സംവത്സരം ക്രിയാഹാനിര്യസ്യ പു സോഽബിജായതേ । തസ്യാവലോകനാത് യൂര്യോ നിരീക്ഷ്യഃ സാധുബിഃ സദാ
ഒരു വർഷം നിർബന്ധകർമ്മങ്ങൾ ഉപേക്ഷിക്കുന്നവൻ അശുദ്ധനായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു. അത്തരം ആളുകളെ സദാചാരികൾ എപ്പോഴും ഒഴിവാക്കണം.
സ്പൃഷ്ടേ സ്ത്രാനം സചേലസ്യ ശുദ്ധേര്ഹേതുര്മഹാമതേ । പു സോ ഭവതി തസ്യോക്താ ന ശുദ്ധിഃ പാപകര്മണഃ
സ്ത്രീയെയോ അവളുടെ വസ്ത്രങ്ങളെയോ തൊടുമ്പോൾ അശുദ്ധി വരും, മഹാമതിയുള്ളവനേ. പാപം ചെയ്യുന്നവനു ശുദ്ധി ലഭിക്കില്ല.
ദേവര്ഷിപതൃഭൂതാനി യസ്യ നിഃ ശ്വസ്യ വേശ്മനി । പ്രയാന്ത്യനര്ചിതാന്യത്ര ലോകേ തസ്മാന്ന പാപകൃത്
ദേവന്മാരും ഋഷിമാരും പിതാക്കളും ഭൂതങ്ങളും അവന്റെ വീട്ടിൽ ആദരിക്കപ്പെടാതെ പോകുന്നുവെങ്കിൽ, അത്തരം ആളെ ഈ ലോകത്ത് സദാചാരിയെന്ന് പറയാനാവില്ല.
ദേവാദിനിഃ ശ്വാസഹതം ശരീരം യസ്യ വേശ്മ ച । ന തേന സങ്കരം കുര്യാദൂ ഗൃഹാസനപരിച്ഛദൈഃ
ദേവന്മാരുടെയും മറ്റുള്ളവരുടെയും ശ്വാസം കൊണ്ട് ശരീരവും വീടും അശുദ്ധമാകുമ്പോൾ, അത്തരം ആളുമായി വീട്ടുപകരണങ്ങൾ പങ്കിടരുത്.
സമ്ഭാഷണാനുപ്രശ്രാദി സഹാസ്യാം ചൈവ കുര്വതഃ । ജായതേ തുല്യതാ തസ്യ തേനൈവ ദ്രിജ । വത്സരമ്
അത്തരം ആളുമായി സംസാരിച്ചാലോ ആദരവോടെ പെരുമാറിയാലോ ചിരിച്ചാലോ, ബ്രാഹ്മണന് ഒരു വർഷം അവനോടു തുല്യനാകുന്നു.
അത ബുങൂ ക്തേ ഗൃഹേ തസ്യ കരോത്യാസ്മാം തഥാസനേ । ശേതേ ചാപ്യേകശയനേ സ സദ്യസ്തത്സമോ ഭവേത്
അത്തരം ആളിന്റെ വീട്ടിൽ ഭക്ഷണം കഴിച്ചാലോ, കൂടെ ഇരുന്നാലോ, ഒരേ കിടക്കയിൽ ഉറങ്ങിയാലോ, ഉടനെ അവനോടു തുല്യനാകും.
ദേവതാപിതൃഭൂതാനി തഥാനഭ്യര്ച്യ യോഽതിഥീന് । ഭുങൂക്തേ സ പാതകം ഭുങൂ ക്തേ നിഷ്കൃതിസ്തസ്യ കീദൃശീ
ദേവന്മാരെയും പിതാക്കളെയും ഭൂതങ്ങളെയും അതിഥികളെയും ആദരിക്കാതെ ഭക്ഷണം കഴിക്കുന്നവൻ പാപം ചെയ്യുന്നു; അത്തവനു എന്ത് പ്രായശ്ചിത്തം ഉണ്ട്?
ബ്രാഹ്മണാദ്യാസ്തു യേ വര്ണാഃ സ്വധര്മാദന്യതോമുഖമ് । യാന്തി തേ നഗ്രസംജ്ഞാം തു ഹീനകര്മസ്വവസ്ഥിതാഃ
ബ്രാഹ്മണനും മറ്റു വർണ്ണക്കാരും തങ്ങളുടെ ധർമ്മം ഉപേക്ഷിച്ച് താഴ്ന്ന പ്രവർത്തികളിൽ ഏർപ്പെടുമ്പോൾ, അവർ അശുദ്ധരെന്നു വിളിക്കപ്പെടുന്നു.
ചതുര്ണാം യത്ര വര്ണാനാം മൈത്രേയാത്യന്തസങ്കരഃ । തത്രാസ്യാ സാധു വൃത്തീനാമുപഘാതായ ജായതേ
മൈത്രേയ, നാലു വർണ്ണങ്ങൾ മുഴുവനായി കലർന്നിടത്താണ് സദാചാരികൾക്ക് ദോഷം ഉണ്ടാകുന്നത്.
അനഭ്യര്ച്യ ഋഷീന് ദേവാന് പിതൄന് ഭൂതാതിഥീംസ്തഥാ । യോ ഭുങ് ക്തേ തസ്യ സമ്ഭാഷാത് പതന്തി നരകേ നരാഃ
ഋഷിമാരെയും ദേവന്മാരെയും പിതാക്കളെയും ഭൂതങ്ങളെയും അതിഥികളെയും ആദരിക്കാതെ ഭക്ഷണം കഴിക്കുന്നവനും, അവനോടു സംസാരിക്കുന്നവരും നരകത്തിൽ വീഴും.
തസ്മാദേതാന്നരോ നഗ്രാംസ്ത്രയീസന്ത്യാഗദൂഷിതാന് । സര്വദാ വര്ജയേത് പ്രാജ്ഞ ആലാപസ്പശേനാദിഷു
മൂന്നു വിധമായ വേദമാർഗ്ഗം ഉപേക്ഷിച്ച് അശുദ്ധരായവരെ, പ്രജ്ഞാവാന്മാർ എപ്പോഴും സംസാരത്തിലും സ്പർശത്തിലും മറ്റും ഒഴിവാക്കണം.
ശ്രദ്ധാവദ്ഭിഃ കൃതം യത്രാദ്ദ വാന് പിതൃപിതാമഹാന് । ന പ്രീണയതി തച്ഛ്രാദ്ധ യദേഭിരവലോകിതമ്
വിശ്വാസത്തോടെ പിതാക്കള്ക്കും പിതാമഹന്മാർക്കും അർപ്പണം ചെയ്യുമ്പോൾ, അശുദ്ധർ കാണുന്നിടത്ത് ആ ശ്രാദ്ധം അവരെ സന്തോഷിപ്പിക്കില്ല.
ശ്രൂയതേ ച പുരാ ഖ്യാതോ രാജാ ശതധനുര്ഭുവി । പത്രീ ച ശൈവ്യാ തസ്യാഭൂദതിധര്മപരായണാ
പണ്ടെ ഭൂമിയിൽ ശതധനു എന്ന പ്രശസ്തനായ രാജാവുണ്ടായിരുന്നു; അവന്റെ ഭാര്യ ശൈവ്യ അതിഥിസേവനത്തിൽ ഭക്തയായിരുന്നു.
പതിവ്രതാ മഹാഭാഗാ സത്യശൌചദയാന്വിതാ । സര്വലക്ഷണസമ്പന്നാ വിനയേന നയേന ച
അവൾ ഭർത്താവിനോടു അകമ്പടിയുള്ളവളും, മഹാഭാഗ്യവതിയും, സത്യവും ശുദ്ധിയും ദയയും നിറഞ്ഞവളും, എല്ലാ ഗുണങ്ങളാലും വിനയത്താലും നല്ല പെരുമാറ്റത്താലും സമ്പന്നയുമായിരുന്നു.
സ തു രാജാ തയാ സാര്ദ്ധ ദേവദേവം ജനാര്ദനമ് । ആരാധയാമാസ വിഭും പരമേണ സമാധിനാ
അവൻ രാജാവും ഭാര്യയും ചേർന്ന് ദേവന്മാരുടെ ദൈവമായ ജനാർദ്ദനനെ അത്യന്തമായ ഏകാഗ്രതയോടെ ആരാധിച്ചു.
ഹോമൈര്ജപൈസ്തഥാ ദാനൈരുപവാസൈശ്വ ഭക്തിതഃ
ഹോമങ്ങൾ, ജപങ്ങൾ, ദാനങ്ങൾ, ഉപവാസങ്ങൾ, ഭക്തി എന്നിവയാൽ.
പൂജാബിശ്വാനുദിവസം തന്മനാ നാന്യമാനസഃ
ദിവസവും രാത്രിയും മനസ്സു മറ്റൊന്നിലൊന്നും ചിതറാതെ, പൂജയിൽ മുഴുകി.
ഏകദാ തു സമം സ്നാതൌ തൌ തു ഭാര്യാപതീ ജലേ । ബഗീരഥ്യാഃ സമുത്തീര്ണൌ കാര്ത്തിക്യാം സമുപോഷിതൌ । പാഷണ്ഡിനമപശ്യേതാമായാന്തം സമ്മുഖം ദ്രിജ
ഒരു ദിവസം, ഭർത്താവും ഭാര്യയും ഒരുമിച്ച് ഗംഗയിൽ കുളിച്ചു; കാർത്തിക മാസത്തിൽ ഉപവാസം പാലിച്ച ശേഷം ഭാഗീരഥിയിൽ നിന്ന് പുറത്ത് വന്നപ്പോൾ, അവർക്ക് ഒരു പാഷണ്ഡൻ നേരെ വരുന്നത് കാണപ്പെട്ടു.
ചാപാചാര്യസ്യ തസ്യാസൌ സഖാ രാജ്ഞോ മഹാത്മനഃ । അതസ്തദൂഗൌരവാത്തേന സഹാലാപമഥാകരോത്
അവൻ അന്നേ രാജാവിന്റെ സുഹൃത്തും, വില്ലിനുപാഠം പഠിച്ചവനും ആയിരുന്നു; അതിനാൽ ആദരവോടെ രാജാവ് അവനോടൊപ്പം സംസാരിച്ചു.
ന തു സാ വാഗയതാ ദേവീ തസ്യ പത്രീ പതിവ്രതാ । ഉപോഷിതാസ്മീതി രവിം തസ്മിന് ദൃഷ്ടേ ദദര്ശ ച
പക്ഷേ, ഭർത്തിവ്രതയുള്ള ഭാര്യ ഉപവാസം പാലിച്ചിരുന്നതുകൊണ്ട് ഒന്നും സംസാരിച്ചില്ല; അവൾ സൂര്യനെ കണ്ടു.
സമാഗമ്യ യഥാന്യായം ദമ്പതീ തൌ യഥാവിധി । വിഷ്ണോഃ പൂജാദികം സര്വം കൃതവന്തൌ ദ്രിജോത്തമ
രണ്ടുപേരും വിധിപ്രകാരം വീണ്ടും കൂടിച്ചേർന്ന്, വിഷ്ണുവിന് വേണ്ടിയുള്ള എല്ലാ പൂജകളും ചടങ്ങുകളും നിർവ്വഹിച്ചു.
കാലേന ഗച്ഛതാ രാജാ മമാരാസൌ സപത്രജിത് । അന്വാരുരോഹ തം ദേവീ ചിതാസ്ഥം ഭൂപതിം പതിമ്
കാലം കടന്നപ്പോൾ, സപത്രജിത് എന്ന രാജാവ് മരിച്ചു; രാജ്ഞി ഭർത്താവിന്റെ ചിതയിൽ കയറി.
സ തു തേനാപചാരേണ ശ്വാ ജജ്ഞ വസുധാധിപഃ । ഉപോഷിതേന പാഷണ്ജസംലാപീ യഃ കൃതോഽഭവത്
അവൻ ഉപവാസം പാലിച്ചിരിക്കെ പാഷണ്ഡനോടു സംസാരിച്ച പാപം മൂലം, രാജാവ് നായയായി ജനിച്ചു.
സാ തു ജാതിസ്മരാ ജജ്ഞ കാശീരാജസുതാ ശുഭാ । സര്വവിഝാനമമ്പൂര്ണാ സര്വലക്ഷണപൂജിതാ
അവൾ കാശിരാജാവിന്റെ സുന്ദരിയായ മകൾ ആയി, മുൻജന്മം ഓർക്കുന്നവളായി, എല്ലാ ജ്ഞാനവും ഗുണങ്ങളും ഉള്ളവളായി ജനിച്ചു.
താം പിതാ ദാതുകാമോഽഭൂത് വരായ വിനിവാരിതഃ । തയൈവ തന്വ്യാ വിരതോ വിവാഹാരമ്ഭതോ നൃപഃ
അവളുടെ അച്ഛൻ അവളെ വിവാഹം കഴിപ്പിക്കാനാഗ്രഹിച്ചു; പക്ഷേ അവൾ തന്നെ അതിന് സമ്മതിച്ചില്ല, അതിനാൽ രാജാവ് വിവാഹം തുടങ്ങാതിരുത്തി.
തതഃ സാ ദിവ്യയാ ദൃഷ്ടയാ ദൃഷ്ട്വാ ശ്വാനം നിജം പതിമ് । വിദിശാഖ്യം പുരം ഗത്വാ തദവസ്ഥ ദദര്ശതമ്
അപ്പോൾ അവൾ ദിവ്യദൃഷ്ടിയാൽ തന്റെ ഭർത്താവിനെ നായയായി കണ്ടു; വിദിശ എന്ന നഗരത്തിൽ ചെന്നു, അവൻ ആ നിലയിൽ ഇരിക്കുന്നതും കണ്ടു.
തം ദൃഷ്ട്വവൈ മഹാഭാഗം ശ്വബൂതന്തു പതിം തഥാ । ദദൌ തസ്മൈ വരാഹാര സത്കാരപ്രവണാം സുഭമ
തന്റെ ഭർത്താവിനെ നായയായി കണ്ടപ്പോൾ, അവൾ ആദരവോടെ ഉത്തമമായ ഭക്ഷണം നൽകി.
ഭുഞ്ജന് ദത്തം തയാ സോഽന്നമതിമൃഷ്ടമഭീപ്സിതമ് । സ്വജാതിലലിതം കുര്വന് ബഹു ചാടു ചകാര വൈ
അവൾ നൽകിയ രുചികരമായ ഇഷ്ടഭക്ഷണം ആ നായ് ആസ്വദിച്ചു; തന്റെ സ്വഭാവത്തിന് അനുയോജ്യമായി പെരുമാറി, പല തരത്തിലുള്ള മധുരവാക്കുകളും പറഞ്ഞു.
അതീവ വ്രീഡിതാ ബാലാ കുര്വതാ ചാടു തേന സാ । പ്രണാമപൂര്വമാഹേദം ദയിതം തം കുയോനിജമ്
അവൻ പറഞ്ഞ മധുരവാക്കുകൾ കേട്ട് ആ യുവതി വളരെ ലജ്ജിച്ചു; ആദരപൂർവ്വം നമസ്കരിച്ചു, തന്റെ പ്രിയപ്പെട്ടവനോട്, ഇപ്പോൾ താഴ്ന്ന ജന്മത്തിൽ ജനിച്ചവനോട്, പറഞ്ഞു.
സ്മര്യ്യതാം തന്മഹാരാജ ! ദാക്ഷിണ്യലലിതം ത്വയാ । യേന ശ്വയോനിമാപന്നോ മമ ചാടുകരോ ഭവാന്
മഹാരാജാവേ, നീയൊന്നു ഓർക്കണം, നേരത്തേ നീ കാണിച്ച ദയയും സൗമ്യതയും കൊണ്ടാണ് നീ നായ് എന്ന ജന്മം പ്രാപിച്ച്, എന്നോട് ഇങ്ങനെ മധുരവാക്കുകൾ പറയുന്നത്.