തദംഭസാ ച സംസ്പൃഷ്ടേഷ്വസ്ഥിഭസ്മസു ഏതേ ച സ്വര്ഗമാരോക്ഷ്യന്തി
ആ ജലത്തിൽ അവരുടെ അസ്ഥികളും ചാരവും തൊടുമ്പോൾ, അവർ സ്വർഗ്ഗത്തിലേക്ക് ഉയരും.
ഭഗവദ്വിഷ്ണുപാദാംഗുഷ്ഠനിര്ഗതസ്യ ഹി ജലസ്യൈതന്മാഹാത്മ്യമ്
ഭഗവാൻ വിഷ്ണുവിന്റെ പാദാംഗുഷ്ഠത്തിൽ നിന്നു പുറപ്പെട്ട ഈ ജലത്തിന് ഇത്ര മഹത്വം ഉണ്ട്.
യന്ന കേവലമഭിസംധിപൂര്വകം സ്നാനാദ്യുപഭോഗേഷൂപകാരകമനഭിസാംധിതമപ്യസ്യാം പ്രേതപ്രാണസ്യാസ്ഥിചര്മസ്നായുകേശാദ്യുപസ്പൃഷ്ടം ശരീരജമപി പതിതം സദ്യശ്ശരീരിണം സ്വര്ഗം നയതീത്യുക്തഃ പ്രണമ്യ ഭവഗതേഽശ്വമാദായ പിതാമഹയജ്ഞമാജഗാമ്
ഇത് കേവലം ഉദ്ദേശപൂർവം സ്നാനം ചെയ്യുമ്പോഴും, ആനന്ദം അനുഭവിക്കുമ്പോഴും ഉപകാരപ്രദമാണ്. അതുപോലെ, ഉദ്ദേശമില്ലാതെ പോലും, ഈ ജലം മരിച്ചവരുടെ അസ്ഥി, ചർമ്മം, നാരുകൾ, മുടി മുതലായവയെ സ്പർശിച്ചാൽ പോലും, അതു ഉടൻ ആത്മാവിനെ സ്വർഗ്ഗത്തിലേക്ക് നയിക്കും എന്ന് പറയുന്നു. അംശുമാൻ ഭക്തിപൂർവ്വം നമസ്കരിച്ചു, അശ്വത്തെ എടുത്ത് തന്റെ വലിയപ്പന്റെ യാഗശാലയിൽ എത്തിച്ചു.
സഗരോപ്യശ്വമാസാദ്യ തം യജ്ഞം സമാപയാമാസ
സഗരൻ അശ്വത്തെ വീണ്ടെടുത്ത് യാഗം പൂർത്തിയാക്കി.
സാഗരം ചാത്മജപ്രീത്യാ പുത്രത്വേ കല്പിതവാന്
തന്റെ മകനോടുള്ള സ്നേഹത്തിൽ, സാഗരത്തെ സ്വന്തം മകനായി കണക്കാക്കി.
തസ്യാംശുമതോ ദിലീപഃ പുത്രോഭവത്
അംശുമതിന്റെ മകനായി ദിലീപൻ ജനിച്ചു.
ദിലീപസ്യ ഭഗീരഥഃ യോഽസൌ ഗംഗാം സ്വര്ഗാദിഹാനീയ ഭാഗീരഥീസംജ്ഞാം ചകാര
ദിലീപന്റെ മകൻ ഭഗീരഥൻ ആണ്. സ്വർഗത്തിൽ നിന്ന് ഗംഗയെ ഭൂമിയിലേക്ക് കൊണ്ടുവന്ന് ഭഗീരഥി എന്ന പേരാണ് അവൾക്ക് നൽകിയതും.
ഭഗീരഥാത്സുഹോത്രസ്സുഹോത്രാച്ഛ്രുതഃ തസ്യാപി നാഭാഗഃ തതഓംബരീഷഃ തത്പുത്രസ്സിംധുദ്വീപഃ സിംധുദ്വീപാദയുതായുഃ
ഭഗീരഥനിൽ നിന്ന് സുഹോത്രൻ, സുഹോത്രനിൽ നിന്ന് ശ്രുതൻ, ശ്രുതന്റെ മകൻ നാഭാഗൻ, അവനിൽ നിന്ന് അംബരീഷൻ, അംബരീഷന്റെ മകൻ സിന്ധുദ്വീപൻ, സിന്ധുദ്വീപന്റെ മകൻ ആയുതായു എന്നിവരാണ്.
തത്പുത്രശ്ച ഋതുപര്ണഃ യോഽസൌ നലസഹായോക്ഷഹൃദയജ്ഞോഭൂത്
ആയുതായുവിന്റെ മകൻ ഋതുപർണൻ. അവൻ നളനോടൊപ്പം സഖാവായി കുതിരയാഗത്തിൽ പ്രാവീണ്യം നേടിയവനാണ്.
ഋതുപര്ണപുത്രസ്സര്വകാമഃ
ഋതുപർണന്റെ മകൻ സർവകാമൻ.
തത്തനയസ്സുദാസഃ
സർവകാമന്റെ മകൻ സുദാസൻ.
സുദാസാത്സൌദാസോ മിത്ര സഹനാമാ
സുദാസനിൽ നിന്ന് സൗദാസൻ ജനിച്ചു; അവൻ മിത്രസഹൻ എന്നും അറിയപ്പെടുന്നു.
സ ചാടവ്യാം മൃഗയാര്ഥീ പര്യടന് വ്യാഘ്രദ്വയമപശ്യത്
ഒരു ദിവസം, കാട്ടിൽ വേട്ടയ്ക്കായി സഞ്ചരിക്കുമ്പോൾ, അവൻ രണ്ട് കടുവകളെ കണ്ടു.
താഭ്യാം തദ്വനമപമൃഗം കൃതം മത്വൈകം തയോര്ബാണേന ജഘാന
അവ രണ്ടുപേരും കാടിനെ മൃഗശൂന്യമാക്കിയതാണെന്ന് വിചാരിച്ച്, അവയിൽ ഒരാളെ അമ്പുകൊണ്ട് വധിച്ചു.
മ്രിയമാണശ്ചാസാവതിഭീഷണാകൃതിരതികരാലവദനോ രാക്ഷസോഽഭൂത്
അവൻ മരിക്കുമ്പോൾ, അതി ഭയാനകമായ രൂപവും ഭയങ്കരമായ മുഖവുമുള്ള ഒരു രാക്ഷസനായി മാറി.
ദ്വിതീയോപി പ്രതിക്രിയാം തേ കരിഷ്യാമീത്യുക്ത്വാംതര്ധാനം ജഗാമ
രണ്ടാമത്തേത്, 'ഞാൻ നിന്നോട് പ്രതികാരം ചെയ്യും' എന്ന് പറഞ്ഞ് അപ്രത്യക്ഷനായി.
കാലേന ഗച്ഛതാ സൌദാസോ യജ്ഞമയജത്
കാലക്രമത്തിൽ, സൗദാസൻ ഒരു യാഗം നടത്തി.
പരിനിഷ്ഠിതയജ്ഞേ ആചാര്യേ വസിഷ്ഠേ നിഷ്ക്രാംതേ തദ്ര ക്ഷോ വസിഷ്ഠരൂപമാസ്ഥായ യജ്ഞാവസാനേ മമ നരമാംസഭോജനം ദേയമിതി തത്സംസ്ക്രിയതാം ക്ഷണാദാഗമിഷ്യാമീത്യുക്ത്വാ നിഷ്ക്രാംതഃ
യാഗം പൂര്ത്തിയായി, ആചാര്യനായ വസിഷ്ഠൻ പുറത്ത് പോയപ്പോൾ, ആ രാക്ഷസൻ വസിഷ്ഠന്റെ രൂപം ധരിച്ച്, 'എനിക്ക് മനുഷ്യമാംസം ഭക്ഷിക്കാൻ തരിക' എന്ന് യാഗാവസാനത്തിൽ പറഞ്ഞു, ഉടൻ തന്നെ തിരികെ വരാമെന്ന് പറഞ്ഞ് പോയി.
ഭൂയശ്ച സൂദവേഷം കൃത്വാ രാജാജ്ഞയാ മാനുഷം മാംസം സംസ്കൃത്യ രാജ്ഞേ ന്യവേദയത് ൪൭ അസാവപി ഹിരണ്യപാത്രേ മാംസമാദായ വസിഷ്ഠാഗമനപ്രതീക്ഷകോഽഭവത്
വീണ്ടും, ആ രാക്ഷസൻ പാചകക്കാരന്റെ വേഷം ധരിച്ച്, രാജാവിന്റെ ആജ്ഞപ്രകാരം മനുഷ്യമാംസം പാകം ചെയ്തു രാജാവിന് സമർപ്പിച്ചു. രാജാവ് ആ മാംസം പൊൻപാത്രത്തിൽ വെച്ച് വസിഷ്ഠന്റെ വരവ് കാത്തുനിന്നു.
ആഗതായ വസിഷ്ഠായ നിവേദിതവാന്
വസിഷ്ഠൻ എത്തിയപ്പോൾ, അവൻ അതിനെക്കുറിച്ച് അറിയിച്ചു.
സ ചാപ്യചിംതയദഹോസ്യ രാജ്ഞോ ദൌശ്ശീല്യം യേനൈതന്മാംസമസ്മാകം പ്രയച്ഛതി കിമേതദ്ദ്ര വ്യജാതമിതി ധ്യാനപരോഭവത്
വസിഷ്ഠൻ ചിന്തിച്ചു: 'അയ്യോ, രാജാവിന്റെ ഈ ദുഷ്പ്രവൃത്തിയാണോ? നമ്മുക്ക് ഈ മാംസം നൽകുന്നത് എന്താണിത്?' എന്നിങ്ങനെ ആലോചിച്ച് ധ്യാനത്തിൽ മുങ്ങി.
അപശ്യച്ച തന്മാംസംമാനുഷമ്
അപ്പോൾ അവൻ ആ മാംസം മനുഷ്യമാംസം ആണെന്ന് കണ്ടു.
അതഃ ക്രോധകലുഷീകൃതചേതാ രാജനി സാപമുത്സസര്ജ
അപ്പോൾ കോപത്തിൽ മനസ്സ് മങ്ങിയ മുനി രാജാവിനെ ശപിച്ചു.
യസ്മാദഭോജ്യമേതദസ്മദ്വിധാനാം തപസ്വിനാമവഗച്ഛന്നപി ഭവാന്മഹ്യം ദദാതി തസ്മാത്തവൈവാത്ര ലോലുപതാ ഭവിഷ്യതീതി
നമ്മളെപ്പോലുള്ള വ്രതസ്ഥർക്ക് ഇതു ഭക്ഷിക്കാൻ പാടില്ലെന്ന് അറിയാമായിരുന്നിട്ടും നീ എന്നെ ഇത് നൽകിയത് കൊണ്ടു, ഇതിന്റെ മോഹം നിനക്കേ മാത്രം ഉണ്ടാകും.
അനംതരം ച തേനാപി ഭഗവതൈവാഭിഹിതോസ്മീത്യുക്തേ കിം കിം മയാഭഹിതമിതി മുനിഃ പുനരപി സമാധൌ തസ്ഥൌ
ഉടൻ രാജാവ് 'ഭഗവാൻ തന്നെയാണ് എന്നോട് ഇതു ചെയ്യാൻ പറഞ്ഞത്' എന്നു പറഞ്ഞപ്പോൾ, 'ഞാൻ എന്താണ് തെറ്റ് ചെയ്തത്' എന്ന് മനസ്സിൽ ആലോചിച്ച് മുനി വീണ്ടും ധ്യാനത്തിൽ പ്രവേശിച്ചു.
സമാധിവിജ്ഞാനാവഗതാര്ഥശ്ചാനുഗ്രഹം തസ്മൈ ചകാര നാത്യംതികമേതദ്ദ്വാദശാബ്ദം തവ ഭോജനം ഭവിഷ്യതീതി
ധ്യാനജ്ഞാനത്തിലൂടെ സത്യം മനസ്സിലാക്കി, മുനി രാജാവിന് അനുഗ്രഹമായി പറഞ്ഞു: 'ഇത് നിനക്ക് ശാശ്വതമായില്ല; പന്ത്രണ്ട് വർഷം മാത്രം ഈ ഭക്ഷണനിയമം നീ പാലിക്കണം.'
അസാവപി പ്രതിഗൃഹ്യോദകാംജലിം മുനിശാപപ്രദാനായോദ്യതോ ഭഗവന്നയമസ്മദ്ഗുരുര്നാര്ഹസ്യേനം കുലദേവതാഭൂതമാചാര്യം ശപ്തുമിതി മദയംത്യാ സ്വപത്ന്യാ പ്രസാദിതസ്സസ്യാംബുദരക്ഷണാര്ഥം തച്ഛാപാംവു നോര്വ്യാം ന ചാകാശേ ചിക്ഷേപ കിം തു തേനൈവ സ്വപദൌ സിഷേച
രാജാവും വെള്ളം കൈയിൽ സ്വീകരിച്ച് മുനിയെ ശപിക്കാൻ തയ്യാറായി. എന്നാൽ ഭർത്താവിനെ ശപിക്കരുതെന്ന് ഭാര്യയായ മദയന്തി, ഗുരുവും കുടുംബദേവതയുമായ മുനിയെ രക്ഷിക്കാൻ രാജാവിനെ ശാന്തിപ്പിച്ചു. മഴവില്ലിനെ സംരക്ഷിക്കാൻ, ആ വെള്ളം നിലത്തോ ആകാശത്തോ ഒഴിയാതെ, സ്വന്തം കാലിൽ തന്നെ ഒഴിച്ചു.
തേന ച ക്വോധാശ്രിതേനാംബുനാ ദഗ്ധച്ഛായൌ തത്പാദൌ കല്മാഷതാമുപഗതൌ തതസ്സ കല്മാഷപാദസംജ്ഞാമവാപ
അങ്ങനെ, വെള്ളം എവിടെയും പോകാതെ രാജാവിന്റെ കാലുകൾ കത്തിച്ചു; അവ കറുത്തു. അതിനാൽ അവൻ 'കൽമാഷപാദൻ' എന്ന പേരിൽ അറിയപ്പെട്ടു.
വസിഷ്ഠശാപാച്ച ഷഷ്ഠേഷഷ്ഠേ കാലേ രാക്ഷസസ്വഭാവമേത്യാടവ്യാം പര്യടന്നനേകശോ മാനുഷാനഭക്ഷയത്
വസിഷ്ഠന്റെ ശാപം മൂലം, ആറാം ആറാം കാലം കഴിഞ്ഞപ്പോൾ അവൻ രാക്ഷസസ്വഭാവം ഏറ്റു, കാട്ടിൽ അലഞ്ഞു പല മനുഷ്യരെയും തിന്നുകയായിരുന്നു.
ഏകദാ തു കംചിന്മുനിമൃതുകാലേ ഭാര്യാസംഗതം ദദര്ശ
ഒരു ദിവസം, ഒരു മുനിയെ ഭാര്യയോടൊപ്പം, അവളുടെ ഋതുകാലത്ത്, അവൻ കണ്ടു.