തേനാസ്യ ഗര്ഭസ്സപ്തവര്ഷാണി ജഠര ഏവ തസ്ഥൌ
അവളുടെ ഗർഭത്തിൽ ആ കുഞ്ഞ് ഏഴു വർഷം തുടർച്ചയായി ഇരുന്നു.
സ ച ബാഹുര്വൃദ്ധഭാവാദൌര്വാശ്രമമമീപേ മമാര
ആ ബാഹു വയസ്സായതിനാൽ ഔർവന്റെ ആശ്രമത്തിനടുത്ത് മരിച്ചു.
സാ തസ്യ ഭാര്യാ ചിതാം കൃത്വാ തമാരോപ്യാനുമരണകൃതനിശ്ചയാഽഭൂത്
അവളുടെ ഭർത്താവിന് ചിത ഒരുക്കി, അവനെ അതിൽ കയറ്റി, അവളും മരിക്കണമെന്ന് ഉറപ്പിച്ചു.
അഥൈതാമതീതാനാഗതവര്ത്തമാനകാലത്രയവേദീ ഭഗവാനൌര്വസ്സ്വാശ്രമാന്നിര്ഗത്യാബ്രവീത്
അപ്പോൾ, മൂന്നു കാലവും അറിയുന്ന മഹർഷിയായ ഔർവൻ തന്റെ ആശ്രമത്തിൽ നിന്ന് പുറത്തുവന്നു അവളോടു പറഞ്ഞു.
അലമലമനേനാസദ്ഗ്രാഹേണാഖിലഭൂമം ഡലപതിരതിവീര്യപരാക്രമോ നൈകയജ്ഞകൃദരാതിപക്ഷക്ഷയകര്ത്താ തവോദരേ ചക്രവര്ത്തീ തിഷ്ഠതി
ഇങ്ങനെ തെറ്റായ തീരുമാനങ്ങൾ വേണ്ട! നിന്റെ ഗർഭത്തിൽ വലിയ ശക്തിയും വീര്യവും ഉള്ള, ഭൂമിയിലെ രാജാവായ, അനേകം യജ്ഞങ്ങൾ നടത്തിയ, ശത്രുക്കളെ ജയിച്ച ഒരു ചക്രവർത്തി ഇപ്പോൾ തന്നെ ഉണ്ടാകാനിരിക്കുകയാണ്.
നൈവമതിസാഹസാധ്യവസായിനീ ഭവതീ ഭവേത്യുക്താ സാ തസ്മാദനുമരണനിര്ബംധാദ്വിരരാമ
‘ഇങ്ങനെ അത്യന്തം ധൈര്യത്തോടെ നീ ചെയ്യേണ്ടതല്ല’ എന്ന് അവൾക്കു പറഞ്ഞപ്പോൾ, അവൾ ഭർത്താവിനൊപ്പം മരിക്കാനുള്ള തീരുമാനം ഉപേക്ഷിച്ചു.
തേനൈവ ച ഭഗവതാ സ്വാശ്രമമാനീതാ
അവളെ അതേ മഹർഷി തന്റെ ആശ്രമത്തിലേക്ക് കൊണ്ടുപോയി.
തത്ര കതിപയദിനാഭ്യംതരേ ച സഹൈവ തേന ഗരേണാതിതേജസ്വീ ബാലകോ ജജ്ഞേ
അവിടെ കുറച്ച് ദിവസങ്ങൾക്കുള്ളിൽ അതേ ഗർഭത്തിൽ നിന്ന് വലിയ തേജസ്സുള്ള ഒരു ബാലൻ ജനിച്ചു.
തസ്യൌര്വോ ജാതകര്മാദിക്രിയാ നിഷ്പാദ്യ സഗര ഇതി നാമ ചകാര
ഔർവൻ അവന്റെ ജനനകർമ്മാദികൾ ചെയ്തു, അവന് സഗരൻ എന്ന പേരിട്ടു.
കൃതോപനയനം ചൈനമൌര്വോ വേദശാസ്ത്രാണ്യസ്ത്രം ചാഗ്നേയം ഭാര്ഗവാഖ്യമധ്യാപയാമാസ
ഉപനയനം കഴിഞ്ഞപ്പോൾ, ഔർവൻ അവനോട് വേദങ്ങളും ശാസ്ത്രങ്ങളും, അഗ്നേയമായ ഭാർഗവാസ്ത്രവും പഠിപ്പിച്ചു.
ഉത്പന്നബുദ്ധിശ്ച മാതരമബ്രവീത്
അവന് ബുദ്ധി വളർന്നപ്പോൾ അമ്മയോട് ചോദിച്ചു.
അംബ കഥയാത്ര വയം ക്വ താതോസ്മാകമിത്യേവമാദിപൃച്ഛംതം മാതാ സര്വമേവാവോചത്
‘അമ്മേ, ഞങ്ങൾ എവിടെയാണ്? ഞങ്ങളുടെ അച്ഛൻ എവിടെയാണ്?’ എന്നിങ്ങനെ ചോദിച്ചപ്പോൾ അമ്മ എല്ലാം പറഞ്ഞു.
തതശ്ച പിതൃരാജ്യാപഹരണാദമര്ഷിതോ ഹൈഹയതാലജംഘാദിവധായ പ്രതിജ്ഞാമകരോത്
അപ്പന്റെ രാജ്യം കവർച്ച ചെയ്യപ്പെട്ടതിൽ ദുഃഖിതനായി, ഹയഹയന്മാരെയും താളജംഘന്മാരെയും കൊല്ലുമെന്ന് സഗരൻ പ്രതിജ്ഞയെടുത്തു.
പ്രായശശ്ച ഹൈഹയതാലജംഘാഞ്ജഘാന
അവൻ ഹയഹയന്മാരെയും താളജംഘന്മാരെയും ഭൂരിഭാഗവും സംഹരിച്ചു.
ശകയവനകാംഭോജപാരദപപ്ലവാഃ ഹന്യമാനാസ്തത്കുലഗുരും വസിഷ്ഠം ശരണം ജഗ്മുഃ
ശക, യവന, കാംബോജ, പാരദ, പഹ്ലവന്മാർ കൊല്ലപ്പെടുമ്പോൾ, അവർ തങ്ങളുടെ കുടുംബഗുരുവായ വസിഷ്ഠനിൽ അഭയം തേടി.
അഥൈനാന്വസിഷ്ഠോ ജീവന്മൃതകാന് കൃത്വാ സഗരമാഹ
അപ്പോൾ വസിഷ്ഠൻ അവരെ ജീവിച്ചിരിക്കുന്ന മരിച്ചവരാക്കുകയും സഗരനോട് പറയുകയും ചെയ്തു.
വത്സാലമേഭിര്ജീവന്മൃതകൈരനുമൃതൈഃ
‘മകനേ, ഈ ജീവിച്ചിരിക്കുന്ന മരിച്ചവരും അവരെ പിന്തുടർന്നവരും മതിയാകട്ടെ.’
ഏതേ ച മയൈവ ത്വത്പ്രതിജ്ഞാപരിപാലനായ നിജധര്മദ്വിജസംഗപരിത്യാഗം കാരിതാഃ
‘നിന്റെ പ്രതിജ്ഞ പാലിക്കാനായി, ഇവരെ ഞാൻ തന്നെയാണ് അവരുടെ ധർമ്മവും ദ്വിജന്മാരുടെ കൂട്ടവും ഉപേക്ഷിപ്പിച്ചത്.’
തഥേതി തദ്ഗുരുവചനമഭിനംദ്യ തേഷാം വേഷാന്യത്വമകാരയത്
അവരുടെ ഗുരുവിന്റെ വാക്ക് സന്തോഷത്തോടെ അംഗീകരിച്ച്, അവൻ അവരെ വേറിട്ട രൂപങ്ങളിൽ ആക്കി.
യവനാന്മുംഡിതശിരസോര്ദ്ധമുംഡിതാഞ്ച്ഛകാന് പ്രലംബകേശാന് പാരദാന് പപ്ലവാഞ്ശ്മശ്രുധരാന് നിസ്സ്വാധ്യായവഷട്കാരാനേതാനന്യാംശ്ച ക്ഷത്രിയാംശ്ചകാര
അവൻ യവനന്മാരെ തലമുടി മുഴുവൻ മുറിക്കാൻ, ശകന്മാരെ മുകളിലത്തെ തലമുടി മാത്രം മുറിക്കാൻ, പാരദന്മാരെ ദീർഘമായ മുടിയോടെ ഇരിക്കാൻ, പഹ്ലവന്മാരെ താടിയോടെ ഇരിക്കാൻ നിർബന്ധിച്ചു. അവരെയും മറ്റു ക്ഷത്രിയന്മാരെയും വേദപാരായണവും യജ്ഞങ്ങളിൽ ഉച്ചരിക്കേണ്ട മന്ത്രങ്ങളും ഉപേക്ഷിപ്പിച്ചു.
ഏതേ ചാത്മധര്മപരിത്യാഗാദ്ബ്രാഹ്മണൈഃ പരിത്യക്താ മ്ലേച്ഛതാം യയുഃ
സ്വന്തം ധർമ്മം ഉപേക്ഷിച്ചതിനാൽ, ബ്രാഹ്മണന്മാർ ഇവരെ തള്ളിക്കളഞ്ഞു; അങ്ങനെ ഇവർ മ്ലേച്ഛരായി.
സഗരോപി സ്വമധിഷ്ഠാനമാഗമ്യ അസ്ഖലിതചക്രസ്സപ്തദ്വീപവതീമിമാമുര്വീം പ്രശശാസ
സഗരൻ തന്റെ രാജധാനിയിൽ തിരിച്ചെത്തി, ഏഴു ദ്വീപുകളും ഉൾക്കൊള്ളുന്ന ഭൂമിയെ അചഞ്ചലമായ അധികാരത്തോടെ ഭരിച്ചു.
ശ്രീപരാശര ഉവാച । കാശ്യപദുഹിതാ സുമതിര്വിദര്ഭരാജതനയാ കേശിനീ ച ദ്വേ ഭാര്യേ സഗരസ്യാസ്താമ്
ശ്രീ പരാശരൻ പറഞ്ഞു: കശ്യപന്റെ മകൾ സുമതി, വിദർഭരാജാവിന്റെ മകൾ കേശിനി — ഇവർ രണ്ടുപേരും സഗരന്റെ ഭാര്യമാരായിരുന്നു.
താഭ്യാം ചാപത്യാര്ഥമൌര്വഃ പരമേണ സമാധിനാരാധിതോ വരമദാത്
അവരിൽ നിന്ന് സന്താനത്തിനായി, സഗരൻ ഊർവമുനിയെ അത്യന്തം ഏകാഗ്രതയോടെ ആരാധിച്ചു; അതിനാൽ ഊർവൻ ഒരു വരം നൽകി.
ഏകാ വംശകരമേകം പുത്രമപരാ ഷഷ്ടിം പുത്രസഹസ്രാണാം ജനയിഷ്യതീതി യസ്യാ യദഭിമതം തദിച്ഛയാ ഗൃഹ്യതാമിത്യുക്തേ കേശിന്യേകം വരയാമാസ
ഒരാൾക്ക് വംശം തുടരാൻ ഒരൊറ്റ മകൻ ലഭിക്കും; മറ്റൊരാൾക്ക് അറുപതിനായിരം മക്കൾ ജനിക്കും. ആര്ക്ക് എന്ത് ആഗ്രഹമോ, അതു തിരഞ്ഞെടുക്കാമെന്ന് ഊർവൻ പറഞ്ഞു. അപ്പോൾ കേശിനി ഒരൊറ്റ മകനാണ് തിരഞ്ഞെടുക്കിയത്.
സുമതിഃ പുത്രസഹസ്രാണി ഷഷ്ടിം വവ്രേ
സുമതി അറുപതിനായിരം മക്കളെ തിരഞ്ഞെടുക്കുകയായിരുന്നു.
തഥേത്യുക്തേ അല്പൈരഹോഭിഃ കേശിനീ പുത്രമേകമസമംജസനാമാനം വംശകരമസൂത
അങ്ങനെ സമ്മതിച്ചതിനുശേഷം, കുറച്ച് ദിവസത്തിനകം കേശിനിക്ക് അസമഞ്ജസെന്ന പേരുള്ള, വംശം തുടരുന്ന ഒരൊറ്റ മകൻ ജനിച്ചു.
കാശ്യപതനയായാസ്തു സുമത്യാഃ ഷഷ്ടിം പുത്രസഹസ്രാണ്യഭവന്
കശ്യപന്റെ മകൾ സുമതിക്ക് അറുപതിനായിരം മക്കൾ ജനിച്ചു.
തസ്മാദസമംജസാദംശുമാന്നാമ കുമാരോ ജജ്ഞേ
അസമഞ്ജസനിൽ നിന്ന് അംശുമാൻ എന്നൊരു മകൻ ജനിച്ചു.
സ ത്വസമംജസോ ബാലോ ബാല്യാദേവാസദ്വൃത്തോഭൂത്
എന്നാൽ അസമഞ്ജസൻ ബാല്യത്തിൽ തന്നെ ദുഷ്പ്രവൃത്തിയുള്ളവനായി.