു.
മ്രിയമാണശ്ചാസാവതിഭീഷണാകൃതിരതികരാലവദനോ രാക്ഷസോഽഭൂത്
അവൻ മരിക്കുമ്പോൾ, അതി ഭയാനകമായ രൂപവും ഭയങ്കരമായ മുഖവുമുള്ള ഒരു രാക്ഷസനായി മാറി.
ദ്വിതീയോപി പ്രതിക്രിയാം തേ കരിഷ്യാമീത്യുക്ത്വാംതര്ധാനം ജഗാമ
രണ്ടാമത്തേത്, 'ഞാൻ നിന്നോട് പ്രതികാരം ചെയ്യും' എന്ന് പറഞ്ഞ് അപ്രത്യക്ഷനായി.
കാലേന ഗച്ഛതാ സൌദാസോ യജ്ഞമയജത്
കാലക്രമത്തിൽ, സൗദാസൻ ഒരു യാഗം നടത്തി.
പരിനിഷ്ഠിതയജ്ഞേ ആചാര്യേ വസിഷ്ഠേ നിഷ്ക്രാംതേ തദ്ര ക്ഷോ വസിഷ്ഠരൂപമാസ്ഥായ യജ്ഞാവസാനേ മമ നരമാംസഭോജനം ദേയമിതി തത്സംസ്ക്രിയതാം ക്ഷണാദാഗമിഷ്യാമീത്യുക്ത്വാ നിഷ്ക്രാംതഃ
യാഗം പൂര്ത്തിയായി, ആചാര്യനായ വസിഷ്ഠൻ പുറത്ത് പോയപ്പോൾ, ആ രാക്ഷസൻ വസിഷ്ഠന്റെ രൂപം ധരിച്ച്, 'എനിക്ക് മനുഷ്യമാംസം ഭക്ഷിക്കാൻ തരിക' എന്ന് യാഗാവസാനത്തിൽ പറഞ്ഞു, ഉടൻ തന്നെ തിരികെ വരാമെന്ന് പറഞ്ഞ് പോയി.
ഭൂയശ്ച സൂദവേഷം കൃത്വാ രാജാജ്ഞയാ മാനുഷം മാംസം സംസ്കൃത്യ രാജ്ഞേ ന്യവേദയത് ൪൭ അസാവപി ഹിരണ്യപാത്രേ മാംസമാദായ വസിഷ്ഠാഗമനപ്രതീക്ഷകോഽഭവത്
വീണ്ടും, ആ രാക്ഷസൻ പാചകക്കാരന്റെ വേഷം ധരിച്ച്, രാജാവിന്റെ ആജ്ഞപ്രകാരം മനുഷ്യമാംസം പാകം ചെയ്തു രാജാവിന് സമർപ്പിച്ചു. രാജാവ് ആ മാംസം പൊൻപാത്രത്തിൽ വെച്ച് വസിഷ്ഠന്റെ വരവ് കാത്തുനിന്നു.
ആഗതായ വസിഷ്ഠായ നിവേദിതവാന്
വസിഷ്ഠൻ എത്തിയപ്പോൾ, അവൻ അതിനെക്കുറിച്ച് അറിയിച്ചു.
സ ചാപ്യചിംതയദഹോസ്യ രാജ്ഞോ ദൌശ്ശീല്യം യേനൈതന്മാംസമസ്മാകം പ്രയച്ഛതി കിമേതദ്ദ്ര വ്യജാതമിതി ധ്യാനപരോഭവത്
വസിഷ്ഠൻ ചിന്തിച്ചു: 'അയ്യോ, രാജാവിന്റെ ഈ ദുഷ്പ്രവൃത്തിയാണോ? നമ്മുക്ക് ഈ മാംസം നൽകുന്നത് എന്താണിത്?' എന്നിങ്ങനെ ആലോചിച്ച് ധ്യാനത്തിൽ മുങ്ങി.
അപശ്യച്ച തന്മാംസംമാനുഷമ്
അപ്പോൾ അവൻ ആ മാംസം മനുഷ്യമാംസം ആണെന്ന് കണ്ടു.
അതഃ ക്രോധകലുഷീകൃതചേതാ രാജനി സാപമുത്സസര്ജ
അപ്പോൾ കോപത്തിൽ മനസ്സ് മങ്ങിയ മുനി രാജാവിനെ ശപിച്ചു.
യസ്മാദഭോജ്യമേതദസ്മദ്വിധാനാം തപസ്വിനാമവഗച്ഛന്നപി ഭവാന്മഹ്യം ദദാതി തസ്മാത്തവൈവാത്ര ലോലുപതാ ഭവിഷ്യതീതി
നമ്മളെപ്പോലുള്ള വ്രതസ്ഥർക്ക് ഇതു ഭക്ഷിക്കാൻ പാടില്ലെന്ന് അറിയാമായിരുന്നിട്ടും നീ എന്നെ ഇത് നൽകിയത് കൊണ്ടു, ഇതിന്റെ മോഹം നിനക്കേ മാത്രം ഉണ്ടാകും.
അനംതരം ച തേനാപി ഭഗവതൈവാഭിഹിതോസ്മീത്യുക്തേ കിം കിം മയാഭഹിതമിതി മുനിഃ പുനരപി സമാധൌ തസ്ഥൌ
ഉടൻ രാജാവ് 'ഭഗവാൻ തന്നെയാണ് എന്നോട് ഇതു ചെയ്യാൻ പറഞ്ഞത്' എന്നു പറഞ്ഞപ്പോൾ, 'ഞാൻ എന്താണ് തെറ്റ് ചെയ്തത്' എന്ന് മനസ്സിൽ ആലോചിച്ച് മുനി വീണ്ടും ധ്യാനത്തിൽ പ്രവേശിച്ചു.
സമാധിവിജ്ഞാനാവഗതാര്ഥശ്ചാനുഗ്രഹം തസ്മൈ ചകാര നാത്യംതികമേതദ്ദ്വാദശാബ്ദം തവ ഭോജനം ഭവിഷ്യതീതി
ധ്യാനജ്ഞാനത്തിലൂടെ സത്യം മനസ്സിലാക്കി, മുനി രാജാവിന് അനുഗ്രഹമായി പറഞ്ഞു: 'ഇത് നിനക്ക് ശാശ്വതമായില്ല; പന്ത്രണ്ട് വർഷം മാത്രം ഈ ഭക്ഷണനിയമം നീ പാലിക്കണം.'
അസാവപി പ്രതിഗൃഹ്യോദകാംജലിം മുനിശാപപ്രദാനായോദ്യതോ ഭഗവന്നയമസ്മദ്ഗുരുര്നാര്ഹസ്യേനം കുലദേവതാഭൂതമാചാര്യം ശപ്തുമിതി മദയംത്യാ സ്വപത്ന്യാ പ്രസാദിതസ്സസ്യാംബുദരക്ഷണാര്ഥം തച്ഛാപാംവു നോര്വ്യാം ന ചാകാശേ ചിക്ഷേപ കിം തു തേനൈവ സ്വപദൌ സിഷേച
രാജാവും വെള്ളം കൈയിൽ സ്വീകരിച്ച് മുനിയെ ശപിക്കാൻ തയ്യാറായി. എന്നാൽ ഭർത്താവിനെ ശപിക്കരുതെന്ന് ഭാര്യയായ മദയന്തി, ഗുരുവും കുടുംബദേവതയുമായ മുനിയെ രക്ഷിക്കാൻ രാജാവിനെ ശാന്തിപ്പിച്ചു. മഴവില്ലിനെ സംരക്ഷിക്കാൻ, ആ വെള്ളം നിലത്തോ ആകാശത്തോ ഒഴിയാതെ, സ്വന്തം കാലിൽ തന്നെ ഒഴിച്ചു.
തേന ച ക്വോധാശ്രിതേനാംബുനാ ദഗ്ധച്ഛായൌ തത്പാദൌ കല്മാഷതാമുപഗതൌ തതസ്സ കല്മാഷപാദസംജ്ഞാമവാപ
അങ്ങനെ, വെള്ളം എവിടെയും പോകാതെ രാജാവിന്റെ കാലുകൾ കത്തിച്ചു; അവ കറുത്തു. അതിനാൽ അവൻ 'കൽമാഷപാദൻ' എന്ന പേരിൽ അറിയപ്പെട്ടു.
വസിഷ്ഠശാപാച്ച ഷഷ്ഠേഷഷ്ഠേ കാലേ രാക്ഷസസ്വഭാവമേത്യാടവ്യാം പര്യടന്നനേകശോ മാനുഷാനഭക്ഷയത്
വസിഷ്ഠന്റെ ശാപം മൂലം, ആറാം ആറാം കാലം കഴിഞ്ഞപ്പോൾ അവൻ രാക്ഷസസ്വഭാവം ഏറ്റു, കാട്ടിൽ അലഞ്ഞു പല മനുഷ്യരെയും തിന്നുകയായിരുന്നു.
ഏകദാ തു കംചിന്മുനിമൃതുകാലേ ഭാര്യാസംഗതം ദദര്ശ
ഒരു ദിവസം, ഒരു മുനിയെ ഭാര്യയോടൊപ്പം, അവളുടെ ഋതുകാലത്ത്, അവൻ കണ്ടു.
തയോശ്ച തമതിഭീഷണം രാക്ഷസസ്വരൂപമവലോക്യ ത്രാസാദ്ദംപത്യോഃ പ്രധാവിതയോര്ബ്രഹ്മണം ജഗ്രാഹ
അവന്റെ ഭയങ്കരമായ രാക്ഷസരൂപം കണ്ടപ്പോൾ ഭയന്ന് ആ ദമ്പതികൾ ഓടി രക്ഷപ്പെടാൻ ശ്രമിച്ചു; എന്നാൽ അവൻ ബ്രാഹ്മണനെ പിടിച്ചു.
തതസ്സാ ബ്രാഹ്മണീ ബഹുശസ്തമഭിയാചിതവതീ
അപ്പോൾ ബ്രാഹ്മണിയുടെ ഭാര്യ അവനോട് പലതവണ അപേക്ഷിച്ചു.
പ്രസീദേക്ഷ്വാകുകുലതിലകഭൂതസ്ത്വം മഹാരാജോ മിത്രസഹോ ന രാക്ഷസഃ
'ഇക്ഷ്വാകുവംശത്തിന്റെ ഭൂഷണമായ മഹാരാജാവേ, മിത്രസഹനേ, നീ രാക്ഷസൻ അല്ല; ദയവായി കരുണ കാണിക്കൂ.'
നാര്ഹസി സ്ത്രീധര്മസുഖാഭിജ്ഞോ മയ്യകൃതാര്ഥായാമസ്മദ്ഭര്ത്താരം ഹംതുമിത്യേവം ബഹുപ്രകാരം തസ്യാം വിലപംത്യാം വ്യാഘ്രഃ പശുമിവാഽരണ്യേഽഭിമതം തം ബ്രാഹ്മണമഭക്ഷയത്
'സ്ത്രീധർമ്മത്തിന്റെ സുഖം അറിയുന്നവനാണ് നീ; ഞാൻ ഇനിയും പൂർണ്ണതയില്ലാത്തപ്പോൾ എന്റെ ഭർത്താവിനെ കൊല്ലരുത്,' എന്ന് അവൾ പലവിധത്തിൽ വിലപിച്ചെങ്കിലും, കടുവയെപ്പോലെ കാട്ടിൽ ഇരയെ തിന്നുന്നതുപോലെ രാജാവ് ബ്രാഹ്മണനെ തിന്നു.
തതശ്ചാതികോപസമന്വിതാ ബ്രാഹ്മണീ തം രാജാനം ശശാപ
അതിനുശേഷം അത്യന്തം കോപത്തോടെ ബ്രാഹ്മണിയുടെ ഭാര്യ രാജാവിനെ ശപിച്ചു.
യസ്മാദേവം മയ്യതൃഷപ്തായാം ത്വയായം മത്പതിര്ഭക്ഷിതഃ തസ്മാത്ത്വമപി കാമോപഭോഗപ്രവൃത്തഓംതം പ്രാപ്സ്യസീതി
'ഞാൻ ഇനിയും പൂർണ്ണതയില്ലാത്തപ്പോൾ നീ എന്റെ ഭർത്താവിനെ തിന്നത് കൊണ്ടു, നീയും കാമാസക്തനായി മാറും.'
ശപ്ത്വാ ചൈവ സാഗ്നിം പ്രവിവേശ
ശാപം ഉച്ചരിച്ച ശേഷം അവൾ അഗ്നിയിൽ പ്രവേശിച്ചു.
തതസ്തസ്യ ദ്വാദശാബ്ദപര്യയേ വിമുക്തശാപസ്യ സ്ത്രീവിഷയാഭിലാഷിണോ മദയംതീ തം സ്മാരയാമാസ
പന്ത്രണ്ട് വർഷം കഴിഞ്ഞ് ശാപം അവസാനിച്ചപ്പോൾ, സ്ത്രീസംഗത്തിനായി ആഗ്രഹിച്ച രാജാവിനെ മദയന്തി ഓർമ്മിപ്പിച്ചു.
തതഃ പരമസൌ സ്ത്രീഭോഗം തത്യാജ
അതിനുശേഷം, അവൻ സ്ത്രീസംഗം ഉപേക്ഷിച്ചു.
വസിഷ്ഠശ്ചാപുത്രേണ രാജ്ഞാ പുത്രാര്ഥമഭ്യര്ഥിതോ മദയംത്യാം ഗര്ഭാധാനം ചകാര
മകനില്ലാത്ത രാജാവ് മകനായി അപേക്ഷിച്ചപ്പോൾ, വസിഷ്ഠൻ മദയന്തിയുമായി ഗർഭധാരണ ചടങ്ങ് നടത്തി.