സകലമിദമജസ്യ യസ്യ രൂപം പരമപദാത്മവതഃ സനാതനസ്യ । തമനിധനമശേഷബീജഭൂതം പ്രഭുമമലം പ്രണതാഃ സ്മ വാസുദേവമ്
ജനനമില്ലാത്തതും ശാശ്വതവുമായതും പരമപദം ഉള്ളതുമായ, ഈ സർവ്വം രൂപമായ, അക്ഷയനും എല്ലാ വിത്തുകളുടെ മൂലമായും അമലനായും ഉള്ള വാസുദേവനോട് ഞങ്ങൾ നമസ്കരിക്കുന്നു.
സ്താത്രസ്യാസ്യാവസാനേ തദേ ദദൃശുഃ പരമേശ്വരമ് । ശങ്ഖചക്രഗദാപാണിം ഗരുഡസ്ഥം സുരാ ഹരിമ്
ഈ സ്തുതിയുടെ അവസാനം, അവർ പരമേശ്വരനായ ഹരിയെ, ശംഖും ചക്രവും ഗദയും കൈവശം വച്ചും, ഗരുഡനിൽ നില്ക്കുന്ന ദേവദേവനായി ദർശിച്ചു.
തമൂചുഃ സകലാ ദേവാഃ പ്രണിപാതപുരഃ സരമ് । പ്രസീദ ദേവ!ദൈത്യേഭ്യസ്ത്രാഹീതി ശരണാര്ഥിനഃ
എല്ലാ ദേവന്മാരും ഭക്തിപൂർവ്വം നമസ്കരിച്ച് പറഞ്ഞു: ദേവാ, ദയവായി, ഞങ്ങൾക്കു ദൈത്യന്മാരിൽ നിന്ന് രക്ഷ നൽകേണമേ; ഞങ്ങൾ ആശ്രയം തേടി വന്നവരാണല്ലോ.
ത്രൈലോക്യം യജ്ഞാഭാഗശ്വ ദൈത്യൈര്ഹ്രാദപുരോഗമൈഃ । ഹ്ടതം നോ ബ്രഹ്മണോഽപ്യാജ്ഞാമുല്ലങ്ഘയ പരമേശ്വര
മൂന്നു ലോകവും യജ്ഞഭാഗവും ഹ്രാദനെ മുന്നിൽ നിർത്തിയ ദൈത്യന്മാർ പിടിച്ചിരിക്കുന്നു; ബ്രഹ്മാവിന്റെ ആജ്ഞ പോലും അവർ ലംഘിച്ചു, പരമേശ്വരാ.
യദ്യപ്യശേഷഭൂതസ്യ വയം തേ ച തവാംശകാഃ । തഥാപ്യവിദ്യാഭേദേന ഭിന്നം പശ്യാമഹേ ജഗത്
ദൈവമേ, ഞങ്ങളും അവരും എല്ലാം നിന്റെ ഭാഗങ്ങളാണെങ്കിലും, അവിദ്യയുടെ വ്യത്യാസം മൂലം ലോകം വിഭജിച്ചിരിക്കുന്നതുപോലെ ഞങ്ങൾ കാണുന്നു.
സ്വവര്ണധര്മാഭിരതാ വേദമാര്ഗാനുസാരിണഃ । ന ശക്യാസ്തേഽരയോ ഹന്തുമസ്മാഭിസ്തപസാന്വിതാഃ
സ്വവർണ്ണധർമ്മങ്ങളിൽ ആസ്വാദനവും, വേദമാർഗ്ഗം അനുസരിക്കുകയും, തപസ്സിൽ സ്ഥിരതയുള്ളവരായ ഞങ്ങൾക്കു ആ ശത്രുക്കളെ കൊല്ലാൻ കഴിയുന്നില്ല.
തമുപായമമേയാത്മന്നസ്മാകം ദാതുമര്ഹസി । യേന താനസുരാന ഹന്തു ഭവേമ ഭഗവന് ! ക്ഷമാഃ
അളവില്ലാത്തവനേ, ഞങ്ങൾക്കു ആ അസുരന്മാരെ നശിപ്പിക്കാൻ കഴിയുന്ന ഒരു മാർഗം ദയവായി കാണിച്ചു തരേണമേ, ഭഗവൻ.
ഇത്യുക്തോ ഭഗവാംസ്തേഭ്യോ മായാമോഹം ശരീരതഃ । തമുത്പാദ്യ ദദൌ വിഷ്ണുഃ പ്രാഹ ചേദം സുരോത്തമാന്
അങ്ങനെ ദേവന്മാർ ചോദിച്ചതിനുശേഷം, ഭഗവാൻ തന്റെ ശരീരത്തിൽ നിന്ന് മായാമോഹം സൃഷ്ടിച്ച് അവർക്കു നൽകി; പിന്നെ വിഷ്ണു ദേവന്മാരോടു ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു.
മായാമോഹോഽയമഖിലാന് ദൈത്യാംസ്താന്മോഹയിഷ്യതി । തതോ വധ്യാ ഭവിഷ്യന്തി വേദമാര്ഗബഹിഷ്കൃതാഃ
ഈ മായാമോഹം ആ ദൈത്യന്മാരെ മുഴുവൻ ഭ്രമിപ്പിക്കും; അപ്പോൾ അവർ വേദമാർഗ്ഗത്തിൽ നിന്ന് പുറത്താകുകയും, നശിപ്പിക്കപ്പെടാൻ യോഗ്യരാകുകയും ചെയ്യും.
സ്ഥിതൌ സ്ഥിതസ്യ മേ വധ്യാ യാവന്തഃ പരിപന്ഥിനഃ । ബ്രഹ്മണോ യേഽധികാരസ്യ ദേവദൈത്യാദികാഃ സുരാഃ
ഞാൻ സംരക്ഷണത്തിൽ നില്ക്കുന്നവരെല്ലാം, ബ്രഹ്മാവിന്റെ അധികാരം ലംഘിക്കുന്ന ദേവന്മാരും ദൈത്യന്മാരും ഉൾപ്പെടെ, എല്ലാ വിരോധികളെയും നശിപ്പിക്കേണ്ടതാണ്.
തദൂഗച്ഛത ന ഭീഃ കീര്യാ മായാമോഹോഽയമഗ്രതഃ । ഗച്ഛത്വദ്യോപകാരായ ഭവതാ ഭവതാം സുരാഃ
അതിനാല് ഭയപ്പെടേണ്ടതില്ല; ഈ മായാമോഹം നിങ്ങള്ക്കു മുന്നില് നില്ക്കുന്നു. നിങ്ങളുടേതായ ഇച്ഛയാല് ഇതിനെ വിട്ടു വിടൂ, നിങ്ങള്ക്കു നന്മ ലഭിക്കട്ടെ, ദേവന്മാരേ.
ഇത്യുക്താഃ പ്രണിപത്യൈനം യയുര്ദേവാ യഥാഗതമ് । മായാമോഹോഽപി തൈഃ സാര്ദ്ധം യയൌ യത്ര മഹാസുരാഃ
അങ്ങനെ പറഞ്ഞതിനു ശേഷം ദേവന്മാര് അവനോട് നമസ്കരിച്ചു, വന്ന വഴിയേ തിരിച്ചു പോയി. മായാമോഹവും അവരോടൊപ്പം മഹാസുരന്മാര് ഉള്ളിടത്തേക്ക് പോയി.
പരാശര ഉവാച । തപസ്യഭിരതാന് സോഽഥ മായാമോഹോ മഹാസുരാന് । മൈത്രേയ ! ദദൃശേ ഗത്വാ നര്മദാതീരസംശ്രിതാന്
പരാശരന് പറഞ്ഞു: മൈത്രേയാ, പിന്നെ മായാമോഹം പോയി, നര്മദാ നദിയുടെ തീരത്ത് തപസ്സില് ലയിച്ചിരുന്ന മഹാസുരന്മാരെ കണ്ടു.
തതോ ദിഗമ്ബരോ മുണ്ഡോ ബര്ഹിപത്രധരോ ദ്രിജ । മായാമോഹോഽസുരാന് ശ്ലക്ഷ്ണമിദം വചനമബ്രവീത്
അതിനുശേഷം, നഗ്നനും തലമുടി മുറിച്ചവനും മയില്പീലി ധരിച്ചവനും ആയ മായാമോഹന് സൂക്ഷ്മമായി ഈ വാക്കുകള് അസുരന്മാരോട് പറഞ്ഞു.
ഹേ ദൈത്യപതയോ ! ബ്രൂത യദര്ഥം തപ്യതേ തപഃ । ഐഹികം വാഥ പാരത്ര്യം തപസഃ ഫലമിച്ഛഥ
ദൈത്യപതികളേ, നിങ്ങള് എന്തിനാണ് ഈ തപസ്സു ചെയ്യുന്നത് എന്ന് പറയൂ. ഈ ലോകത്തിനായോ, അത്തേതര ലോകത്തിനായോ തപസ്സിന്റെ ഫലം ആഗ്രഹിക്കുന്നുവോ?
പാരത്ര്യഫലലാഭായ തപശ്വര്യാ മഹാമതേ । അസ്മാഭിരിയമാരബ്ധാ കിം വാ തേഽത്ര വിവക്ഷിതമ്
നാം വലിയ ബുദ്ധിയുള്ളവര് ആകയാല്, പരലോകഫലം നേടാന് ഈ തപസ്സാണ് ആരംഭിച്ചത്. ഇതില് നിന്നു വേറേന്തെങ്കിലും പറയാനുണ്ടോ?
കുരുധ്വം മമ വാക്യാനി യദി മുക്തിമഭീപ്സഥ । അര്ഹധ്വമേനം ധര്മഞ്ച മുക്തിദ്രാരമസംവൃതമ്
നിങ്ങള്ക്കു മോക്ഷം ആഗ്രഹമുണ്ടെങ്കില് എന്റെ വാക്കുകള് അനുസരിക്കൂ. നിങ്ങള് ഈ ധര്മ്മത്തിനു യോഗ്യരാണ്; മോക്ഷത്തിലേക്കുള്ള വാതിലാണിത്.
ധര്മോ വിമുക്തേരര്ഹോഽയം നൈതദസ്മാത് പരഃ പരഃ । അത്രൈവ സംസ്ഥിതാഃ സ്വര്ഗം വിമുക്തിം വാ ഗമിഷ്യഥ । അര്ഹധ്വം ധര്മമേതഞ്ച സര്വേ യൂയം മഹാബലാഃ
ഈ ധര്മ്മം മോക്ഷത്തിനു യോജിച്ചതാണ്; ഇതിനേക്കാള് ഉയര്ന്നത് ഒന്നുമില്ല. ഇവിടെ തന്നെ തുടരുമ്പോള് സ്വര്ഗമോ മോക്ഷമോ നേടാം. മഹാബലശാലികളായ നിങ്ങള് ഈ ധര്മ്മം സ്വീകരിക്കേണ്ടവരാണ്.
ഏവം പ്രകാരൈര്ബഹുഭിര്യുക്തിദര്ശനവര്ദ്ധിതൈഃ । മായാമോഹന തേ ദേത്യാ വേദമാര്ഗാദപാകൃതാഃ
അങ്ങനെ പലവിധം തര്ക്കങ്ങളും യുക്തിപൂര്വ്വമായ വാദങ്ങളും ഉപയോഗിച്ച്, മായാമോഹം ദൈത്യന്മാരെ വേദമാര്ഗ്ഗത്തില് നിന്ന് വിട്ടുമാറിച്ചു.
ധര്മായൈതദധര്മായ സദേതന്ന സദിത്യപി । വിമുക്തയേ ത്വിദം നൈതദൂ വിമുക്തിം സമ്പ്രച്ഛാത
ഇത് ധര്മ്മത്തിനായാണ്, അത് അധര്മ്മത്തിനായാണ്; ഇത് സത്യം, അത് അസത്യം എന്നും പറയുന്നു. പക്ഷേ മോക്ഷം നേടാന് ഇതല്ല വഴി; ഇങ്ങനെ മോക്ഷം അന്വേഷിക്കരുത്.
പരമാര്ഥോഽയമത്യര്ഥം പരമാര്ഥോ ന ചാപ്യയമ് കാര്യമേതദകാര്യ്യഞ്ച നൈതദേവം സ്പുടം ത്വിദമ് । ദിഗ്വാസസാമയം ധര്മോ ധര്മോഽയം ബഹുവാസസാമ്
ഇതാണ് പരമാര്ത്ഥം, അതേസമയം ഇതല്ല പരമാര്ത്ഥം; ഇതാണ് കര്മ്മം, അതേ സമയം ഇതല്ല കര്മ്മം — അങ്ങനെയാണ് ഇവിടെ എല്ലാം അപ്രധാനമായിരിക്കുന്നു. നഗ്നരായവരുടെ ധര്മ്മം ഒന്നാണ്, പല വസ്ത്രം ധരിക്കുന്നവരുടെ ധര്മ്മം മറ്റൊന്നാണ്.
ഇത്യനൈകാന്തവാദഞ്ച മായാമോഹേന നൈകധാ । തേന ദര്ശയതാ ദൈത്യാഃ സ്വധര്മാംസ്ത്യാജിതാ ദ്രിജ
ഇങ്ങനെ അനേകം പക്ഷങ്ങളുള്ള വാദങ്ങള് മുന്നോട്ട് വെച്ച്, മായാമോഹം ദൈത്യന്മാരെ അവരുടെ സ്വന്തം ധര്മ്മങ്ങളില് നിന്ന് വിട്ടുമാറിച്ചു, ദ്വിജന്.
അര്ഹതേമം മഹാധര്മം മായാമോഹേന തേ യതഃ । പ്രോക്താസ്തമാശ്രിതാ ധര്മമാര്ഹതാസ്തേന തേഽഭവന്
മായാമോഹം ഈ മഹാദ്ധര്മ്മം പ്രസ്താവിച്ചതിനാല്, അവര് ആ ധര്മ്മം സ്വീകരിച്ചു, അതിന്റെ അനുയായികളായി.
ത്രയീധര്മസമുത്സര്ഗ മായാമോഹേന തേഽസുരാഃ । കാരിതാസ്തന്മയാ ഹ്മാസംസ്തതോഽന്യേ തത്പ്രബോധിതാഃ
മായാമോഹം മൂലം ആ അസുരന്മാര് ത്രയീധര്മ്മം ഉപേക്ഷിച്ചു; ഞാനും അങ്ങനെ ആകുകയും, മറ്റു ചിലര് അവരാല് ഉണര്ത്തപ്പെടുകയും ചെയ്തു.
തൈരപ്യന്യേ പരേ തൈശ്വ തൈരപ്യന്യേ പരേ ച തൈഃ । അല്പൈരഹോഭിഃ സന്തയക്താ തൈര്ദൈത്യൈഃ പ്രായശസ്ത്രയീ
അവര് വഴി മറ്റുള്ളവര്, പിന്നെ അവരിലൂടെ മറ്റുള്ളവര്, അങ്ങനെ കുറച്ച് ദിവസങ്ങള്ക്കുള്ളില് ദൈത്യന്മാരില് ഭൂരിഭാഗവും ത്രയീമാര്ഗ്ഗം ഉപേക്ഷിച്ചു.
പുനശ്വ രക്താമ്ബരധൃങൂ മായാമോഹോഽജിതേക്ഷിണഃ । അന്യാനാഹാസുരാന് ഗത്വാ മൃദ്ധല്പമധുരാക്ഷരമ്
പിന്നെയും ചുവപ്പ് വസ്ത്രം ധരിച്ച്, ജയിക്കപ്പെടാത്ത മായാമോഹന് മറ്റൊരു അസുരസമൂഹത്തോട് പോയി, മൃദുലവും മധുരവുമായ വാക്കുകള് പറഞ്ഞു.
സ്വര്ഗാര്ഥം യദി വോ വാഞ്ഛാ നിര്വാണാര്ഥമഥാസുരാഃ । തദലം പശുഘാതാദിദുഷ്ടധര്മൈര്നിബോധത
സ്വര്ഗം ആഗ്രഹമാണോ, അല്ലെങ്കില് മോക്ഷം ആഗ്രഹമാണോ അസുരന്മാരേ, എങ്കില് മൃഗഹത്യ പോലെയുള്ള ദുഷ്ടധര്മ്മങ്ങള് വേണ്ട; ശ്രദ്ധിക്കൂ.
വിജ്ഞാനമയമേവൈതദശേഷമവഗച്ഛത । ബുധ്യധ്വം മേ വചഃ സമ്യഗൂ ബുധൈരേവമുദീരിതമ്
ഇവയെല്ലാം ജ്ഞാനമാണ് എന്ന് മനസ്സിലാക്കണം. ജ്ഞാനികള് പറഞ്ഞതുപോലെ എന്റെ വാക്കുകള് ശ്രദ്ധയോടെ കേള്ക്കൂ.
ജഗദേതദനാധാരം ഭ്രാന്തിജ്ഞാനാര്ഥതത്പരമ് । രാഗാദിദുഷ്ടമത്യര്ഥം ഭ്രാമ്യതേ ഭവസങ്കടേ
ഈ ലോകം സത്യമായ അടിസ്ഥാനം ഇല്ലാതെ, തെറ്റായ അറിവിലും മായയിലും മുഴുകിയിരിക്കുന്നു. ആസക്തിയും മറ്റും കൊണ്ടു മനസ്സ് പൂർണ്ണമായും മലിനമായതുകൊണ്ട്, ജനങ്ങൾ ജന്മമരണചക്രത്തിൽ അലഞ്ഞുതിരിയുന്നു.
ഏവം ബുധ്യത ബുധ്യധ്വം ബുധ്യതൈവമിതീരയന് । മായാമോഹഃ സ ദൈതേയാന് ധര്മമത്യാജയന്നജമ്
‘മനസ്സിലാക്കൂ, ഉണരൂ, ഇങ്ങനെ ഗ്രഹിക്കൂ’ എന്നിങ്ങനെ പറഞ്ഞുകൊണ്ട്, ആ മായയും ഭ്രമയും ദൈത്യന്മാരെ ജന്മരഹിതമായ ധർമ്മം ഉപേക്ഷിക്കാൻ പ്രേരിപ്പിച്ചു.