തേഷു പുണ്യാ ജനപദാശ്ചിരാച്ച മ്രിയതേ ജനഃ । നാധയോ വ്യാധയോ വാപി സര്വകാലസുഖം ഹി തത് ॥ ൨,൪.
അവിടെയുള്ള ജനപദങ്ങൾ പുണ്യവാന്മാരാണ്; അവിടെയുള്ളവർ ദീർഘകാലം ജീവിച്ച് പിന്നീട് മാത്രം മരിക്കുന്നു. അവിടെ ദു:ഖമോ രോഗമോ ഇല്ല; എല്ലായ്പ്പോഴും സന്തോഷം മാത്രം.
തേഷാം നദ്യസ്തു സപ്തൈവ വര്ഷാണാം ച സമുദ്രഗാഃ । നാമതസ്താഃ പ്രവക്ഷ്യാമി ശ്രുതാഃ പാപം ഹരന്തി യാഃ ॥ ൨,൪.
അവിടെയുള്ള ഏഴു നദികൾ സമുദ്രത്തിലേക്ക് ഒഴുകുന്നു; അവയുടെ പേരുകൾ ഞാൻ പറയാം. അവ കേൾക്കുമ്പോൾ പാപം അകറ്റപ്പെടും.
അനുതപ്താ ശിഖീ ചൈവ വിപാശാ ത്രിദിവാക്ലമഃ । അമൃതാ സുകൃതാ ചൈവ സപ്തൈതാസ്തത്ര നിമ്നഗാഃ ॥ ൨,൪.
അനുതപ്താ, ശിഖി, വിപാശ, ത്രിദിവാക്ലമ, അമൃത, സുകൃത, ഏഴാമത്തേത് അവിടെ ഒഴുകുന്ന വൈഭ്രാജ എന്ന നദി — ഇവയാണ് അവിടെയുള്ള നദികൾ.
ഏതേ ശൈലാസ്തഥാ നദ്യഃ പ്രധാനാഃ കഥിതാസ്തവ । ക്ഷുദ്രശൈലാസ്തഥാ നദ്യസ്തത്ര സന്തി സഹസ്രശഃ । താഃ പിബന്ദി സദാഹൃഷ്ടാ നദീര്ജനപദാസ്തുതേ ॥ ൨,൪.
ഇവയാണ് പ്രധാനപ്പെട്ട പർവതങ്ങളും നദികളും; ഇതുപോലെ ആയിരക്കണക്കിന് ചെറിയ പർവതങ്ങളും നദികളും അവിടെ ഉണ്ട്. അവിടുത്തെ ജനങ്ങൾ ആ നദികളുടെ വെള്ളം സന്തോഷത്തോടെ കുടിക്കുന്നു.
അപസര്പിണീ ന തേഷാം വൈ ന ചൈവോത്സര്പിണീ ദ്വിജ । ന ത്വേവാസ്തി യുഗാവസ്ഥാ തേഷു സ്താനേഷു സപ്തസു ॥ ൨,൪.
അവിടുത്തെ ഏഴു പ്രദേശങ്ങളിൽ അപസർപ്പിണി എന്നതോ ഉത്സർപ്പിണി എന്നതോ ഇല്ല, ദ്വിജൻ; അവിടെ യുക്തികളുടെ വിഭജനം ഒന്നുമില്ല.
ത്രേതായുഗസമഃ കാലഃ സര്വദൈവ മഹാമതേ । പ്ലക്ഷദ്വീപാദിഷു ബ്രഹ്മഞ്ശാകദ്വീപാന്തികേഷു വൈ ॥ ൨,൪.
പ്രകൃത്യാദി ദ്വീപുകളിലും ശാകദ്വീപത്തിനടുത്തുള്ള പ്രദേശങ്ങളിലും, മഹാമതിയുള്ളവനേ, കാലം എപ്പോഴും ത്രേതായുഗംപോലെയാണ്.
പഞ്ച വര്ഷസഹസ്രാണി ജനാ ജീവന്ത്യനാമയാഃ । ധര്മഃ പഞ്ചസ്വഥൈതേഷു വര്ണാശ്രമവിഭാഗശഃ ॥ ൨,൪.
അവിടുത്തെ ജനങ്ങൾ ആയിരം അഞ്ചായിരം വർഷം രോഗമില്ലാതെ ജീവിക്കുന്നു; അവിടെ ധർമ്മം അഞ്ചു പ്രദേശങ്ങളിലും വർണ്ണാശ്രമവിധാനപ്രകാരം പാലിക്കപ്പെടുന്നു.
വര്ണാശ്ച തത്ര ചത്വാരസ്താന്നിബോധ വദാമി തേ ॥ ൨,൪.
അവിടെ നാലു വർണ്ണങ്ങളുണ്ട്; അതെന്തെന്ന് ഞാൻ പറയാം, ശ്രദ്ധിക്കൂ.
ആര്യകാഃ കുരാരശ്ചൈവ വിദിശ്യാ ഭാവിനശ്ചേ തേ । വിപ്രക്ഷത്രിവൈശ്യാസ്തേ ശൂദ്രാശ്ച മുനിസത്തമ ॥ ൨,൪.
ആര്യക, കുറാര, വിദിശ്യ, ഭാവിനൻ എന്നിങ്ങനെയാണ് അവരെ വിളിക്കുന്നത്; ഇവരാണ് ബ്രാഹ്മണൻ, ക്ഷത്രിയൻ, വൈശ്യൻ, ശൂദ്രൻമാർ, മഹർഷേ.
ജ്മബൂവൃക്ഷപ്രമാണസ്തു തന്മധ്യേ സുമഹാംസ്തരുഃ । പ്ലക്ഷസ്തന്നാമസംജ്ഞോയം പ്ലക്ഷദ്വീപോ ദ്വിജോത്തമ ॥ ൨,൪.
ഭൂമിയിലെ വൃക്ഷങ്ങളെ അപേക്ഷിച്ച് അതിവിശാലമായ ഒരു വലിയ വൃക്ഷം ആ പ്രദേശത്തിന്റെ നടുവിൽ നിലകൊള്ളുന്നു; അതിന്റെ പേരാണ് പ്ലക്ഷം. അതിനാൽ ആ ദ്വീപിന് പ്ലക്ഷദ്വീപം എന്ന പേരായിരിക്കുന്നു, ദ്വിജശ്രേഷ്ഠ.
ഇജ്യതേ തത്ര ഭഗവാംസ്തൈര്വര്ണൈരാര്യകാദിഭിഃ । സീമരൂപി ജഗത്സ്ത്രഷ്ടാ സര്വഃ സര്വേശ്വരോ ഹരിഃ ॥ ൨,൪.
അവിടെ ആര്യകാദി വർണ്ണങ്ങൾ ഭഗവാനെ സീമരൂപത്തിൽ, ലോകത്തിന്റെ സ്രഷ്ടാവായ ഹരിയെ, സർവ്വേശ്വരനായി ആരാധിക്കുന്നു.
പ്ലക്ഷദ്വീപപ്രമാണേന പ്ലക്ഷദ്വീപഃ സമാവൃതഃ । തഥൈവേക്ഷുരമോദേന പരിവേഷാനുകാരിണാ ॥ ൨,൪.
പ്ലക്ഷദ്വീപിന്റെ അളവിനൊത്ത വലുപ്പത്തിൽ തന്നെ, ചുറ്റും ഇക്കശേരിവെള്ളം ഒഴുകുന്ന ഒരു പ്രദേശം പ്ലക്ഷദ്വീപിനെ ചുറ്റിപ്പറ്റിയിരിക്കുന്നു.
ഇത്യേവം തവ മൈത്രേയ പ്ലക്ഷദ്വീപ ഉദാഹൃതഃ । സംക്ഷേപേണ മയാ ഭൂയഃ ശാല്മലം മേ നിസാമയ ॥ ൨,൪.
ഇങ്ങനെ, മൈത്രേയാ, പ്ലക്ഷദ്വീപത്തെ ഞാൻ സംക്ഷിപ്തമായി വിവരിച്ചു. ഇനി ശാൽമലി ദ്വീപിനെ കുറിച്ച് ഞാനു പറയുന്നത് ശ്രദ്ധിക്കൂ.
ശാല്മമസ്യേശ്വരോഃവീരോ വപുഷ്മാംസ്തത്സുതാഞ്ഛൃണു । തേഷാം തു നാമസംജ്ഞാനി സപ്തവര്ഷാണി താനി വൈ ॥ ൨,൪.
ശാൽമലി ദ്വീപിന്റെ ഇശ്വരൻ വീരനാണ്, അതീവ ഭാസുരൻ. അവന്റെ ഏഴു പുത്രന്മാരുടെ പേരുകൾ, അഥവാ അവിടുത്തെ ഏഴു പ്രദേശങ്ങളുടെ പേരുകൾ, ഞാൻ പറയാം, ശ്രദ്ധിക്കൂ.
ശ്വേതോഥ ഹരിതശ്ചൈവ ജീമൂതോ രോഹിതസ്തഥാ । വൈദ്യുതോ മാനസശ്ചൈവ സുപ്രഭശ്ച മഹാമുനേ ॥ ൨,൪.
മഹാമുനിയേ, ശ്വേതൻ, ഹരിതൻ, ജീമൂതൻ, രോഹിതൻ, വൈദ്യുതൻ, മാനസൻ, സുപ്രഭൻ എന്നിങ്ങനെയാണ് പേരുകൾ.
ശാല്മലേന സമുദ്രോസൌ ദ്വീപേനേക്ഷുരസോദകഃ । വിസ്താരദ്വിഗുണേനാഥ സര്വതഃ സംവൃതഃ സ്ഥിതഃ ॥ ൨,൪.
ശാല്മലി ദ്വീപിനെ ചുറ്റിപ്പറ്റി, ഇക്കടലിന് സൂരോദം എന്നാണ് പേര്, അതിലെ വെള്ളം ഇക്കരമ്പ് പോലെ മധുരമാണ്; ദ്വീപിനെക്കാൾ ഇരട്ടിയോളം വീതിയുള്ളത് ആകുന്നു.
തത്രാപി പര്വതാഃ സപ്ത വിജ്ഞേയാ രത്നയോനയഃ । വര്ഷാഭിവ്യഞ്ജകാ യേ തു തഥാ സപ്ത ച നിമ്നഗാഃ ॥ ൨,൪.
അവിടെ ഏഴു മലകളും, രത്നങ്ങളുടെ ഉറവിടങ്ങളായി അറിയപ്പെടുന്നു; അവിടത്തെ പ്രദേശങ്ങൾ തിരിച്ചറിയാൻ ഇവ സഹായിക്കുന്നു. അതുപോലെ ഏഴു വലിയ നദികളും അവിടുണ്ട്.
കുമുദശ്ചേന്നതശ്ചൈവ തൃതീയശ്ച ബലാഹകഃ । ദ്രോണോ യത്ര മഹൌഷധ്യഃ സ ചതുര്ഥോ മഹീധരഃ ॥ ൨,൪.
കുമുദൻ, നതൻ, മൂന്നാമത്തേത് ബാലാഹകൻ, നാലാമത്തേത് വലിയ ഔഷധികൾ വളരുന്ന ദ്രോണൻ എന്ന മഹാമലൻ.
കങ്കസ്തുപഞ്ചമഃ ഷഷ്ഠീ മഹിഷഃ സപ്തമസ്തഥാ । കകുദ്മാന്പര്വതവരഃ സരിന്നാമാനി മേ ശൃണു ॥ ൨,൪.
കങ്കൻ അഞ്ചാമത്തേത്, മഹിഷൻ ആറാമത്തേത്, ഏഴാമത്തേത് കകുദ്മാൻ എന്ന മഹാമലൻ. ഇനി നദികളുടെ പേരുകൾ ഞാൻ പറയും.
യോനിതോയോ വിതൃഷ്ണാ ച ചന്ദ്രാ മുക്താ വിമോചനീ । നിവൃത്തിഃ സപ്തമീ താസാം സ്മൃതാസ്താഃ പാപശാന്തിദാഃ ॥ ൨,൪.
യോനി, തോയ, വിതൃഷ്ണ, ചന്ദ്ര, മുക്ത, വിമോചനി, നിർവൃത്തി — ഇവയാണ് ആ ഏഴു നദികൾ; ഇവ പാപങ്ങൾ നീക്കുന്നതായി പറയുന്നു.
ശ്വേതഞ്ച ഹരിതം ചൈവ വൈദ്യുതം മാനസം തഥാ । ജീമൂതം രോഹിതം ചൈവ സുപ്രഭം ചാപി ശോഭനമ് । സപ്തൈതാനി തു വര്ഷാണി ചാതുര്വര്ണ്യയുതാനി വൈ ॥ ൨,൪.
ശ്വേത, ഹരിത, വൈദ്യുത, മാനസ, ജീമൂത, രോഹിത, സുപ്രഭ — ഇവയാണ് ആ ഏഴു പ്രദേശങ്ങൾ, ഓരോന്നിലും നാലു വർണ്ണങ്ങൾക്കാർ താമസിക്കുന്നു.
ശാല്മലേ യേ തു വര്ണാശ്ച വസന്ത്യേതേ മഹാമുനേ । കപിലാശ്ചാരുണാഃ പീതാഃ കൃഷ്ണാശ്ചൈവ പൃഥക്പൃഥക് ॥ ൨,൪.
മഹാമുനിയേ, ശാല്മലി ദ്വീപിൽ താമസിക്കുന്നവർ നാലു നിറങ്ങളാണ്: കപിലർ (മഞ്ഞപ്പച്ച), ചാരുണർ (ചുവപ്പ്), പീതർ (മഞ്ഞ), കൃഷ്ണർ (കറുപ്പ്) — ഓരോ വർഗ്ഗവും വ്യത്യസ്തമാണ്.
ബ്രഹ്മണാഃ ക്ഷത്രയാ വൈശ്യാഃ ശുദ്രാശ്ചൈവ യജന്തിതമ് । ഭഗവന്തം സമസ്തസ്യ വിഷ്ണുമാത്മാനമവ്യയമ് । വായുഭൂതം മഖശ്രേഷ്ഠൈര്യജ്വനോ യജ്ഞസംസ്ഥിതിമ് ॥ ൨,൪.
അവിടെ ബ്രാഹ്മണർ, ക്ഷത്രിയർ, വൈശ്യർ, ശൂദ്രർ എന്നിവർ, എല്ലാം ഭഗവാനായ വിഷ്ണുവിനെ, സർവ്വത്തിന്റെയും അമരമായ ആത്മാവിനെ, വായുവിന്റെ രൂപത്തിൽ ഉത്തമമായ യജ്ഞങ്ങൾ നടത്തി, യജ്ഞക്രമം നിലനിർത്തുന്നു.
ദേവാനാമത്ര സാന്നധ്യമതീവ സുമനോഹരേ । ശാല്മലിഃ സുമഹാന്വൃക്ഷോ നാമ്നാ നിര്വൃതികാരകഃ ॥ ൨,൪.
അവിടെ ദേവന്മാർക്കു പ്രിയമായ, അതീവ മനോഹരവും വലുതുമായ ശാല്മലി എന്ന വൃക്ഷം നിലകൊള്ളുന്നു; അതിനെ സന്തോഷം നൽകുന്നവൻ എന്ന പേരിലാണ് അറിയപ്പെടുന്നത്.
ഏഷ ദ്വീപഃ സമുദ്രേണ സുരോദേന സമാവൃതഃ । വിസ്താരാച്ഛാല്മലസ്യൈവ സമേന തു സമന്തതഃ ॥ ൨,൪.
ഈ ദ്വീപ് സൂരോദ എന്ന സമുദ്രം ചുറ്റിപ്പറ്റിയിരിക്കുന്നു; ശാല്മലി ദ്വീപിനോടു തുല്യമായ വീതിയിലാണ് അത് എല്ലായിടത്തും വ്യാപിച്ചിരിക്കുന്നത്.
സുരോദകഃ പരിവൃതഃ കുശദ്വീപേന സര്വതഃ । ശാല്മലസ്യ തു വിസ്തരാദ്ദ്വിഗുണേന സമന്തതഃ ॥ ൨,൪.
സൂരോദം ചുറ്റിയിടത്ത്, ശാല്മലിക്ക് ഇരട്ടിയോളം വീതിയുള്ള കുശദ്വീപ് എല്ലായിടത്തും വ്യാപിച്ചിരിക്കുന്നു.
ജ്യോതിഷ്മതഃ കുശദ്വീപേ സപ്ത പുത്രാഞ്ഛൃണുഷ്വ താന് ॥ ൨,൪.
കുശദ്വീപിന്റെ ഭരണാധികാരി ജ്യോതിഷ്മാന്റെ ഏഴു പുത്രന്മാരുടെ പേരുകൾ ഞാൻ പറയാം.
ഉദ്ഭിദോ വേണുമാംശ്ചൈവ വേരഥോ ലമ്ബനോ ധൃതിഃ । പ്രഭാകരോതികപിലസ്തന്നാമാ വര്ഷപദ്ധതിഃ ॥ ൨,൪.
ഉദ്ഭിദൻ, വേണുമാൻ, വേരഥൻ, ലംബനൻ, ധൃതി, പ്രഭാകരൻ, കപിലൻ — ഇവയാണ് അവരുടെ പേരുകൾ; അതനുസരിച്ച് പ്രദേശങ്ങൾക്കും പേരുണ്ട്.
തസ്മിന്വസന്തി മനുജാഃ സഹ ദൈതേ യദാനവൈഃ । തഥൈവ ദേവഗന്ധര്വയക്ഷകിംപുരുഷാദയഃ ॥ ൨,൪.
അവിടെ മനുഷ്യരും, ദൈത്യരും, ദാനവരും, ദേവന്മാർ, ഗന്ധർവന്മാർ, യക്ഷന്മാർ, കിംപുരുഷന്മാർ മുതലായവരും ഒരുമിച്ച് താമസിക്കുന്നു.
വര്ണാസ്തത്രാപി ചത്വാരോ നിജാനുഷ്ഠാനതത്പരാഃ । ദമിനഃ ശുഷ്മിണഃ സ്നേഹാ മന്ദേഹാശ്ച മഹാമുനേ ॥ ൨,൪.
അവിടെയും നാലു വർണ്ണങ്ങൾ ഉണ്ട്; ഓരോരും തങ്ങളുടെ കർമ്മത്തിൽ താൽപര്യമുള്ളവർ: ദമിനർ, ശുഷ്മിനർ, സ്നേഹർ, മന്ദേഹർ എന്നിങ്ങനെ.