ഇത്യാകര്ണ്യ സമസ്തദേവൈരിംദ്രേ ണ ച ബാഢമിത്യേവം സമന്വിച്ഛിതമ്
ഇത് കേട്ട ദേവന്മാരും ഇന്ദ്രനും 'അങ്ങനെയാകട്ടെ' എന്ന് സമ്മതിച്ചു.
തതശ്ച ശതക്രതോര്വൃഷരൂപധാരിണഃ കകുദി സ്ഥിതോഽതിരോഷസമന്വിതോ ഭഗവതശ്ചരാചരഗുരോരച്യുതസ്യ തേജസാപ്യായിതോ ദേവാസുരസംഗ്രാമേ സമസ്താനേവാസുരാന്നിജഘാന
അതിനുശേഷം, ശതക്രതു കാളയുടെ രൂപം ധരിച്ചു, തന്റെ കകുദിൽ പുരഞ്ജയനെ കയറ്റി, ഭഗവാനായ അച്യുതന്റെ ശക്തിയിൽ നിറഞ്ഞു, ദേവാസുരയുദ്ധത്തിൽ എല്ലാ അസുരന്മാരെയും സംഹരിച്ചു.
യതശ്ച വൃഷഭകകുദി സ്ഥിതേന രാജ്ഞാ ദൈതേയബലം നിഷൂദിതമതശ്ചാസൌ കകുത്സ്ഥസംജ്ഞാമവാപ
കാളയുടെ കകുദിൽ നിന്നുകൊണ്ട് രാജാവ് ദൈത്യസൈന്യത്തെ നശിപ്പിച്ചതിനാൽ, അവന് 'കകുത്സ്ഥൻ' എന്ന പേര് ലഭിച്ചു.
കകുത്സ്ഥസ്യാപ്യനേനാഃ പുത്രോഽഭവത്
ആ കകുത്സ്ഥന് അനേനാഃ എന്നൊരു മകൻ ജനിച്ചു.
പൃഥുരനേനസഃ
പൃഥുവിന്റെ മകനായിരുന്നു അനേനസ.
പൃഥോര്വിഷ്ടരാശ്വഃ
അനേനസിന്റെ മകനായിരുന്നു വിഷ്ടരാശ്വന്.
തസ്യാപി ചാംദ്രോ യുവനാശ്വഃ
വിഷ്ടരാശ്വന്റെ മകനായിരുന്നു ചാന്ദ്ര യുവനാശ്വന്.
ചാംദ്ര സ്യ തസ്യ യുവനാശ്വസ്യ ശാവസ്തഃ യഃ പുരീം ശാവസ്തീം നിവേശയാമാസ
ചാന്ദ്ര യുവനാശ്വന്റെ മകനായിരുന്നു ശാവസ്തന്, ശാവസ്തി എന്ന നഗരത്തെ സ്ഥാപിച്ചവന്.
ശാവസ്തസ്യ ബൃഹദശ്വഃ
ശാവസ്തന്റെ മകനായിരുന്നു ബൃഹദാശ്വന്.
തസ്യാപി കുവലയാശ്വഃ
ബൃഹദാശ്വന്റെ മകനായിരുന്നു കുവലയാശ്വന്.
യോസാവുദകസ്യ മഹര്ഷേരപകാരിണം ദുംദുനാമാനമസുരം വൈഷ്ണവേന തേജസാപ്യായിതഃ പുത്രസഹസ്രൈരേകവിംശദ്ഭിഃ പരിവൃതോ ജഘാന ദുംദുമാരസംജ്ഞാമവാപ
കുവലയാശ്വന് വിഷ്ണുവിന്റെ ശക്തിയില് ഊർജ്ജസ്വലനായി, ഇരുപത്തൊന്ന് ആയിരം മക്കളുമായി ചുറ്റപ്പെട്ട് മഹർഷിയായ ഉദകന്റെ ശത്രുവായ ദുണ്ടു എന്ന അസുരനെ സംഹരിച്ചു. അതിനാൽ അവന് ദുണ്ടുമാരന് എന്ന പേര് ലഭിച്ചു.
തസ്യ ച തനയാസ്സമസ്താ ഏവ ദുംദുമുഖനിശ്വാസാഗ്നിനാ വിപ്ലുഷ്ടാ വിനേശുഃ
അവന്റെ എല്ലാ മക്കളും ദുണ്ടുവിന്റെ വായിൽ നിന്നുള്ള അഗ്നിയിൽ ചുട്ട് നശിച്ചു.
ദൃഢാശ്വചംദ്രാ ശ്വകപിലാശ്വാശ്ച ത്രയഃ കേവലം ശോ!ഷിതാഃ
മൂന്നു പേരെ മാത്രം രക്ഷപ്പെട്ടു: ദൃഢാശ്വന്, ചന്ദ്രന്, കപിലാശ്വന്.
വൃഢാശ്വാദ്ധര്യശ്വഃ
ദൃഢാശ്വനിൽ നിന്ന് ഹര്യാശ്വന് ജനിച്ചു.
തസ്മാച്ച നികുംഭഃ
ഹര്യാശ്വനിൽ നിന്ന് നികുംബന് ജനിച്ചു.
നികുംഭസ്യാമിതാശ്വഃ
നികുംബന്റെ മകനായിരുന്നു അമിതാശ്വന്.
തതശ്ച കൃശാശ്വഃ
അമിതാശ്വനിൽ നിന്ന് കൃശാശ്വന് ജനിച്ചു.
തസ്മാച്ച പ്രസേനജിത്
കൃശാശ്വനിൽ നിന്ന് പ്രസേനജിത് ജനിച്ചു.
പ്രസേനജിതോ യുവനാശ്വോഭവത്
പ്രസേനജിതിന്റെ മകനായിരുന്നു യുവനാശ്വന്.
തസ്യ ചാപുത്രസ്യാതിനിര്വേദാന്മുനീനാമാശ്രമമംഡലേ നിവസതോ ദയാലുഭിര്മുനിഭിരപത്യോത്പാദനായേഷ്ടഃ കൃതാ
യuvanാശ്വന് മക്കളില്ലാതെ ദുഃഖിതനായി, മഹർഷിമാർ താമസിച്ചിരുന്ന ആശ്രമത്തിൽ വന്നു. അവിടെ കാരുണ്യമുള്ള മഹർഷിമാർ അവന് മകൻ ജനിക്കാനായി യാഗം നടത്തി.
തസ്യാം ച മധ്യരാത്രൌ നിവൃത്തായാം മംത്രപൂതജലപൂര്ണം കലശം വേദിമധ്യേ നിവേശ്യ തേ മുനയഃ സുഷുപുഃ
അവരുടെയാഗം അർദ്ധരാത്രിയിൽ പൂർത്തിയായപ്പോൾ, മന്ത്രശുദ്ധമായ വെള്ളം നിറച്ച ഒരു കലശം വേദിയുടെ നടുവിൽ വെച്ച് മഹർഷിമാർ ഉറങ്ങാൻ പോയി.
സുപ്തേഷു തേഷു അതീവ തൃട്പരീതസ്സ ഭൂപാലസ്തമാശ്രമം വിവേശ
അവർക്കു ഉറങ്ങുമ്പോൾ, അതിയായ ദാഹം അനുഭവിച്ച രാജാവ് ആ ആശ്രമത്തിലേക്ക് കടന്നു.
സുപ്താംശ്ച താനൃഷീന്നൈവോത്ഥാപയാമാസ
അവൻ ഉറങ്ങിക്കിടന്ന ഋഷിമാരെ ഉണർത്തിയില്ല.
തച്ച കലശമപരിമേയമാഹാത്മ്യമംത്രപൂതം പപൌ
അവൻ അതിന്റെ മഹത്വം അളവുകിട്ടാത്തതും മന്ത്രശുദ്ധിയുള്ളതുമായ ആ കലശത്തിൽ നിന്നു വെള്ളം കുടിച്ചു.
പ്രബുദ്ധാശ്ച ഋഷയഃ പപ്രഛുഃ കേനൈതം മംത്രപൂതം വാരി പീതമ്
ഋഷിമാർ ഉണർന്നപ്പോൾ ചോദിച്ചു: 'ഈ മന്ത്രശുദ്ധിയുള്ള വെള്ളം ആരാണ് കുടിച്ചത്?''
അത്ര ഹി രാജ്ഞോ യുവനാശ്വസ്യ പത്നീ മഹാബലപരാക്രമം പുത്രം ജനയിഷ്യതി । ഇത്യാകര്ണ്യേ സ രാജാ അജാനതാ മയാ പീതമിത്യാഹ
ഇവിടെ രാജാവ് യുവനാശ്വന്റെ ഭാര്യയ്ക്ക് മഹാശക്തിയും വീരതയും ഉള്ള ഒരു മകൻ ജനിക്കും. ഇത് കേട്ട രാജാവ് പറഞ്ഞു: 'ഞാൻ അറിയാതെ കുടിച്ചു.'
ഗര്ഭശ്ച യുവനാശ്വസ്യോദരേ അഭവത്ക്രമേണ ച വവൃധേ
യുവനാശ്വന്റെ വയറ്റിൽ ഗർഭം രൂപപ്പെട്ടു, അതു ക്രമേണ വളർന്നു.
പ്രാപ്തസമയശ്ച ദക്ഷിണാംഗുഷ്ഠേന കുക്ഷിമവനിപതേര്നിര്ഭിദ്യ നിശ്ചക്രാമ
സമയമെത്തിയപ്പോൾ, അവൻ വലതുകൈയുടെ വലതംഗൂഷ്ഠം കൊണ്ട് രാജാവിന്റെ വയറ് പൊട്ടിച്ച് പുറത്തുവന്നു.
സ ചാസൌ രാജാ മമാര
അവൻ രാജാവ് അപ്പോൾ മരിച്ചു.
ജാതോ നാമൈഷ കം ധാസ്യതീതി തേ മുനയഃ പ്രോചുഃ
'ഇവന് എന്ത് പേര് നൽകണം?' എന്നു ഋഷിമാർ ചോദിച്ചു.