സോമദത്തഃ കൃശാശ്വാജ്ജജ്ഞേ യോശ്വമേധാനാം ശതമാജഹാര
കൃഷ്ണാശ്വനിൽ നിന്ന് സോമദത്തൻ ജനിച്ചു; അവൻ നൂറ് അശ്വമേധയാഗങ്ങൾ നടത്തി.
തത്പുത്രോ ജനമേജയഃ
അവന്റെ മകൻ ജനമേജയൻ ആയിരുന്നു.
ജനമേജയാത്സുമതിഃ
ജനമേജയനിൽ നിന്ന് സുമതി ജനിച്ചു.
ഏതേ വൈശാലികാ ഭൂഭൃതഃ
ഇവരാണ് വൈശാലിയിലെ രാജാക്കന്മാർ.
ശ്ലോകോപ്യത്ര ഗീയതേ
ഇവിടെ ഒരു ശ്ലോകവും പാടപ്പെടുന്നു.
തൃണബിംദോഃ പ്രസാദേന സര്വേ വൈശാലികാ നൃപാഃ । ദീര്ഘായുഷോ മഹാത്മാനോ വീര്യവംതോതിധാര്മികാഃ
തൃണബിന്ദുവിന്റെ അനുഗ്രഹം കൊണ്ടാണ് വൈശാലിയിലെ എല്ലാ രാജാക്കന്മാരും ദീർഘായുസ്സും മഹാത്മാവും ശക്തിയും അത്യന്തം ധാർമ്മികതയും ഉള്ളവരായിരുന്നത്.
ശര്യാതേഃ കന്യാ സുകന്യാനാമാഭവത് യാമുപയേമേ ച്യവനഃ
ശര്യാതിക്ക് സുകന്യ എന്ന പേരിലുള്ള ഒരു മകൾ ഉണ്ടായിരുന്നു. അവളെ ച്യവനൻ വിവാഹം ചെയ്തു.
ആനര്ത്തനാമാ പരമധാര്മികശ്ശര്യാതിപുത്രോഭവത്
ശര്യാതിയുടെ മകനായി പരമധാർമ്മികനായ ആനർത്തൻ ജനിച്ചു.
ആനര്ത്തൃസ്യാപി രേവതനാമാ പുത്രോ ജജ്ഞേ യോസാവാനര്ത്തവിഷയം ബുഭുജേ പുരീം ച കുശസ്ഥലീമധ്യുവാസ
ആനർത്തിനും രേവതൻ എന്നൊരു മകൻ ഉണ്ടായി. അവൻ ആനർത്ത ദേശം ഭരിക്കുകയും കുശസ്ഥലീ നഗറിൽ താമസിക്കുകയും ചെയ്തു.
രേവതസ്യാപി രൈവതഃ പുത്രഃ കകുദ്മിനാമാ ധര്മാത്മാ ഭ്രോതൃശതസ്യ ജ്യോഷ്ഠോഽഭവത്
രേവതിക്ക് രൈവതൻ എന്ന പേരിൽ ഒരു മകൻ ഉണ്ടായിരുന്നു. അവൻ കകുദ്മി എന്നും വിളിക്കപ്പെടുന്നു. നൂറ് സഹോദരന്മാരിൽ ഏറ്റവും മൂത്തവനും ധാർമ്മികനും ആയിരുന്നു.
തസ്യ രേവതീനാമ കന്യാഭവത്
അവനു രേവതി എന്നൊരു മകൾ ഉണ്ടായിരുന്നു.
സ താമാദായ കസ്യോയമര്ഹതീതി ഭഗവംതമബ്ജയോനിം പ്രഷ്ടും ബ്രഹ്മലോകം ജഗാമ
അവൾയെ കൂട്ടിക്കൊണ്ട്, ആരാണ് അവളെ വിവാഹം ചെയ്യാൻ ഏറ്റവും യോഗ്യൻ എന്ന് അറിയാൻ, കമലജനനായ ഭഗവാനെ ചോദിക്കാൻ ബ്രഹ്മലോകത്തിലേക്ക് പോയി.
താവച്ച ബ്രഹ്മണഓംതികേ ഹാഹാഹൂഹൂസംജ്ഞാഭ്യാം ഗംധര്വാഭ്യാമതിതാനം നാമ ദിവ്യം ഗാംധര്വമഗീയത
അപ്പോൾ ബ്രഹ്മാവിന്റെ സന്നിധിയിൽ ഹാഹാ, ഹൂഹൂ എന്ന ഗന്ധർവന്മാർ അതിതാന എന്ന ദിവ്യഗന്ധർവഗാനം പാടുകയായിരുന്നു.
തച്ച ത്രിമാര്ഗപരിവൃത്തൈരനേകയുഗപരിവൃത്തിം തിഷ്ഠന്നപി രൈവതശ്ശൃണ്വന്മുഹൂര്ത്തമിവ മേനേ
ആ ഗാനം പാടുമ്പോൾ മൂന്നു മാർഗ്ഗങ്ങൾ പലതവണ ചുറ്റി അനേകം യുഗങ്ങൾ കടന്നുപോയെങ്കിലും, രൈവതൻ അതു കേൾക്കുമ്പോൾ അതൊരക്ഷണം മാത്രമായിരുന്നെന്നു തോന്നി.
ഗീതാവസാനേ ച ഭഗവംതമബ്ജയോനിം പ്രണമ്യ രൈവതഃ കന്യായോഗ്യം വരമപൃച്ഛത്
ഗാനം കഴിഞ്ഞപ്പോൾ രൈവതൻ കമലജനനായ ഭഗവാനെ നമസ്കരിച്ച് തന്റെ മകൾക്ക് യോഗ്യനായ വരനെ ചോദിച്ചു.
തതശ്ചാസൌ ഭഗവാനകഥയത്കഥയ യോഭിമതസ്തേ വര ഇതി
അപ്പോൾ ഭഗവാൻ പറഞ്ഞു: 'നിനക്ക് ഇഷ്ടമുള്ള വരൻ ആരാണെന്ന് പറയൂ.'
പുനശ്ച പ്രണമ്യ ഭഗവതേ തസ്മൈ യഥാഭിമതാനാത്മനസ്സ വരാന് കഥയാമാസ । ക ഏഷാം ഭഗവതോഭിമത ഇതി യസ്മൈ കന്യാമിമാം പ്രയച്ഛാമീതി
പുനരായിയും ഭഗവാനെ നമസ്കരിച്ച് താൻ ഇഷ്ടപ്പെട്ട വരന്മാരെ പറഞ്ഞു: 'ഇവരിൽ ആരെയാണ് ഭഗവാൻ അനുഗ്രഹിക്കുന്നത്? ആരെക്കാണ് ഈ മകളെ നൽകേണ്ടത്?' എന്ന് ചോദിച്ചു.
തതഃ കിംചിദവനതശിരാസ്സസ്മിതം ഭഗവാനബ്ജയോനിരാഹ
അപ്പോൾ തല കുറച്ച് ഒരു പുഞ്ചിരിയോടെ കമലജനനായ ഭഗവാൻ പറഞ്ഞു.
യ ഏതേ ഭവതോഭിമതാ നൈതേഷാം സാംപ്രതം പുത്രപൌത്രാപത്യാപത്യസംതതിരസ്ത്യവനീതലേ
നിനക്ക് ഇഷ്ടമായവരിൽ ഒരാളുടെയും മക്കളോ മുമ്മക്കളോ ഇനി ഭൂമിയിൽ ശേഷിക്കുന്നില്ല.
ബഹൂനി തവാത്രൈവ ഗാംധര്വം ശൃണ്വതശ്ചതുര്യഗാന്യതീതാനി സാംപ്രതം
നീ ഇവിടെ ഈ ഗന്ധർവഗാനം കേൾക്കുമ്പോൾ അനേകം യുഗങ്ങൾ ഇതിനകം കടന്നുപോയിരിക്കുന്നു.
മഹീതലേഷ്ടാവിംശതിതമമനോശ്ചതുര്യുഗമതീതപ്രായം വര്തതേ
ഭൂമിയിൽ ഇരുപത്തിയെട്ടാമത്തെ മനുവിന്റെ ചതുര്യുഗം ഇപ്പോൾ കഴിഞ്ഞുപോകുന്ന സമയത്താണ്.
ആസന്നോ ഹി കലിഃ
ഇപ്പോൾ കലിയുഗം അടുത്തിരിക്കുന്നു.
അന്യസ്മൈ കന്യാരത്നമിദം ഭവതൈകാകിനാഭിമതായ ദേയമ്
നീ ഈ മകളെ, നീയൊറ്റയ്ക്ക് ഇഷ്ടപ്പെടുന്ന മറ്റൊരു യോഗ്യനായവനു നൽകണം.
ഭവതോപി പുത്രമിത്ത്രകലത്രമംത്രിഭൃത്യബംധുബലകോശാദയസ്സമസ്താഃ കാലേനൈതേനാത്യംതമതീതാഃ
നിന്റെ എല്ലാ മക്കളും സുഹൃത്തുക്കളും ഭാര്യമാരും മന്ത്രിമാരും സേവകരും ബന്ധുക്കളും സൈന്യവും ധനവും എല്ലാം കാലക്രമത്തിൽ പൂര്ണമായും കഴിഞ്ഞുപോയി.
തതഃ പുനരപ്യുത്പന്നസാധ്വസോ രാജാ ഭഗവംതം പ്രണമ്യ പപ്രച്ഛ
അതിനുശേഷം വീണ്ടും ഭയത്തോടെ രാജാവ് ഭഗവാനെ നമസ്കരിച്ച് ചോദിച്ചു.
ഭഗവന്നേവമവസ്ഥിതേ മ യേയം കസ്മൈ ദേയേതി
ഭഗവാനേ, ഇങ്ങനെയുള്ള സാഹചര്യത്തിൽ ഈ പെൺകുട്ടിയെ ആര്ക്ക് നൽകരുതെന്ന് പറയാമോ?
തതസ്സ ഭഗവാന് കിംചിദവനമ്രകംധരഃ കൃതാംജലിര്ഭൂത്വാ സര്വലോകഗുരുരംഭോജയോനിരാഹ
അപ്പോൾ സർവ്വലോകഗുരുവായ കമലത്തിൽ ജനിച്ച ഭഗവാൻ, തല കുറച്ച് കൂപ്പി കൈകൂപ്പി നമസ്കരിച്ച് പറഞ്ഞു.
ബ്രഹ്മോവാച । ന ഹ്യാദിമധ്യാംതമജസ്യ യസ്യ വിദ്മോ വയം സര്വമയസ്യ ധാതുഃ । ന ച സ്വരൂപം ന പരം സ്വഭാവം ന ചൈവ സാരം പരമേശ്വരസ്യ
ബ്രഹ്മാവു പറഞ്ഞു: ജനനമില്ലാത്തവന്റെ ആരംഭവും നടുവും അവസാനംവുമെന്തെന്നു ഞങ്ങൾക്കറിയില്ല; എല്ലാം നിറഞ്ഞിരിക്കുന്ന ആ സ്രഷ്ടാവിന്റെ യഥാർത്ഥ രൂപവും പരമസ്വഭാവവും സാരവും ഞങ്ങൾക്കറിയില്ല.
കലാമുഹൂര്ത്താദിമയശ്ച കാലോ ന യദ്വിഭൂതേഃ പരിണാമഹേതുഃ । അജന്മനാശസ്യ സദൈകമൂര്ത്തേരനാമരൂപസ്യ സനാതനസ്യ
ക്ഷണം, മുഹൂർത്തം എന്നിവകൊണ്ട് കണക്കാക്കുന്ന കാലം, ജനനമില്ലാത്ത, മരണമില്ലാത്ത, ഒരേ രൂപത്തിൽ നിലനിൽക്കുന്ന, നാമരൂപരഹിതമായ, ശാശ്വതനായ അവന്റെ മഹത്വത്തിന് മാറ്റം വരുത്തുന്ന കാരണമല്ല.
യസ്യ പ്രസാദാദഹമച്യുതസ്യ മൂര്ത്തിഃ പ്രജാസൃഷ്ടികരഓംതകാരീ । ക്രോധാച്ച രുദ്ര ഃ! സ്ഥിതിഹേതുഭൂതോ യസ്മാച്ച മധ്യേ പുരുഷഃ പരസ്മാത്
അച്യുതന്റെ കൃപയാൽ ഞാൻ സൃഷ്ടിയും സംഹാരവും ചെയ്യുന്നവനായി നിലകൊള്ളുന്നു; അവന്റെ കോപത്തിൽ നിന്ന് രുദ്രൻ, സംഹാരത്തിന് കാരണനായി ഉണരുന്നു; അതുപോലെ, ഇടയിൽ പരമനിൽ നിന്ന് വ്യത്യസ്തനായ പുരുഷൻ ഉണ്ട്.